Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

Lbs 1529 4to

Skoða myndir

Samtíningur; Ísland, 1600-1699

Nafn
Guðmundur Erlendsson 
Fæddur
1595 
Dáinn
21. mars 1670 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Magnússon ; eldri 
Fæddur
1601 
Dáinn
1675 
Starf
Prestur; Skáld 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari; Bréfritari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallgrímur Pétursson 
Fæddur
1614 
Dáinn
27. október 1674 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur; Skrifari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Þorláksson 
Dáinn
20. júlí 1627 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Oddur Einarsson 
Fæddur
21. ágúst 1559 
Dáinn
28. desember 1630 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Höfundur; Þýðandi; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þuríður Guðmundsdóttir 
Fædd
1695 
Dáin
1771 
Starf
 
Hlutverk
Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Gunnarsdóttir 
Fædd
1665 
Dáin
1753 
Starf
 
Hlutverk
Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Páll Eggert Ólason 
Fæddur
10. júní 1883 
Dáinn
10. október 1949 
Starf
Rektor; Bankastjóri; Skrifstofustjóri 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Laufey Guðmundsdóttir 
Fædd
26. nóvember 1975 
Starf
Handritavörður 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Margrét Eggertsdóttir 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Karl Ó. Ólafsson 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Fædd
9. júní 1968 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kristjana Kristjánsdóttir 
Starf
 
Hlutverk
Forvörður; Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-7v (1-14))
Ó þú fallvalta veraldarvist
Höfundur

Hallur Guðmundsson

Titill í handriti

„Hérvistar- og andlátsminning míns heiðurlega og hjartans elskuverða, sæla og sáluga föðurs, séra Guðmundar Erlendssonar, hvör eð eftir sína sjötíu og fimm ærða ævi var náðarsamlega af almáttugum Guði í samfélag himneskrar kristni og sigursafnaðar hafinn og heimkallaður þann 21. martí mánaðar 1670 í ljóðum samsett. Tóninn sem við Magdiborgarvísur.“

Upphaf

Ó þú fallvalta veraldar vist / von er að þeir sem Jesúm Krist ...

Lagboði

Magdiborgarvísur

Skrifaraklausa

„Hans eftirþreyjandi sonur Hallur Guðmundsson hefur þetta sorgandi sungið (bl. 7v).“

Aths.

187 erindi. Fyrir neðan sálminn hefur upphaflega verið skilið eftir autt pláss, um hálf síða. Þar er ýmislegt krot.

2(8r-8v (15-16))
Morgun og kvöldsálmar séra Jóns Magnússonar. Lag: Heiðrum vé[r] Gu[0]
Titill í handriti

„Morgun og kvöldsálmar séra Jóns Magnússonar. Lag: Heiðrum vé[r] Gu[0]“

Aths.

1 morgunsálmur og 1 kvöldsálmur

Efnisorð
2.1(8r (15))
Heiður sé Guði á himni og jörð
Upphaf

Heiður sé Guði á himni og jörð / hans nafni sæta þakkargjörð ...

Lagboði

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Aths.

7 erindi

Efnisorð
2.2(8r-8v (15-16))
Heiður sé Guði á himni og jörð
Titill í handriti

„Kvöldsálmurinn með sama lag.“

Upphaf

Heiður sé Guði á himni og jörð / hans nafni sæta þakkargjörð ...

Lagboði

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Aths.

8 erindi

Efnisorð
3(8v (16))
Vökumanns varfær lund
Titill í handriti

„Morgunþanki vakandi manns. Tón: Ó Jesú elsku hreinn“

Upphaf

Vökumanns varfær lund / vonar á morgunstund ...

Lagboði

Ó Jesú elsku hreinn

Aths.

6 erindi. Við niðurlag sálmsins kemur fram nafn höfundarins.

Efnisorð
4(9r-10v (17-20))
Guðhræddrar kvinnu Guðrúnar
Höfundur

sr. Sveinn Jónsson

Titill í handriti

„Blessuð minning. Minnar elskulegu (og í drottni sætt sofnuðu) hjartans móður, Guðrúnar Gunnarsdóttur, hvör fyrir svefnhægt andlát af drottni burt var kölluð til eilífrar dýrðar annó 1668 þann 8 febrúaríFelli í Sléttahlíð, á sjötugasta og áttunda ári síns aldurs. Í söngvísu samsett hin fyrsta af síra Sveini JónssyniBarði. Við tón sem Einn tíma var sá auð[0]. Sálm. 112 Þeim réttláta skal aldrei gleymt verða.“

Upphaf

Guðhræddrar kvinnu Guðrúnar / Gunnars hvör kærust dóttir var ...

Lagboði

Einn tíma var sá auð[ugur mann]

Aths.

20 erindi. Við niðurlag sálmsins stendur: Síra Sveinn Jónsson 21 aprílís 1668. Upphafsstafir erindanna mynda nafnið Guðrún Gunnarsdóttir..

