Skráningarfærsla handrits

SÁM 48

Kvæðakver

Athugasemdir
Uppskrift Sighvats Grímssonar Borgfirðings eftir þessu handriti er í Lbs. 2286 4to.Titill kvæðakversins á 1r: Kuæda kuer | hafande jnne ad hallda noc|kur kuæde og psalma til and|legrar skiemtunar | nu i eitt kuer samann tekenn og | Jnn fest, Anno 1730.
Tungumál textans
íslenska

Innihald

1 (1r-3r)
Fyrsta kvæði
Titill í handriti

Firsta kuæde

Upphaf

Mitt jndid ä giæta/eirn Dr|ottinn er

2 (3r-4v)
Annað kvæðiskorn
Titill í handriti

Annad kuædis korn

Upphaf

Winur minn gödur/vel tak | ordumm

3 (4v-8r)
Þriðja kvæði, ort af Snæbirni Egilssyni
Höfundur

Snæbjörn Egilsson

Titill í handriti

Þridia kuædi, ordt af Snæbir|ne Eigils syne

Upphaf

Hliöd fære med hægann saung/hiartad gledur tuist

4 (8r-10v)
Ein söngvísa með tón
Höfundur

Bjarni Jónsson skáldi

Titill í handriti

Ein saung vijsa med tőn

Upphaf

J mynu hiarta eg fæ sied,/ein|a so fagra borg

Notaskrá

(Jón Þorkelsson 1888:401)

Athugasemd

Þrjú erindi prentað í Páll Eggert Ólason 1926:714-715, en eftir öðru handriti.

Kvæði ort út af Opinberunarbókinni , 44. kafla.

Lagboði: Hvar mundi vera hjartað m[itt].

5 (10v-16v)
Hugræða
Höfundur

Jón Jónsson skáldi

Titill í handriti

Eitt kuædi sem kallast hugræda | ordt af Jone Jons syne sem kie|ndur var skallde

Upphaf

Eirn og þrennur alls valldandi he|rra,/eilyft liös og sälar besta ki|erra

6 (16v-16v)
Borðsálmsvísur
Höfundur

Jón Jónsson skáldi

Titill í handriti

Bord psalms vÿsur Jons Jonsson|ar

Upphaf

Minn gud sie þier marg fallt lof | sem mier gafst fædu

Efnisorð
7 (17r-24v)
Ein ágæt minning herrans Jesú Kristí pínu
Höfundur

Arngrímur Jónsson lærði

Titill í handriti

pÿslarmïnning herrans Jesu | Christi | ordt af sr. Arngÿme Jonssyne

Upphaf

Mier er i hug að minnast,/mï|lldi Jesu pyslar þÿn

Athugasemd

Kvæðið er t.d. prentað í Vísnabók Guðbrands 2000:298-304 , en eftir öðru handriti.

8 (24v-26r)
Einn ágætur sálmur ortur af Þorbergi Þorsteinssyni, út af píningarbæn
Höfundur

Þorbergur Þorsteinsson

Titill í handriti

Eirn ägiætur psälmur ordtur | af Þorberge Þorsteins syne, vtaf pÿ|ningarbæn …

Upphaf

Herra Jesu Jsraels ert/ædsta hug|un og prÿdi

Athugasemd

Lagboði: Uppreistum krossi herrans hjá.

Efnisorð
9 (26r-28v)
Einn sálmur ortur af sr. Arngrími Jónssyni, eftir það síðara Vestmannaeyjarán er skeði annó 1627
Höfundur

Magnús Sigfússon

Titill í handriti

Eirn psalmur ordtur af sr. Ar|ngryme Jons syne, eptir þad syd|ara vestmanneya rän er skiedi | anno 1627 …

Upphaf

Upp vaknið allir christner menn,/vpp | vaknid skiött og synge enn

Athugasemd

Páll Eggert Ólason segir að þetta kvæði sé ranglega eignað Arngrími lærða, höfundur þess sé Magnús Sigfússon. Páll segir kvæðið hefjast svo: Uppvaknið, kristnir, allir senn ( 1926:639 ).

