Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

SÁM 44

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Samantektir um skilning á Eddu — Skýringar Björns Jónssonar á Skarðsá við Höfuðlausn og Völuspá. — Rímbegla; 1700-1725

[This special character is not currently recognized (U+ef91).]

[This special character is not currently recognized (U+f20b).]

LATIN SMALL LETTER O WITH OGONEK AND ACUTELATIN SMALL LETTER O WITH OGONEK AND ACUTE

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-32r)
Samantektir um skilning á Eddu
Höfundur

Jón Guðmundsson lærði

Titill í handriti

„Sű fijrsta fregn af S?turno i krijt epter | fornum frædeb?kum, nu upp teijknad, | f?fr?dlega til gamanns“

Upphaf

A dogum Iösue, er hofdijnge var

Niðurlag

„bróllta vmm fletinn | og skinn vid skri?la“

Aths.

B-gerð Samantektanna, en þetta er besta og heillegasta handrit þeirrar gerðar (Einar G. Pétursson 1998:223).

Efnisorð

2(32r-40v)
Egils drápa Skallagrímssonar
Höfundur

Björn Jónsson á Skarðsá

Titill í handriti

„Eigilz dr?pa Skallagrijmssonar“

Upphaf

Hier skulu sijnast lofvijsur Eigilz

Niðurlag

„huor sem þad vill hier til setia“

Aths.

Skýringar við Höfuðlausn.

Efnisorð

3(40v-60v)
Hér skal sýnast nokkuð samantekið um Eddubækur. Nokkrar málsgreinir, nú fyrst um það hvaðan Eddubækur hafa sitt nafn
Höfundur

Björn Jónsson á Skarðsá

Titill í handriti

„Hier skal sijnast nockud samantek|ed vmm Eddubækur. | Nockrar m?z greijner, :/: nu fijrst :/: vmm þad, huadann | Eddubækur hafa sitt nafn“

Upphaf

Tuær bækur ero þær hier ? islande

Niðurlag

„Samannteked Anno 1644. | ? Skardz ?. - Biorn Joonßon. -“

Aths.

Skýringar við Völuspá.

Efnisorð

4(60v-93v)
Rímbegla
Titill í handriti

„Hier Hefst form?le B?karinnar Rijmbeglu, epter | þui sem hennar Hofundur hefur tilsett“

Upphaf

B?k si? er samannsett, af fræde margh?ttadre

Niðurlag

„sem fie hirdslann er“

Aths.

Texti lítillega skertur vegna skemmda á blöðum.

Lýsing á handriti

Blaðfjöldi
i + 93 + ii blöð í kvartó (198-199 mm x 158 mm).
Tölusetning blaða

Síðari tíma blýantsblaðmerking 1-92 (1r-154r), þ.e. upprunaleg blöð handrits eru öll blaðmerkt, en innskotsblöð eru ómerkt. Sá sem blaðmerkti hefur hins vegar óvart skrifað töluna 12 tvisvar, þ.e. blað 13 er blaðmerkt 12 o.s.frv.

Kveraskipan

Ellefu kver:

  • 2 stök blöð.
  • Kver I: 7 blöð, 3 tvinn og 1 stakt blað.
  • Kver II: 9 blöð, 4 tvinn og 1 stakt blað.
  • Kver III: 12 blöð, 6 tvinn.
  • Kver IV: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver V: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver VI: 8 blöð, 5 tvinn og 4 stök blöð.
  • Kver VII: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver VIII: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver IX: 8 blöð, 7 tvinn og 1 stakt blað.
  • Kver X: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver XI: 7 blöð, 3 tvinn og 1 stakt blað.

Ástand

Bl. 24, 25, 30, 67, 78, 90 og 91 rifin, texti þó aðeins skertur á bl. 67 og 78.

Umbrot

  • Leturflötur er
  • Línufjöldi er 22-25.
  • Griporð.

