Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

JS 385 8vo

Skoða myndir

Sálmasafn; Ísland, 1680-1690

Nafn
Jón Guðmundsson 
Fæddur
1558 
Dáinn
7. febrúar 1634 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Þorsteinsson ; Píslarvottur 
Fæddur
1570 
Dáinn
18. júlí 1627 
Starf
Prestur; Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ólafur Jónsson 
Fæddur
1560 
Dáinn
1627 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Þorláksson 
Dáinn
20. júlí 1627 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Sturluson 
Fæddur
1559 
Dáinn
1621 
Starf
Trésmiður 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ólafur Einarsson 
Fæddur
1573 
Dáinn
1651 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorkell Jónsson 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjarni Jónsson ; skáldi ; Húsafells-Bjarni ; Bjarni Borgfirðingaskáld 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Einar Guðmundsson 
Dáinn
1649 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Oddur Oddsson 
Fæddur
1565 
Dáinn
16. október 1649 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Jónsson 
Fæddur
1590 
Dáinn
1661 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Stefán Ólafsson 
Fæddur
1619 
Dáinn
29. ágúst 1688 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Þýðandi; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallgrímur Pétursson 
Fæddur
1614 
Dáinn
27. október 1674 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur; Skrifari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Arason 
Fæddur
19. október 1606 
Dáinn
10. ágúst 1673 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Jónsson ; Digri 
Fæddur
17. september 1637 
Dáinn
23. mars 1702 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur; Ljóðskáld; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðmundur Ólafsson 
Fæddur
1652 
Dáinn
20. desember 1695 
Starf
Fornritafræðingur 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari; Ljóðskáld; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Árnason 
Fæddur
17. ágúst 1819 
Dáinn
4. september 1888 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari; Gefandi; Höfundur; Eigandi; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Páll Eggert Ólason 
Fæddur
10. júní 1883 
Dáinn
10. október 1949 
Starf
Rektor; Bankastjóri; Skrifstofustjóri 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Laufey Guðmundsdóttir 
Fædd
26. nóvember 1975 
Starf
Handritavörður 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Lindholm, Johnny 
Fæddur
1980 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Örn Hrafnkelsson 
Fæddur
11. október 1967 
Starf
Forstöðumaður 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(2r-3v)
Erfiljóð um Helgu Aradóttur í Ögri
Upphaf

Hér skal hróður rísa / um Helgu dóttur Ara …

… Æðstum englaverði …

Baktitill

„Deyði anno Kristí 1632 þann 9da martíimánaðar á sínu 28. aldursári.“

Aths.

Vantar framan af. Kvæðið hefst í 7. erindi. Heilt er kvæðið 16 erindi.

Blöð 1-2 eru auð innskotsblöð sem sett eru í stað þeirra sem vantar.

2(4r-7r)
Erfikvæði Guðríðar Gísladóttur
Titill í handriti

„Sönn mynd og undirrétting um persónu og afgang þeirrar guðhræddu og skírlífu dugandis kvinnu Guðríðar Gísladóttur héðan sofnandi anno 1620 á 43. ári síns aldurs, þann 22. desembris í Hítardal. Inn í það himneska föðurland með sannri lifandi trú, og guðlegu hjartans ákalli burtlíðandi. Samsett og skrifuð af hennar eftirlátnum ektamanni og syrgjanda húsbónda sr. Jóni Guðmundssyni“

Upphaf

Ó, þú feigðar fox, fölvan eg meina þig dauði …

Aths.

Kvæði í 7 köflum með fyrirsögnum.

3(7v-8v)
Brúðkaupssálmur
Titill í handriti

„Einn brúðkaupssálmur“

Upphaf

Brúðhjón ung, blessuð og heiðarleg, / sálmasöng ávarpa yður ég …

Aths.

7 erindi.

Texti er skertur á bl. 8 vegna þess að blaðið er morkið á jöðrum.

Efnisorð
4(8v)
Vígð náttin, náttin
Titill í handriti

„Fimmti sálmur sr. J. T. s. Með sinn eiginn tón“

Upphaf

Vígð náttin, náttin / velkomin á allan háttinn …

Aths.

Vantar aftan af. Hér eru u.þ.b. 5 fyrstu erindin. Bl. 9 er autt innskotsblað.

Efnisorð
5(10r-v)
Enginn titill
Upphaf

… fyrir sjónum mér / syndga eg víst þá minna …

Aths.

Vantar framan af. Hér eru tæp 6 erindi.

Efnisorð
6(10v-13v)
Ó, drottinn, ég meðkenni mig
Titill í handriti

„Einn bænarsálmur. Tón: Á bökkum vatna í Babýlon etc.“

Upphaf

Ó, drottinn, eg meðkenni mig / fárlega synduga …

Lagboði

Á bökkum vatna í Babýlon

Aths.

23 erindi.

Efnisorð
7(13v-15r)
Andi Guðs eilífur er
Titill í handriti

„Annar sálmur. Með tón: Með himna allfagran hátt“

Upphaf

Andi Guðs eilífur er / er yfir himin og jörð sér …

Lagboði

Með himna allfagran hátt

Aths.

Vantar úr kvæðinu. Hér eru 5 fyrstu erindin og ein ljóðlína úr því sjötta. Þá er autt innskotsblað en á bl. 15r eru 3 síðustu erindin.

Efnisorð
8(15r-16r)
Hugviti hærra gengur
Titill í handriti

„Þriðji sálmur. Tón: Gæsku Guðs vér prísum“

Upphaf

Hugviti hærra gengur / hágæfutignin mörg …

Lagboði

Gæsku Guðs vér prísum

Aths.

8 erindi.

Efnisorð
9(16r-18r)
Sjö dagar eru síðan
Titill í handriti

„Nýárssálmur. Með sínum tón“

Upphaf

Sjö dagar eru síðan / sáum vér barnið fríða …

Aths.

18 erindi.

10(18r-22v)
Kristur minn Jesús komi til þín
Titill í handriti

„Sálmur um gagn og nytsemi Kristí pínu. Tón: Endurlausnarinn vor etc.“

Upphaf

Kristur minn Jesús komi til þín / kveðjan blíð og heilsan mín …

Lagboði

Endurlausnarinn vor, Jesú Krist

Viðlag

Ást við mig eigi týn

Aths.

48 erindi.

Efnisorð
11(23r-27r)
Hjartans mun fögnuð færa
Titill í handriti

„Um gleði Guðs barna á dómsdegi. Tón: Einn herra eg best ætti“

Upphaf

Hjartans mun fögnuð færa / sú fegursta sumartíð …

Lagboði

Einn herra eg best ætti

Aths.

31 erindi.

Efnisorð
12(27r-30r)
Heiðursdómarar, heyrið til
Titill í handriti

„Gullrósarmen eður Dómaratafla. Með lag: Herra Guð í himnaríki hann oss“

Upphaf

Heiðursdómarar, heyrið til, / haldið og slíkt til góða …

Lagboði

Herra Guð í himnaríki

Aths.

40 erindi.

Efnisorð
Titill í handriti

„Lofdiktur um þann loflega herra, h. Guðbrand Þorláksson þann 22. biskup og superintendentem Hólastiftis. Ortur af Birni Sturlasyni“

Upphaf

Þögnin gjörir þunga lund / í þanka mörgu byngar …

Aths.

85 erindi. Tilvísanir á spássíum.

Efnisorð
14(30r-40v)
Hæstur í helgidómi
Titill í handriti

„Ein sálmvísa, ágætur [!], um þá stærstu Guðs velgjörninga, sem er mannkynsins sköpun, endurlausn og helgan. Með lag sem Einn herra ég best ætti eða ogso Miskunnar faðirinn mildi“

Upphaf

Hæstur í helgidómi / herra yfir englahjörð …

Lagboði

Einn herra eg best ætti

Miskunnar faðirinn mildi

Aths.