Lagboði: Mitt hjarta hvar til hryggist þú.

Efnisorð
10 (28v-31r)
Einn ágætur sálmur í krossi og mótgangi
Titill í handriti

Eirn a giætur pslmur i krosse | og mötgangi

Upphaf

O christenn säla þiäd og mædd,/þreitt | vndir krossens byrdi

Athugasemd

Lagboði: Ó Jesú þér, æ veljum vér.

Efnisorð
11 (31r-32v)
Stutt umþenking þessa fallvalta lífs og íhugan eftir komandi sælu, í sálmversum samantekin af sr. Steini Jónssyni, dómkirkjupresti að Skálholti
Höfundur

Steinn Jónsson biskup

Titill í handriti

Stutt vmm þeinking þessa fallvall|ta lyfs, og ihugan eptir komandi sæ|lu, i psalm vessum samann tekenn af | sr Steine Jons syne, döm kyrkiu | preste ad Skälhollte, …

Upphaf

Wakna mÿn sl og vird fyrer þier |/huad valltur er lÿfsins blöme

Efnisorð
12 (33r-33v)
Sálmur út af Jesú nafni
Höfundur

Jón Þorsteinsson í Kirkjubæ

Titill í handriti

Eirn lofsaungur, vmm þad dyrmæ|ta nafned Jesu, med himnalag

Upphaf

Jesus er sætt lÿf saalnanna,/Jesus er | best lioos mannanna

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:653)

Athugasemd

Kvæðið er prentað í Höfuðgreinabók 1772:37-38 , en eftir öðru handriti.

Lagboði: Hymnalag.

Efnisorð
13 (33v-35v)
Sálmur sem Sigurður Gíslason orti eftir stjúpu sína Halldóru Halldórsdóttir, sem góðfús lesari má sjá hvað persónan hét og hvers dóttir hún var af upphafsstaf í hverju versi
Höfundur

Sigurður Gíslason

Titill í handriti

psalmur sem Sigurdur Gÿslason ordti | eptir stiupu syna halldöru halldörs|dotter, sem gödfus lesare ma sia huad | personann hiet og huǫ́rs döttir hun var | af vpphafs staf i huǫ́riu vesse, …

Upphaf

Herrann kallar þa hǫ́num lÿst,/heim|ferdar stund er komenn vÿst

Efnisorð
14 (35v-36v)
Afgangsbón
Höfundur

Þorsteinn Oddsson prestur í Skarðsþingum

Titill í handriti

Þetta kuæde kallast afgangs bön

Upphaf

Hefiast vpp af hiarta hliöd,/hier | med filgia ordenn blÿd

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:590)

15 (36v-39r)
Um gagn og nytsemi sólarinnar
Höfundur

Bjarni Gissurarson

Titill í handriti

Eitt kuæde ordt af sr Stephan | Olafs syne, umm soolarennar nÿtseme

Upphaf

Oss er liöst ad herran här,/heimenn | skapadi fordum

Athugasemd

Kvæðið er hér ranglega eignað Stefáni Ólafssyni.

Kvæðið hefst á viðlagi: Sæl vermir sólin oss alla.

Kvæðið er prentað, t.d. í Bjarni Gissurarson 1960:10-14 , en eftir öðrum handritum.

16 (39r-40v)
Um samlíking sólarinnar
Höfundur

Bjarni Gissurarson

Titill í handriti

Annad quæde vmm sölarenn ar | samlyking vid gooda kuinnu, ordt | af sera Biarna Gissurssyne

Upphaf

Þegar ad fógur heims vmm | hlyder/heit sæl sölinn lofed pr|yder

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Hvað er betra en sólar sýn.

Kvæðið er prentað, t.d. í Bjarni Gissurarson 1960:7-10 , en eftir öðrum handritum.