5(10v-12v (20-24))
Vil ég í Guði glaður
Titill í handriti

„Samtal (í eintali) eftirþreyjandi sálar við sitt minnisstæða (og í drottni sofnaða) ektahjarta. Tón: Guði lof sk[al]t [0]“

Upphaf

Vil ég í Guði glaður / gjöra samtal við hjartað mitt ...

Lagboði

Guð lof skalt önd mín inna [?]?

Aths.

24 erindi. Við niðurlag sálmsins kemur nafn höfundarins fram.

6(12v-15v (24-30))
Jesú sjálfur og Jóhannes líka
Höfundur

sr. Jón Guðmundsson

Titill í handriti

„Þriðja söngvísa sama efnis. Við lag: Sæll og heppinn sá má heita“

Upphaf

Jesús sjálfur og Jóhannes líka / játning fyrir oss leggja slíka ...

Lagboði

Sæll og heppinn sá má heita

Aths.

50 erindi. Við niðurlag sálmsins kemur nafn höfundarins fram.

7(16r (31))
Sönn dýrð föðurnum sungin sé
Titill í handriti

„Vessakorn við tón: Vor herra Jesús vissi þ“

Upphaf

Sönn dýrð föðurnum sungin sé / sem oss í Kristó skapaði ...

Lagboði

Vor herra Jesús víssi það

Aths.

2 erindi. Við niðurlag sálmsins stendur: G. E. S.

Efnisorð
8(16r-17r (31-33))
Burt héðan heims frá stríðu
Titill í handriti

„Umþenking eilífrar sælu. Tón: Krists er koma fyrir höndum. Ort af séra Hallg(rími) Pét(urs)s(yni).“

Upphaf

Burt héðan heims frá stríðu / hjartað mjög langar mitt ...

Lagboði

Krists er koma fyrir höndum

Aths.

15 erindi.

Efnisorð
9(17r-17v (33-34))
Hvað hjartans kæran hafði mig
Titill í handriti

„Bænarsálmur. Séra H. P. S. Með tón: Óvinnanleg borg er vor guð“

Upphaf

Hvað hjartans kæran hafði mig / herrann minn Jesús góði ...

Lagboði

Óvinnanleg borg er vor Guð

Aths.

10 erindi. Við fyrirsögnina hefur verið bætt við með blýanti: II: 274.

Efnisorð
10(17v-18r (34-35))
Herra Jesú mín hjálp ertú
Titill í handriti

„2. Bænarsálmur. Með tón: Eins og sitt barn Séra H. P. S.

Upphaf

Herra Jesú mín hjálp ertú / þó heimurinn vilji ei láta ...

Lagboði

Eins og sitt barn

Aths.

10 erindi. Úr upphafsstöfum erindanna má lesa nafnið Hallgrímur. Við fyrirsögnina stendur með blýanti: II. 263.

Efnisorð
11(18r-19r (35-37))
Ég gef mig allan Guðs míns náð
Titill í handriti

„Dagleg umþenking mannsins fallvaltrar ævi, skjótrar burtfarar og efalausrar upprisu. Við tón: Nær því og Eins og sitt barn, faðir et. Séra H. P. S.

Upphaf

Ég gef mig allan Guðs míns náð / geymi hann vel mitt efni og ráð ...

Lagboði

Eins og sitt barn

Aths.

37 erindi. Við fyrirsögnina stendur með blýanti: II. 242.

Efnisorð
12(19r-19v (37-38))
Ég vænti drottinn eftir þér
Titill í handriti

„Fimmti sálmur séra Hallgríms Péturssonar. Með tón: Óvinnanleg borg er vor Guð“

Upphaf

Ég vænti drottinn eftir þér / í minni hörmung langri ...

Lagboði

Óvinnanleg borg er vor Guð

Aths.

5 erindi. Við fyrirsögnina stendur með blýanti: II. 285.

Efnisorð
13(19v-20r (38-39))
Ó Jesú elsku hreinn
Titill í handriti

„Einn sálmur um ánauð þeirra heilögu hér í heimi, svo vel sem alls mannkynsins“

Upphaf

Ó Jesú elsku hreinn / æðri þér finnst ei neinn ...

Aths.

20 erindi

Efnisorð
14(20r (39))
Þeim nýja kóngi nýjan söng
Titill í handriti

„Einn nýárssálmur með tón: Á millum bræðra elskulegra Séra H. P. S.

Upphaf

Þeim nýja kóngi nýjan söng / með nýrri raust ...

Lagboði

Á millum bræðra elskulegra

Aths.

9 erindi

15(20r-20v (39-40))
Lof sé þér herra hár
Titill í handriti

„Önnur nýarsvísa. Með tón: Kom andi heilagi. Séra H. P. S.