22 erindi.

Efnisorð
15(40v-45r)
Jesúvísur
Titill í handriti

„Jesúsvísur innihaldandi helstu merkingar uppá Kristum“

Upphaf

Jesú góði, geisli föðursins sóma / sem gefið hefur himninum fagran ljóma …

Aths.

61 erindi.

Efnisorð
16(45r-50r)
Teiknin mörg um loft og láð
Titill í handriti

„Eftirfylgja þrjár bænarrímur. Fyrsta um réttan undirbúning til bænarinnar“

Upphaf

Teiknin mörg um loft og láð / lýsast nú sem fyrr var skráð …

15(50r-57v)
Að lesa þegar mig lystir ei meir
Titill í handriti

„Önnur bænarríma. Nokkur eftirdæmi þeirra sem Guð hafa með ávexti beðið“

Upphaf

Að lesa þegar mig lystir ei meir / lýk eg upp óðar smiðju …

Aths.

Vantar innanúr. Bl. 54 er autt innskotsblað.

16(57v-62v)
Þó röddin mín sé rám og stirð
Titill í handriti

„Þriðja bænarríma. Uppvakning til bænarinnar og bænin sjálf. Með fæstum orðum“

Upphaf

Þó röddin mín sé rám og stirð / svo ræði varla …

Aths.

Vantar innanúr. Blöð 60 og 61 eru auð innskotsblöð.

17(62v-63r)
Allir þótt ört að renni
Titill í handriti

„Gömul söngvers úr latínu“

Upphaf

Allir þótt ört að renni / á skeið hlaupi leiksveinar …

Aths.

3 erindi. Bætt við með yngri hendi: „S.O.E.s. - in stadio laborum“

Efnisorð
18(63r-67v)
Heyrðu, drottinn dýrðar
Titill í handriti

„Hugarlátligur játningarbænarflokkur syndugs manns undir Guðs hirtingarhrísi“

Upphaf

Heyrðu, drottinn dýrðar, / döpur hljóða af móði …

Aths.

34 erindi.

Efnisorð
19(67v-69r)
Að því gætum, aumir menn
Titill í handriti

„Eitt fallegt kvæði“

Upphaf

Að því gætum, aumir menn, / hvað er vor þökkin vír …

Aths.

21 erindi.

20(69r-70v)
Allsherjar góði Guð
Titill í handriti

„Lítill bænarsálmur“

Upphaf

Allsherjar góði Guð, / gæt þú að minni bæn …

Aths.

21 erindi.

Efnisorð
21(70v-73r)
Á mér liggur eitt heiti
Titill í handriti

„Þakklætissálmur fyrir Guðs velgjörninga, andlega og líkamlega. Tón: Gæsku Guðs vér prísum“

Upphaf

Á mér liggur eitt heiti / enda vil eg það brátt …

Lagboði

Gæsku Guðs vér prísum

Aths.

25 erindi.

Efnisorð
22(73v-74v)
Síst skarta sönglist má
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur út af Faðir vor. Með sinn eigin tón. Auctor s. Ol. J.s.“

Upphaf

Síst skarta sönglist má / sé þar ekki elskan hjá …

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
23(74v)
Hug minn hef eg til þín
Titill í handriti

„Ein andvörpunarsöngvísa til Guðs. S. O. J.s.“

Upphaf

Hug minn hef eg til þín / heilagur drottinn minn …

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
24(75r-76v)
Ó, ég manneskjan auma
Titill í handriti

„Eitt iðranarkvæði S. O. J.s.“

Upphaf

Ó, ég manneskjan auma / erfitt mér ganga vill …

Aths.

17 erindi.

25(76v-77v)
Ó Jesú, elsku hreinn
Titill í handriti

„Ein söngvísa nákvæm til Kristum. Í hvörri maður bæði játar sínar syndir og huggar sig við Guðs náð. S. O. J.s.“

Upphaf

Ó Jesú elsku hreinn / æðri þér finnst ei neinn …

Aths.

19 erindi.

26(78r-80v)
Einn tíma var sá auðugi mann
Titill í handriti

„Ein minnileg vísa um þann ríka mann og Lazarum til áminningar og yfirbótar“

Upphaf

Einn tíma var sá auðugi mann / alla heims blíðu hafði hann …

Aths.

17 erindi.

Efnisorð
27(81r-v)
Kær er mér sú hin mæta frú
Titill í handriti

„Annar sálmur með öðrum hætti“

Upphaf

Kær er mér sú hin mæta frú / úr minni kann síst að ganga …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
28(81v-82v)
Ó, Jesú minn, ég finn að álíður hér
Titill í handriti

„Vegferðarvísa kristinnar sálar er sækir til þess andlega föðurlandsins. Tón: Þér sé lof og dýrð. S. O. J.s“

Upphaf

Ó, Jesú minn, eg finn að álíður hér …

Lagboði

Þér sé lof og dýrð

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
29(82v-83v)
Af hjarta gjarnan hugur minn er
Titill í handriti

„Söngvísa Kristí brúðar til síns brúðguma Jesú Kristí. S. O. J.s“

Upphaf

Af hjarta gjarnan hugur minn er / að halda mína trú …

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
30(83v-85v)
Lít upp, mín ljúfa önd
Titill í handriti

„Kvöldsálmur. S. O. Js. Tón: Hug minn hef“

Upphaf

Lít upp, mín ljúfa önd, / lít upp og gæt að þér …

Lagboði

Hug minn hef eg til þín

Baktitill

„Endir sálma og kvæða sra O. J.s.“

Aths.

27 erindi.

Efnisorð
31(85v-86v)
Guð almáttugur dýrðarfullur drottinn minn
Titill í handriti

„Bænarsálmur til heilgarar þrenningar. Með tón: Þeim nýja kóngi. Sr. Jón T.s.“

Upphaf

Guð almáttugur dýrðarfullur drottinn minn, / send þú mér hjálp fyrir soninn þinn …

Lagboði

Þeim nýja kóngi nýjan söng

Aths.

21 erindi.

Efnisorð
32(86v-87v)
Upp, upp, mitt hjarta, önd og sál
Titill í handriti

„Nú eftirfylgja nokkrar nýárs lofsöngsvísur eður sálmar þess loflega guðsmanns sr. Jóns sáluga Th.s. og kemur hinn fyrsti með tón: Heiðrum vér Guð etc.“

Upphaf

Upp, upp, mitt hjarta, önd og sál / upp varir, tunga, munnur, mál …

Lagboði

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Aths.

9 erindi.

33(87v-88v)
Lof sé þér herra Guð, himneskur faðir
Titill í handriti

„Annar nýárssálmur sr. J. Th.s. Tón: Sæll ertu etc.“

Upphaf

Lof sé þér, herra hár, / himneskur faðir …

Lagboði

Sæll ertu sem þinn Guð

Aths.

16 erindi. „hár“ í fyrstu ljóðlínu er leiðrétt úr „Guð“ ofanlínu með yngri hendi.

34(88v-90v)
Sjö dagar eru síðan
Titill í handriti

„III. nýársvísa sr. J. Th.s.“

Upphaf

Sjö dagar eru síðan / sáum vér barnið fríða …

Aths.

18 erindi.

35(90v-91v)
Prýðilegt ár Guðs geisli klár
Titill í handriti

„IV. nýársvísa sr. J. Th.s. Tón: Eins og sitt barn etc.“

Upphaf

Prýðilegt ár Guðs geisli klár / glatt yfir yður ljómi …

Lagboði

Eins og sitt barn

Aths.

6 erindi.

36(91v-92r)
Gott ár oss gefi enn
Titill í handriti

„VI. sálmur sr. J. T.s með sinn eigin thón. Sæll ertu sem þinn Guð“

Upphaf

Gott ár oss gefi enn / Guð allrar náðar …

Lagboði

Sæll ertu sem þinn Guð

Aths.

10 erindi.