17 (40v-42v)
Þriðja kvæðiskorn
Titill í handriti

Þridia kuædis korn

Upphaf

J vpphafi allra first/ord var | Gud og seigi

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Hugsa Jesús minn til mín.

18 (42v-43v)
Fjórða kvæðiskorn
Titill í handriti

Fiörrda quædis korn

Upphaf

Bifuz skeid af liöda landi/læt eg | renna hófnum fra

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Víða liggja vegamót.

19 (43v-44r)
Fimmta kvæði
Titill í handriti

Fimta quæde

Upphaf

Herrann Jesus hialpe mier/fra me|inumm lausnarinn gödur

20 (44r-44v)
Sjötta kvæðiskorn
Titill í handriti

Siótta kuædes korn

Upphaf

Umm adra er yllt ad rooma/eg hell|d þad lytinn sooma

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Satt mér það sýnist.

21 (44v-45v)
Einn sálmur
Titill í handriti

Eirn psalmur

Upphaf

Minstu nu a þinn mæddann þiö|n/og maninn hanz

Skrifaraklausa

Anno 1718 10 ja[n]uarj | ender órk einn

Efnisorð
22 (46r-48r)
Ein fögur iðrunarvísa ort af einum kennimanni utanlands, sem varð einum herramanni að skaða
Titill í handriti

Ein fógur ÿdrunar vÿsa ordt af | einum kienne manne vtann lands, | sem vard einumm herra manne ad skada

Upphaf

O herra Gud eg hröpa ä þig/ha|rmur og sorg mig pÿner

23 (48r-50r)
Ein fögur söngvísa með sínum tón
Höfundur

Bjarni Jónsson skáldi

Titill í handriti

Ein fǫ́gur saungvÿsa med syn|umm ton

Upphaf

Langar mig i lÿfs hǫ́ll/leidist mier | heims röl

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:726)

24 (50r-51r)
Eitt kvæðiskorn
Titill í handriti

Eitt kuædis korn

Upphaf

Huǫ́rt ä ad flÿa, herra/nema til | þyn

25 (51r-52v)
Dagvísur
Titill í handriti

Þetta kuæde kallast Dag vysur

Upphaf

Lof sie dÿrumm Drottne,/dagur|enn fagur skyn

26 (52v-57v)
Heimsádeila
Höfundur

Sigfús Guðmundsson að Stað (8 fyrstu erindin)

Titill í handriti

Þetta kuæde kallast heims ä de|ila

Upphaf

Satt er þad eg seggium tel,/se|m mig dansa bidia

Athugasemd

Talið er að 8 fyrstu erindin séu eftir Sigfús Guðmundsson en síðan hafi ónefndur höfundur bætt 30 erindum við kvæði Sigfúsar ( Páll Eggert Ólason 1926:540-541).

Texti kvæðisins er nokkuð mismunandi í handritum og er ein gerð þess prentuð í Kvæði og dansleikir (I) 1964:ccxxviii-ccxxx .

27 (57v-61v)
Kvæði af einum kaupmanni og riddara
Höfundur

Jón Ólafsson Indíafari

Titill í handriti

Eitt kuædis korn, til gam|ans

Upphaf

Furdu þungann frosta knǫ́r,|/framm setia w̋r skordumm

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:749)

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Ekki er fegurðin öll til sanns.

28 (61v-64r)
Annað kvæði af einum herramanni sem augað missti
Höfundur

Jón Ólafsson Indíafari

Titill í handriti

Annad kuæde af einumm he|rra manne sem augad miste

Upphaf

Vant er þeim sem veitist ha|mingann þyda,/vottast dæmen | vegleg mǫ́rg

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:750)

Athugasemd

Kvæðið hefst á viðlagi: Hvort þu hlýtur hryggð eða lukku blíða.