Upphaf

Lof sé þér herra hár / himneski faðir ...

Lagboði

Kom andi heilagi

Aths.

17 erindi

16(20v (40))
Jesú minn trúr Jesú minn trúr
Titill í handriti

„Nokkur sálmvers. Með tón: Heiminn vor Guð“

Upphaf

Jesú minn trúr Jesú minn trúr / járnhlið og múr ...

Lagboði

Heiminn vor Guð

Aths.

5 erindi. Úr upphafsstöfum erindanna má lesa: Jesús.

Efnisorð
17(20v (40))
Ó Jesú kær hjörtun áhrær
Titill í handriti

„Tvö vers með lag: Eins og sitt barn“

Upphaf

Ó Jesú kær hjörtun áhrær / með heilögum anda þínum ...

Lagboði

Eins og sitt barn

Aths.

2 erindi

Efnisorð
18(21r-22r (41-43))
Himneski faðir þóknist þérNýársgáfa
Titill í handriti

„Einn nýárssálmur með tón: Heiðrum vér Guð af hug og sál.“

Upphaf

Himneski faðir þóknist þér / þinn heilaga anda að senda mér ...

Lagboði

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Aths.

28 erindi. Nafn sálmsins, Nýársgáfa, kemur fram í þriðja síðasta erindinu.

19(22r-22v (43-44))
Ó ver velkomið árið nýtt
Titill í handriti

„Einn annar nýárssálmur, með tón: Endurlausnarinn vor Jesú Kr(ist)“

Upphaf

Ó ver velkomið árið nýtt / allmarga blessan færði oss hitt ...

Lagboði

Endurlausnarinn vor Jesú Krist

Aths.

11 erindi

20(22v-23v (44-46))
Mín hjartkær unnustan hvar ert þú
Titill í handriti

„Þriðji nýárssálmur, með tón: Allt mitt ráð til Guðs ég s.“

Upphaf

Mín hjartkær unnustan hvar ert þú / haf þig fagnandi uppi nú ...

Lagboði

Allt mitt ráð til Guðs ég set

Aths.

20 erindi

21(23v-24v (46-48))
Þú kristin sála þjáð og mædd
Titill í handriti

„Einn góður sálmur, með tón: Náttúran öll og eðli manns“

Upphaf

Þú kristin sála þjáð og mædd / þreytt undir krossins byrði ...

Lagboði

Náttúran öll og eðli manns

Aths.

18 erindi. Við fyrirsögnina stendur með blýanti: H P. II 277.

Efnisorð
22(24v-25r (48-49))
Herra minn Guð sem húm og dag
Titill í handriti

„Einn kvöldsálmur, með tón: Herra Guð í himinríki“

Upphaf

Herra minn Guð sem húm og dag / hefur aðskiljast látið ...

Lagboði

Herra Guð í himinríki

Aths.

14 erindi

Efnisorð
23(25r-25v (49-50))
Réttlætis sanna sól
Titill í handriti

„Einn morgunsálmur. Tón: Faðir á himna hæð“

Upphaf

Réttlætis sanna sól / setjandi á dýrðar stól ...

Lagboði

Faðir á himna hæð

Aths.

27 erindi

Efnisorð
24(25v-26r (50-51))
Heyr mig ljúfasti herra minn
Titill í handriti

„Sálmkorn. Með tón: Jesús Kristur á krossi var“

Upphaf

Heyr mig ljúfasti herra minn / heyrðu mig fyrir dreyrann þinn ...

Lagboði

Jesús Kristur á krossi var

Aths.

6 erindi

Efnisorð
25(26r-26v (51-52))
Æski ég af innstu rótum
Titill í handriti

„Enn einn góður sálmur, með tón: Konung Davíð sem ke“

Upphaf

Æski ég af innstu rótum / ó Jesú komu þín ...

Lagboði

Konung Davíð sem kenndi

Aths.

11 erindi

Efnisorð
26(26v-28v (52-56))
Himneski faðir heyr þú mig
Titill í handriti

„Einn góður sálmur í þungum freistingum. Með tón: Einn tíma var sá auðugur mann“

Upphaf

Himneski faðir heyr þú mig / hrópa ég nú í trú á þig ...

Lagboði

Einn tíma var sá auðugur mann

Aths.

30 erindi

Efnisorð
27(28v (56))
Ó Jesú, Jesú, Jesús kær
Titill í handriti

„Annar góður sálmur sama efnis. Tón: Faðir vor sem á himnum ert.“

Upphaf

Ó Jesú, Jesú, Jesús kær / Jesús vertu mér sjálfur nær ...

Lagboði

Faðir vor sem á himnum ert

Aths.

9 erindi. Við fyrirsögnina hefur verið bætt við með annarri hendi: Árni Pétursson.

