Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 113 b fol.

View Images

Íslendingabók; Iceland, 1625-1720

Name
Ari Þorgilsson ; fróði 
Birth
1067 
Death
02 November 1148 
Occupation
Priest 
Roles
Author 
More Details
Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Erlendsson 
Death
01 August 1672 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Brynjólfur Sveinsson 
Birth
14 September 1605 
Death
05 August 1675 
Occupation
Bishop 
Roles
Scholar; Owner; Author; Correspondent 
More Details
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

Special character shown similar to its original form.

Name
Þórður Jónsson 
Birth
1672 
Death
21 August 1720 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Owner 
More Details
Name
Þorbjörg Vigfússdóttir 
Birth
1651 
Occupation
 
Roles
Owner 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Giovanni Verri 
Birth
20 December 1979 
Occupation
Student 
Roles
student 
More Details
Name
Már Jónsson 
Birth
19 January 1959 
Occupation
 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Dall, Birgitte 
Birth
1912 
Death
1989 
Occupation
Book conservator 
Roles
Binder 
More Details
Name
Ehlert, Otto 
Occupation
Binder 
Roles
Binder 
More Details

Contents

(1r-10v)
Íslendingabók
Rubric

“Schedæ Ara prests fróða”

Incipit

Íslendingabók gjörða ég fyrst biskupum vorum …

Explicit

“… en ég heiti Ari.”

Filiation

Árni Magnússon nefndi þetta eintak A og áleit það bestu fáanlega uppskrift. Hann taldi Jón Erlendsson hafa skrifað það fyrir Brynjólf Sveinsson biskup eftir glötuðu skinnhandriti, eins og AM 113 a fol. sem hann nefndi B (sbr. seðil 2).

Keywords

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
i + 10 + i blöð (290 mm x 190 mm). Neðri hluti blaðs 10v er auður.
Foliation

Handritið hefur verið blaðmerkt síðar, 1-10.

Collation

Eitt kver, 5 tvinn.

Condition

  • Blöðin eru trosnuð, einkum á innri spássíu, og hefur verið gert við þau með því að líma blaðrenning langsum. Texti hefur þó ekki skerst.
  • Blað 1r er skemmt efst í hægra horni.
  • Bleksmitun víða.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 235-240 mm x 125-130 mm.
  • Línufjöldi er 25.
  • Eyður fyrir upphafsstafi kafla.
  • Leiðbeiningarstafur á bl. 1r og 10r.

Script

Skrifað af Jóni Erlendssyni, kansellíbrotaskrift.

Additions

Spássíugreinar og lesbrigði úr AM 113 a fol. með hendi Árna Magnússonar frá um 1690 (Már Jónsson 1998).

Binding

Band frá nóvember 1971 (298 mm x 212 mm x 14 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra þessu bandi.

Accompanying Material

Fjórir fastir seðlar fremst með hendi Árna Magnússonar með upplýsingum um uppruna, feril o.fl.