29 (64r-69v)
Æviraun
Höfundur

Þorvaldur Rögnvaldsson í Sauðanesi

Titill í handriti

Eitt kuæde sem kallast æfe | raun

Upphaf

Æfesǫ́gu sÿna/sǫ́gdu mar|ger fir

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:768)

Athugasemd

Kvæðið er prentað í Blöndu II 1921-1923:353-372 , en eftir öðru handriti.

30 (69v-86r)
Nú eftirfylgja nokkrir sálmar
Titill í handriti

Nu epter filgia nockrer ps|almar

Efnisorð
30.1 (69v-73v)
Fyrsti sálmur, með sínum tón
Titill í handriti

Firste psalmur, med synum tön

Upphaf

Guds fǫ́durs näd og blessan be|st,/ber oss af alud prysa mest

Efnisorð
30.2 (73v-76v)
Klukkuslagari
Höfundur

Jón Salómonsson á Hesti

Titill í handriti

Annar pslmur, sem kallast kl|ucku slagare, med tön …

Upphaf

Eirn Gud sköp allt vpp hafe i,|/eirn almättugur rædur þui

Athugasemd

Í handritum er sálmurinn ýmist eignaður Jóni Salómonssyni eða Jóni Þorsteinssyni píslarvotti ( Jón Þorkelsson 1888:438 og Páll Eggert Ólason 1926:618 ). Raunar telur Páll Eggert að um þýðingu sé að ræða.

Lagboði: Adams barn, synd þín.

Efnisorð
30.3 (76v-78r)
Harmaklögun yfir þessa lífs eymd og löngun að skiljast hér við
Höfundur

Jón Þorsteinsson píslarvottur

Titill í handriti

Þridie psalmur med tön …

Upphaf

Velltist eg hier i veralldar hr|yng,/vodenn er stör mig allt | vmm kryng

Athugasemd

Kvæðið er prentað í Höfuðgreinabók 1772:349-351 , en eftir öðru handriti. Hér hefst kvæðið svo: Velkist eg hér um veraldarhring,/voðinn er stór mig allt um kring.

Lagboði: Faðir vor sem á himnum ert.

Efnisorð
30.4 (78r-80r)
Fjórði sálmur með tón
Titill í handriti

Fiorde psalmur med ton …

Upphaf

Sam foot gangande ferda|mann,/flæcktur villu og huǫ́|rgie kann

Athugasemd

Lagboði: Minn herra Jesú maður og guð.

Efnisorð
30.5 (80r-82r)
Nýárssálmur
Höfundur

Jón Þorsteinsson píslarvottur

Titill í handriti

Fimte psalmur …

Upphaf

Hiart kiær vnnustenn/huar ert þu

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:653)

Athugasemd

Lagboði: Allt mitt ráð til Guðs.

Efnisorð
30.6 (82r-83v)
Sjötti sálmur
Höfundur

Jón Ólafsson Indíafari

Titill í handriti

Siǫ́tte psalmur

Upphaf

Jesus a giætur,/huad ertu mæ|tur

Notaskrá

(Páll Eggert Ólason 1926:750)

Efnisorð
30.7 (83v-84v)
Sjöundi sálmur
Titill í handriti

Siǫ́unde psalmur

Upphaf

Gudsson situr ä gilltum stöl,/gl|adara skyn enn tungl og sol

Athugasemd

Lagboði: Á þér herra hef eg nú von.

Efnisorð
30.8 (84v-86r)
Áttundi sálmur
Titill í handriti

Ättunde psalmur

Upphaf

Ur daudans greipumm hröpa eg | hätt,/ä hiastod bestu myna

Athugasemd

Lagboði: Eilífur Guð og faðir kær.

Efnisorð
31 (86v-103r)
Lilja
Höfundur

Eysteinn Ásgrímsson

Titill í handriti

Þad gamla Liliu kuæde i | nockrumm erindumm lag|fært

Upphaf

Almättugur Gud allra stie|tta,/yfer bioodandenn eingla | og þiooda

Athugasemd

Kvæðið er t.d. prentað í Den norsk-islandske skjaldedigtning (A II) 1915:363-395 og (B II) 1915:390-416 og Vísnabók Guðbrands 2000:278-288 , en eftir öðrum handritum.