Efnisorð
28(29r-34r (57-67))
Heilagur andi í heiminn sendurVökuvarpa
Titill í handriti

„Vökuvarpa 1 stef með bragarhátt svo sem Lilja“

Upphaf

Heilagur andi í heiminn sendur / að hindra og straffa villu og syndir ...

Lagboði

Svo sem Lilja

Skrifaraklausa

1664

Aths.

152 erindi. 10 stef alls, merkt á spássíu hvar nýtt stef hefst.

Í fyrirsögninni hefur Vökubón verið breytt í Vökuvarpa.

Við niðurlag kvæðisins stendur ártalið 1664 og að auki nokkrar línur sem virðist eiga að skjóta inn í textann hér og hvar, sumar með innsetningarmerkjum.

Efnisorð
29(34v-35r (68-69))
Allt eins og blómstrið eina
Titill í handriti

„Einn sálmur um fallvalt mannsins líf. Séra Hallg. Pét. Tón: Dagur í austri öllu“

Upphaf

Allt eins og blómstrið eina / uppvex á sléttri grund ...

Lagboði

Dagur í austri öllu

Aths.

13 erindi

Efnisorð
30(35v (70))
Jesús frægstur frelsari minn
Höfundur

H. G.

Titill í handriti

„H. G. Sálmkorn og bón til Kristum um hægan dauða og afgang. Tón: Jesús Kristus á krossi var“

Upphaf

Jesús frægstur frelsari minn / fyrir mig dauðans beiskleikinn ...

Lagboði

Jesús Kristur á krossi var

Aths.

9 erindi

Efnisorð
31(36r-37bisr (71-74a))
Rýr minnis annáll einn er hér
Titill í handriti

„Stutt innihald þess fáheyrða, grimma og ofurdáðuga illræðis og umsáturs sem sú Fairfaxiska stríðsmakt í Englandi gjörði á móti einum kóngi, Caroli Stuart. Tón: Eins og sitt barn faðir ástargjarn, etc. etc.“

Upphaf

Rýr minnis annáll einn er hér / inn í landið fenginn ...

Lagboði

Eins og sitt barn

Aths.

71 erindi. Á milli bl. 74 og 75 er seðill með þrem síðustu erindum kvæðisins. Hann hefur blaðsíðutalið 74a-75a. Á versóhliðinni (75a) er einungis krot.

Efnisorð

32(38r-54v (75-108))
Moyses rímur
Upphaf

... Barnsins syk[00] bydur þá ...

Aths.

Þrettán rímur. Byrjar í fyrstu rímu, vantar framan af. Einnig virðist vanta texta milli bl. 46 og 47, aftan af áttundu rímu og framan af níundu. Ruglingur er á blaðsíðumerkingum. Sjá athugasemd neðar.

Efnisorð
33(55r-55v (109-110))
Eilífi einvaldsherra
Titill í handriti

„Bæn kóng Manasses í því babilóniska fang[e]l[s]i. Með tón svo sem Konung Davíð sem kenndi.“

Upphaf

Eilífi einvalds herra / og vorra forfeðra Guð ...

Lagboði

Konung Davíð sem kenndi

Aths.

10 erindi

Efnisorð

34(55v-57r (110-113))
Þolinmæðinnar dæmi dýrt
Titill í handriti

„Stella patientiæ. Jobs raunir. Með lag sem Morgunstjarnan skín nú skær.“

Upphaf

Þolinmæðinnar dæmi dýrt / af drottins ástvin er oss skýrt ...

Lagboði

Morgunstjarnan skín nú skær

Aths.

17 erindi

Efnisorð

35(57r-57v (113-114))
Ó Jesú minn eðla góði
Titill í handriti

„>Bæn hins heilaga Bernhardi í hvörri hann huggar og gleður sig við nafnið Jesú. Tón: Guðs föðurs á him.“

Upphaf

Ó Jesú minn eðla góði / Ó Jesú Guðs son sætasti ...

Lagboði

Guðs föður á him.

Aths.

9 erindi

Efnisorð

36(57v (114))
Syndgaðu ekki sæta barn
Titill í handriti

„Nokkur vers, bæði börnunum og hinum eldri, sem góðum börnum eru í ótta og ástsemi við sinn himneska föður samlíkir til viðvörunar send og samin. Tón: Ekkert er bræð[ra]“

Upphaf

Syndgaðu ekki sæta barn / eg segi þér ...

Lagboði

Ekkert er bræðra elskulegra

Aths.

2 erindi. Vantar aftan af seinna erindinu. Nótur.

Efnisorð

37(58r (115))
Enginn titill
Upphaf

... þó svo sárkramdist / og fyrst að í fórn sig færði / þá mun hann hafa herlegt sáð ...

Aths.

Hálft 3. erindi. Vantar framan af. Síðasta erindið hefst á: Sjá þú maður ef ekki er ...

