Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 249 g fol.

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Rímtal (íslenskt); Ísland, 1550-1599

Nafn
Vindás 
Sókn
Hvolhreppur 
Sýsla
Rangárvallasýsla 
Svæði
Sunnlendingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Snæbjörn Einarsson 
Fæddur
1651 
Dáinn
4. september 1687 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Reynivellir 
Sókn
Kjósarhreppur 
Sýsla
Kjósarsýsla 
Svæði
Sunnlendingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Gíslason 
Fæddur
1549 
Dáinn
23. desember 1621 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Gísli Jónsson 
Fæddur
1515 
Dáinn
3. september 1587 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Skrifari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Aths.
Framan og aftan við rímtalið er ýmislegt tengt og ótengt tímatalsfræðum.
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r)
Um uppruna júlíanska tímatalsins
Titill í handriti

„Hver fyrst hefur uppá rím fundið á Norðurlöndum“

Upphaf

Rím var fyrst í Norðurlöndum til sett og uppáfundið af Júlío þeim fyrsta rómverska keisara …

Niðurlag

„… vors frelsara Jesú Kristí 47 ár. Teste Carione.“

2(1r)
Athugagrein um afhendingu grallara
Aths.

Samkvæmt athugagreininni, sem dagsett er að Vindási 1680, afhenti Snæbjörn Einarsson kirkjunni á Reynivöllum í Kjós þennan grallara. Síðar hefur verið krassað yfir þetta.

3(1r)
Sálmur
Upphaf

Heilagur, heilagur, heilagur ertu, drottinn Guð allsherjar …

Efnisorð
4(1v)
Tafla til að reikna út flóð og fjöru
Aths.

Með viðbættum skýringum.

Efnisorð

5(2r-7v)
Rímtal (íslenskt)
Aths.

Með viðbættum annálsgreinum og sagnfræðilegum athugasemdum. Aftasta athugasemdin (bl. 7v): „Anno 1630, 28. decemb: andaðist virðuglegur herra H. Oddur Einarsson, þá hann hafði biskup verið 42 ár. Vitur maður og vellærður.“.

6(8r-10v)
Reglur um útreikninga á árinu
Upphaf

[Á] hinni gömlu öld er kölluð er páskaöld …

Niðurlag

„… og þetta bregst þér ekki um aldur og ævi.“

Aths.

Um útreikninga á sunnudagsbókstaf, gyllinitali, páskum o.s.frv.

Þar fyrir neðan er talbyrðingur.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 10 + i blöð (237-243 mm x 165 mm).
Tölusetning blaða

Handritið hefur verið blaðmerkt síðar með rauðu bleki.

Ástand

Krassað yfir athugagrein á bl. 1r.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 175-200 mm x 140-145 mm.
  • Línufjöldi er ca 30-34.
  • Eyða fyrir upphafsstaf á bl. 8r.

Skrifarar og skrift

Óþekktur skrifari, textaskrift.

Skreytingar

Hringlaga, litskreyttar teikningar á bl. 9r-v.

Litaður og flúraður upphafsstafur (R) á bl. 1r.

Víða notað rautt blek og sums staðar grænt og fjólublátt.

Nótur

Nótur við sálm á bl. 1r.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
Annálsgreinum og sagnfræðilegum athugasemdum bætt inn í rímtalið á bl. 2r-7v.
Band

Band líklega frá 19. öld (270 mm x 183 mm x 10 mm). Pappaspjöld klædd pappír með ljósu marmaramynstri, skinn á kili og hornum. Blár safnmarksmiði á kili.

Fylgigögn

Fastur seðill fremst (130 mm x 109 mm) með hendi Árna Magnússonar: „þetta Calendarium var framan vid grallarann fra Sr Torfa ä Vindäse, seiger hann (1710 ultimo Martii) ad eg alldri þurfti þvi aptur ad skila, þvi Grallarenn sialfur sie og onytur“

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til síðari hluta 16. aldar í Katalog I, bls. 228. Rímtalið er hugsanlega skrifað af eða fyrir Árna Gíslason, son Gísla Jónssonar biskups, en hann hefur skrifað athugasemd með nafni sínu við 20. júlí 1585 í rímtalinu. Rímtalið stóð áður framan við grallara.

Ferill

Árni Magnússon fékk rímtalið frá séra Torfa á Vindási og í mars 1710 sagði Torfi að hann þyrfti ekki að skila því aftur því grallarinn væri ónýtur (sbr. seðil).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 26. júlí 1978.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »