Skráningarfærsla handrits

PDF
PDF

Lbs 530 4to

Íslenskar þjóðsögur og ævintýri ; Ísland, 1850-1865

Tungumál textans
íslenska

Innihald

1 (1r-2v)
Einstakir galdramenn
Titill í handriti

3. Grein. Einstakir galdramenn

Upphaf

Opt má svo að bera, jafnvel nú á dögum …

Niðurlag

… Skipreikinn

Skrifaraklausa

1. Sjá um sagnaranda á undan í III.flokks 2.grein. 2. Hann hefir sagt Dr. Maurer frá þessari sögu, sjá Isl. Volkss. 108.bls. sem inngángur þessi er tekinn eptir (1r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Endar á upptalningu á innihaldi kaflans.

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 468 og 469.

Efnisorð
2 (4v-5v)
Fabula um Sæmund fróða
Upphaf

Sæmundur hinn fróði sigldi og fór í Svartaskóla …

Niðurlag

… og slapp hann því af stúlkunnni í það sinn.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 469 og 470.

Fyrir framan söguna, á síðum 3r og 4r eru forsíða og athugasemd um uppruna sögunnar. Forsíðan er með hendi Jóns Árnasonar, en athugasemdir með hendi Guðrands Vigfússonar.

Efnisorð
3 (5v-6r)
Vatnsburður kölska
Upphaf

Griðkona ein í Odda …

Niðurlag

… og missti hann því griðkonuna.

Skrifaraklausa

Þessar sögur munu vera frá mag. Birni (Guðbrandur) (6r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 470 og 471.

4 (6v)
Um Sæmund fróða
Upphaf

Það er mál manna að Sæmundur fróði hafi numið fjölkyngi …

Niðurlag

… sem hér eptir fylgja.

Skrifaraklausa

Héðan frá með hönd Árna Magnússonar. Þessum 9 sögum hefir Halldór Þorbergsson (á Súlu) safnað (6v).

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Efnisorð
5 (6v)
Viðarflutningur kölska
Upphaf

Skipaði Sæmundur kölska að hvöggva upp skóg …

Niðurlag

… eru í þeim dal enn.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Fyrri hluti textans. Sjá nr. 7.

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 471 og 472.

6 (7r)
Kvonfang Sæmundar
Upphaf

Sæmundur fróði átti fátæka konu …

Niðurlag

… Svo sefaðist hún.

Skrifaraklausa

Allt hér eftir með hendi Árna (7r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 471.

Efnisorð
7 (7r)
Kvonfang Sæmundar
Upphaf

Stúlka ein fátæk fór um Rangárvelli …

Niðurlag

… og lét af þessu stærilæti.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 471.

8 (7v-8r)
Nornin á Saxlandi
Upphaf

Sæmundur prestur fróði lofaði konu nokkurri …

Niðurlag

… Þau merki eru söm og sjáanleg allt til þessa dags.

Skrifaraklausa

Með hendi kapt. Magnúsar Arasonar

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 471.

9 (8r)
Kölski smíðar brú á Rangá
Upphaf

Sæmundur skipaði Skolla að gera brú yfir Rangá …

Niðurlag

… og fékk eigi annað til launa.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 472.

10 (8r-8v)
Knararhóll hjá Odda
Upphaf

Skip kom af hafi fyrir sunnan land …

Niðurlag

… stærstur allra í kirkjuhurðum á Íslandi.

Skrifaraklausa

1) Hóllinn heitir enn nú Knararhóll, segir Árni Magnússon (8r-8v).

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 472.

11 (9r)
Sálufélag Sæmundar
Upphaf

Það hafði Sæmundur fróði heyrt í fornum spám …

Niðurlag

… Þá gaf Sæmundur sig í ljós og gladdist af sálufélaginu.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 472 og 473.

12 (9r-9v)
Fjósamaðurinn í Odda
Upphaf

Svo bar til í Odda …

Niðurlag

… kastaði svo bandinu og slapp af kaupinu.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 473.

13 (9v)
Sæmundur spáir fyrir kálfi
Upphaf

Eitt sinn var Sæmundur fróði á siglingu hingað til lands …

Niðurlag

… hafði hvít hár í rófunni og lá á millum augnanna.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 474.

14 (9v-10r)
Kölski mokar Oddafjósið
Upphaf

Einn laugardag skipaði Sæmundur kölska …

Niðurlag

… og er enn með sama móti augsýnilega í stéttarsteininum fyrir austurbæjardyrunum í Odda þess merki fimm fingra djúpt.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 473.

15 (10r-10v)
Galdrabókin í Skálholtskirkjugarði
Upphaf

Sæmundur hafði heyrt af góðum félaga sínum er Jón hét …

Niðurlag

… en Jón missti bókarinnar.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 473 og 474.

16 (10v-11r)
Pauri lætur í minni pokann
Upphaf

Í Odda er vatsnból hið örðugasta …

Niðurlag

… sem enn nú sjást vegsummerki.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 474.

17 (12r-12v)
Sólarljóð
Titill í handriti

Sólarljóð

Upphaf

Sæmundur andaðist 1133 …

Niðurlag

… Í þá daga er sagt að verið hafi 300 hurðir á járnum í Næfraholti.

Skrifaraklausa

Með óþekktri hönd frá enda 17. aldar (12r).

Ábyrgð

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475.

18 (13r)
Pauri lætur í minni pokann
Upphaf

Sæmundur og fjandi höfðu felingaleik …

Niðurlag

… svo fjandi varð sig upp að gefa.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 474.

19 (13r)
Pauri lætur í minni pokann
Upphaf

Sæmundur hafði felingaleik við fjanda …

Niðurlag

… og vann svo Sæmundur.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 474.

20 (13r)
Vatnsburður kölska
Upphaf

Skolli bar vatn …

Niðurlag

… sem hún bar undir beltinu.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 470 og 471.

21 (13r)
Kölski mokar Oddafjósið
Upphaf

Sæmundur hafði skipað skolla að moka fjóshauginn …

Niðurlag

… sem liggur fyrir dyrunum.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 473.

22 (13v)
Ólafur tóni
Upphaf

Sæmundur fróði bauð Vestfirðingum …

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 498.

Efnisorð
23 (13v)
Sálufélag Sæmundar
Upphaf

Einhver hafði sagt Sæmundi …

Niðurlag

… en las síðan fræði sín.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 472 og 473.

24 (14r)
Svartiskóli
Upphaf

Sæmundarsteinn var stór …

Niðurlag

… glæsir studerkammer Sæmundar

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475.