Efnisorð

38(58r-58v (115-116))
Dýrðlegur er og drottni kær
Titill í handriti

„Nokkur sálmvers um góða og guðlega burtför. Með tón svo sem Faðir vor sem á himnum ert etc.“

Upphaf

Dýrðlegur er og drottni kær / dauði réttlátra, lesum vær ...

Lagboði

Faðir vor sem á himnum ert

Aths.

9 erindi

Efnisorð
39(58v-59r (116-117))
Þegar að minnkar mátturinn
Titill í handriti

„Versakorn með tón: Jesús Kristur á krossi“

Upphaf

Þegar að minnkar mátturinn / málið þverrar og skynsemin ...

Lagboði

Jesús Kristur á krossi

Aths.

4 erindi

Efnisorð

40(59r-59v (117-118))
Ég þrey af öllu hjarta
Titill í handriti

„Söngvísa með hvörri vonandi manneskja í drottni segir sinn dauða velkominn. Úr þýsku skrifaður. Með tón svo sem Kært lof Guðs kristni alltíð“

Upphaf

Ég þrey af öllu hjarta / eftir fagnaðarstund ...

Lagboði

Kært lof Guðs kristni ætíð

Aths.

12 erindi

Efnisorð

41(59v (118))
Vert herra Jesú minn hjá mér
Titill í handriti

„Það er fullkomnað. Andlátsorð doktors Baldvini hvör eð kallaður var ljós norðurálfunnar. Í 8 bænakornum fram töluð. Tónus: Ó Jesú þér“

Upphaf

Vert herra Jesú minn hjá mér / mitt þegar líf skal héna ...

Lagboði

Ó Jesú þér

Aths.

1 erindi

Efnisorð

42(60r-60v (119-120))
Hvað mun vor auma ævi hér
Titill í handriti

„Þakklætis- og bænarvísa. 1634. Að liðnum þeim snjósama hungurs og harðinda vetri skrifuð. Tónus: Ó Jesú þér æ viljum vér etc“

Upphaf

Hvað mun vor auma ævi hér / annað en hlaup til grafar ...

Lagboði

Ó Jesú þér æ viljum vér

Aths.

11 erindi

Efnisorð

43(60v (120))
Upplít mín sál úr sorgum þeim
Titill í handriti

„Enn önnur nýársvísa. Með tón sem Jesú Kriste þig kalla etc“

Upphaf

Upplít mín sál úr sorgum þeim / sem þú átt við að stríða ...

Lagboði

Jesú Kriste þig kalla ég á

Aths.

4 erindi varðveitt. Vantar aftan af.

44(61r-61v (121-122))
Enginn titill
Upphaf

... háfræg af hvers kyns sóma / áttu þau börnin einka [góð]? ..

Aths.

Tæp 9 erindi varðveitt hér. Niðurlag kvæðis um Guðbrand biskup og Halldóru Árnadóttur. Fyrri helmingurinn er á 67r-v. Röð blaðanna hefur ruglast en þetta blað ætti að vera fyrir aftan bl. 67.

45(61v-63v (122-126))
Herrans hér postula
Titill í handriti

„Postulavísur með bragarhátt: Svo sem Ellikvæði.“

Upphaf

Herrans hér postula / hefja vil ég nöfn að tjá

Lagboði

Ellikvæði

Aths.

41 erindi

Efnisorð

46(64r (127))
Enginn titill
Upphaf

... [s]ýnt oss vægð / sem er hans ljúfur vandi.

Aths.

Vantar framan af. Niðurlag erindis og sjö næstu erindi varðveitt. Síðasta erindið hefst á: Blessi Guð og bevari þig ...

Efnisorð
47(64v-65r (128-129))
Þjáður og lúinn ligg ég hér
Titill í handriti

„Sálmkorn ég mælti fram á ungum aldri er ég lá í bólunni á Háfsstöðum á Skagaströnd. Annó Kristí 1615 ætatis 19. Með lag: Þá linnir þessi líkams etc“

Upphaf

Þjáður og lúinn ligg ég hér / lít til mín náðin skæra ...

Lagboði

Þá linnir þessi líkamsvist

Aths.

9 erindi

Efnisorð
48(65r-65v (129-130))
Minnstu önd mín þó mannraunir
Titill í handriti

„Hugvekjukorn. Í sama tíma fram talað. Með lag: Óvinnanleg borg er vor Guð.“

Upphaf

Minnstu önd mín þó mannraunir / margar þig kunni að fanga ...

Lagboði

Óvinnanleg borg er vor Guð

Aths.

5 erindi

Efnisorð

49(65v (130))
Minn Guð og mildi faðir
Titill í handriti

„Þakklætisvísa ungmennanna sem guð leiddi miskunnsamlega aftur til lífs og heilbrigði úr þessari bólu sem nú grasseraði 1636. Með lag: Konung Davíð sem kenndi“

Upphaf

Minn Guð og mildi faðir / mjúkt vil ég prísa þig ...

