Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 396 fol.

Skoða myndir

Sögur, kvæði og lausavísur; Ísland, 1675-1700

Nafn
Oddur Halldórsson 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ólafur Tómasson 
Fæddur
1532 
Dáinn
1595 
Starf
Lögréttumaður 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórður Magnússon 
Starf
 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Ólafsson 
Fæddur
1640 
Dáinn
1703 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Titilsíða

Thesaurus historicus eður fróðleiksríkur sagnafésjóður … Samanfest og innbundið anno domini MDCCXXXI. Titilsíðan er á bl. 2r. „Innihald þessarar bókar“ er á bl. 1r.

Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(3r-10v)
Hungurvaka
Titill í handriti

„Einn lítill bæklingur af fáum biskupum sem verið hafa á Íslandi þeim fyrstu og hverjum Skálholt var fyrst byggt og þar settur biskupsstóll og af hverjum það var tilsett og hvenær“

Upphaf

Formálinn. Bækling þennan kalla eg Hungurvöku …

Niðurlag

„… og þolinmæði við óhlýðna menn og rangláta.“

Aths.

Óheil, vantar blað á milli bl. 5 og 6.

Efnisorð
2(10v-20r)
Þorláks saga helga
Titill í handriti

„Sagan af Þorláki biskupi helga“

Upphaf

Þann tíma er stýrði Guðs kristni Anakletus páfi …

Niðurlag

„… dýrðlegan kraftanna gimstein fyrir Guði, og mikils ráðandi. Finis.“

Efnisorð
3(20r-49v)
Páls saga biskups
Titill í handriti

„Frásögn hin sérlegasta af Páli Jónssyni Skálholtsbiskupi, og fleirum öðrum biskupum.“

Upphaf

Páll var son Jóns, hins göfugasta manns, Loptssonar …

Niðurlag

„… Sæból á Ingjaldssandi í Dýrafirði. Finis.“

Aths.

Nær fram til siðaskipta.

Efnisorð
4(50r-65v)
Jóns saga helga
Titill í handriti

„Sagan af Jóni helga Ögmundssyni, fyrsta Hólabiskupi“

Upphaf

Þann tíma byrjum vér frásögu af hinum heilaga Jóni biskupi er fyrir Noregi réð Haraldur Sigurðarson …

Niðurlag

„… og báru til grafar það heiðarliga jarðandi.“

Skrifaraklausa

„Nú hef ég skrifað þessa sögu alla, jarteikn læt eg undan fa[lla], hefji oss Guð á himnapalla. Amen. Melanesi M.DC.LXXVI iiij Non. jun. IO mppria.“

Efnisorð
5(66r-v)
Minningarkvæði um Jón Arason biskup
Titill í handriti

„Vísukvæði kveðið um biskup Jón“

Upphaf

Rögnis rósar minni …

Niðurlag

„… þó eg klifaði þett[a]. Finis.“

Aths.

37 erindi.

7(67r-69r)
Minningarkvæði um Jón biskup Arason og syni hans
Titill í handriti

„Vísur af biskup Jóni og hans sonu[m] þeirra höfðingsskap og yfirburðum. Ortar af Ólafi Tómassyni á Hafgrímsstöðum.“

Upphaf

Margir hafa þá mennta nægð …

Niðurlag

„… Frostið um Bjarnar nótt. Finis.“

Aths.

51 erindi.

8(70r-75v)
Um Jón Arason biskup
Titill í handriti

„Um biskup Jón Arason á Hólum“

Upphaf

Eftir afgang biskups Gottskálks …

Niðurlag

„… sem gjört var í Björgvin, ár og dag sem fyrrskrifað stendur.“

Efnisorð
9(76r-99r)
Vatnsdæla saga
Titill í handriti

„Þessi saga kallast Vatnsdæla“

Upphaf

Maður er nefndur Ketill og var kallaður þrumur …

Niðurlag

„… og bjóst mjög kristilega viður dauða sínum.“

Aths.

Aftan við söguna á bl. 99r er efnisyfirlit þess sem á undan er komið. Það bendir til þess að handritið hafi upprunalega endað hér.

