Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 181 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Grágás — Árgali — Kirkjuskipanir, prestadómar, lagaákvæði, ættartölur o.fl.; Ísland, 1685

[This special character is not currently recognized (U+f10d).]

Nafn
Oddur Einarsson 
Fæddur
21. ágúst 1559 
Dáinn
28. desember 1630 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Höfundur; Þýðandi; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Þorláksson 
Dáinn
20. júlí 1627 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Brynjólfur Sveinsson 
Fæddur
14. september 1605 
Dáinn
5. ágúst 1675 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Bréfritari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Sigurðsson 
Fæddur
17. júní 1811 
Dáinn
7. desember 1879 
Starf
Fræðimaður; Skjalavörður 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Höfundur; Nafn í handriti ; Eigandi; Gefandi; Bréfritari; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Oddur Jónsson ; digri 
Fæddur
1648 
Dáinn
7. nóvember 1711 
Starf
Klausturhaldari 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Markússon 
Fæddur
1671 
Dáinn
22. nóvember 1733 
Starf
Prestur; Rektor 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-4r)
Registur yfir þessarar bókar innihald sérlegasta
Titill í handriti

„Regiſtur yfer þeſsarar Bookar Jnnehalld sierlegaſta“

2(4v-6v)
Grágás
Titill í handriti

„Baugatal“

Aths.

Hluti af ritinu

Aftan við stendur: „Effter hendj Bjorns ſ. Jönſſonar ſkardzä fordum ſkrifadj þetta OJS: Rſt: | - 96 -“.

Efnisorð
3(7r-7v)
Grágás
Titill í handriti

„Wr þjngskapa Bælke“

Aths.

Útdráttur úr Þingskapabálki.

Efnisorð
4(8r-35r)
Grágás
Aths.

Kristinna laga þáttur eftir Leirárgarðabók.

Efnisorð
5(35v-37v)
Enginn titill
5.1
Tala leiðangursskipa úr Noregi
5.2
Sektir smár og stórar úr Jónsbók
Efnisorð
5.3
Skipan Gyrðs biskups Ívarssonar 1351
5.4
Skipan Gyrðs biskups Ívarssonar 1359
6(38r-65v)
Kristinréttur Árna biskups
Titill í handriti

„Hinn Gamle chriſtenn Rettur, Byriaſt | hier sem Erchi Biskup Jön J nidaroſe | ſkal samſett hafa, Ao christi, 1280“

Aths.

Aftan við eru 6 línur úr Búalögum: „Wr Bwalaugumm“

7(66r-84v)
Kristinréttur Árna biskups
Titill í handriti

„Cristenn Riettur 3“

Aths.

Útdráttur með viðbótum (sjá spássíugrein á bl. 84v).

8(85r-86v)
Enginn titill
8.1
Registur uppá fyrrskrifaðan Kristinrétt
Titill í handriti

„Regiſtur vppa fyrſkrifadann Chriſt|enn Rett“

8.2
Samþykkt um kirkju- og preststíundir
Titill í handriti

„Samþict vmm kirkiu og preſtz tijunder“

8.3
Gömul lög kirkjunnar
Titill í handriti

„Gỏmul lỏg kyrkiunnar“

Aths.

Um matgjafir, tíundir o.fl.

8.4
Skipan Eilífs erkibiskups
Aths.

Hluti af ritinu (6 línur), um leyndarmál.

9(87r-92v)
Hirðskrá
Aths.

Hluti af ritinu, Hirðsiðir.

Efnisorð
10(92v-94v)
Árgali
Höfundur

sér Ólafur Einarsson í Kirkjubæ

Titill í handriti

„Islands Aargale. | Ortur A? sira Öla?e Eynarſyne Anno M. DC. XVII.“

11(95r-186v)
Kirkjuskipanir, samþykktir, dómar og lagaákvæði
Aths.

Að mestu frá 16. og 17. öld og einkum tengt kirkjunni, t.d. prestadómar (synodalia) biskupanna Odds Einarssonar, Guðbrands Þorlákssonar, Brynjólfs Sveinssonar etc. (yfrir 100 dómar). Einnig er hér varðveittur útdráttur „ur Gamla Chriſtinnriette“.

12(187r-190v)
Erfðir, eftir skrifi Björns Skarðsá
Titill í handriti

„erfðir efftir ſkrifi Biornz ſkardzä“

Efnisorð
13(191r-191r)
Sendibréf frá hreppstjórunum í Akrahrepp
Aths.

Fjallar um „heitdaga-gjafir“.

14(191r-191r)
Ættartala frá Helgu Sigurðardóttur fylgikonu Jóns Arasonar biskups
14(191r-191r)
Ættartala frá Gottskálki biskupi grimma
14(191r-191r)
Ættartala frá Lofti ríka
Aths.

Bl. 191v autt.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
191 blöð ().
Tölusetning blaða

Óregluleg blaðmerking. Gamalt saurblað (upprunalega spjaldblað) og sjö fyrstu innskotsblöð handritsins eru blaðmerkt á seinni tímum: I-VIII. Meginstofn handritsins er blaðmerktur: 1-185, en óvart hlaupið yfir 78-80 og tölurnar 88-91 eru látnar tákna blaðsíðumerkingu.

Umbrot

  

Skrifarar og skrift
Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Bl. 1-7 og 187-191 innskotsblöð með hendi skrifara (sbr. bl. 6v).
  • Spássíugrein á bl. 84v: „Þetta fyrskrifad er wtdreiged, Af Chriſtinnrette hinum gamla, og wr Sendebrefumm, | Ölafs Biskups Hialltaſonar. Arnna Gyſlaſyne thilſhrifad“.

Band

 

Fylgigögn

Uppruni og ferill

Uppruni

Skrifað 29. október 1685 af Oddi Jónssyni á Reynistað. Oddur skrifaði meginstofn handritsins á Vestfjörðum, í Vatnsfirði, en jók síðar við það (sbr. gamalt saurblað).

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið að láni hjá séra Magnúsi Markússyni árið 1723.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 25. júlí 1973.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Tekið eftir Katalog I, bls. 457-459 (nr. 854). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í október 1886. GI skráði 14. ágúst 2002.

Myndir af handritinu

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Bent Chr. Jacobsen„Sektir Jónsbókar“, 1990; 7: s. 179-185
Íslenzk fornkvæði. Islandske folkeviser, ed. Jón Helgason1962-1981; 10-17
Jón Margeirsson„Bréf Árna Magnússonar til Íslands 1729 og fleiri skjöl hans í Ríkisskjalasafni Dana“, s. 123-180
Magnús Lyngdal MagnússonKristinréttur Árna frá 1275. Athugun á efni og varðveizlu í miðaldahandritum
« »