Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 38 8vo

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Jónsbók og réttarbætur; Ísland, 1578

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Ásbjörn Valgarðsson 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-118v)
Jónsbók
Aths.

Það vantar framan og aftan af handritinu og innan úr því. Eyður eru í texta á eftir blöðum 4 og 20.

Efnisorð
1.1(1r-1v)
Formáli
Upphaf

… verða prófaðir …

Aths.

Óheill.

Efnisorð
1.2(1v-6r)
Þingfararbálkur
Titill í handriti

„1. kapituli“

Upphaf

Friður og blessun vors herra …

Efnisorð
1.3(6r-7r)
Kristindómsþáttur
Titill í handriti

„Kristindómsþáttur“

Upphaf

Það er upp laga vorra Íslendinga …

Efnisorð
1.4(7r-11r)
Kóngaerfðir
Upphaf

Nú af því að landsfólkið á mikla lýðskyldu að veita …

Efnisorð
1.5(11r-11v)
Kóngsþegnskilda
Upphaf

Í nafni vors herra …

Efnisorð
1.6(12v-26v)
Mannhelgi
Upphaf

Það er fyrst í mannhelgi vorri …

Efnisorð
1.7(26v-30r)
Kvennagiftingar
Upphaf

Faðir og móðir skulu ráða giftingum dætra sinna …

Efnisorð
1.8(30r-35v)
Erfðatal
Upphaf

Sú er hin fyrsta …

Efnisorð
1.9(35v-40v)
Arftökur
Upphaf

Ef maður verður fyrir þeirri villu að hann …

Efnisorð
1.10(40v-47r)
Framfærslubálkur
Upphaf

Hver maður á fram að færa föður sinn og móður …

Efnisorð
1.11(47r-52r)
Landabrigðabálkur
Titill í handriti

„Landabrigðabálkur“

Upphaf

Hvar sem ungum manni tæmist land í erfð …

Efnisorð
1.12(52r-84v)
Landsleigubálkur
Upphaf

Ef umboðsmaður kóngs …

Efnisorð
1.13(85r-92v)
Rekabálkur
Titill í handriti

„Rekabálkur“

Upphaf

Hver maður á reka allan …

Efnisorð
1.14(92v-103v)
Kaupabálkur
Titill í handriti

„Kaupabálkur“

Upphaf

Það er því næst að …

Efnisorð
1.15(103v-112v)
Farmannalög
Titill í handriti

„Farmannalög“

Upphaf

Sú er lögleg fartekja en engin önnur …

Aths.

Titill í handriti er seinni tíma viðbót.

Efnisorð
1.16(112v-118v)
Þjófabálkur
Upphaf

Það er þessu næst …

Skrifaraklausa

„Er þessi bók enduð þann 17. dag aprilis, anno 157 og 8. Guð styrki þann sem á. Amen, amen.“

Aths.

Skrifaraklausan er á blaði 118v.

Efnisorð
2(119r-126v)
Réttarbætur
Titill í handriti

„Sektir í landslagabók“

Upphaf

Þessar eru sektir í landslagabók …

Aths.

Óheilar.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i +127 blöð + i (145-155 mm x 105-110 mm), þar með talið blað 20bis.
Tölusetning blaða

Síðari tíma blaðmerking 1-127.

Kveraskipan

Sautján kver.

  • Kver I: blöð 1-4, 2 tvinn.
  • Kver II: blöð 5-12, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 13-20, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 20bis, 21-27, 4 tvinn.
    • Blaðleifar af glötuðu blaði eru fyrir framan blað 21r.
  • Kver V: blöð 28-35, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 36-43, 4 tvinn.
  • Kver VII: blöð 44-51, 4 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 52-59, 4 tvinn.
  • Kver IX: blöð 60-65, 3 tvinn
  • Kver X: blöð 66-73, 4 tvinn
  • Kver XI: blöð 74-81, 4 tvinn.
  • Kver XII: blöð 82-89, 4 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 90-97, 4 tvinn.
  • Kver XIV: blöð 98-103, 3 tvinn.
  • Kver XV: blöð 104-112, 4 tvinn.
  • Kver XVI: blöð 113-119, 4 tvinn.
  • Kver XVII: blöð 120-126, 3 tvinn + 1 stakt blað.