Efnisorð
25 (14r)
Sæmundarskóli
Upphaf

Lífssteinn Sæmundar í Odda …

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475.

Efnisorð
26 (13v)
Pauri lætur í minni pokann
Upphaf

Sæmundur reið Paura í selslíki …

Niðurlag

… en Sæmundur óð til lands.

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 474.

27 (15r-15v)
Svartiskóli
Titill í handriti

Svartiskóli

Upphaf

Sá skóli var í fyrndinni til út í heimi …

Niðurlag

… að ganga seinastur út úr honum.

Skrifaraklausa

Eftir vanalegri sögn í Borgarfirði (15r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475 og 476.

28 (15v-16r)
Svartiskóli
Upphaf

Einu sinni voru þrír Íslendingar í Svartaskóla …

Niðurlag

… Þannig komst Sæmundur fróði burtu úr Svartaskóla með félögum sínum.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475 og 476.

29 (16r)
Svartiskóli
Upphaf

Aðrir segja, að þegar Sæmundur fróði gekk upp riðið …

Niðurlag

… því kölski sleppti aldrei skugga hans aftur.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475 og 476.

30 (16v)
Svartiskóli
Upphaf

Athugasemd. Ímyndunarafl þjóðarinnar …

Niðurlag

… hver á sínum tíma.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 475 og 476.

31 (17r-18v)
Lítil undirvísun um lærdóm Sæmundar fróða
Titill í handriti

Lítil undirvísun um lærdóm Sæmundar fróða

Upphaf

Þeir í Þýskalandi, sem vísir eru …

Niðurlag

… þó Sæmundur úr þrautum kæmist.

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Þórðarson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 476 og 477.

32 (19r-20r)
Sæmundur fer úr Svartaskóla
Titill í handriti

Sæmundur fer úr Svartaskóla

Upphaf

Það gjörðist í utanferð Sæmundar …

Niðurlag

… og heim til fósturjarðar sinnar.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (19r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 477 og 478.

33 (21r-21v)
Sæmundur fróði fær Oddann
Titill í handriti

Sæmundur fróði fær Oddann

Upphaf

Þegar þeir Sæmundur, Kálfur og Hálfdan …

Niðurlag

… en Sæmundur fékk Oddann.

Skrifaraklausa

Tekið eftir vanalegri sögn í Borgarfirði (21r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 478.

34 (21v)
Sæmundur fróði fær Oddann
Upphaf

Athugasemd. Hér hefur enn orðið …

Niðurlag

… skipa prestum brauð á Íslandi.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 478.

35 (22r-22v)
Heyhirðingin
Titill í handriti

Heyhirðingin

Upphaf

Einu sinni átti Sæmundur fróði mikið af þurri töðu undir …

Niðurlag

… „Það er nú lítið orðið og mest allt gleymt sem ég kunni í ungdæmi mínu.“

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (22r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 478 og 479.

36 (23r)
Kölski gjörði sig svo lítinn sem hann gat
Titill í handriti

Kölski gjörði sig svo lítinn sem hann gat

Upphaf

Það var einu sinni að séra Sæmundur spurði kölska …

Niðurlag

… að Sæmundur gat altént haft kölska til hvers, sem hann vildi.

Skrifaraklausa

Eftir sögn manna í Borgarfirði (23r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 479.

37 (24r-24v)
Flugan
Titill í handriti

Flugan

Upphaf

Kölska var alltaf gramt í geði við Sæmund prest fróða …

Niðurlag

… en að liggja á altarinu um embættið hjá Sæmundi presti.

Skrifaraklausa

Eftir sögn Helga prentara Helgasonar (24r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Helgi Helgason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 480 og 481.

38 (25r-25v)
Púkablístran
Titill í handriti

Púkablístran

Upphaf

Sæmundur fróði átti pípu eina …

Niðurlag

… og líkaði Sæmundi vel ráðskona hennar.

Skrifaraklausa

Eftir sögn H. prentara Helgasonar (25r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Helgi Helgason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 479.

39 (26r-26v)
Sæmundur og kölski kveðast á
Titill í handriti

Sæmundur og kölski kveðast á

Upphaf

Einu sinni hafði Sæmundur prestur veðjað við kölska um það …

Niðurlag

… að þeir kvæðust síðan á.

Skrifaraklausa

Eftir sögn prófasts Búa sál. Jónssonar á Prestsbakka (26r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Búi Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 480.

40 (27r)
Viðarflutningur kölska
Titill í handriti

Viðarflutningur kölska

Upphaf

Sæmundur skipaði anda þeim …

Niðurlag

… og sjást þessar nafnkenndu Varmadalsgrafir enn í dag.

Skrifaraklausa

Eftir Hrappseyjarbók (27r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Björn Þorleifsson

Heimildamaður : Magnús Arason

Heimildamaður : Halldór Þorbergsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 471 og 472.

41 (27r)
Skollagróf
Titill í handriti

Skollagróf

Upphaf

Það er sagt, að Sæmundur fróði hafi látið skolla sækja skóg …

Niðurlag

… og er hún kölluð Skollagróf.

Skrifaraklausa

Almenn sögn eystra (27r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 479 og 480.

42 (28r-28v)
Kölski er í fjósi
Titill í handriti

Kölski er í fjósi

Upphaf

Einu sinni vantaði Sæmund fróða fjósamann …

Niðurlag

… og sér enn í hana lautina.

Skrifaraklausa

Eftir vanalegri sögn í Borgarfirði (28r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 481.

43 (29r-29v)
Púkinn og fjósamaðurinn
Titill í handriti

Púkinn og fjósamaðurinn

Upphaf

Einu sinni hélt Sæmundur fróði fjósamann …

Niðurlag

… Betur að þú og ég gætum breytt eftir dæmi fjósamannsins.

Skrifaraklausa

Eftir vanalegri sögn manna í Borgarfirði (29r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 481.

Efnisorð
44 (30r-30v)
Kölski ber vatn í hripum
Titill í handriti

Kölski ber vatn í hripum

Upphaf

Svo bar til einn vetur, að maður kom til fjósakonu Sæmundar fróða …

Niðurlag

… því hann þóttist eiga honum fyrir grátt að gjalda.

Skrifaraklausa

Eftir vanalegri sögn í Borgarfirði (30r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 482.

45 (31r-31v)
Kaup kölska við vefjarkonuna
Titill í handriti

Kaup kölska við vefjarkonuna

Upphaf

Einu sinni var vinnukona í Odda hjá Sæmundi fróða …

Niðurlag

… því þaðan í frá fékk vefjarkonan aldrei köku eða smjör frá kölska.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (31r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 482 og 483.