37(92r-93r (103-104r))
Hugviti hærra gengur
Titill í handriti

„VII. sálmur. Tón: Gæsku Guðs vér prísum góðir kr. Sr. J. T.s.“

Upphaf

Hugviti hærra gengur / hágæfutignin mörg …

Lagboði

Gæsku Guðs vér prísum

Aths.

7 erindi.

38(93r-v (104r-v))
Lof sé þér, herrann hár
Titill í handriti

„VIII. sálmur. Tón: In dulci jubilo“

Upphaf

Lof sé þér, herrann hár, / hvör umliðið ár …

Lagboði

In dulci jubilo

Aths.

4 erindi.

39(93v-94r (104v-105r))
Uppbyrjum vér nú árið nýtt
Titill í handriti

„IX. n(ýárs)sálmur. Tón: Skaparinn stjarna“

Upphaf

Uppbyrjum vér nú árið nýtt / aflífa gafst oss, drottinn, hitt …

Lagboði

Skaparinn stjarna, herra hreinn

Aths.

5 erindi.

40(94r-v (105r-v))
Fagnaðarhátíð frábær sú
Titill í handriti

„X. n(ýárs)sálmur. Tón: Borinn er sveinn í Betlehem“

Upphaf

Fagnaðarhátíð frábær sú / fastbundin trú …

Lagboði

Borinn er sveinn í Betlehem

Aths.

7 erindi.

41(94v-96v (105r-107v))
Guðs börn nemi nýársljóð
Titill í handriti

„XI n(ýárs)sálmur. Með tón: Syngið Guði sæta dýrð“

Upphaf

Guðs börn nemi nýársljóð / ný tíðindin sæt og góð …

Lagboði

Syngið Guði sæta dýrð

Viðlag

Í Efrata, en englar syngja gloría

Aths.

23 erindi.

42(96v-98v (107v-109v))
Hjartkær unnustan, hvar ertu
Titill í handriti

„Fegingrátur sálarinnar. Kveðinn af sr. Jóni Th. Tón: Allt mitt ráð til Guðs eg“

Upphaf

Hjartkær unnustan, hvar ertu? / Haf þig fagnandi uppi nú …

Lagboði

Allt mitt ráð til Guðs eg set

Aths.

20 erindi.

43(98v-100r (109v-111r))
Lof þitt skal ljóða
Titill í handriti

„XIII. n(ýárs)sálmur. Tón: Heill helgra manna“

Upphaf

Lof þitt skal ljóða, / lausnarinn þjóða …

Lagboði

Heill helgra manna

Aths.

18 erindi.

44(100v-101r (111v-112r))
Ó, ver velkomið árið nýtt
Titill í handriti

„XIV. n(ýárs)sálmur. Með tón: Endurlausnarinn vor“

Upphaf

Ó, ver velkomið árið nýtt, / allmarga blessan færði hitt …

Lagboði

Endurlausnarinn vor, Jesú Krist

Baktitill

„Endir sálma sr. Jóns / sem hann um jólin orti / dáðareynda drottins þjón / diktan aldrei skorti.“

Aths.

11 erindi.

45(101r-102r (112r-113r))
Þeim nýja kóngi nýjan söng með nýrri raust
Titill í handriti

„XV. n(ýárs)sálmur. Tón: Ekkert er bræðra. Sr. Þorkell J.s.“

Upphaf

Þeim nýja kóngi nýjan söng með nýrri raust / af hjarta allir látum laust …

Lagboði

Ekkert er bræðra elskulegra

Aths.

14 erindi.

46(102r-103r (113r-114r))
Sveinn er oss gefinn og son fæddur sá sem ber
Titill í handriti

„XVI n(ýárs)sálmur sr. Þork. Jónssonar. Sami tón.“

Upphaf

Sveinn er oss gefinn og sonur fæddur sá sem ber / höfðingjadóm á herðum sér …

Lagboði

Ekkert er bræðra elskulegra

Aths.

16 erindi.

47(103r-104v (114r-115v))
Hvað flýgur mér í hjartað blítt
Titill í handriti

„XVII. n(ýárs)sálmur. Tón: Borinn er sveinn. Sr. Þork. Jónsson“

Upphaf

Hvað flýgur mér í hjartað blítt / hvað sé eg nýtt …

Lagboði

Borinn er sveinn í Betlehem …

Baktitill

„Endir sálma séra Þork. J.s.“

Aths.

21 erindi.

48(105r-v (116r-v))
Vel far þú, verfólks tíð
Titill í handriti

„Einn fagur þakklætissálmur eftir vel afstaðna vertíð. Sr. J. Th.s.“

Upphaf

Vel far þú, verfólks tíð, / varstu svo frjósöm og blíð …

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
49(105v-108r (116v-119r))
Í Jesú nafni, ó, Guð minn
Titill í handriti

„Morgunsálmur sr. J. Th.s.“

Upphaf

Í Jesú nafni, ó, Guð minn, / allra kærasti faðirinn …

Aths.

28 erindi.

Efnisorð
50(108r-109r (119r-120r))
Eg þinn aumasti þjón
Titill í handriti

„Einn bænar- og iðrunarsálmur. Tón: Himinn, loft. Sr. J. Þ.s.“

Upphaf

Eg þinn aumasti þjón / ó, Guð í himnatrón …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
51(109r (120r))
Guðs föðurs náð og miskunn mest
Titill í handriti

„Einn fagur morgunsálmur s. J. Th.s“

Upphaf

Guðs föðurs náð og miskunn mest / míns Jesú blóð og elskan best …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
52(109v-110v (120v-121v))
Sem faðirinn son kyssir sinn
Titill í handriti

„Vísa um kristilega útför. Tón: Á þér alleina. S. J. Þ.S“

Upphaf

Sem faðirinn son kyssir sinn / sætlega þýðum munni …

Lagboði

Á þér alleina, ó, Jesú, hreina

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
53(110v-111v (121v-122v))
Veltist eg hér um veraldarhring
Titill í handriti

„Einn ágætur sálmur. Tón: Faðir vor sem á himnum ert“

Upphaf

Veltist eg hér um veraldarhring / voðinn er stór mér allt um kring …

Lagboði

Faðir vor sem á himnum ert

Aths.

9 erindi.

Efnisorð
54(111v-114v (122v-125v))
Uppvek þú málið mitt
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur um mismun þessarar aldar og hinnar fyrri. Tón: Himinn, loft, hafið. Bjarni skáldi“

Upphaf

Uppvek þú málið mitt, / minn Guð, hljóðfæri þitt …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

33 erindi.

Efnisorð
55(115r-117r (126r-128r))
Í mínu hjarta eg fæ séð
Titill í handriti

„Sálmur um gleði þessarar himnesku Jerúsalem. Ortur af Bjarna skálda. Tón: Hvað viltu gjöra etc.“

Upphaf

Í mínu hjarta eg fæ séð / eina svo fagra borg …

Lagboði

Hvað viltu gjöra, mæti mann

Aths.

16 erindi.

Efnisorð
56(117r-118v (128r-v))
Sál, mín sál, vakna þú
Titill í handriti

„Burtferðarminning af fimmta orðinu Kristí á krossinum. Auctor sr. Einar Guðmundsson“

Upphaf

Sál, mín sál, vakna þú / þér vegferðarskeið líður nú …

Aths.

13 erindi.

Efnisorð
57(118v-120r (128v-130r))
Hjónabandið er heilög stétt
Titill í handriti

„Hjónabandssálmur. Ortur af sr. O. E.s. nær Páll Erasmusson og Halldóra giftust. Tón: Mikilli farsæld etc.“

Upphaf

Hjónabandið er heilög stétt / hæstum Guði vel kær …

Lagboði

Mikilli farsæld mætir sá …

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
58(120r-121v (130r-131r))
Ræðu og málið mitt
Titill í handriti

„Þakklætis- og bænarsálmur. Tón: Himinn, loft etc.“

Upphaf

Ræðu og málið mitt / miskunnar hjálpráð þitt …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

19 erindi.