Ástand

  • Blöð vantar í handritið. Eyður eru í texta á eftir blöðum 4 og 20.
  • Texti á bl. 1v-2v er lítillega skertur.
  • Morknað hefur af hornum blaða 1r-3v og kvarnast hefur úr leðri kápuspjalda aðallega því aftara. Leður kápunnar er orðið lúið.
  • Blöð eru bæði blettótt og skítug (sjá t.d. blöð 65v-66r) og göt eru víða (sjá t.d. blöð 97r-104).
  • Fyrri hluti handritsins er skrifaður á uppskafning úr gamalli Jónsbók (sjá t.d. blað 26v) og síðustu arkirnar á uppskafning úr latneskri messusöngsbók (sjá t.d. blöð 120r-126v).
  • Víða má greina leifar af eldri texta (sbr. bl. 104r-119v).
  • Á eftir blaði 20 (20bis) er hluti af blaði sem rifið hefur verið úr handritinu.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 115-125 mm x 85-90 mm.
  • Línufjöldi er ca 20-26.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Leifar af skreyttum upphafsstöfum eldri texta (t.d. á blöðum 99r og 102r-102v.

Leifar af rauðum undirstrikunum úr eldri texta o.fl. (blöð 98r-119v)

Nótur

Nótnaskrift á bókfelli í bandi.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Titlar á bl. 6r, 47r, 85r og 92v eru síðari tíma viðbót.

Band

Band (160 mm x 110 mm x 55 mm): Kápuspjöld úr tré og kjölur eru klædd skinni. Mynstur er þrykkt á kápuspjöld. Að innanverðu voru spjöldin klædd með bókfelli með nótnaskrift úr latnesku helgisiðahandriti. Bókfellið hefur verið losað frá þannig að nóturnar beggja vegna fá notið sín.

Fylgigögn
  • Laus seðill (142 mm x 147 mm)með hendi Árna Magnússonar með upplýsingum um feril „Valgardur i Borgarhollte, fyrir laungu daudur. Asbiorn Valgardzson Jon Þorsteinsson. er i litlo 4to. Nockur sidurstu orkin ritud uppä uppskafning ur latinska messusaungsbok. [nockud af þvi fyrir faranda er ritad uppä uppskafning ur gamalli godri Jonsbok.] endud 1578. stendur aptana. er ecki med þeim verstu þr er i papiskann oll. 1711 i majo keypti eg bokina og er hun nu min. “.
  • Laus seðill með upplýsingum um forvörslu bands.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi árið 1578 (sjá bl. 118v).

Ferill

  • Árni Magnússon keypti handritið í maí 1711.
  • Fangamarkið IÞS er rist í spennu á bandinu.
  • Á seðli Árna Magnússonar eru þrjú nöfn sem hugsanlega eru nöfn fyrri eigenda: Valgarður í Borgarholti, Ásbjörn Valgarðsson, Jón Þorsteinsson.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 14. mars 1989.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS lagfærði og jók við 18. maí 2010.

VH jók við 17. nóvember 2009.

ÞS skráði 4. janúar 2002.

. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 22. desember 1909. Katalog II, bls. 351 (nr. 2235).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Viðgert í Kaupmannahöfn í nóvember 1988.

Myndir af handritinu

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
„Et brudstykke af Kongespejlet: Med bemærkninger om indholdet af AM 668,4°“, ed. Hans Bekker-Nielsens. 105-112
Erik EggenThe Sequences of the Archbishopric of Nidarós I: Text, 1968; XXI
Bent Chr. Jacobsen„Sektir Jónsbókar“, 1990; 7: s. 179-185
Már JónssonÁrni Magnússon : ævisaga
« »