46 (32r-33v)
Tornæmi drengurinn og kölski
Titill í handriti

Tornæmi drengurinn og kölski

Upphaf

Einu sinni var dreng komið fyrir hjá séra Sæmundi …

Niðurlag

… og orðið ágætis maður.

Skrifaraklausa

Vestan úr Mýrasýslu, eftir Markús skólapilt Gíslason (32r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Markús Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 483 og 484.

47 (34r-34v)
Óskastundin
Titill í handriti

Óskastundin

Upphaf

Sæmundur hinn fróði sagði, að óskastund væri á hverjum degi …

Niðurlag

… það gjörir biskupshesturinn.

Skrifaraklausa

Eftir sögn manna í Borgarfirði (34r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 484.

48 (35r-36r)
Sæmundur fer til gleði á nýársnótt
Titill í handriti

Sæmundur fer til gleði á nýársnótt

Upphaf

Dóttir Sæmundar hét Margrét …

Niðurlag

… og messaði þar á nýársdag.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (35r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 485.

49 (37r-37v)
Sæmundur á banasænginni
Titill í handriti

Sæmundur á banasænginni

Upphaf

Sæmundur hafði tekið meybarn í fóstur af fátækum manni …

Niðurlag

… Enda var þá allt mýbitið horfið og Sæmundur liðinn.

Skrifaraklausa

Eftir dr. Hallgrími Scheving (37r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Hallgrímur Scheving

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 485 og 486.

Efnisorð
50 (38r)
Kirkjugarðsleg Sæmundar
Titill í handriti

Kirkjugarðsleg Sæmundar

Upphaf

Sæmundur fróði lagði svo fyrir, þegar hann lá banaleguna …

Niðurlag

… sem haft hafa heimkomu.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (38r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 486.

51 (39r-54v)
Frá Kálfi Árnasyni
51.1 (40r-40v)
Kálfur leikur á Kölska
Titill í handriti

Saga um Kálf Árnason (sem einu sinni er sagt að hafi búið á Laxlæk)

Upphaf

Þegar Kálfur Árnason var í Svartaskóla …

Niðurlag

… er dó í góðri elli.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (40r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Heimildamaður : Ingibjörg Pálsdóttir

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 486 og 487.

51.2 (41r-43r)
Kálfur fer að hitta Sæmund fróða
Titill í handriti

Kálfur fer að hitta Sæmund fróða

Upphaf

Í annað sinn vildi Kálfur finna Sæmund fróða í Odda …

Niðurlag

… sem hann hafði numið fram yfir sig í Svartaskóla.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (41r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Heimildamaður : Ingibjörg Pálsdóttir

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 487 og 488.

51.3 (44r-44v)
Kálfur sendir Kölska eftir presti
Titill í handriti

Kálfur sendir Kölska eftir presti

Upphaf

Einu sinni varð Kálfur veikur …

Niðurlag

… og verður hann því að fara burt við svo búið.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (44r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Heimildamaður : Ingibjörg Pálsdóttir

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 488.

51.4 (45r-45v)
Kálfur deyr
Titill í handriti

Kálfur deyr

Upphaf

Þegar Kálfur var orðinn fjörgamall …

Niðurlag

… eins og hann hafði fyrirmælt.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (45r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Heimildamaður : Ingibjörg Pálsdóttir

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 488 og 489.

52 (46r-49r)
Sögubrot af Árum-Kára
Titill í handriti

Sögubrot af Árum-Kára

Upphaf

Þá átti Kári bú að Selárdal við Arnarfjörð …

Niðurlag

… Og lýkur hér frá honum að segja.

Skrifaraklausa

Ólafur prófastur Sívertsen í Flatey hefur skrásett eftir sögn Arnfirðinga og skoðað sjálfur flest örnefnin (46r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Ólafur Sívertsen

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 489 til 492.

Efnisorð
53 (50r-51r)
Guðbjartur flóki og Hólabiskup
Titill í handriti

Hólabiskup og Guðbjartur flóki

Upphaf

Guðbjartur prestur flóki í Laufási var mestur kunnáttumaður á sinni tíð …

Niðurlag

… sem voru rýndir í honum.

Skrifaraklausa

Eftir handriti séra Skúla Gíslasonar á Stóranúpi (50r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 492 og 493.

Efnisorð
54 (52r-59v)
Straumfjarðar-Halla
Titill í handriti

Straumfjarðar-Halla

54.1 (52r-57r)
Uppruni Höllu
Upphaf

Halla var uppi um sömu mundir og Sæmundur hinn fróði …

Niðurlag

… svo varð hann með öllu ónýtur.

Skrifaraklausa

Eftir sögnum af Mýrum og handriti séra Þorkels Eyjólfssonar á Borg (52r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 494.

54.2 (58r)
Af Höllu og Elínu
Titill í handriti

Straumfjarðar-Halla

Upphaf

Í Straumfirði á Mýrum bjó um það leyti …

Niðurlag

… Af henni eru þessar sögur, meðan hún bjó vestra.

Skrifaraklausa

Tekið eftir sögn kand. H. Guðmundssonar frá Ferjukoti í Borgarfirði (58r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 539.

54.3 (58r-58v)
Vinnumenn Höllu og hundarnir
Upphaf

Einu sinni heyrði Halla vinnumenn sína vera að tala um það …

Niðurlag

… Er þess ekki getið að vinnumennirnir hafi síðan öfundað hundana af æfi þeirra.

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 498.

54.4 (58v)
Halla fer í kaupstað
Upphaf

Einu sinni sem oftar fór Halla í kaupstað …

Niðurlag

… of mikið hefi ég kennt þér," segir Halla.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 496 og 497.

54.5 (58v-59r)
Halla breiðir tað
Upphaf

Einu sinni átti Halla tað mikið borið á túni sínu …

Niðurlag

… Missti hann þá augað og var ætíð blindur á því síðan.

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 539.

54.6 (59r-59v)
Sláttumenn Höllu
Upphaf

Það var siður Höllu, að hún sagði vinnumönnum sínum um sláttinn …

Niðurlag

… og fékkst enginn þeirra um þetta framar.

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 540.

54.7 (59v)
Ævilok Höllu og legstaður
Upphaf

Halla mælti svo fyrir áður en hún dó …

Niðurlag

… og segja menn að kirkjan hafi verið þar síðan, eins og kerling sagði.