Lagboði

Konung Davíð sem kenndi

Aths.

Vantar aftan af. Sex og hálft erindi varðveitt.

Efnisorð
50(66r (131))
Enginn titill
Upphaf

... syndafyrirgefning og frið / fylgi og lánið seinna ...

Viðlag

Um eilíf ár yfir með tár / ég nú Guði befala.

Aths.

Vantar framan af. Sjö og hálft erindi varðveitt. Síðasta erindið hefst á: Kristur minn hingað kjósi prest ....

Efnisorð
51(66r-66v (131-132))
Þessum söfnuði frá eg fer / fel ég hann Guð á hendur þér ...
Titill í handriti

„Grímseyjarkveðja 1624. Tón: Svo sem Faðir vor sem á“

Upphaf

Þessum söfnuði frá ég fer / fel ég hann Guð á hendur þér ...

Lagboði

Faðir vor sem á himnum er

Aths.

10 erindi

Efnisorð

52(67r-67v (133-134))
Diktar lofkvæði Davíðs son
Titill í handriti

„Ein söngvísa um gjöf Guðs blessuðu orða hingað í land hvörja sína náðargjöf hann sendi oss og sérlega opinberaði. Fyrir hönd síns manns og þénara, vors ógleymanlega og elsk[ulega] herra föðurs, biskups Guðbr(ands) Þorlákss(onar) (heilagrar minningar). Með hvörri og minnst verður á hans guðrækilega hérvist og fagnaðarsælt andlát. Eftir yfirsjón og áheyrn þess virðuglega herra Odds sáluga Ein(ars)s(onar) lofsamlegrar min(ningar). Hreint uppskrifuð etc. 16281628.“

Upphaf

Diktar lofkvæði Davíðs son / dýrðlegt konungur Salamon ...

Aths.

Vantar aftan af. Tíu og hálft erindi varðveitt. Niðurlag kvæðisins er á 61r-v en það 61. blað hefur upphaflega verið á þeim stað. Með nótum.

53(68r (135))
Enginn titill
Upphaf

... [Það]? er djöflinum þægilegt / og þykir hind ...

Aths.

Vantar framan af. 14 erindi. Síðasta erindið hefst á: Veit mér að forðast syndasið ...

Efnisorð

54(68r-68v (135-136))
Guð er mín huggun, hjálp og traust
Titill í handriti

„Útvalin kjörgrein [frúr] Sophiæ. Guð yfirgefur sína ekki. Tónus: Á þig alleina Jesú Krist.“

Upphaf

Guð er mín huggun, hjálp og traust / heill mín og vonin tryggva ...

Lagboði

Á þig alleina Jesú Krist

Aths.

4 erindi

Efnisorð

55(68v-69r (136-137))
Völt og harðbýl er vistin sú
Titill í handriti

„Sálmvísa um vora hégómlega ævi. Tónus: Náttúran öll“

Upphaf

Völt og harðbýl er vistin sú / vær eigum hér á jörðu ...

Lagboði

Náttúran öll og eðli manns

Viðlag

Allt var það hryggð / stríð kvöl og styggð ...

Aths.

14 erindi

Efnisorð
56(69v (138))
Sjá minn fulltrúi og frómur þjónn
Titill í handriti

„Út af þeim 53. kapítula Esaja spámanns. Um kvöl og pínu herrans Kristí. Með lag svo sem Vor herra Jesús vissi það.“

Upphaf

Sjá minn fulltrúi og frómur þjón / forsjáligana breyta mun ...

Lagboði

Vor herra Jesús vissi það

Aths.

Vantar aftan af. 4 og hálft erindi varðveitt.

Efnisorð

57(70r (139))
Enginn titill
Upphaf

... þínu hrósa / hvort að ég gjörði kjósa ...

Aths.

Vantar framan af. 5 og hálft erindi varðveitt hér. Síðasta erindið hefst á: Svo að um aldir alda / eg megi prísa þig ...

Efnisorð

58(70r-70v (139-140))
Ég þakka Guði eilífum
Titill í handriti

„Nokkur þakklætisvers þeirri stúlkukind, kennd og kveðin sem drottinn góður lífgaði og læknaði eftir þunga þjáning. Með lag: Væri nú Guð oss ekki hjá.“

Upphaf

Ég þakka Guði eilífum / af öllu hjarta mínu ...

Lagboði

Væri nú Guð oss ekki hjá

Aths.

7 erindi. Nafnið Margrét Guðmundsdóttir er falið í 6. erindinu. Á spássíu við fyrirsögnina er ártalið 1633.

Efnisorð

59(70v-71r (140-141))
Hvenær mun koma minn herrann sá
Titill í handriti

„Nokkur orð þreyjandi sálar eftir herranum Jesú og hans blessaða dýrðarríki. Með fögru tvísöngslagi“

Upphaf

Hvenær mun koma minn herrann sá / hvern ég girnist að sjá ...

