Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

SÁM 134

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Sögubók; Ísland

Nafn
Skúli Thoroddsen 
Fæddur
6. janúar 1859 
Dáinn
21. maí 1916 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Sturlaugsson 
Fæddur
17. júlí 1821 
Dáinn
14. apríl 1897 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hvítidalur 
Sókn
Saurbæjarhreppur 
Sýsla
Dalasýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Gunnar Pálsson 
Fæddur
1667 
Dáinn
1707 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Gísli Konráðsson 
Fæddur
18. júní 1787 
Dáinn
22. febrúar 1877 
Starf
Sagnaritari; Skáld; Fræðimaður 
Hlutverk
Skrifari; Ljóðskáld; Höfundur; Nafn í handriti ; Heimildarmaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Höfði 
Sókn
Mýrahreppur 
Sýsla
Vestur-Ísafjarðarsýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sighvatur Grímsson Borgfirðingur 
Fæddur
20. desember 1840 
Dáinn
14. janúar 1930 
Starf
Fræðimaður 
Hlutverk
Gefandi; Eigandi; Skrifari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorsteinn Erlingsson 
Fæddur
27. september 1858 
Dáinn
28. september 1914 
Starf
Skáld 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Arason 
Fæddur
1484 
Dáinn
28. október 1550 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Ljóðskáld; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorleifur Pálsson 
Dáinn
1560 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallgrímur Jónsson Thorlacius 
Fæddur
1679 
Dáinn
1. október 1736 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Samsonarson, Marínó 
Fæddur
24. janúar 1931 
Dáinn
16. september 2010 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður; Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Titilsíða

Fornaldarsögur Norðurlands að nýju uppskrifaðar árið MDCCCLXXXVII (1r).

Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1v)
Efnisyfirlit
Titill í handriti

„Innihald bókarinnar“

2(2r-29v)
Huldar saga hinnar miklu
Titill í handriti

„Sagan af Huld drottningu hinni ríku“

Upphaf

Svo er sagt að áður hetjan fékk Sæland af Gylfa …

Niðurlag

„… sjö hundruð vetur frá því Huld var á dögum.“

Baktitill

„Endar þannig sagan af Huld, Hálga og dætrum þeirra Þorgerði og Yrpu.“

Skrifaraklausa

„Hvítadal 18. janúar 1888.“

Aths.

Á eftir titli: „Nokkuð betri en algenga sagan þó ekki áreiðanlig sem varla er við að búast um svo fornt rit.“

Sama saga er einnig til með hendi Guðbrands í SÁM 46, SÁM 65, SÁM 156 og Lbs 4392 4to. SÁM 65 er elst þessara fjögurra handrita en sami texti er í prentaðri útgáfu sem Skúli Thoroddsen gaf út 1909.

2.1(29v-v)
Um Huldar sögu hinna miklu
Aths.

Á eftir sögunni (bl. 29v) er umfjöllun skrifara um hana, m.a. um sannfræði sögunnar.

Greint frá efni hvers kafla sögunnar á bl. 30r-v.

Efnisorð
3(31r-32v)
Ættartala Egils Skallagrímssonar
Titill í handriti

„Ættartala Egils Skallagrímssonar svo langt talin fram í forneskju sem jeg ætla að mögulegt sé, og síðan frá Agli til þeirra manna sem nú lifa“

Aths.

Ættartalan endar á skrifara, Guðbrandi Sturlaugssyni.

Efnisorð
4(33r-v)
Ættartala Snorra Sturlusonar
Titill í handriti

„Ætt Snorra lögmanns ins fróða …“

Efnisorð
5(34r-133v)
Halldórs þáttur Snorrasonar
Titill í handriti

„Saga af Halldóri Snorrasyni og ýmsum mönnum er vóru uppi á sama tíma sem hann í Noregi“

Upphaf

Það var á dögum Haraldar Sigurðarsonar …

Niðurlag

„… Til Halldórs Snorrasonar geta margir menn talið ætt sína.“

Skrifaraklausa

„Enduð þriðjudaginn fyrstan í einmánuði, Hvítadal 22. mars 1887. Guðbrandur Sturlaugsson“