Ábyrgð

Heimildamaður : Halldór Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 498.

55 (60r-60v)
Ólafur tóni
Titill í handriti

Ólafur tóni

55.1 (60r)
Tónavör
Titill í handriti

Ólafur tóni

Upphaf

Hann lifði í lok 14. aldar og var haldinn mesti galdramaður …

Niðurlag

… því engin mannshönd gat rogað við því.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Guðbrands Vigfússonar (60r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 498.

55.2 (60v)
Ýmislegt af Ólafi tóna
Titill í handriti

Ólafur tóni

Upphaf

Í tíð Árna Magnússonar hafa verið fleiri sögur um Ólaf tóna á Vestfjörðum …

Niðurlag

… að Ólafur hafi numið galdra sína af Straumfjarðar-Höllu.

Ábyrgð

Heimildamaður : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 498.

Efnisorð
56 (61r-62r)
Gottskálk biskup grimmi
Titill í handriti

Gottskálk biskup grimmi

Upphaf

Gottskálk biskup grimmi var hinn mesti galdramaður …

Niðurlag

… því þá tók annar sterkari í taumana.

Skrifaraklausa

Eftir handriti séra Skúla Gíslasonar á Stóranúpi (61r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 499 og 500.

57 (63r-73v)
Frá séra Hálfdani á Felli
Upphaf

Séra Hálfdan var uppi á 16. öld …

Ábyrgð

Heimildamaður : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Efnisorð
57.1 (64r-64v)
Kölski ber á völl fyrir Hálfdan
Titill í handriti

Hálfdan prestur

Upphaf

Hálfdan Einarsson eða Eldjárnsson prestur á Felli í Sléttuhlíð í Skagafjarðarsýslu hafði lært í Svartaskóla með Sæmundi fróða …

Niðurlag

… sem heim liggur að staðnum.

Skrifaraklausa

Eftir sögn norðlenskra skólapilta 1845 (64r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 500.

57.2 (65r)
Hálfdan prestur og Ólöf í Lónkoti
Upphaf

Í Lónkoti í sókn Hálfdanar prests í Felli bjó kerling ein gömul …

Niðurlag

… en hún aftur flyðruna frá honum.

Skrifaraklausa

Eftir sögn norðlenskra skólapilta 1845 (65r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 500.

57.3 (65v)
Hálfdan prestur og Ólöf í Lónkoti
Upphaf

Einu sinni átti Hálfdan prestur útisæti mikið …

Niðurlag

… og orðið vitstola.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Magnús Grímsson

Athugasemd

Strikað er yfir textann.

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 500.

57.4 (66r)
Ill er fylgja þín bróðir
Upphaf

Gísli Konráðsson nefnir Sæmund skólabróður Hálfdanar …

Niðurlag

… en Sæmundur varð aldrei síðan heilskygn á því auga.

Ábyrgð

Heimildamaður : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 503.

57.5 (67r)
Hálfdan prestur Einarsson
Upphaf

Séra Hálfdan var prestur að Felli í Sléttuhlíð …

Niðurlag

… eins og nú skal sýnt með nokkrum dæmum.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Jóns alþingismanns Sigurðssonar á Gautlöndum (67r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Sigurðsson

Safnari : Jón Árnason

Efnisorð
57.6 (67r-68v)
Málmeyjarkonan
Titill í handriti

Málmeyjarkonan

Upphaf

Svo er frásagt, að þau ummæli hafi legið á Málmey í Skagafirði …

Niðurlag

… enda hefir enginn árætt að vera þar lengur, en í 20 ár.

Skrifaraklausa

Eftir handriti sama (67r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Sigurðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 501og 502.

57.7 (69r-69v)
Hálfdan prestur þjónar Hvammsbrauði
Titill í handriti

Hálfdan prestur þjónar Hvammsbrauði

Upphaf

Svo er sagt, að einn tíma væri prestlaust í Hvamms- og Ketubrauði …

Niðurlag

… mjög forn, í miðju skarðinu.

Skrifaraklausa

Páll prestur Jónsson í Hvammi hefir skrásett eftir gömlum manni á Skaga (69r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Páll Jónsson

Heimildamaður : Sveinn Auðunarson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 504.

57.8 (70r-70v)
Grímseyjarförin
Titill í handriti

Grímseyjarförin

Upphaf

Það var á einum vetri ofanverðum …

Niðurlag

… Er þynnsta blaðkan á sporði þorsksins jafnan jölluð skollablaðka síðan.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Jóns alþingismanns Sigurðssonar á Gautlöndum (70r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Sigurðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 502 og 503.

57.9 (72r)
Steinunn á Tjörnum
Titill í handriti

Steinunn á Tjörnum

Upphaf

Í Fellssókn er bær einn, sem heitir á Tjörnum …

Niðurlag

… en þeim er Steinunn hefði vitað af.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Jóns alþingismanns Sigurðssonar á Gautlöndum (70r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Sigurðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 503 og 504.

57.10 (73r-73v)
Dauði Hálfdanar prests
Titill í handriti

Dauði Hálfdanar prests

Upphaf

Svo er sagt, að þegar á leið ævi Hálfdanar prests …

Niðurlag

… að Hálfdan prestur hafi fengið góðan samastað eftir dauðan.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Jóns alþingismanns Sigurðssonar á Gautlöndum (70r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Sigurðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 504 og 505.

58 (74r-75r)
Galdra-Leifi
Titill í handriti

Galdra-Leifi

Upphaf

Þorleifur hét maður …

Niðurlag

… Lauk hann svo þessu verki létt og vel.

Skrifaraklausa

Eftir séra Magnús Grímsson (70r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 505 og 506.

Efnisorð
59 (76r-83v)
Frá séra Magnúsi í Hörgslandi
Titill í handriti

Frá séra Magnúsi á Hörgslandi og Höfðabrekku-Jóku (1652-1686)

59.1 (77r-77v)
Séra Magnús og séra Illugi
Titill í handriti

Séra Magnús og séra Illugi

Upphaf

Svo er sagt, að prestur sá hafi þjónað á Kirkjubæjarklaustri sem Illugi hafi heitið …

Niðurlag

… og að aldrei hafi orðið vart við hann síðan.

Skrifaraklausa

Eftir Runólf Jónsson í Vík í Mýrdal (77r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Runólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 508 og 509.