Efnisorð
59(121v-122v (131r-132r))
Þér, Guð minn góði
Titill í handriti

„Annar ágætur sálmur. Tón: Heill helgra manna“

Upphaf

Þér, Guð minn góði, / græðarinn þjóða …

Lagboði

Heill helgra manna

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
60(122v (132v))
Jesú Kristí, miskunna mér
Titill í handriti

„Orð hins h. Anselmíi í sálmvers snúin. Tón: Jesú Kristí, þig kalla eg á“

Upphaf

Jesú Kristí, miskunna mér / til mín virst augum renna …

Lagboði

Jesú Kristí, þig kalla eg á

Aths.

2 erindi.

Efnisorð
61(122v-123v (132v-133v))
Krenktur af dug, dapur af nauð
Höfundur
Titill í handriti

„Einn fagur bænarsálmur til heilagrar þrenningar. Auctor sr. Oddur Oddsson. Tón: Ó, Jerúsalem, upp til þín etc.“

Upphaf

Krenktur af dug, dapur af nauð, / drottinn minn Guð …

Lagboði

Ó, Jerúsalem, upp til þín

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
62(123v-124v (133v-134v))
Ó, Guð, mín einkavon
Titill í handriti

„Bænar- og játningarsálmur. Tón: Ó, Jesú, elsku hreinn“

Upphaf

Ó, Guð, mín einkavon, / álít mig veikan þjón …

Lagboði

Ó, Jesú, elsku hreinn

Aths.

14 erindi.

Efnisorð
63(124v-125r (134v-135r))
Hljómi raustin barna best
Titill í handriti

„Söngvísa um fæðing Kristí. Úr latínu“

Upphaf

Hljómi raustin barna best / blíð á þessum degi …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
64(125r-v (135r-v))
Herra Guð, haf þú mig
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur. Tón: Blíði Guð“

Upphaf

Herra Guð, haf þú mig / heim með þér …

Lagboði

Blíði Guð, börnum þínum ei gleym …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
65(125v-126v (135v-136v))
Lausnarinn Jesús lýðinn kunni
Höfundur
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur sr. Odds Oddssonar með sínum tón“

Upphaf

Lausnarinn Jesús lýðinn kunni / að leiða fyrst í góða höfn …

Aths.

6 erindi.

Á spássíu er bætt við með yngri hendi: „al. S. O. J.s.“

Efnisorð
66(126v-127v (136v-137v))
Heilagi faðir, herra Guð
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur um þá andlegu heilsubót sálarinnar. Tón: Kom skapari, heilagur andi“

Upphaf

Heilagi faðir, herra Guð, / af hjarta mínu og allri rót …

Lagboði

Kom skapari, heilagur andi

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
67(127v-129r (137v-139r))
Jesús er sætt líf sálnanna
Titill í handriti

„Einn hjartnæmur sálmur um velgjörninga Jesú Kristí“

Upphaf

Jesús er sætt líf sálnanna / Jesús er best ljós mannanna …

Aths.

14 erindi.

Efnisorð
68(129r-130r (139r-140r))
Ó, Jerúsalem, upp til þín
Titill í handriti

„Sálmur um þá andlegu Jerúsalem. Tón: Krenktur af dug“

Upphaf

Ó, Jerúsalem, upp til þín / önd langar mín …

Lagboði

Krenktur af dug, dapur af nauð

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
69(130r-v (140r-v))
Herra Jesú, af hjarta eg bið
Titill í handriti

„Einn hjartnæmur sálmur um sáluga burtför. Tón: Alleinasta Guði etc.“

Upphaf

Herra Jesú, af hjarta eg bið / heyr mig fyrir þinn dauða …

Lagboði

Alleinasta Guði í himnaríki

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
70(131r-v (141r-v))
Blíði Guð, börnum þínum ei gleym
Höfundur
Titill í handriti

„Ágætur bænarsálmur. Tón: Jesú minn, eg bið þig. Sr. Odds Oddsonar“

Upphaf

Blíði Guð, börnum þínum ei gleym, / veit í nauð voldugt hjálpráð þeim …

Lagboði

Jesú minn, eg bið þig …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
71(131v-132r (141v-142r))
Helgasta ljós og ljóminn klár
Titill í handriti

„Einn ágætur lofsöngssálmur. Tón: Náttúran öll og etc.“

Upphaf

Helgasta ljós og ljóminn klár / leiftrandi morgunstjarna …

Lagboði

Náttúran öll og eðli manns

Aths.

4 erindi.

Efnisorð
72(132r-v (142r-v))
Jesús minn trúr, Jesús minn trúr
Titill í handriti

„Nafnstafir Jesú fimm sem eru merking sára hans og hreinsun vorra skilningarvita. Tón: Heiminn vor Guðs“

Upphaf

Jesús minn trúr, Jesús minn trúr, / járnhlið og múr …

Lagboði

Heiminn vor Guð

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
73(132v-133v (142v-143v))
Hörmung mitt hjartað stangar
Titill í handriti

„Einn hjartnæmur sálmur um syndanna viðurkenning. Með sínu lagi“

Upphaf

Hörmung mitt hjartað stangar / harmkvalið í sorg og neyð …

Aths.

14 erindi.

Efnisorð
74(133v-134r (143v-144r))
Jesús hefur bölið bætt
Titill í handriti

„Þakklætissálmur til Guðs. Ágætur.“

Upphaf

Jesús hefur bölið bætt / og beiskan móð …

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
75(134r-v (144r-v))
Á minn ástkæra Guð
Titill í handriti

„Einn ágætur sálmur í neyð og angist. Tón: Himinn, loft“

Upphaf

Á minn ástkæra Guð / eg trúi í sorg og nauð …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
76(134v-136v (144v-146v))
Heyri þér, himnar og jörð
Titill í handriti

„Einn ágætur iðrunarsálmur. Með tón: Himinn, loft“

Upphaf

Heyri þér, himnar og jörð, / hlustið á drottins orð …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

18 erindi.

77(136v-137v (146v-147v))
Hæsti Guð, hjálpráð mitt
Titill í handriti

„Einn þakklætissálmur eður sumargjöf. Tón: Ut supra“

Upphaf

Hæsti Guð, hjálpráð mitt / heiðrað sé nafnið þitt …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
78(137v-138r (147v-148r))
Sætasti Jesú, sannur Guð
Titill í handriti

„Ágætur sálmur um pínuna Kristí. Tón: Þeim nýja kóngi“

Upphaf

Sætasti Jesú, sannur Guð / og syndlaus mann …

Lagboði

Þeim nýja kóngi nýjan söng

Aths.

13 erindi.

Efnisorð
79(138r-139r (148r-149r))
Jesú Kristí, Jesú sæti, Jesú minn
Titill í handriti

„Iðrandi manns sálmur. Sami tón“

Upphaf

Jesú Kristí, Jesú sæti, Jesú minn / Jesú, mig frelsa, þrælinn þinn …

Lagboði

Þeim nýja kóngi nýjan söng

Aths.

28 erindi.

80(139r-140r (149r-150r))
Guð minn, Guð minn, gættu að mér
Titill í handriti

„Einn hjartnæmur bænarsálmur. Tón: Aví, aví“

Upphaf

Guð minn, Guð minn, gættu að mér / heyrðu til af hjarta eg vil …

Lagboði

Aví, aví, mig auman mann

Aths.

8 erindi.

Efnisorð
81(140r-141r (150r-151r))
Yfir því klaga allir nú
Höfundur

Oddur E.

Titill í handriti

„Sálmur um heimsins ótrú. Sr. Oddur E. Tón: Náttúran öll og eðli manns“

Upphaf

Yfir því klaga allir nú / á þessum heimsins enda …

Lagboði

Náttúran öll og eðli manns

Aths.