5.1(134r-136v)
Ættartala Halldórs Snorrasonar
Titill í handriti

„Föðurætt Halldórs Snorrasonar“

Skrifaraklausa

„Hvítadal 26. mars 1887. Guðbrandur Sturlaugsson“

Efnisorð
6(137r-140v)
Gunnarskvæði
Titill í handriti

„Gunnarskvæði kveðið af séra Gunnari Pálssyni í Hjarðarholti er deyði á Reykhólum hjá Ara bónda Jónssyni árið 1791, 77 ára“

Upphaf

Getið er um góðan mann / Gunnar einn í Njálu …

Viðlag

Fögur er nú Fljótshlíð …

Niðurlag

„… helst því aftur heim réð / en hvergi frá.“

Aths.

Bl. 141 autt.

7(142r-176r)
Reimars saga og Fals sterka
Titill í handriti

„Sagan af Reimari kóngi og Fal hinum sterka“

Upphaf

Vígbald hefur konungur heitið …

Niðurlag

„… fleira í letur fært af þeim“

Baktitill

„og endar þannig sagan af Reimari keisara og Fal hinum sterka, fóstbróður hans“

Skrifaraklausa

„Hvítadal 30. janúar 1887“

7.1(176r-178v)
Ættartölur fornmanna
Titill í handriti

„Fornmannaætt til þeirra manna sem nú lifa talin frá Fornjóti“

Efnisorð
8(179r-213r)
Hellismanna saga
Titill í handriti

„Hellismannasaga skrifuð eftir afar gömlu handriti svo nákvæmliga sem hægt var nema böndin uppleyst á Höfða í Dýrafirði í október og nóvember 1881 af Sighvati Grímssyni en þessi saga er skrifuð eftir eiginhandarriti Sighvats.“

Upphaf

Kalman og Kýlan hétu bræður tveir í Suðureyjum …

Niðurlag

„… var hann kallaður Hrólfur að Ballará“

Baktitill

„og lýkur hér Hellismannasögu.“

Aths.

Undir stendur (bl. 213r): „Nú er búið að prenta sögu þessa í Ameríku og leggja fræðimennirnir á hana þungan dóm og segja hana samda af Gísla Konráðssyni. Jeg læt hvorn ráða sinni meiningu um það, þó jeg ætli að sagan sé eldri. En satt er það að vísurnar eru sumar ekki góðar, líklega úr lagi færðar. G.S.“

8.1(179r-v)
Formáli fyrir Hellismannasögu
Titill í handriti

„Formáli“

Upphaf

Hellismannasaga hefir aldrei verið gefin út …

Skrifaraklausa

„24 - 11 - 81 Sighvatur Grímsson“

Efnisorð
9(213v)
Rask
Titill í handriti

„R. Kr. Rask 1787 - 1832 - 1887“

Upphaf

Þú komst þegar Fróni reið allra mest á …

Aths.

Nafn skáldins er skrifað undir kvæðinu.

Þrjú erindi.

Efnisorð
10(214r)
Lausavísa
Höfundur
Upphaf

Mín er lyst í ferðum fyrst …

Baktitill

„Jón biskup Arason kvað“

Aths.

Án fyrirsagnar.

Ein vísa.

Efnisorð
11(214r)
Lausavísa
Upphaf

Bjarni bjó til húfu …

Baktitill

„Gunnar prófastur Pálsson kvað.“

Aths.

Án fyrirsagnar.

Ein vísa.