59.2 (78r-80r)
Flóða-Labbi
Titill í handriti

Flóða-Labbi

Upphaf

Svo er sagt, að í tíð séra Magnúsar á Hörgslandi bjó bóndi nokkur í Hvammi undir Eyjafjöllum …

Niðurlag

… Enda varð aldrei vart við Flóða-Labba síðan.

Skrifaraklausa

Eftir sama (78r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Runólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 509 og 510.

59.3 (81r-83r)
Höfðabrekku-Jóka
Titill í handriti

Höfðabrekku-Jóka

Upphaf

Svo er sagt, að í fyrndinni hafi kona sú búið á Höfðabrekku, er Jórunn hét …

Niðurlag

… ekki hefur orðið vart við Jóku síðan.

Skrifaraklausa

Eftir Runólf Jónsson í Vík í Mýrdal (83r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Runólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 510 til 512.

59.4 (83r-83v)
Missögn af Höfðabrekku-Jóku
Titill í handriti

Missögn tekin eftir Ljóðabók Jóns Þorlákssonar II Kaupmannahöfn, 1843, 574. bls.

Upphaf

Þar segir, að sonur hennar hafi átt barn við stúlku …

Niðurlag

… en annar endi trefilsins sé fastur í steininum.

Ábyrgð

Heimildamaður : Jón Þorláksson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 512.

60 (84r-86r)
Einar prestur galdrameistari
Titill í handriti

Einar prestur galdrameistari

Efnisorð
60.1 (84r-84r)
Uppruni Einars og ætt
Titill í handriti

Einar prestur galdrameistari

Upphaf

Einar prestur var Nikulásson frá Héðinshöfða …

Niðurlag

… hann kenndi sonum sínum fjölkynngi.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Gísla Konráðssonar (84r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 513.

Efnisorð
60.2 (84r-84v)
Einar seiðir að sér hval
Upphaf

Það var einu sinni í harðæri …

Niðurlag

… og byrgði Einar prestur þannig sveitina með hval þessum ókeypis.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 513.

60.3 (84v-85v)
Af Einari og Birni hinum vestfirska
Upphaf

Af því mjög varð hljóðbært um fjölkynngi Einars …

Niðurlag

… að það hefði orðið af völdum Bjarnar.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 513 og 514.

60.4 (85v-86r)
Ýmislegt af Einari og niðjum hans
Upphaf

Einar prestur andaðist gamall 1699 …

Niðurlag

… að engum gerði hann mein.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 514 og 515.

Efnisorð
61 (87r-88v)
Jón prestur gamli á Þæfusteini
Titill í handriti

Jón prestur gamli á Þæfusteini

61.1 (87r)
Sagnarandinn
Titill í handriti

Jón prestur gamli á Þæfusteini

Upphaf

Jón var orðinn prestur í Nesþingum undir Jökli 1580 …

Niðurlag

… sem hann söng yfir.

Skrifaraklausa

Eftir handriti frá séra Eiríki Kúld (87r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Heimildamaður : Eiríkur Kúld

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 516.

61.2 (87r-88r)
Sveitakerlingin og langan
Upphaf

Sagt er, að Jöklamenn sæu ofsjónum yfir þessari fjölfræði …

Niðurlag

… ef hann vildi hefna sín.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Heimildamaður : Eiríkur Kúld

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 516 og 517.

61.3 (88r-88v)
Hjallþjófurinn
Upphaf

Sú er enn ein sögn frá Jóni presti …

Niðurlag

… .og er sagt hann hefði það að heilræði.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Heimildamaður : Eiríkur Kúld

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 517.

62 (89r-92v)
Galdra-Manga
Titill í handriti

Galdra-Manga

62.1 (90v)
Hrakningar Möngu
Titill í handriti

Galdra-Manga

Upphaf

Það bar til í Trékyllisvík á Ströndum …

Niðurlag

… að hann kæmi ekki upp framar né yrði að meini.

Skrifaraklausa

Eftir handriti Gísla Konráðssonar og séra Benedikts Þórðarsonar á Brjánslæk (89r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Heimildamaður : Benedikt Þórðarson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 517 og 518.

62.2 (90v-92v)
Af Möngu og Tómasi presti
Upphaf

Tómas hét prestur …

Niðurlag

… og kæfð undir fossinum í innri Skarðsá.

Ábyrgð

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Heimildamaður : Benedikt Þórðarson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 519 og 520.

63 (93r-101r)
Leirulækjar-Fúsi
Titill í handriti

Leirulækjar-Fúsi

63.1 (93r-96r)
Af Fúsa og Sigurði Dalaskáldi
Titill í handriti

Leirulækjar-Fúsi

Upphaf

Á öndverðurm dögum þeirra, Fúsa og Sigurðar Gíslasonar Dalaskálds …

Niðurlag

… herrans röddu heyrir.

Skrifaraklausa

Eftir sögnum á Mýrum (93r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 520 til 522.

63.2 (95r-95v)
Jón Sigurðsson og Páll Vídalín kveðast á
Upphaf

Jón Sigurðssson dalaskáld var áleitinn í kveðskap …

Niðurlag

… mælir hann þessa vísu fyrir munni sér svo fólkið heyrði í framkirkjunni.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 522 og 523.

63.3 (96r-97r)
Kæfubelgurinn
Upphaf

Einhverju sinni fór Fúsi með fleirum Mýramönnum suður í kaupstað …

Niðurlag

… að maðurinn hafi gætt þess heilræðis upp frá því.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 523.

63.4 (97r-97v)
Fúsi fer að finna Kölska
Upphaf

Fúsi hafði mikil mök við huldar vættir …

Niðurlag

… mörg holl ráð sér gefið.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 523.

63.5 (97v-98r)
Fúsi launar fylgd
Upphaf

Einu sinni kom Fúsi að bæ …

Niðurlag

… og gat hann ekki messað þann dag.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 524.

Efnisorð
63.6 (98r)
Fúsi flyst frá Leirulæk
Upphaf

Það er mælt, að Fúsi hafi á efri árum flutt sig frá Leirulæk …

Niðurlag

… og hafi hann dáið á Suðurlandi.

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 528.

Efnisorð
63.7 (90v)
Kirkjuskikk Fúsa
Upphaf

árum." Þegar presturinn mælir þessum orðum …

Niðurlag

… að lalla út með koppinn."

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorkell Eyjólfsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Upphaf vantar.

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 525 og 526.

63.8 (99r-99v)
Galdra-Fúsi og Leirulækjar-Fúsi
Titill í handriti

Leirulækjar-Fúsi

Upphaf

Vigfús Jónsson á Leirulæk, sem venjulega er kallaður Leirulækjar-Fúsi …

Niðurlag

… Eftir það hvarf Galdra-Fúsi, og hefir ekki sést síðan.