Sálmurinn er víða eignaður sr. Ólafi Einarssyni í Kirkjubæ.

8 erindi.

Efnisorð
82(141r-142r (151r-152r))
Guð minn, sál mín gleðjist í þér
Titill í handriti

„Sálmur Guðnýjar Ólafsdóttur. Sr. O. E.s.“

Upphaf

Guð minn, sál mín gleðjist í þér / gjörvalt einninn það finnst með mér …

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
83(142r-143r (152r-153r))
Miskunnsamasti maður og Guð
Titill í handriti

„Sálmur Margrétar Ó.d. Með tón: Allt mitt“

Upphaf

Miskunnsamasti maður og Guð / mjúkasta hjálp í allri nauð …

Lagboði

Allt mitt ráð til Guðs eg set

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
84(143r-144v (153r-154v))
Jesús, Guðs föðurs sæti son
Titill í handriti

„Einn sorgandi manns sálmur. Tón: Til þín, heilagi herra Guð etc.“

Upphaf

Jesús, Guðs föðurs sæti son / sálargræðarinn góði …

Lagboði

Til þín, heilagi herra Guð

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
85(144v-145v (154v-155v))
Guði sé heiður og eilíf þökk en sorgin fari
Titill í handriti

„Ein vísa eftir máltíð. Úr dönsku“

Upphaf

Guði sé heiður og eilíf þökk en sorgin fari …

Viðlag

Gloria tibi domine

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
86(145v-147r (155v-157r))
Ó, Guð, hvað marga hjartans þrá
Titill í handriti

„Einn sálmur um mannsins eymdarlag. Lag: faðir vor sem“

Upphaf

Ó, Guð, hvað marga hjartans þrá / hlýt eg að þola jörðu á …

Lagboði

Faðir vor sem á himnum ert

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
87(147r-v (157r-v))
Ó, hvað eymdarleg er vor stund
Titill í handriti

„Um stutt og skammvinnt líf mannsins. Tón: Heimili vort og etc.“

Upphaf

Ó, hvað eymdarleg er vor stund / á Jórdan þreyjum …

Lagboði

Heimili vort og húsin með

Aths.

Í öðrum handritum eru upphafslínur: „Ó, hvað eymdarleg er vor stund / á jörðu meðan þreyjum“

3 erindi.

Efnisorð
88(147v-148r (157v-158r))
Jesú Kristí, miskunna mér
Titill í handriti

„Einn bænarsálmur með sinn tón“

Upphaf

Jesú Kristí, miskunna mér / Maríusonur ég treysti þér …

Aths.

3 erindi.

Efnisorð
89(148r-149r (158r-159r))
Herrann hátignar
Titill í handriti

„Bæn Jeremíæ spámanns. Tón: Tak af oss, faðir“

Upphaf

Herrann hátignar / hygg þinnar eignar …

Lagboði

Tak af oss, faðir

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
90(149r-152r (159r-162r))
Heyrðu faðir, hátt eg kalla
Titill í handriti

„Hugvekja sr. Sigurðar Jónssonar í Presthólum og hans andlátsbæn. Tón: Dýrð er mikil etc.“

Upphaf

Heyrðu faðir, hátt eg kalla, / hjartað mitt á kné skal falla …

Lagboði

Dýrð er mikil drottins góða

Aths.

40 erindi.

91(152v-154r (162r-164r))
Heyr mig, Guð á himnum þýði
Höfundur

Tómas Þorsteinsson

Titill í handriti

„Önnur hugvekja og andlátsbæn kristins manns. Útdregin af orðum Martini Molleri 1651 af sr. Tumasi Þorsteinssyni. Með sama lag“

Upphaf

Heyr mig, Guð á himnum þýði, / heyr mig, Jesús, sonurinn blíði …

Lagboði

Dýrð er mikil drottins góða

Aths.

21 erindi.

92(154r-155v (164r-165v))
Einum best eg unni
Titill í handriti

„Þakklætissálmur til Kristum. Með sínu lagi. Stefán Ólafsson“

Upphaf

Einum best eg unni / er minn Jesús sá …

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
93(156r-158r (166r-168r))
Á Guð eg vil trúa
Titill í handriti

„Gyllini A.B.C.“

Upphaf

Á Guð eg vil trúa / einkahirðir minn …

Aths.

Vantar innanúr. Hér eru 18 erindi en líklega vantar u.þ.b. 8 vísur (eitt blað).

94(159r-161r (169r-171r))
Guð heilagur, heilagur
Titill í handriti

„Náðarbón. Með lag sem Hugbót. Guð náði mig. Amen“

Upphaf

Guð heilagur, heilagur, / heilagur drottinn sæti …

Lagboði

Hugbót

Aths.

14 erindi.

Efnisorð
95(161r-v (171r-v))
Jesú góði, Jesú minn
Titill í handriti

„Vísur með sínum tón“

Upphaf

Jesú góði, Jesú minn, / eg vil gjarnan vera þinn …

Aths.

Vantar aftan af. Hér eru 5 fyrstu erindin og hluti af því sjötta. Upphafsstafir vísnanna mynda „Jón Þor“.

Efnisorð
96(163r-165r (173r-175r))
Maður, maður, minnst þann sið
Titill í handriti

„Eitt kvæði“

Upphaf

Maður, maður, minnst þann sið / menn hljóta allir deyja …

Viðlag

Hegðan þín sé fín og fróm …

Aths.

10 erindi auk viðlags.

97(165r)
Lausavísa
Upphaf

Kvæði kveðið um dauða / Kjalars fund úrvalið …

Aths.

Vísan er skrifuð langsum á ytri spássíu.

Efnisorð
97(165r-167r (175r-177r))
Þó Gillings vildi eg gjöldin fram
Titill í handriti

„Annað kvæði. Teneto metium, metium tenurre beati“

Upphaf

Þó Gillings vildi eg gjöldin fram / gunnum svinnum telja …

Viðlag

Mundangs stundum máta og dyggð …

Aths.

10 erindi auk viðlags.

98(167r-169r (177r-179r))
Salómon hefur sett í skrá
Titill í handriti

„Þriðja kvæði. Fortuna volubilis errat“

Upphaf

Salómon hefur sett í skrá / samsinni eg hans dómi …

Viðlag

Svo sem ryk og reykur er

Aths.

6 erindi auk viðlags.

99(169r-170r (179r-180r))
Hér skal lítinn lóvars knör
Titill í handriti

„Fjórða kvæði. Qvot capita, tot sensus“

Upphaf

Hér skal lítinn lóvars knör / með leyfi góðra manna …

Viðlag

Mér vekur minni / það málshátturinn tér …

Aths.

6 erindi auk viðlags.

100(170r-171r (180r-181r))
Gleðina eykur góður hugarins varmi
Titill í handriti

„Fimmta kvæði“

Upphaf

Gleðina eykur góður hugarins varmi / þeim sem lukkan lét á mót …

Aths.

7 erindi.

101(171r-v (181r-v))
Að morgni vil ég minnast á
Titill í handriti

„Kvæði. Sálmur 92“

Upphaf

Að morgni vil eg minnast á / miskunnsemi þína…

Viðlag

Ágætlegt er að elska Guð / af innsta hjartans grunni …

Aths.

1 erindi auk viðlags.

Efnisorð
102(171v-174v (181v-184v))
Hjartað fagnar og hugur minn
Titill í handriti

„Einn ágætur sálmur af upprisuhistoríunni vors endurlausnara Jesú Kristí. Ortur af sr. Hallgrími Péturssyni. Tón: Gæskuríkasti græðari minn“

Upphaf

Hjartað fagnar og hugur minn / herrann er Jesús upprisinn …

Lagboði

Gæskuríkasti græðari minn

Aths.

22 erindi.

