Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

JS 392 8vo

Skoða myndir

Samtíningur; Ísland, 1747-1752

Nafn
Jón Guðmundsson ; lærði 
Fæddur
1574 
Dáinn
1658 
Starf
Málari 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorkell Jónsson 
Starf
Lögréttumaður 
Hlutverk
Skrifari; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Árnason 
Fæddur
17. ágúst 1819 
Dáinn
4. september 1888 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari; Gefandi; Höfundur; Eigandi; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorkell Runólfsson 
Fæddur
25. apríl 1801 
Dáinn
24. mars 1862 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðmundur Jónsson 
Fæddur
16. október 1823 
Dáinn
11. mars 1869 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Heimildarmaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Fædd
9. júní 1968 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigrún Guðjónsdóttir 
Fædd
14. júní 1946 
Starf
Handritavörður 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-5r)
Stjörnuspeki
Titill í handriti

„[H]imins teikna […] [e]ftir hvörju þeir lagast sem undir þeim fæðast“

Efnisorð
2(5r-13v)
Stjörnuspeki
Titill í handriti

„Með öðrum hætti undir merking af tólf teiknum zodiacis“

Efnisorð
3(13v-15r)
Stjörnuspeki
Titill í handriti

„Sjö plánetur í ljóðmælum“

Upphaf

Börn Saturnj bornu

Efnisorð
4(15r-16r)
Stjörnufræði
Titill í handriti

„Á hvörjum tíma pláneturnar stjórna á nótt og degi“

Efnisorð

5(16r-24v)
Stjörnuspeki
Titill í handriti

„Enn öðruvísi plánetur en hér fyrri eru, eður nokkuð um mánaðanna náttúru og eðli“

Efnisorð
6(25r-33v)
Stjörnuspeki
Titill í handriti

„Hér eftir fylgir um mannsins complexio útaf þeim tólf mánuðum“

Efnisorð
7(34r-43r)
Um þær fjórar complexiones í manninum
Titill í handriti

„Um þær fjórar complexiones í manninum“

Efnisorð
8(43r-51r)
Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt
Titill í handriti

„Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt“

Efnisorð
9(51r-62r)
Spádómar
Titill í handriti

„Nokkuð lítið um chyromantiam“

Aths.

Um lófalestur

Efnisorð
10(62v-63r)
Mánaðanöfn ýmsra
Titill í handriti

„Mánaðanöfn ýmsra“

Aths.

Heiti mánaðanna á ýmsum tungumálum

Efnisorð

11(63r-66r)
Litarmark á augum manns
Titill í handriti

„Litarmark á augum manns“

Efnisorð
12(66r-70r)
Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku
Titill í handriti

„Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku“

Efnisorð
13(70v-72v)
Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódy...
Titill í handriti

„Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódyggðir og skrifast fyrst um þess dyggðir“

14(73r-78v)
Margrétar saga
Titill í handriti

„Eitt ævintýr st. Margrétar meyju“

Skrifaraklausa

„Skrifað anno 1747, dag 1. maii, af Þ. Js.“

Efnisorð
15(79r-81r)
Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði
Titill í handriti

„Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði“

Efnisorð
16(81v-82r)
Vísur
Titill í handriti

„Vísur uppá bækur heilagrar ritningar “

Upphaf

Fyrst Geneses finnum sjá

Efnisorð

17(82r-82v)
Samstæður uppá dauðann
Titill í handriti

„Samstæður uppá dauðann“

Upphaf

Bráðir verða að bana

Efnisorð
18(82v-86r)
Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo ...
Titill í handriti

„Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo Columbo“

Efnisorð

19(86r-86v)
Jarðarinnar mæling
Titill í handriti

„Jarðarinnar mæling“

Efnisorð

20(86v-92r)
Vítus saga
Titill í handriti

„Eitt ævintýr af hinum heilaga Vítus“

„Aftan við: Skrifað að nýju anno 1747“

Efnisorð
21(92r-94r)
Vísur
Titill í handriti

„A B C“

Upphaf

Að því barn guðs áttu að hyggja

Skrifaraklausa

„Anno 1748“

Aths.

Heilræðavísur í stafrófsröð

Efnisorð

22(94v-94v)
Ein regla
Titill í handriti

„Ein regla“

Aths.

Um tímatal og heilsufræði

23(94v-95r)
Um Nóa sonu
Titill í handriti

„Um Nóa sonu“

Efnisorð

24(95v-96r)
Um dómadagsundur. Lítið ágrip
Titill í handriti

„Um dómadagsundur. Lítið ágrip“

Efnisorð
25(96r-98v)
Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljót...
Titill í handriti

„Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljóta að líða af Guði almáttugum vegna saklausar pínu og dauða vors herra Jesú Christi …“

Efnisorð
26(98v-99r)
Um hrafninn
Titill í handriti

„Um hrafninn“

Efnisorð
27(99r-104r)
Krukkspá
Titill í handriti

„Nokkuð lítið ágrip úr Jóns krukks spádómi“

Efnisorð
28(104r-104v)
Um ríkustu dagsmörk
Titill í handriti

„Um ríkustu dagsmörk“

29(104v-104v)
Grágás
Titill í handriti

„Hvað skafthá sól er“

Aths.

Lítið brot úr Kristinna laga þætti

Brot

Efnisorð
30(105r-105v)
Um hitt og þettað
Titill í handriti

„Um hitt og þettað“

Aths.

Um lækningar

Efnisorð
31(105v-106v)
Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans h...
Titill í handriti

„Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans hershöfðingja Billero“

Efnisorð

32(106v-110r)
Draumaútþýðingar
Titill í handriti

„Draumaútþýðingar“

33(110r-112v)
De lunæ proprietatibus
Titill í handriti

„De lunæ proprietatibus“

Aths.