Ábyrgð

Heimildamaður : Sigurður Guðmundsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 526.

Efnisorð
63.9 (99v)
Fúsi ginntur
Upphaf

Fúsi lagði eitt sinn hug á konu nágranna síns …

Niðurlag

… en aldrei sást hann síðan.

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 527.

Efnisorð
63.10 (100r-101r)
Miðinn í handbókinni
Upphaf

Einu sinni þegar Fúsi var við Álftaneskirkju …

Niðurlag

… af því að Fúsi hafði skipt um miðana.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 527 og 528.

Efnisorð
64 (102r-103v)
Feðgarnir
Titill í handriti

Feðgarnir Bjarni Jónsson og Bjarni Bjarnason

64.1 (102r)
Bjarni Jónsson
Upphaf

Bjarni er maður nefndur, kallaður Jónsson …

Niðurlag

… „Þetta eru lítil sonarútlát.“

Skrifaraklausa

Eftir annál skrifuðum 1719 og ættartölum Steingríms biskups 1814-15 og 2666.-2675. bls. (93r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Ólafur Sveinsson

Heimildamaður : Steingrímur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 528.

64.2 (102r-103v)
Bjarni Bjarnason
Upphaf

Sonur Bjarna þessa „undir Hesti“ hét og Bjarni …

Niðurlag

… og dó 1723 á 4.árinu um áttrætt.

Ábyrgð

Heimildamaður : Ólafur Sveinsson

Heimildamaður : Steingrímur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 529 og 530.

65 (104r-104v)
Latínu-Bjarni
Titill í handriti

Latínu-Bjarni

Upphaf

Teitur hét maður, sonur Jóns lögréttumanns á Grímstöðum í Breiðavík …

Niðurlag

… er þessi jólagleði sögð hin síðasta undir Jökli.

Skrifaraklausa

Eftir Guðrúnu Guðmundsdóttur skáldu (104r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Guðrún Guðmundsdóttir

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 530.

66 (105r-117v)
Þormóður í Gvendareyjum
Titill í handriti

Þormóður í Gvendareyjum

Efnisorð
66.1 (105r)
Þormóður í Gvendareyjum
Upphaf

Gvendareyjar heita einar af Suðureyum á Breiðafirði …

Niðurlag

… og verður sumra þeirra síðar getið.

Skrifaraklausa

1.Eptir frásögnum Hannesar Erlendssonar og Sveins Ögmundssonar, beggja í Reykjavík, en ættaðra að vestan, og handriti Gísla konráðssonar (105r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 531.

Efnisorð
66.2 (105r-106r)
Þormóður í Vaðstakksey
Upphaf

Þormóður bjó fyrir víst 3 ár í Vaðstakksey hjá Stykkishólmi …

Niðurlag

… því heitir það síðan Draugabæli.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 531 og 532.

66.3 (106r-110r)
Þormóður, feðgarnir og Jón frændi
Upphaf

Margt hefir verið sagt frá viðureign Þormóðar við drauga og forynjur …

Niðurlag

… en Ólafur tók þó af þeim kver eitt, og stakk hjá sér.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 532 til 535.

66.4 (110r-112v)
Af Þormóði og Hafneyja-Gvendi
Upphaf

Annar versti fjandmaður Þormóðar var Guðmundur í Hafnareyjum Sigurðsson …

Niðurlag

… sem Þormóður kvað um Gvend, til sannindamerkis um það.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 535 til 537.

66.5 (112v-113r)
Glettur smádrauga
Upphaf

Ýmsar eru fleiri sagnir um viðureign Þormóðar við drauga …

Niðurlag

… svo að Þormóður náði aðeins í fremri hluta hans.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 537 og 538.

66.6 (113r-114r)
Móri
Upphaf

Það var venja bænda í Breiðafjarðareyjum …

Niðurlag

… áður en hann fór til kirkjunnar.

Ábyrgð

Heimildamaður : Páll Jónsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 538.

66.7 (114r-115r)
Ákvæði Þormóðs og kveðskapur
Upphaf

Alsagt er það, að Þormóður orkaði ekki minna með ákvæðum sínum en fjölkynngi …

Niðurlag

… ekki er þess getið, hvort Þormóður hefndi þessa á Birni, eða ekki.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 539 og 540.

66.8 (115v-117v)
Þormóður opnar sölubúðir kaupmanna
Upphaf

Um þær mundir, sem Þormóður var uppi …

Niðurlag

… en lengi síðan kaupmaður á Grundarfirði.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 541 til 543.

66.9 (117v)
Iðrunarmannasögur
Upphaf

Frá æfilokum Þormóðar veit ég ekkert að segja …

Niðurlag

… og var hann þá gamall orðinn.

Ábyrgð

Heimildamaður : Hannes Erlendsson

Heimildamaður : Sveinn Ögmundsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Skrifari : Jón Árnason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 543.

Efnisorð
67 (118r-147v)
Frá séra Eiríki í Vogsósum
Titill í handriti

Frá Eiríki í Vogsósum (1677-1716)

Efnisorð
67.1 (118r)
Frá séra Eiríki í Vogsósum
Titill í handriti

Frá Eiríki í Vogsósum (1677-1716)

Upphaf

Um séra Eirík í Vogsósum eru geysimargar sögur og missagnir …

Niðurlag

… Ekki vissi neinn maður hvað hann var að sýsla í ferðum þessum.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Guðbrandur Vigfússon

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 543.

Efnisorð
67.2 (118r-119r)
Eiríkur nemur kunnáttu í skóla
Titill í handriti

Eiríkur nemur kunnáttu í skóla

Upphaf

Í Biskupstungum var eitt sinn kotkarl nokkur gamall og forn í skapi …

Niðurlag

… þegar hann væri dauður og ekki fyrr.

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 543 til 545.

67.3 (120r-120v)
Bókin í Vogsósakirkjugarði
Titill í handriti

Bókin í Selvogskirkjugarði

Upphaf

Þegar séra Eiríkur var nýkominn að Vogsósum …

Niðurlag

… hefði hún orðið sér ofurefli.

Skrifaraklausa

Austan úr Múlasýslu (120r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Þorsteinn Þórarinsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 545.

67.4 (121r)
Handbókin
Titill í handriti

Handbókin

Upphaf

Margir yngissveinar fóru til Eiríks prests …

Niðurlag

… Er svo sagt, að hann hafi kennt honum.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (121r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 545 og 546.