Lagboði

Tvísöngslag

Aths.

14 erindi. Nótur. Á spássíu við fyrirsögnina er ártalið 1630.

Efnisorð

60(71r-72r (141-143))
Rís mér hugur við heimi
Titill í handriti

„Viðvörunarvísa að menn afneiti ekki K(risti) í elsku veraldarinnar“

Upphaf

Rís mér hugur við heimi / hatað fæ ég hann ekki þó ...

Aths.

15 erindi. Nótur.

Efnisorð

61(72r-73r (143-145))
Þann ágætasta aldingarð
Titill í handriti

„Andleg paradís. Eður Salómons háfur. Þeim til fróðleiks og hugaryndis sem andligir eru. Tónus: Væri nú Guð oss ekki hjá.“

Upphaf

Þann ágætasta aldingarð / í heiminum ég segi ...

Lagboði

Væri nú Guð oss ekki hjá

Aths.

17 erindi. Á spássíu eru biblíutilvísanir sem virðast eiga við textann.

Efnisorð

62(73r-73v (145-146))
Tími til alls án efa er
Titill í handriti

„Sóknakveðja mín. Er ég fyrir norðan viðskildi 1631 og fór til Gr(íms)E(yjar) Með lag: Svo sem öll lukka gler etc.“

Upphaf

Tími til alls án efa er / eins og Salamon kenndi ...

Lagboði

Öll lukka gleri líkust er

Aths.

Vantar aftan af. 9 erindi varðveitt hér.

Efnisorð

63(74r-74v (147-148))
Elías ævi hreina
Titill í handriti

„Elías ævi. Með ýmsum vísnalögum [00] sem Maríu ævi“

Upphaf

Elías ævi hreina / eg vil birta hér ...

Lagboði

Með ýmsum vísnalögum

Aths.

15 erindi

Efnisorð

64(74v (148))
En sem Elías góði
Titill í handriti

„Önnur historía úr sama 17 kapít(ula) 3. Kóngabókar. Bragarh. sem Ellikvæði.“

Upphaf

En sem Elías góði / er í staðnum Zarepta ...

Lagboði

Ellikvæði

Aths.

9 erindi

Efnisorð

65(75r-76r (150-152))
Tala textinn klári
Titill í handriti

„Þriðja historía út af Elías spámanni úr 3. Kóngabók, 18. kap. Með bragar-h: sem vísurnar af brúðkaupinu í Kana.“

Upphaf

Tala textinn klári / tók um hungurinn megn ...

Lagboði

Vísurnar af brúðkaupinu í Kana

Aths.

31 erindi

Efnisorð

66(76v-77r (152-153))
Maður maður minnst þann sið
Höfundur

sr. J. Þ.s.

Titill í handriti

„Eitt fínt kvæði. Sr. J. Þ. S.

Upphaf

Maður maður minnst þann sið / menn hljóta allir deyja ...

Viðlag

Hegðan þín sé fín og fróm / ef forðast viltu hel ...

Aths.

10 erindi

Efnisorð

67(77r-77v (153-154))
Tímanum hef ég illa eytt
Titill í handriti

„Annað heilagt kvæði. Sr. G. E. S.

Upphaf

Tímanum hef ég illa eytt / er mér það af hjarta leitt ...

Viðlag

Öll mín Jesús eymdarár / eiga snart að linna / ber þú mig til byggðanna þinna.

Aths.

21 erindi

Efnisorð

Titill í handriti

„Extract [00...00] skrifað frá Stuttgart, þann 21. [00...00]úarí annó 1648, um einn engil er birtist ein[um] frómum búramanni á tveimur aðskiljanlegum tímum í sínum víngarði.“

Upphaf

Hér með ávísast að fyrir átta dögum þá gekk einn frómur búri ...

Skrifaraklausa

„Þrykkt ár Kristí 1648. Af þessu aðsögðu má merkja að þessi mannsins vitran og frásögn hefur miklu meiri og lengri verið, þar hann hefur hana í 9 pósta saman dregið og er svo að merkja hér af að þetta sé ekki utan lítil og stuttur útdráttur af hans vitran etc.“

Aths.

Laust mál. Með leiðréttingum á spássíum með sömu hendi. Fyrir neðan textann á 79v er neðri hluti síðunnar skilinn eftir auður.

Efnisorð
69(80r-80v (159-160))
Enginn titill
Upphaf

... Nauðrán og kvennalegorð dæmist eftir því sem ...

Aths.

Eitt blað. Virðist vanta bæði framan og aftan af textanum. Annar skrifari en annars staðar í handritinu.

Efnisorð
70(81r-85r (161-170))
Enginn titill
Upphaf

???

Aths.