Stjörnuspeki um tunglið

Efnisorð
34(113r-115v)
Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má
Titill í handriti

„Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má“

35(115v-118r)
Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]
Titill í handriti

„Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]“

Aths.

Ýmis ráð

36(118v-133v)
Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli...
Titill í handriti

„Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli, Alberto, Aviæna og Averjo“

Efnisorð
37(133v-137r)
Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk
Titill í handriti

„Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk“

Efnisorð
38(137r-142v)
Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem ...
Titill í handriti

„Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem vex á jörðunni“

39(142v-146r)
Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru
Titill í handriti

„Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru“

Efnisorð
40(146r-147r)
Nú eftirfylgir um nokkra fugla
Titill í handriti

„Nú eftirfylgir um nokkra fugla“

Efnisorð
41(147v-147v)
Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum
Titill í handriti

„Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum“

42(147v-149v)
Um steina og málm
Titill í handriti

„Um steina og málm“

Efnisorð

43(149v-151v)
Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir
Titill í handriti

„Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir“

Efnisorð
44(152r-154r)
Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar
Titill í handriti

„Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar“

Efnisorð
45(154v-157r)
Eitt samtal um ýmsa hluti
Titill í handriti

„Eitt samtal um ýmsa hluti“

46(157r)
Samtal um marga hluti
Titill í handriti

„Samtal um marga hluti“

47(157r-157v)
Um austurvegsvitringa
Titill í handriti

„Um austurvegsvitringa“

Efnisorð
48(157v-159r)
Um Agatessteininn
Titill í handriti

„Um Agatessteininn“

Efnisorð

49(159r)
Ef maður samrekkir skækju
Titill í handriti

„Ef maður samrekkir skækju “

Aths.

Án titils

Efnisorð
50(159r-160v)
Um hrafninn
Titill í handriti

„Um hrafninn“

Efnisorð
51(161r-198v)
Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra ...
Titill í handriti

„Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra sjö pláneta er lausar reika undir zodiaco. Af ýmsum astronomískum bókum útlagður og skrifaður. Græco-latínsk orð nokkur á íslensku útlögð og þau hér fyrst sett um himininn og himinsins herskara og þau eru grundvöllur þessa bæklings. Nú að nýju skrifað anno 1752 af fávitrum Þorkeli Jónssyni á Hrauni í Grindavík“

Skrifaraklausa

„Aftan við (198v-200v): Registur yfir fyrrskrifaðan bækling“

Efnisorð
52(201r-204r)
Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.
Titill í handriti

„Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.“

Skrifaraklausa

„Skrifað 1752“

Efnisorð
53(204v-213r)
Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk
Titill í handriti

„Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk“

54(214r-221r)
Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?...
Titill í handriti

„Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?] J. Js.“

55(221r)
Til lesarans
Titill í handriti

„Til lesarans“

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Pappír

Blaðfjöldi
xii + 221 + v blöð (146-184 mm x 96-180 mm) Autt blað: 213v .
Tölusetning blaða

Yngri blaðsíðumerking I-XX (fremri saurblöð), yngri blaðsíðumerking 1-436 (1r-221v), gömul blaðsíðumerking 2-76 (161v-198v).

Umbrot
Griporð.
Skrifarar og skrift

Ein hönd ; Skrifari:

Þorkell Jónsson á Hrauni í Grindavík

Skreytingar

Handarmynd, tengist lófalestri (62r)

Afstöðumynd sólar og reikistjarna (165v)

Stjörnumerkjamynd (167v)

Mynd af gangi tunglsins (175v)

Afstöðumynd af sólmyrkva (176v)

Afstöðumynd af tunglmyrkva (177r)

Stjörnumerkjamynd (184r)

Stjörnumerkjamynd, tengd lækningum (193r)

Stjörnumerkjamynd (213r)

Talnakrans, tengist Lukkuvísum (221v)

Litskreytt titilsíða (161r), litur rauður

Víða skreyttir upphafsstafir

Rauðritaðar fyrirsagnir, stafir og orð (163r-198v)

Bókahnútar (24v), (70r), (78v), (92r), (165r), (192r), (212v)

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Á fremra saurblaði (1r) er athugasemd um heiti handrits, feril og eigendur, með hendi Jóns Árnasonar

Á fremri saurblaði (2r-12v) er registur yfir efni handrits með hendi Páls stúdents

Á fremra saurblaði (2r) er titill: Miscellanea III

Fyllt upp í texta með annarri hendi (1r)

Fylgigögn

1 fastur seðill

Uppruni og ferill

Uppruni
Ísland 1747-1752
Ferill

Úr safni Jón Árnason, bókavarðar

Eigendur handrits: Þorkell bóndi í Lækjarkoti við Reykjavík (fremra saurblað 1r), Guðmundur Jónsson á Hamraendum í Stafholtstungum 1861 (fremra saurblað 1r)

Aðföng

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill
Sigríður H. Jörundsdóttir bætti við skráningu 18. febrúar 2016 ; Sigrún Guðjónsdóttir aðlagaði skráningu, 17. júlí 2009 ; Handritaskrá, 2. b. ; Sagnanet 5. júlí 1999
Viðgerðarsaga

Athugað 1999

Gömul viðgerð

Myndir af handritinu

8 spóla neg 35 mm ; spóla positiv 35 mm ; án spólu Miscellanea

Alessia Bauer: Laienastrologie im nachreformatorischen Island

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Alessia BauerLaienastrologie im nachreformatorischen Island. Studien zu Gelehrsamkeit und Aberglauben, Münchner Nordistische Studien2015; 21
« »