Efnisorð
12(214v)
Lausavísa
Upphaf

Steinunn heitir stoltar kvendi …

Baktitill

„Þorleifur lögmaður Pálsson kvað“

Efnisorð
13(214v)
Lausavísa
Höfundur
Upphaf

Sendir voru sextán menn …

Baktitill

„Jón biskup Arason kvað“

Efnisorð
14(214v)
Lausavísa
Höfundur
Upphaf

Oddvitinn var ekki frekur …

Baktitill

„Hinn sami“

Efnisorð
15(215r-220v)
Ölkofra þáttur
Titill í handriti

„Ölkofra þáttur“

Upphaf

Þórhallur hét maður, hann bjó í Bláskógum …

Niðurlag

„… og hélst það meðan þeir lifðu“

Baktitill

„og lýkur þar sögu Ölkofra.“

16(221r-234r)
Gunnars saga Keldugnúpsfífls
Titill í handriti

„Sagan af Gunnari Keldugnúpsfífli“

Upphaf

Þorgrímur hét maður, hann bjó þar sem nú heitir á Hörgslandi …

Niðurlag

„… og þóttu það allt vera miklir menn fyrir sér“

Baktitill

„og lýkur þar þessari sögu.“

16.1(234r)
Athugagrein
Upphaf

Þessi saga er hin vitlausasta af öllum Íslendinga sögum …

Skrifaraklausa

„Guðbrandur Sturlaugsson.“

Efnisorð
17(234v)
Ættartölur frá Skjalda-Birni
Titill í handriti

„Frá Skjalda-Birni til Vatnsfirðinga“

Upphaf

1 Skjalda Björn hét maður …

Efnisorð
18(235r-249r)
Eiríks saga rauða
Titill í handriti

„Söguþáttur af Eiríki rauða og Þorfinni karlsefni á ný uppskrifuð eftir afar gömlum blöðum sem skrifað hefur Gísli skrifari Jóns biskups Vídalíns“

Upphaf

Maður er nefndur Ólafur hvíti …

Niðurlag

„Þorlákur biskup Runólfsson í Skálholti andaðist árið 1133 var biskup 15 ár.“

Baktitill

„Og lýkur hér svo þessari sögu af Eiríki rauða.“

18.1(249r-250r)
Athugagrein og ættartölur Þorgils Orrabeinsfóstra og Þorfinns karlsefnis
Upphaf

Framanskrifaður söguþáttur mun ei víða vera að finna …

Niðurlag

„… Eftir þessu er jeg 26 maður frá Guðríði Þorbjarnardóttur.“

Skrifaraklausa

„Guðbrandur Sturlaugsson.“

19(250v)
Ættartala Halls á Síðu
Titill í handriti

„Ætt Halls á Síðu má telja langt fram í forneskju og er hún þannig“

Upphaf

Hrólfur úr Bergi …

Niðurlag

„… en eg 25 maður frá Halli á Síðu.“

Efnisorð
20(251r-261v)
Grænlendinga þáttur
Titill í handriti

„Grænlendinga þáttur“

Upphaf

Herjólfur hét maður íslenskur …

Baktitill

„Endar þannig sagan af Grænlendingum og Þorfinni karlsefni.“

Skrifaraklausa

„Hvítadal 6. febrúar 1886. Guðbrandur Sturlaugsson.“

21(261r-v)
Rostungsvísur
Titill í handriti

„Rostungs vísur“

Upphaf

Rostungurinn fór á Frón …

Aths.

Undir kvæðinu stendur: „Hallgrímur Pétursson höfundurinn, þjóðskáldið góða, besta og þarfasta skáld hér á landi“, en það er rangt.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 261 blöð + i (202 mm x 160-164 mm).
Tölusetning blaða
Handritið er blaðsíðumerkt af skrifara en ekki í samfellu.
Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur ca 170 mm x 140 mm.
  • Línufjöldi 24-27
  • Leturflötur er afmarkaður með blýanti.

Skrifarar og skrift

Með hendi Guðbrands Sturlaugssonar í Hvítadal, snarhönd.

Band

Samtímaband (210 mm x 175 mm x 45 mm).

Bókaspjöld úr pappa, klædd grænleitum pappír, brúnt leður á kili og hornum. Sögubók þrykkt á kjöl. Saurblöð tilheyra bandi. Saurblöð og spjaldblöð úr samskonar pappír.

Bandið er snjáð og slitið einkum á kili og hornum.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi á árunum 1886-1887.

Ferill

Skrifari hefur merkt sér handritið með stimpli á bl. 1r: „G. Sturlaugsson“.

Frá erfingjum Jóns M. Samsonarsonar.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi fékk handritið, ásamt fleiri handritum, afhent til varðveislu 1. október 2014.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS skráði í febrúar og mars 2019.

« »