Laust mál. Vantar framan af. Ekki hefur tekist að finna hvaða texta um ræðir.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
86 blöð, þar með talið 37bis (blaðsíðumerkt 74a-75a). (195 mm x 164 mm. Blað 85r autt að hálfu og 85v85v autt. Blað 37bis er helmingi mjórra en hin, 194 x 86 mm að stærð.
Tölusetning blaða

Handritið hefur síðar verið blaðsíðumerkt með blýanti (1-170, 37bis er merkt 74a og 75a).

Handritið var blaðmerkt fyrir myndatöku.

Blöðum 49-54 var rangt raðað þegar handritið var blaðsíðumerkt en var endurraðað fyrir myndatöku. Blaðsíðumerking er því þannig þar: 98, 105-106, 99-102, 107-108, 103-104.

Blaðsíður 121-122 voru vitlaust staðsettar í handritinu og voru færðar á réttan stað fyrir myndatöku. Þær liggja því á milli blaðsíðna 134 og 135.

Ástand
  • Blöðin liggja óbundin í kverum eða stökum blöðum. Sumstaðar vantar blöð og textinn skerðist þess vegna, t.d. á eftir 28v, á undan 38r og víðar..
  • Röð blaða hefur ruglast á tveim stöðum. Í Mósesrímum ætti röðin að vera bl. 49, 53, 50-51, 54, 52 (bls. 98, 105-106, 99-102, 107-108, 103-104). Einnig ætti bl. 61 að færast aftur fyrir 67. (Þetta var lagað fyrir myndatöku.)
  • Handritið er mismikið skemmt, að mestu heilt framan af, bl. 1-37bis, en bl. 37-85 virðast vera verr farin að jafnaði, á köntum og hornum, svo að víða skerðist textinn smávægilega.
  • Bl. 55r (fremst í kveri, texti ótengdur undanfarandi kveri) er máð og illlæsilegt og virðist tæpast hafa verið í miðju handritinu frá upphafi.
Skrifarar og skrift

Tvær hendur að mestu. Líklega sex aðrar á styttri köflum.

I. BL. 1r-35v, 38r-46v, 76v-77v, ???skriftargerð.

II. Bl. 50r-51v, 53r-74v3, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

III. Bl. 36r-37bisr, óþekktur skrifari, ???skriftargerð

IV. Bl. 47r-49v, 52r-v, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

V. Bl. 74v4-76r, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

VI. Bl. 78r-79v, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

VII. Bl. 80r-v, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

VIII. Bl. 81r-85v, óþekktur skrifari, ???skriftargerð.

Nótur

Í handritinu eru fjórir sálmar með nótum:

  • Syndgaðu ekki sæta barn (57v)
  • Diktar lofkvæði Davíðs son (66r)
  • Hvenær mun koma minn herrann sá (70v)
  • Rís mér hugur við heimi (71r)

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
    Nokkrar vísur koma fyrir utan aðaltextans:
  • 7v. Ég bið þig mig að annast þá 1 erindi. Skrifað þvert á síðu á upprunalega autt pláss neðarlega á síðu. Hönd I.
  • 7v. Vegsemd drottni sem vinnast má 1 erindi.
  • 34r. Af Guði fáðu gleði hlaðnar tíðir 2 erindi. Skrifuð þvert á síðu á upprunalega autt pláss neðarlega á síðu. Hönd I.
  • Nöfn hér og hvar á spássíum: Árni Pétursson (28v) Gottskálk (34r og 108v), Guðmundur (34r), Gottskálk Þorvaldsson (37bisv), Jón Skúlason (37bisv), Þuríður Guðmundsdóttir meh (37bisv), Guðrún (53v) (e.t.v. Guðrún Gunnarsdóttir), Ívar Þor[0] (63v), Jón Jóns (68r).
  • Stuttar athugasemdir eða krot á bl. 7v, 8v, 20v, 28v, 33v, 34r-v, 35r-v, 37bisr-v, 47r, 49v, 54v, 55r, 61v, 76v og 79v.
Band

Handritið liggur laust í pappírskápu.

Fylgigögn

Uppruni og ferill

Uppruni
Handritið er skrifað á Íslandi. Það er tímasett til 17. aldar í

Handritaskrá Landsbókasafns.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Skráning Páls Eggerts Ólasonar á handritinu er aðgengileg í ritinu Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsins, 1. bindi, bls. 542.

Guðrún Laufey Guðmundsdóttir bætti við skráninguna 14. janúar 2019; Margrét Eggertsdóttir yfirfór skráningu 2013 ; Karl Ó. Ólafsson skráði 2013 ; Sigríður H. Jörundsdóttir frumskráði og sameinaði skráningar 17. desember 2013 ; Handritaskrá, 2. b.
Viðgerðarsaga

Kristjana Kristjánsdóttir gerði við 1977.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsinsed. Páll Eggert Ólason [et al.]1918-1937; I-III
« »