Skrifarar og skrift
Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Við band hefur auðum blöðum verið skotið inn í handritið, e.t.v. til að skrifa á skýringar við textann (Einar G. Pétursson 1998:223). Svo virðist sem blöð þessi hafi staðið aftan við hvert blað í handritinu, en síðar hafa sum þeirra verið skorin eða rifin burt og af sumum er einungis eftir rifrildi (milli bl. 7 og 8, 20 og 21, 30 og 31, 32 og 33, 59 og 60, 66 og 67, 86 og 87, 90 og 91). Heil blöð eru nú 55.
  • Víða eru athugasemdir við textann á spássíum, t.d. 10r, 32r-v og 33r.
  • Bendistafir eru á stöku stað á spássíum þar sem vísur eru í texta, t.d. 23v og 24r.
  • Neðst á bl. 5r og inni í textanum á 5v, hefur einhver sett sviga utan um textann með blýanti. Einnig hefur sá sami og þetta gerði strikað á fáeinum stöðum niður eftir texta.

Band

Band frá því fyrir 1836, en leifar af uppboðsnúmerinu frá Richard Heber eru enn á bandinu (202 mm x 163 mm x 30 mm). Pappaspjöld og kjölur klædd pappír með upphleyptu prenti og blómamynstri, en pappírinn er farinn að losna af kili og liggur bútur af honum fremst í hdr. Á saurblaði fremst er efnisskrá handritsins á latínu, en neðan við hana með annarri og e.t.v. yngri hendi stendur (með blýanti): „all unpublished“. Annað saurblaðið að aftan er laust úr bandi. Af vatnsmerki má ráða að saurblöðin að aftan hafa áður verið ein heild. Saurblöð handritsins eru sömu gerðar og auðu blöðin sem stungið hefur verið inn í handritið.

Fylgigögn

  • Fremst í handritinu er laust blað þar sem útskýrð eru bönd og skammstafanir. Höndin virðist vera frá því um 1800 og er áþekk hönd Finns Magnússonar prófessors. Vera kann að upplýsingarnar á blaðinu hafi átt að auðvelda útlendingi að lesa handritið (Einar G. Pétursson 1998:222). Í blaðinu er vatnsmerki sem notað var af dönsku fyrirtæki á árunum 1805-1832, þannig að um það leyti hefur blaðið verið skrifað (Einar G. Pétursson 1998:229).
  • Á þremur stöðum í hdr. hefur lausum seðlum verið stungið inn, en ekki er ljóst hver tilgangurinn er. Á tveimur þeirra er ritað mál.

Uppruni og ferill

Uppruni

Skrifað á fyrri hluta 18. aldar og fyrir 1725 ef það er skrifað beint eftir handriti Odds Sigurðssonar lögmanns AM 552 n 4to (Einar G. Pétursson 1998:224 og 226).

Ferill

Fyrst er vitað um hdr. í eigu Richard Heber (1773-1833), en síðan eignaðist Sir Thomas Philipps (1792-1872) það. Eftir dauða hans virðist það hafa verið í eigu erfingja hans til 1945 er afgangurinn af safni hans var seldur til fyrirtækisins William H. Robinson. Guðmundur Axelsson fornbókasali keypti það hjá Sotheby´s 28. júní 1977 og seldi það Stofnun Árna Magnússonar. Í uppboðsskrá segir að hdr. sé skrifað fyrir Ólaf Gunnlaugsson í Svefneyjum, en Einar G. Pétursson telur það óvíst. Handritið gæti hafa borist til Englands um hendur Finns Magnússonar eða Gríms Thorkelín en engar heimildir eru um það (Einar G. Pétursson 1998:226-229).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 1977.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

DKÞ færði inn grunnupplýsingar1. mars 2001. GI skráði 4. desember 2003. Einkum var stuðst við Einar G. Pétursson 1998..

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Einar G. Pétursson 1998:223
Einar G. Pétursson 1998:225
Einar G. Pétursson 1998:223
Einar G. Pétursson 1998:222
Einar G. Pétursson 1998:229
Einar G. Pétursson 1998:224 og 226
Einar G. Pétursson 1998:226-229
Einar G. Pétursson 1998.
« »