10(100r-145v)
Njáls saga
Titill í handriti

„Njála eður Íslendinga saga“

Upphaf

Mörður hét maður er var kallaður gígja …

Niðurlag

„… Kolbeinn er ágætur maður hefur verið í þeirri ætt.“

Baktitill

„Er nú á enda Njáls saga.“

11(146r-180v)
Laxdæla saga
Titill í handriti

„Hér byrjar Laxdælu. Af gömlum og virðulegum Vestfirðingum.“

Upphaf

Ketill flatnefur hét maður …

Niðurlag

„… Bolli fékk Sigríði gjaforð göfugt og lauk vel við hana. Og höfum vér ei heyrt þeirra sögu lengri.“

Skrifaraklausa

„Þessi Laxdæla enduð að Lambavatni d. 27. aprilis A M.DC.LXXXVII. JO. M.S.“

11.1(180v)
Vísa um Kjartan Ólafsson
Titill í handriti

„Vísa um Kjartan Ólafsson“

Upphaf

Kært var kóngi björtum / Kjartans til í hjarta …

Niðurlag

„… stórt hann afl ei skorti.“

Efnisorð
11.2(180v)
Vísa um Bolla Þorleiksson
Titill í handriti

„Önnur um Bolla Þorleiksson“

Upphaf

Bolli snilldar snilli / snjallur á bar hjalli …

Niðurlag

„… allmjög frænda falli.“

Efnisorð
12(181r-201v)
Eyrbyggja saga
Titill í handriti

„Hér byrjast Eyrbyggja“

Upphaf

Ketill hét hersir ágætur …

Niðurlag

„… sem nú stendur kirkjan.“

Baktitill

„Og lýkur hér sögu Þórnesinga, Eyrbyggva og Álftfirðinga.“

Skrifaraklausa

„Endað 19. maí 1687.“

12.1(201v)
Eftirmáli
Titill í handriti

„Appendix“

Upphaf

Snorri g. átti xix börn frjálsborin …

Niðurlag

„… bæði á þessu landi og öðrum.“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 201 + i blað (300 mm x 190 mm). Auð blöð: 1v, 69v og 99v.
Tölusetning blaða

  • Síðari tíma blaðmerking efst á ytri spássíu.
  • Nýleg blaðmerking með blýanti á miðri neðri spássíu.

Ástand

  • Eitt blað vantar milli bl. 5 og 6.
  • Blaðkantar eru sums staðar slitnir og trosnaðir og texti skertur vegna þess.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 245-270 mm x 160-165 mm.
  • Línufjöldi er ca 30-46.
  • Síðutitlar á bl. 146-201: „Laxdæla“ og „Eyrbyggja“.
  • Griporð eru víða.
  • Síðustu orð á síðu hanga víða undir leturfleti.
  • Eyður fyrir upphafsstaf víða í Njálu (sjá t.d. bl. 104r, 108r og 111r).

Skrifarar og skrift

Ýmsar hendur, kansellískrift. Blöð 146-201 með hendi Jóns Ólafssonar frá Lambavatni, kansellíbrotaskrift.

Skreytingar

Einfaldur rammi um titilsíðu og flúraður upphafsstafur.

Rauðritaðar fyrirsagnir fremst í handritinu.

Flúraðir upphafsstafir víða á blöðum 75v-146r.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Spássíukrot víða.
  • Lesbrigði milli lína í Eyrbyggju á bl. 181r-201v.
  • Á 2v er blað úr prentaðri bók.

Band

Band frá árunum 1982 til 1985 (350 mm x 213 mm x 60 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra nýju bandi.

Fylgigögn

  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.
  • Viðgerðarleifar í plastumslögum í tveimur grænum möppum.
  • Tvö eldri bönd.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1675-1700 (sbr. bl. 65v, 180v og 210v).

Ferill

Kom í Árnasafn frá Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskab 1883.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 30. maí 1986.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn á árunum 1982-1985.

Áður viðgert með blaðræmum (skrifuðum og prentuðum) sem límdar voru á slitna blaðkanta.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Byskupa sǫgur, ed. Jón Helgason1938-1978; XIII
Michael ChesnuttEgils saga Skallagrímssonar. Bind III. C- redaktionen, 2006; 21
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; XIV
Wilhelm HeizmannKannte der Verfasser der Laxdæla saga Gregors des Grossen Moralia in Iob?, Opuscula, Bibliotheca Arnamagnæana1996; XL: s. 194-207
Laxdőla saga, STUAGNLed. Kristian Kålund1889-1891; XIX
Desmond Slay„On the origin of two Icelandic manuscripts in the Royal Library in Copenhagen“, s. 143-150
Vatnsdæla saga. Hallfreðar saga. Kormáks saga. Hrómundar þáttr halta. Hrafns þáttr Guðrúnarsonar, ed. Einar Ól. Sveinsson1939; 8
Vatsdæla saga, ed. Finnur Jónsson1934; 58
Antiquarisk Tidsskrifted. Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskabs. 14
Njála I, Íslendínga sögured. Eiríkur Jónsson, ed. Konráð Gíslason1875; III
Guðrún Ása Grímsdóttir, Þórður Jónsson í HítardalÆttartölusafnrit séra Þórðar Jónssonar í Hítardal
« »