Efnisorð
103(175r (185r))
Veröld eg vil þér segja
Höfundur
Titill í handriti

„Sálmur úr þýsku snúinn. Með lag: Einn herra eg best ætti etc. af sr. Jóni A.s.“

Upphaf

Veröld eg vil þér segja / vonskufull góða nótt …

Lagboði

Einn herra eg best ætti

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
104(175v-177r (185v-187r))
Eins og móðan af hlaupi hér
Titill í handriti

„Sálmur Davíðs. Tón: Heiðrum Guð“

Upphaf

Eins og móðan af hlaupi hér / hjörtinn í vatnið langar …

Lagboði

Heiðrum Guð af hug og sál

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
105(177v-179v (187v-189v))
Ó, drottinn Guð, mín einka unaðsemd
Titill í handriti

„Söngvísa ort af Magnúsi Jónssyni. Við þýskan tón“

Upphaf

Ó, drottinn Guð, mín einka unaðsemd / athvarf, traust, hæli, huggun, von og yndi …

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
106(179v-181v (189v-191v))
Upp líttu, sál mín, og umsjá þig vel
Titill í handriti

„Ein ljúfleg hugvekja til andlegrar andvarasemi og góðs lífernis“

Upphaf

Upp líttu sál mín og um sjá þig vel / því aðkominn ég tel …

Aths.

24 erindi.

107(181v-182v (191v-192v))
Í nafni fram far fyrst
Titill í handriti

„Sálmur. Með lag: Himinn, loft etc.“

Upphaf

Í nafni fram far fyrst / ferjan Jesú Krist …

Lagboði

Himinn, loft, hafið, jörð

Aths.

9 erindi.

Efnisorð
108(182v-185r (192v-195r))
Lausnarinn ljúfur minn þú lít til mín
Titill í handriti

„Harmasamtal langsorgandi manneskju við sinn sæta sáluhjálpara Jesúm Kristum“

Upphaf

Lausnarinn ljúfur minn þú lít til mín …

Aths.

23 erindi.

Efnisorð
109(185v-189v (195v-199v))
Góssið er besta guðrækni
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur. Með lag: Hvör sem að reisir hæga byggð“

Upphaf

Góssið er besta guðrækni / gefst þeim sem að vel trúa …

Lagboði

Hvör sem að reisir hæga byggð

Aths.

31 erindi.

Efnisorð
110(189v-191r (199v-201r))
Líknarfullur Guð og góður
Titill í handriti

„Einn fagur sálmur“

Upphaf

Líknarfullur Guð og góður / gæskuríkur og þolinmóður …

Aths.

16 erindi.

Efnisorð
Sálmar út af sjö orðum Kristí á krossinum
Titill í handriti

„Sálmar út af sjö orðum Kristí á krossinum“

111(191r-194r (201r-204r))
Sál mín, í Guði gleð þú þig
Titill í handriti

„Fyrsta orð: Faðir fyrirgef þeim það, því þeir vita ei hvað þeir gjöra. Tón: Þá linnir hér mín líkamsvist“

Upphaf

Sál mín í Guði gleð þú þig / gef lof lausnara þínum …

Lagboði

Þá linnir hér mín líkamsvist

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
112(194r-195v (204r-205v))
Þá Jesú blessað brjóstið skar
Titill í handriti

„Annað orð Kristí á krossinum: Sjá kona, þar er þinn sonur, og þar er þín móðir. Tón: Til þín, heilagi herra Guð“

Upphaf

Þá Jesú blessað brjóstið skar / beisk kvöl á krossi sínum …

Lagboði

Til þín, heilagi herra Guð

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
113(195v-197r (205v-207r))
Jesús er hjálp og huggun manns
Titill í handriti

„Þriðja Kristí orð á krossinum. Tón: Allt mitt ráð til Guðs“

Upphaf

Jesús er hjálp og huggun manns / af hjarta sem sér snýr til hans …

Lagboði

Allt mitt ráð til Guðs eg set

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
114(197v-198v (207v-208v))
Vakna, mín sál, og vertu hraust
Titill í handriti

„Fjórða orðið Kristí: Guð minn, Guð minn, því yfirgafstu mig. Tón: Mitt hjarta hvar til hryggist“

Upphaf

Vakna, mín sál, og vertu hraust / við þíns lausnara hryggðarraust …

Lagboði

Mitt hjarta hvar til hryggist þú

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
115(199r-200v (209r-210v))
Sál mín, í sorg og angri
Titill í handriti

„Fimmta orð Kristí: Mig þyrstir. Með tón: Konung Davíð sem kenndi“

Upphaf

Sál mín, í sorg og angri, / sjá hér hvað gleður þig …

Lagboði

Konung Davíð sem kenndi

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
116(200v-202r (210v-212r))
Hjartað í Guði gleður sig
Titill í handriti

„Sjötta orð Kristí: Það er fullkomnað. Tón: Hvað lengi Guð mér gleymir“

Upphaf

Hjartað í Guði gleður sig / gefi lof lausnara sínum …

Lagboði

Hvað lengi Guð mér gleymir

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
117(202v-203v (212v-213v))
Jesús sem lýðinn leysa vann
Titill í handriti

„Sjöunda Kristí orð: Faðir, í þínar hendur fel eg minn anda. Tón: Jesús Kristur á krossi var“

Upphaf

Jesús sem lýðinn leysa vann / lífsmáttinn þá sér minnka fann …

Lagboði

Jesús Kristur á krossi var

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
118(203v-205r (213v-215r))
Mikils ætti eg aumur að akta
Titill í handriti

„Lofsöngur um h. engla. Af sama s. Ólafi“

Upphaf

Mikils ætti ég aumur að akta / ást og miskun Guðs mín góða …

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
119(205r-v (215r-v))
Guð minn, þig kalla ég nú á
Höfundur

Þiðrik Arason

Titill í handriti

„Ein vísa með lag: Þér sé lof og dýrð. Auctor Þiðrik Arason“

Upphaf

Guð minn, þig kalla ég nú á / ei lát mig falla þér í frá …

Aths.

4 erindi.

Efnisorð
120(205v-207r (215v-217r))
Oss gjörir enn kátt
Höfundur

Þiðrik Arason

Titill í handriti

„Samsætisvísa Þiðriks Arasonar. Lag: Hýr gleður hug minn etc.“

Upphaf

Oss gjörir enn kátt / elskan drottins há …

Lagboði

Hýr gleður hug minn …

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
121(207r-213v (217r-223v))
Á Guð föður einn eg trúi
Höfundur

Þiðrik Arason

Titill í handriti

„Af tólf greinum trúarinnar. Merkisvísur með lag Lilju. Þ.A.s“

Upphaf

Á Guð föður einn eg trúi / almáttugur sá er talinn …

Lagboði

Liljulag

Aths.

75 erindi.

Efnisorð
122(213v-214v (223v-224v))
Nær heimurinn leikur í hendi manns
Titill í handriti

„Söngvísa sr. Ólafs“

Upphaf

Nær heimurinn leikur í hendi manns / hætt er að skeika megi …

Aths.

3 erindi. Nótur við fyrsta erindið.

Efnisorð
123(214v-215v (224v-225v))
Bardaga áttu að búast hér við
Titill í handriti

„Enn ein vísa með það lag: Naber Godt grue su enden dach“

Upphaf

Bardaga áttu að búast hér við / býður þér holdið öngvan frið …

Viðlag

Vel eg þér ráðin vinsamleg …

Aths.

11 erindi auk viðlags.

Efnisorð
124(215v-216v (225v-225v))
Heyr þú oss himnum á
Titill í handriti

„Faðir vor í sálmljóð snúin af s. Ólafi fyrrnefndum“

Upphaf

Heyr þú oss himnum á / hýr vor faðir börn þín smá …

Aths.

8 erindi. Nótur við fyrsta erindið.