Efnisorð
32 (103r-103v)
Eitt kvæðiskorn
Titill í handriti

Eitt kuædes korn

Upphaf

Þolennmædenn þad er su digd|/hun þreitist ecke ad byda

33 (104r-105r)
Söngvísa Bergþórs Oddssonar
Höfundur

Bergþór Oddsson

Titill í handriti

Saungwysa Berg|þors Oddssonar

Upphaf

Þu myn saal, þier er m,/þar að g

Athugasemd

Lagboði: Lausnarinn ljúfur minn.

34 (105r-107v)
Á annan dag páska
Titill í handriti

Psalmur af gud spiallenu ä | annann dag päska, med ton …

Upphaf

A paska dagenn sem ædstur er,|/til Emaus gǫ́ngu töku sier

Athugasemd

Lagboði: Mitt hjarta hvar til hryggist þú.

Kvæðið er t.d. prentað í Vísnabók Guðbrands 2000:38-40 .

Efnisorð
35 (108r-123r)
Lífshistoría þess velæruverðuga heiðurlega og hálærða herra biskups, h. Gísla Þorlákssonar, (sællrar minningar.) Í ljóð samantengd, af heiðurlegum kennimanni, s. Jóni Þórðarsyni, að Hvammi í Laxárdal
Höfundur

Jón Þórðarson

Titill í handriti

Lÿfs historia | þess velehruverduga heidur|lega og hälærda herra byskups, | h. Gysla Thorlaks sonar, | (sællrar minningar.) | J liood samannteingd, af heidur|legum kienemanne, s. Jone | Þordar syne, ad Huamme | i L.d.

Upphaf

Valed Guds anda verkfære,/vys|döms andlegs predikare

Athugasemd

Lagboði: Mitt hjarta hvar til hryggist þú.

36 (123r-123v)
Sálmur ortur af s. Ólafi Einarssyni
Höfundur

Ólafur Einarsson í Kirkjubæ

Titill í handriti

Psalmur: ordtur |af s. Olafe Einars|syne

Upphaf

Suanur eirn, sÿngur þu | fugla best,/raddar teirn rm|ur hanns ei heirest

Athugasemd

Lagboði: Blíði Guð, börnum þínum ei gleym.

Um Davíðssálma séra Jóns Þorsteinssonar ( Páll Eggert Ólason 1926:686 ).

37 (124r-129r)
Adamsóður eður sylgskvæði
Titill í handriti

Adams odur edur silgs | kuæde …

Upphaf

Otte Drottens vpphaf er/allra | visku greina

Athugasemd

Lagboði: Andleg skáld.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
200 blöð í oktavó ( mm x mm).
Kveraskipan

  • Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: bl. 9-16, 4 tvinn.
  • Kver III: bl. 17-24, 4 tvinn.
  • Kver IV: bl. 25-36, 6 tvinn.
  • Kver V: bl. 37-46, 5 tvinn.
  • Kver VI: bl. 47-54, 4 tvinn.
  • Kver VII: bl. 55-62, 4 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 63-70, 4 tvinn.
  • Kver IX: bl. 71-78, 4 tvinn.
  • Kver X: bl. 79-86, 4 tvinn.
  • Kver XI: bl. 87-94, 4 tvinn.
  • Kver XII: bl. 95-103, 4 tvinn og 1 stakt blað.
  • Kver XIII: bl. 104-107, 2 tvinn.
  • Kver XIV: bl. 108-115, 4 tvinn.
  • Kver XV: bl. 116-123, 4 tvinn.
  • Kver XVI: bl. 124-132, 4 tvinn og 1 stakt blað.
  • Kver XVII: bl. 133-144, 6 tvinn.
  • Kver XVIII: bl. 145-152, 4 tvinn.
  • Kver XIX: bl. 153-160, 4 tvinn.
  • Kver XX: bl. 161-168, 4 tvinn.
  • Kver XXI: bl. 169-176, 4 tvinn.
  • Kver XXII: bl. 177-184, 4 tvinn.
  • Kver XXIII: bl. 185-192, 4 tvinn.
  • Kver XXIV: bl. 193-200, 4 tvinn.