  • Seðill 1 (merktur a, 232 mm x 163 mm): “þad sem eg hier ur Codice B. so superstitiose annoterad hefi umm aisteins, Raikiarvik. airi. grai eda önnur þvilik ord, ætla eg ei sie ad miklu gagni, þvi þad er ei annad enn combinatio apicum inter ducendum literas. og finnst allvida i þessu Exemplari alïka durctus annarstadar, so sem. gi id est gi fere semper gr id est gr. ga id est ga. hu id est gu gs id est gs. li id est li. ns id est ns. un id est un. an id est aan sæpins am id est am sæpins nv id est nu ra id est ra og id est og si id est si havi id est havi J codice B er odinaire s þar sem her er [hátt-]s præcipue in fine, sæpe etiam in principio et medio. Jsland ibi sæpus ubi hic Jsland. Ego aliqvedo ista corrigere negte xi. u. pro v. et viceversa kann og vera ad þar aptar finnizt er her corrigerad er. so eru og þar stundum tvo strik(") upp ifir vocalibus, sem eg eigi um hedte ad annotera.”
  • Seðill 2 (merktur b, 206 mm x 162 mm): “þetta Exemplar hefi eg til eignar feinged ad Þorde Jonssyne, enn hann skar þad ut framan ur bok Þorbiargar Vigfussdottur, fodursystur sinnar. þad er accuratissime allra þeirra Exemplarium, sem eg sied hefi, og eckert hygg eg betra til vera, epter þad Codex pregamenus er under lok lidinn. Eg kalla þad hia mier Codicem A. qvasi accuratissimum. vel primarium. Variæ leciones, sem hier allstadar annoterad er med minne hende, eru teknar ur Exemplare ödru med hendi Sr Jons Erlendzsonar ritudu 1651. þad hefur fyrrum ätt Torfe Jonsson i Bæ, og erft þad epter sal. Mag. Bryniolf Sveinsson. enn eg feck þad fra Þorlaki Þordarsyne, biskup. og var þä fyrst framan i störu bok, sem eg tok i sundr, og separeradr tractatus. þetta Exemplar kalla eg hia mier Codicem B. potest esse Baiensem eda og secundum, ex ordine liberarum orimarium Alphabeti. ”
  • Seðill 3 (merktur c, 206 mm x 162 mm): “Um Codicem B. er min gäta, ad Sr Jon mune hann ex membrana fyrst uppskrifad hafa. su skrift mine eigi Mag. Bryniolfi likad hafa (þvi þesse Codex er og reingre enn Codex A. sem af Collatione er ad siä). Mune so Sr Jon (α) a ny Codicem membraneum uppskrifad (β) hafa, og lagt sig epter ad fylgia betur literaturæ Codicis membranei, hvar um honum þö eige synt var. og sie so su sidare, betur, Copa, þesse Codex A. Sie þetta nu villt gäta, þa er vïst ad hverigt þessara Exemplarium (A. eda B.) er skrifad epter odru. þvi i bädum þeim finnast einstöku ordi sem i hinu utelaten eru. vide Collationem. α) älika og sagner eru, ad til sie geinged um Sæmundar Eddu, sem Mag. Bryniolfr skal hafa lated tvisvar skrifa adr enn honum likade skriften. β) Endelega kynne og vera, ad Codex A. være fyrst skrifadur, og hefde Biskup hann annadhvert burt lied, burtgefed, eda i annann mäta eitt exemplar enn nu hafa viliad, og þar fyrer Sr Jon bokfelled ad nyu afhendt til nyrrar utskriftar. hann so Codicem B. epter bokfellinu skrifad, enn flytt sier, epter vanda, og vered suo minus accuratus.”
  • Seðill 4 (merktur d, 206 mm x 162 mm): “bädum þessum Codicibus A. og B. er audur pappir aptanvid, hvar af audrädid er, at bokfelled hefur eige meira innehallded er hier er vitad.”

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til um 1650 í Katalog I, bls. 74, en virkt skriftartímabil skrifara var ca 1625-1672.

Handritið var áður hluti af stærri bók (sbr. seðil). Í þeirri bók voru einnig AM 13 fol., AM 34 II fol., AM 49 fol., AM 148 fol., AM 155 fol. og AM 185 fol. (Agnete Loth 1960 og Jón Helgason 1970). AM 113 c fol. var sett í bókina í stað b (sbr. seðil í AM 113 c fol.).

Provenance

Árni Magnússon fékk handritið að gjöf frá Þórði Jónssyni, sem skar það framan úr bók Þorbjargar Vigfúsdóttur, föðursystur sinnar (sbr. seðil 2r).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 8. apríl 1974.

Additional

Record History

ÞSendurskráði samkvæmt reglum TEIP5 8. október 2009. DKÞ skráði 20. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 29. mai 1886 (sjá Katalog I 1889:74-75 (nr. 133).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Custodial History

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í nóvember 1971.

Bundið af Otto Ehlert á árunum 1880-1920? Það band fylgir ekki.

Gömul viðgerð á bl. 1.

Surrogates

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Ljósmyndir frá 1990 á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, ljósmyndari Jóhanna Ólafsdóttir.
  • Tvær negatífar filmur frá 1989 (öskjur 337 og 339) á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi
  • Ljósprent í Íslendingabók Ara fróða. AM. 113a and 113b, fol. Íslenzk Handrit, Series in folio I (1956).

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Íslendingabók Ara fróða. AM. 113a and 113b, fol. Íslenzk Handrit, Series in folio I
« »