Efnisorð
125(216v-217v (225v-226v))
Sætt lof þér sé sungið
Titill í handriti

„Þakklætisvers fyrir Guðs velgjörninga“

Upphaf

Sætt lof þér sé sungið, / ó, Guð vor skapari …

Aths.

14 erindi.

Nótur við 1. erindi

Efnisorð
126(217v-218r (226v-227r))
Þér vil eg þakkir gjöra
Titill í handriti

„Vísa. Tón: Guði lof“

Upphaf

Þér vil eg þakkir gjöra / þú sæti faðir himnum á …

Lagboði

Guði lof

Aths.

2 erindi.

Efnisorð
127(218r-219r (227r-228r))
Himneskur herra faðir
Titill í handriti

„Einn sálmur s. Jóns Þorsteinssonar. Tón: Guð í upphafi gjörði“

Upphaf

Himneskur herra faðir, / hvör allra kóngur er …

Lagboði

Guð í upphafi gjörði

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
128(219r-220r (228r-229r))
Andleg náðar árgæði
Titill í handriti

„Ein söngvísa um Guðs orða framgang“

Upphaf

Andleg náðar árgæði / englabrauð himneskt fæði …

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
129(220r-v (229r-v))
Hvör maður hátt lof syngi
Titill í handriti

„Einn þakklætissöngur fyrir Guðs velgjörninga. Tón: Kristur reis upp frá dauðum“

Upphaf

Hvör maður hátt lof syngi / himneskum dýrðarkóngi …

Lagboði

Kristur reis upp frá dauðum

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
130(220v (229v))
Faðir ljósanna, lát þú mér
Upphaf

Faðir ljósanna, lát þú mér / lýsa jafnan í veröld hér …

Aths.

2 erindi án fyrirsagnar.

Efnisorð
Ein góð og gagnleg umþenking og útlegging yfir sálminn Miserere. Þann 51. í s...
Titill í handriti

„Ein góð og gagnleg umþenking og útlegging yfir sálminn Miserere. Þann 51. í sálmatölunni af Hieronymo Savanazola sem var einn bróðir og prédikari í Feraría hvörja hann diktaði á seinustu dögum síns lífs. Sá og brenndur var af páfanum Sexto í Róm. Í söngvísur snúin anno 1672“

131(212r-222v (230r-231v))
Þú lífsins ljóminn skæri
Titill í handriti

„I. sálmur. Tón: Konung Davíð sem kenndi“

Upphaf

Þú lífsins ljóminn skæri, / lifandi drottinn minn …

Lagboði

Konung Davíð sem kenndi

Aths.

8 erindi. Á neðri spássíu með yngri hendi: „Auth. Gudmdr. Olafsson í Stockh. 1695“.

Efnisorð
132(222v-224r (231v-233r))
Guðdómsins ljóma góðgirni
Titill í handriti

„II. sálmur. Miskunna mér, Guð, eftir mikilli miskunnsemi þinni. Tón: Skaparinn stjarna, herra“

Upphaf

Guðdómsins ljóma góðgirni / grunlaus að náð og elskunni …

Lagboði

Skaparinn stjarna, herra hreinn

Aths.

16 erindi.

Efnisorð
133(224v-225v (233v-234v))
Ó, Guð, minn herra, aumka mig
Titill í handriti

„III. sálmur. Og eftir mikilleik miskunnsemda þinna afmáðu mitt ranglæti. Tón: Allt mitt ráð til Guðs eg“

Upphaf

Ó, Guð, minn herra, aumka mig / elskunnar gnægð þín mæði þig …

Lagboði

Allt mitt ráð til Guðs eg set

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
134(225v-227r (234v-236r))
Þvoðu mig vel, minn herra
Titill í handriti

„IV. sálmur. Þvoðu mig vel, minn Guð, af ranglæti mínu og af synd minni. Hreinsaðu mig. Tón: Guði lof skalt önd“

Upphaf

Þvoðu mig vel, minn herra, / mínu ranglæti öllu af …

Lagboði

Guði lof skalt önd mín inna

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
135(227r-228v (236r-237v))
Enn kem eg fyrir auglit þitt
Titill í handriti

„V. sálmur. Því eg meðkenni mitt ranglæti og minn glæpur er jafnan mér fyrir augum. Tón: Herra Guð í himnaríki etc.“

Upphaf

Enn kem eg fyrir auglit þitt / ó, Guð, í játningunni …

Lagboði

Herra Guð í himnaríki

Aths.

15 erindi.

Efnisorð
136(228v-230r (237v-239v))
Eg hefi brotið, herra, þér móti
Titill í handriti

„VI. sálmur. Þér einum hef eg á móti brotið, og illa breytt fyrir þér, svo þú réttferðugur sért í þínum orðum og hreinn fundinn þá þú dæmist. Tón: Tak af oss, faðir“

Upphaf

Eg hefi brotið, herra, þér móti / í augsýn þinni, þín orð sönn svo finni…

Lagboði

Tak af oss, faðir, af þunga reiði

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
137(230r-231v (239r-240v))
Ó, faðir, faðir, faðir hýr
Titill í handriti

„VII. sálmur. Sjá, eg em af syndsamlegu sæði getinn, og í syndinni hefur mín móðir við mér tekið. Tón: Faðir vor sem á himnum ert“

Upphaf

Ó, faðir, faðir, faðir hýr, / faðir minn Guð í hæð sem býr …

Lagboði

Faðir vor sem á himnum ert

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
138(231v-232v (240r-242v))
Sjáðu, Guð minn, sannleikurinn
Titill í handriti

„VIII. sálmur. Sjá þú elskar sannleikann sem hulinn liggur. Þú lést mig vita þinn heimuglegan vísdóm. Tón: Ó, Jesú, þér æ viljum vér etc.“

Upphaf

Sjáðu, Guð minn, sannleikurinn / segist þér allkær vera …

Lagboði

Ó, Jesú, þér æ viljum vér

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
139(232v-233v (242v-243v))
Ó, faðir minn, ó, faðir minn, ástökktu mig
Titill í handriti

„IX. sálmur. Stökktu á mig, drottinn, þínu ísópo svo eg hreinn verði. Þvoðu mig vel svo eg snjóhvítur verði. Tón: Heiminn vor Guð etc.“

Upphaf

Ó, faðir minn, ó, faðir minn, / ástökktu mig, náð elskulig …

Lagboði

Heiminn vor Guð

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
140(235r-236v (244r-245v))
Hneigðu þitt elsku eyra
Titill í handriti

„X. sálmur. Láttu mig fá að heyra fögnuð og gleði, svo þau beinin glaðvær verði sem þú hefur í sundur kramið. Tón: Einn herra eg best ætti etc.“

Upphaf

Hneigðu þitt elsku eyra, / eilífi Guð, að mér …

Lagboði

Einn herra eg best ætti

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
141(236v-237v (245v-246v))
Ó, Guð, einasta athvarf mitt
Titill í handriti

„XI. sálmur. Burtu snúðu þínu andliti frá syndum mínum og afmáðu allar mínar misgjörðir. Tón: Hlífð og náð veit mér etc.“

Upphaf

Ó, Guð, einasta athvarf mitt / auglitið ekki láttu þitt …

Lagboði

Hlífð og náð veit mér, herra Guð …

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
142(238r-239r (247r-248r))
Heilagi drottinn, hjartað skapa hreint í mér
Titill í handriti

„XII. sálmur. Hreint hjarta skapaðu, Guð, í mér og gef mér hughraustan anda. Tón: Allra Jesú endurlausn etc.“

Upphaf

Heilagi drottinn, hjartað skapa hreint í mér / hughraustum anda auðga gjör …

Lagboði

Allra Jesú endurlausn

Aths.

19 erindi.