Umbrot

  • Leturflötur er mm x mm

Skreytingar

Band

mm x mm x mm

Uppruni og ferill

Aðföng

Handritið barst til stofnunarinnar frá Noregi árið 1982.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

  • DKÞ færði inn grunnupplýsingar 1. mars 2001 eftir ópr. skrá um SÁM-handrit.
  • GI skráði janúar 2004.

Notaskrá

Höfundur: Hallgrímur Pétursson
Titill: Ljóðmæli 3
Ritstjóri / Útgefandi: Kristján Eiríksson, Margrét Eggertsdóttir, Svanhildur Óskarsdóttir
Höfundur: Þórunn Sigurðardóttir
Titill: Heiður og huggun : erfiljóð, harmljóð og huggunarkvæði á 17. öld,
Umfang: 91
Lýsigögn
×
Efni skjals
×
  1. Fyrsta kvæði
  2. Annað kvæðiskorn
  3. Þriðja kvæði, ort af Snæbirni Egilssyni
  4. Ein söngvísa með tón
  5. Hugræða
  6. Borðsálmsvísur
  7. Ein ágæt minning herrans Jesú Kristí pínu
  8. Einn ágætur sálmur ortur af Þorbergi Þorsteinssyni, út af píningarbæn
  9. Einn sálmur ortur af sr. Arngrími Jónssyni, eftir það síðara Vestmannaeyjarán er skeði annó 1627
  10. Einn ágætur sálmur í krossi og mótgangi
  11. Stutt umþenking þessa fallvalta lífs og íhugan eftir komandi sælu, í sálmversum samantekin af sr. Steini Jónssyni, dómkirkjupresti að Skálholti
  12. Sálmur út af Jesú nafni
  13. Sálmur sem Sigurður Gíslason orti eftir stjúpu sína Halldóru Halldórsdóttir, sem góðfús lesari má sjá hvað persónan hét og hvers dóttir hún var af upphafsstaf í hverju versi
  14. Afgangsbón
  15. Um gagn og nytsemi sólarinnar
  16. Um samlíking sólarinnar
  17. Þriðja kvæðiskorn
  18. Fjórða kvæðiskorn
  19. Fimmta kvæði
  20. Sjötta kvæðiskorn
  21. Einn sálmur
  22. Ein fögur iðrunarvísa ort af einum kennimanni utanlands, sem varð einum herramanni að skaða
  23. Ein fögur söngvísa með sínum tón
  24. Eitt kvæðiskorn
  25. Dagvísur
  26. Heimsádeila
  27. Kvæði af einum kaupmanni og riddara
  28. Annað kvæði af einum herramanni sem augað missti
  29. Æviraun
  30. Nú eftirfylgja nokkrir sálmar
    1. Fyrsti sálmur, með sínum tón
    2. Klukkuslagari
    3. Harmaklögun yfir þessa lífs eymd og löngun að skiljast hér við
    4. Fjórði sálmur með tón
    5. Nýárssálmur
    6. Sjötti sálmur
    7. Sjöundi sálmur
    8. Áttundi sálmur
  31. Lilja
  32. Eitt kvæðiskorn
  33. Söngvísa Bergþórs Oddssonar
  34. Á annan dag páska
  35. Lífshistoría þess velæruverðuga heiðurlega og hálærða herra biskups, h. Gísla Þorlákssonar, (sællrar minningar.) Í ljóð samantengd, af heiðurlegum kennimanni, s. Jóni Þórðarsyni, að Hvammi í Laxárdal
  36. Sálmur ortur af s. Ólafi Einarssyni
  37. Adamsóður eður sylgskvæði

Lýsigögn