Efnisorð
67.5 (121v)
Baukur séra Eiríks
Upphaf

Skúli prestur Gíslason segir svo frá þessari sögu …

Niðurlag

… er árarnir rótuðu sandinum.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 513.

Efnisorð
67.6 (122r)
Glófarnir
Titill í handriti

Glófarnir

Upphaf

Annan pilt, sem kennslu falaði …

Niðurlag

… þér get ég ekki kennt.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (122r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 546.

67.7 (123r)
Uppvakningurinn
Titill í handriti

Uppvakningurinn

Upphaf

Tveir piltar komu einu sinni til Eiríks prests …

Niðurlag

… hvort úr því varð.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (123r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 546.

67.8 (124r-124v)
Trippið
Titill í handriti

Trippið

Upphaf

Einu sinni komu tveir menn til Eiríks …

Niðurlag

… að sleikja trippið, en hinum ekki.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 546.

67.9 (125r-125v)
Tarfurinn
Titill í handriti

Tarfurinn

Upphaf

Einu sinni kom piltur til Eiríks …

Niðurlag

… að hann tók manninn og kenndi honum.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 547.

67.10 (126r-126v)
Förukerlingin
Titill í handriti

Förukerlingin

Upphaf

Einu sinni, sem oftar, komu tveir menn til Vogsósa-Eiríks …

Niðurlag

… því í rauninni sáu þeir enga kerlingu.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 548.

67.11 (127r-127v)
Hólgangan
Titill í handriti

Hólgangan

Upphaf

Einu sinni bað unglingsmaður séra Eirík …

Niðurlag

… að þú mundir ekki mega sjá neitt.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 547 og 548.

67.12 (128r)
Gandreiðin
Titill í handriti

Gandreiðin

Upphaf

Einu sinni hvarf Eiríkur prestur …

Niðurlag

… þá hefði ég aldrei komist í samt lag aftur.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (128r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 549.

67.13 (129r-130r)
Hestastuldurinn
Titill í handriti

Hestastuldurinn

Upphaf

Séra Eiríkur varaði bæði smala og aðra stráka í Selvogi við því …

Niðurlag

… að hann skyldi ekki heldur komast upp af honum.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Heimildamaður : Konrad Maurer

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 548 og 549.

67.14 (131r-131v)
Ósinn ófær
Titill í handriti

Ósinn ófær

Upphaf

Einu sinni voru vermenn nótt á Vogsósum …

Niðurlag

… áður þeir kæmist yfir ósinn.

Skrifaraklausa

Sögn úr Selvogi (131r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 549 og 550.

67.15 (132r-132v)
Snjóbrúin
Titill í handriti

Snjóbrúin

Upphaf

Einu sinni komu hestamenn að Vogsósum …

Niðurlag

… en ekki getuleysi.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 550.

67.16 (133r-133v)
Brennivínskúturinn
Titill í handriti

Brennivínskúturinn

Upphaf

Einu sinni komu vermenn til Eiríks …

Niðurlag

… Var ekki að sjá, að neinn deigur dropi hefði í hann komi langa lengi.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 550 og 551.

67.17 (134r-134v)
Saltkjötskirnan
Titill í handriti

Saltkjötskirnan

Upphaf

Einu sinni, sem oftar, komu vermenn að Vogsósum til Eiríks prests …

Niðurlag

… Vittu, að það er frá honum Eiríki gamla, og far þú nú leiðar þinnar.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 551.

67.18 (135r)
Eiríkur borgar hestalán
Titill í handriti

Eiríkur borgar hestalán

Upphaf

Annað sinn gistu vermenn á Vogsósum, og komu þar á laugardagskvöldi …

Niðurlag

… En maðurinn hafði þá fengið meir en hundrað til hlutar.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (135r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 551 og 552.

67.19 (136r-136v)
Eiríkur og svikni unnustinn
Titill í handriti

Eiríkur og svikni unnustinn

Upphaf

Maður nokkur, sem fór til vers …

Niðurlag

… og urðu góðar samfarir þeirra.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (136r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 552.

67.20 (137r)
Eiríkur og bóndinn
Titill í handriti

Eiríkur og bóndinn

Upphaf

Þegar Eiríkur var prestur á Vogsósum …

Niðurlag

… og sótti kirkju sína vel upp frá því.

Skrifaraklausa

Eftir handriti séra Skúla Gíslasonar á Stóranúpi (137r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 554.

67.21 (138r-139v)
Peysan
Titill í handriti

Peysan

Upphaf

Öllum sögnum ber saman um það …

Niðurlag

… þegar hún var búin að taka sig aptur eptir hrakning sinn.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Heimildamaður : Gísli Konráðsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 552 til 554.

67.22 (140r)
Eiríkur og kerlingin
Titill í handriti

Eiríkur og kerlingin

Upphaf

Einu sinni átti Eiríkur prestur ferð austur yfir Þjórsá …

Niðurlag

… til að leiða henni að uppnefna og spotta menn.

Skrifaraklausa

Missögn úr Selvogi (140r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 554.

67.23 (141r-141v)
Eiríkur og biskupinn
Titill í handriti

Eiríkur og biskupinn

Upphaf

Biskupinn í Skálholti heyrði miklar galdrasögur fara af Eiríki presti …

Niðurlag

… að Eiríkur missti hempuna í þeirri ferð.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 554 og 555.

67.24 (142r-142v)
Brúni klárinn
Titill í handriti

Brúni klárinn

Upphaf

Einu sinni komu 2 góðkunningjar Eiríks prests til hans …

Niðurlag

… hafi þeir ekki séð neina hesta, heldur aðeins eitthver hrossabein.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 555 og 556.

67.25 (143r-145v)
Eiríkur frelsar konur frá óvættum
Titill í handriti

Eiríkur frelsar konur frá óvættum

Upphaf

Bóndi nokkur úr Landeyjum, sem var kunningi Eiríks prests …

Niðurlag

… en konunnar var aldrei síðan vitjað af óvættum.

Skrifaraklausa

Sögn úr Selvogi (143r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 556 til 558.

67.26 (146r-146v)
Sakamaðurinn
Titill í handriti

Sakamaðurinn

Upphaf

Í landnorður frá Vogsósum er hellisskúti í hrauninu skammt frá alfaravegi, hann er kallaður Gapi …

Niðurlag

… sem honum hafi orðið að bana.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 559.