Efnisorð
143(239r-240v (248r-249v))
Andvarpan mína eg fram ber
Titill í handriti

„XIII. sálmur. Kasta mér ekki í burt frá þínu augliti og tak ekki þinn h. anda frá mér. Tón: Guð miskunni nú öllum oss“

Upphaf

Andvarpan mína eg fram ber / í Jesú náðarflóði …

Lagboði

Guð miskunni nú öllum oss

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
144(240v-242v (249v-251v))
Miskunnarfaðir mildasti
Titill í handriti

„XIV. sálmur. Láttu mig fá að heyra fögnuð þíns hjálpræðis, og þinn máttarandi styrki mig“

Upphaf

Miskunnarfaðir mildasti, / mín von og traustið þýða …

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
145(242v-243v (251v-252v))
Sem nú, herra, þitt hjálparráð
Titill í handriti

„XV. sálmur. Ómildum vil eg kenna þína vegu svo þeir ranglátu snúist til þín. Tón: Heiðrum vér Guð etc.“

Upphaf

Sem nú, herra, þitt hjálparráð / hefur mig glatt með sinni náð …

Lagboði

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Aths.

8 erindi.

Efnisorð
146(243v-245r (252v-254r))
Græði mitt synda sáð
Titill í handriti

„XVI. sálmur. Frelsa mig frá þeirri blóðskuldu, Guð, þú sem ert Guð míns hjálpræðis, svo mín tunga kunngjöri þitt réttlæti. Tón: Ó, Jesú elsku hreinn etc.“

Upphaf

Græði mitt synda sáð / þín sætleikselskan tjáð …

Lagboði

Ó, Jesú elsku hreinn

Aths.

14 erindi.

Efnisorð
147(245r-246r (254r-255r))
Uppljúktu, drottinn, mínum munn
Titill í handriti

„XVII. sálmur. Drottinn, uppljúktu vörum mínum svo að munnur minn megi boða lof þitt. Tón: Hjartans langan eg hef til þín“

Upphaf

Uppljúktu, drottinn, mínum munn / sælunot Sebaoth …

Lagboði

Hjartans langan eg hef til þín

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
148(246r-v (255r-v))
Drottinn Guð, hæsta hátign þín
Titill í handriti

„XVIII. sálmur. Því þú hefur öngva vild til offursins, annars mundi eg gefa þér það, og brenniofrið þóknast þér ekki. Tón: Kristí, þú klári etc.“

Upphaf

Drottinn Guð, hæsta hátign þín, / heyr nú bænarorðin mín …

Lagboði

Kristí, þú klári dagur ert

Aths.

7 erindi.

Efnisorð
150(247r-248r)
Ó, herra Guð sem huggun lér
Titill í handriti

„XIX. sálmur. Það offrið sem Guði þóknast er harmþrunginn andi. Eitt sundurmarið hjarta muntu, Guð, ekki flýta.“

Upphaf

Ó, herra Guð sem huggun lér / hvörjum sem mætir grandi …

Efnisorð
149(247r-248r (257r-258r))
Fyrir þitt auglit enn kem ég
Titill í handriti

„XX. sálmur. Gjörðu vel við sjón eftir þinni góðfýsi. Uppbyggðu múrana í Jerúsalem. Tón: Jesús Kristus á krossi var“

Upphaf

Fyrir þitt auglit enn kem eg / eilífa hátign guðdómleg …

Lagboði

Jesús Kristus á krossi var

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
150(249r-250v (258r-259v))
Hæsti Guð sem í hátign býr
Titill í handriti

„XXI. sálmur. Þá mun þér þóknast offur réttlætisins, brennioffur og aðrar fórnir, þá munu þeir uxum offra yfir þínu altari. Tón: Má eg ólukkum móti stá“

Upphaf

Hæsti Guð sem í hátign býr, / minn herra hýr …

Lagboði

Má eg ólukkum móti stá

Aths.

8 erindi.

Efnisorð
151(250v-253r (259v-262r))
Drottinn minn, herra hýri
Titill í handriti

„XXII. sálmur. Ein gömul ágæt bæn um syndanna fyrirgefning. Tón: Kært lof Guðs kristni etc.“

Upphaf

Drottinn minn, herra hýri, / á hæstum tignarstól …

Lagboði

Kært lof Guðs kristni altíð

Aths.

16 erindi.

Efnisorð
152(253r-263r (262r-272r))
Sæti faðir, send mér þinn
Titill í handriti

„Brúðkaupsvísur til minningar sr. Páli Erasmussyni og hans kvinnu Halldóru Árnadóttur“

Upphaf

Sæti faðir, send mér þinn / sannleiksandann fróða …

Aths.

98 erindi.

Efnisorð
153(263r-269v (272r-280v))
HjónabreytniHjónakvæði
Titill í handriti

„Kvæði um góðan ektamann og illan, og svo um ektakvinnurnar“

Upphaf

Vildi eg hjónum vanda óð / af veikri mærðarsmiðju …

Aths.

Vantar innanúr eitt blað. Kvæðið er hér 22 erindi auk tveggja lína af hinu 23., en á eftir innskotsblaðinu eru 13 erindi.

Á neðri spássíu bl. 263r stendur með yngri hendi: „Hjónakvæði ort af sr. Ólafi Einarssyni. al. Hjónabreytni“.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Pappír með vatnsmerkjum.

Vatnsmerki 1. Aðalmerki: Dárahöfuð // Ekkert mótmerki (á víð og dreif í handritinu).

Vatnsmerki 2. Aðalmerki: Ógreinilegt merki // Ekkert mótmerki (á víð og dreif í handritinu).

Blaðfjöldi
xi + 250 + i blöð, auk þess 8 innskotsblöð: milli blaða 7 og 8 (1), 11 og 12 (1), 51 og 52 (1), 56 og 57 (2), 151 og 152 (1), 155 og 156 (1) og 248 og 249 (1).
Ástand
Blað 1 er laust.
Umbrot
  • Eindálka.
  • Griporð á stöku stað.
Skrifarar og skrift

Að mestu með hendi Magnúsar Jónssonar í Vigur, fljótaskrift.

Skreytingar

Fyrirsagnir og upphafsstafir víða fylltir og flúraðir.

Örlítið flúr undir griporðum þegar þau koma fyrir.

Nótur

Í handritinu eru þrír sálmar með nótum:

  • Nær heimurinn leikur í hendi manns (205v-206r)
  • Heyr þú oss himnum á (207v)
  • Sætt lof þér sé sungið (208v)

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
Eigendanöfn eru páruð á bl. 155v: Illugi Illugason, Magnús Pálsson, Loftur, og ártölin 1741 og 1765.
Fylgigögn

Átta innskotsblöð: milli blaða 7 og 8 (1), 11 og 12 (1), 51 og 52 (1), 56 og 57 (2), 151 og 152 (1), 155 og 156 (1) og 248 og 249 (1).

Uppruni og ferill

Uppruni
Handritið var skrifað á Vestfjörðum ca 1680-1690.
Ferill

Úr safni Jóns Árnasonar, bókavarðar.

Aðföng

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Skráning Páls Eggerts Ólasonar á handritinu er aðgengileg í ritinu Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsins, 2. bindi, bls. 691.

Guðrún Laufey Guðmundsdóttir bætti við skráninguna 13. janúar 2019;

Þórunn Sigurðardóttir og Johnny Lindholm skráðu í apríl 2011 og janúar 2012.

Örn Hrafnkelsson frumskráði fyrir myndvinnslu, 7. júní 2010 ; Handritaskrá, 2. b.

Viðgerðarsaga

Athugað fyrir myndatöku 31. mars 2010: Sum blöð erfið til myndunar

Myndað í júní 2010.

Myndir af handritinu

Myndað fyrir handritavef í júní 2010.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsinsed. Páll Eggert Ólason [et al.]1918-1937; I-III
Katharina Baier, Eevastiina Korri, Ulrike Michalczik, Friederike Richter, Werner Schäfke, Sofie Vanherpen„An Icelandic Christmas Hymn. Hljómi raustin barna best.“, 2014; 25: s. 193-250
« »