Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 350 fol.

Skoða myndir

Lög, Kristinréttur Árna biskups o.fl.; Ísland, 1363

Nafn
Björn Magnússon 
Dáinn
1635 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eggert Hannesson 
Fæddur
1515 
Dáinn
1583 
Starf
Lögmaður; Sýslumaður; Hirðstjóri 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eggert Björnsson 
Fæddur
1612 
Dáinn
14. júní 1681 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorsteinn Þórðarson 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1v-72r)
Jónsbók
Vensl

Bl. 18-23 skrifuð á fyrri hluta 16. aldar eftir AM 343 fol., bætt við í staðinn fyrir blöð sem hafa glatast.

2(72r-81r)
Réttarbætur
Aths.

Frá 13. og 14. öld, sú yngsta frá 1353.

3(81r-90v)
Enginn titill
3.1
Hver mál eigi má appellera
Titill í handriti

„Hver mál eigi má appellera“

Aths.

Skrá um mál sem ekki má áfrýja úr dómi.

3.2
Lagaformálar
3.3
Sakatal í Jónsbók
Titill í handriti

„Sakatal í Jónsbók“

Aths.

Með yfirliti.

4(90v-107r)
Hirðskrá
Titill í handriti

„Hér hefur upp hirðskrá“

Aths.

Eftir fylgir Réttarbót Hákonar Magnússonar.

5(107v-121r)
Kristinréttur Árna biskups
Titill í handriti

„Hér byrjar upp hinn nýja kristindómsrétt þann er herra Jón erkibiskup saman setti …“

Aths.

Eftir fylgir grein um okur.

6(121r-148r)
Kirkjuskipanir og kirkjuréttarlegt efni
7(148r-149r)
Enginn titill
7.1
Um dísmala daga
Titill í handriti

„Um dísmala daga“

Notaskrá

Opuscula XII 2005

7.2
Grein á sjávarföllum
Titill í handriti

„Grein á sjávarföllum“

7.3
Nöfn austurvegskonunga
Titill í handriti

„Nöfn austurvegskonunga“

7.4
Um heimsaldra
Titill í handriti

„Um heimsaldra“

7.5
Dómadagsundur
Titill í handriti

„Dómadagsundur“

8(149r-150va)
Kirkjuleg skjöl
Tungumál textans

Latína

9(150vb-151v)
Lagaformálar
Aths.

Um eiða, skriftir o.fl. Viðbót frá um 1500.

Tungumál textans

Íslenska

Latína

10(152r-156v)
Efnisyfirlit
Aths.

Viðbót frá fyrsta fjórðungi 16. aldar.

11(157v)
Formáli um syndaaflausn
Aths.

Viðbót frá um 1500.

Tungumál textans

Latína

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
157 blöð. Bl. 157r er autt.
Umbrot

  • Tvídálka.
  • Texti á bl. 151r-151v skrifaður í löngum línum þvert yfir síðuna.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Sögustafir á bl. 1v, 2r, 5v, 9r-v, 27r, 31r, 34r, 51r, , 61v, 67v, 91r og 107v, í upphafi bálka og annarra meginefnisþátta.

Upphafsstafur í mynd dreka á innskotsbl. 19r.

Pennaflúraðir upphafsstafir við önnur textaskil, margir með myndum af andlitum.

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Viðbætur við texta:

  • Bl. 18-23 innskotsblöð tímasett til ca 1500-1550 (sbr. ONPRegistre, bls. 442), bætt við í staðinn fyrir blöð sem hafa glatast.
  • Bl. 152-156 innskotsblöð (eitt kver) tímasett til c1500-1525 (sbr. ONPRegistre, bls. 442).
  • Innri dálkur á bl. 150v og bl. 151r-v, sem upprunalega var autt, skrifað ca 1500 (sbr. ONPRegistre, bls. 442).
  • Formáli skrifaður ca 1500 (sbr. Katalog I, bls. 285) fyrir miðju á bl. 157v, sem annars er autt.

Aðrar viðbætur:

  • Ýmsar áritanir á bl. 1r, sem upprunalega var autt.
  • Spássíugreinar með gamalli hendi við kaflana í Kristinrétti Árna biskups á bl. 107v-121r, um það hvaðan hin ýmsu ákvæði laganna eru tekin. Einnig yngri spássíugreinar.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Meginhluti þess var skrifaður ca 1363, skv. áritun á bl. 149r, en viðbætur eru tímasettar til ca 1500 og fyrri hluta 16. aldar (sbr. ONPRegistre, bls. 442).

Ferill

Björn Magnússon á Bæ á Rauðasandi átti handritið árið 1594 og ánafnaði þá bróður sínum (sbr. bl. 1r). Björn fékk handritið frá móðurföður sínum, Eggerti Hannessyni lögmanni, samkvæmt því sem Árni Magnússon segir standa með gylltum stöfum utan á gömlu bandi (sbr. AM 435 a 4to, bl. 176v-178r). Árni nefndi handritið Skarðsbók eftir syni Björns, Eggerti á Skarði. Árið 1697 eða 1698 fékk Árni handritið frá Þórði Jónssyni í Kaupmannahöfn, en hann hafði fengið það frá Þorsteini Þórðarsyni, móðurbróður sínum.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 3. júní 1975.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

  • ÞS jók við 7. janúar 2009.
  • ÞS skráði 10.-13. nóvember 2008.
  • DKÞ færði inn grunnupplýsingar 31. júlí 2002.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar í janúar 1886. Katalog I, bls. 284-285 (508).

Viðgerðarsaga

Band frá 1936 fylgir handritinu (neðst í innstu hillu)?

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Ljósprent í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XVI (1943).
  • Svart-hvítar ljósmyndir af bl. 9r, 9v, 91r og 107v á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Opuscula XII 2005
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XVI
« »