68 (147r-150v)
Stokkseyrar-Dísa
Titill í handriti

Stokkseyrar-Dísa

Efnisorð
68.1 (147r)
Stokkseyrar-Dísa
Titill í handriti

Stokkseyrar-Dísa

Upphaf

Kona þessi bjó á Stokkseyri …

Niðurlag

… og skal hér nú geta nokkurra dæma um Dísu.

Skrifaraklausa

Eftir sögnum af Eyrarbakka (147r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 566.

Efnisorð
68.2 (147r-147v)
Dísa vekur upp tvíbura
Upphaf

Maður er nefndur Snorri …

Niðurlag

… en ekki er getið, í hvaða erindi.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 566.

68.3 (147v)
Dísa leggur inn skreið
Upphaf

Dísa hafði tekið dreng til uppfósturs …

Niðurlag

… að fá réttingu mála þeirra af Dísu.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 566.

68.4 (148r)
Fatahvarfið
Upphaf

Það var eitt sumar undir það að Eyrarbakkaskip átti að fara …

Niðurlag

… en enginn þorði eftir að ganga.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 566.

68.5 (148r-148v)
Meinfýsi Dísu
Upphaf

Einu sinni voru tveir bændur …

Niðurlag

… „Hjálpað hefur fjandinn þeim til að komast út á sjóinn fyrir þessu.“

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 567.

68.6 (148v)
Dísa missir marks
Upphaf

Bóndi nokkur bjó í Dvergasteini í Stokkseyrarhverfi …

Niðurlag

… að þetta mundi án efa vera af völdum Stokkseyrar-Dísu.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 567.

68.7 (148v-149r)
Dísa fær léðan hest
Upphaf

Sýslumannsekkja bjó einhverju sinni á Stórahrauni …

Niðurlag

… Dísa fékk henni þá 12 spesíur og sagði, að það skyldi vera borgunin fyrir hann.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 567.

68.8 (149r-150r)
Dísa launar greiða
Upphaf

Maður nokkur að nafni Filipus, bjó einu sinni í Einarshöfn …

Niðurlag

… að einn þeirra hafi steininn.

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 567 og 568.

68.9 (150r-150v)
Dísu veitt ráðning
Upphaf

Ferðamaður nokkur kom einu sinni að Stokkseyri …

Niðurlag

… þú munt varla hafa verra af því.“

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 568.

69 (151r-155r)
Frá séra Eiríki í Vogsósum
Efnisorð
69.1 (151r-152v)
Missögn af Jóni sterka
Titill í handriti

Missögn af sömu sögu

Upphaf

Í eina tíð var kaupmaður nokkur í Keflavík …

Niðurlag

… Jón þótti verið hafa hinn mesti lánsmaður og lýkur svo þessari sögu.

Skrifaraklausa

Borgfirsk frásögn (151r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 559 og 561.

Efnisorð
69.2 (153r)
Eiríkur krafinn kaupstaðarskuldar
Titill í handriti

Eiríkur krafinn kaupstaðarskuldar

Upphaf

Hafnarfjarðarkaupmenn sendu Eiríki presti eitt sinn skuldaheimtu …

Niðurlag

… og síðan gaf þeim upp helming bótanna.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (153r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 562.

69.3 (154r-154v)
Tyrkjar koma í Selvogi
Titill í handriti

Tyrkjar koma í Selvogi

Upphaf

Einu sinni var Eiríkur staddur í búð í Hafnarfirði …

Niðurlag

… enda hafa Tyrkjar aldrei unnið í Selvogi síðan.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (154r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 561 og 562.

Efnisorð
69.4 (154v)
Eiríkur og víkingarnir
Upphaf

Svo segir séra Skúli Gíslason frá þessum atburði …

Niðurlag

… og kom þar síðan aldrei að landi.

Ábyrgð

Heimildamaður : Skúli Gíslason

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 505 og 506.

Efnisorð
69.5 (155r)
Tyrkjar koma í Krýsuvík
Titill í handriti

Tyrkjar koma í Krýsuvík

Upphaf

Annað sinn komu Tyrkjar undir Krýsuvíkurberg og gengu upp …

Niðurlag

… Sú varða stendur enn (1859).

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (155r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 562.

69.6 (156r-157v)
Gunna Önundardóttir
Titill í handriti

Gunna Önundardóttir

Upphaf

Fyrrum bjó nefndarmaður einn á Kirkjubóli á Suðurnesjum …

Niðurlag

… og heitir það síðan Gunnuhver.

Skrifaraklausa

Sögn í Garði (156r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Sigurður Sívertsen

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 563.

69.7 (158r)
Óvættur á Grænafjalli
Titill í handriti

Óvættur á Grænafjalli

Upphaf

Eitthvert sinn gjörði Eiríkur orðsending austur til Fljótshlíðar …

Niðurlag

… því hann einn kippti sér ekki upp við hljóðin.

Skrifaraklausa

Austan úr Mýrdal (158r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 563 og 564.

69.8 (159r)
Draugarnir á Hafnarskeiði
Titill í handriti

Draugarnir á Hafnarskeiði

Upphaf

Eftir það „Gothenborg“ braut við Hafnarskeið …

Niðurlag

… Maðurinn benti í austur þegjandi og þeir fóru þegar af stað.

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (159r).

Ábyrgð

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 564.

69.9 (160r-161r)
Skrímslið í Arnarbæli
Titill í handriti

Skrímslið í Arnarbæli

Upphaf

Einu sinni kom skrímsli upp úr Ölfusá …

Niðurlag

… og hefir það ekki sést síðan.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 564.

69.10 (161r)
Óbrotinn maður í Strandarkirkjugarði
Titill í handriti

Óbrotinn maður í Strandarkirkjugarði

Upphaf

Einu sinni var dauðan mann að sjá í Selvogi …

Niðurlag

… Spýta þessi er fallin fyrir nokkrum árum (1859).

Skrifaraklausa

Úr Selvogi (161r).

Ábyrgð

Heimildamaður : Brynjólfur Jónsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 565.

Efnisorð
69.11 (162r-162v)
Langan
Titill í handriti

Langan

Upphaf

Einu sinni rak löngu á fjöru Selvogsmanna …

Niðurlag

… að Eiríki presti þyrfti ekki allt að segja.

Ábyrgð

Heimildamaður : Magnús Grímsson

Skrifari : Magnús Grímsson

Safnari : Jón Árnason

Athugasemd

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 564 og 565.

69.12 (163r)
Eiríkur liðinn og lesinn til moldar
Titill í handriti

Eiríkur liðinn og lesinn til moldar

Upphaf