Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 227 fol.

Skoða myndir

Stjórn; Ísland, 1340-1360

Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorlákur Þórðarson 
Fæddur
2. maí 1675 
Dáinn
4. nóvember 1697 
Starf
Rektor 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Torfi Jónsson 
Fæddur
9. október 1617 
Dáinn
20. júlí 1689 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Worm, Ole 
Fæddur
13. maí 1588 
Dáinn
31. ágúst 1654 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Eigandi; Bréfritari; Skrifari; Þýðandi; Ritskýrandi; Embættismaður; Höfundur; Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Worm, Christen 
Fæddur
10. júní 1672 
Dáinn
9. október 1737 
Starf
Bishop 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Bréfritari; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

(1r-128v)
Stjórn
Titill í handriti

„Þessa bók lét snara Hákon kóngur hinn kórónaði úr latínu er heitir heilagra manna blómstur. Prologus.“

Upphaf

Sá er háttur og vani keisaralegs valds …

Niðurlag

„… og þú reifst klæði þín með sorg …“

Aths.

Handritið er óheilt.

Notaskrá

Ljósprentað í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XX 1956.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 128 + i blöð (355 mm x 275 mm). Blað 71r er autt og bl. 1r og 70v auð að hluta (hálfur dálkur). Hálfur neðri ytri dálkur blaðs 1r hefur upprunalega verið auður.
Tölusetning blaða

  • Blaðmerkt síðar af Kålundmeð rauðu bleki, 1-129 (brot af bl. 81 fyrir mistök merkt með tölunni 82).
  • Dálkar hafa verið tölusettir síðar 1-582.

Kveraskipan

19 kver (sjá um glötuð blöð úr kverum í ástandslýsingu).

  • Kver I: bl. 1–7, 3 tvinn og stakt blað. Staka blaðið (bl. 7) hefur áður verið hluti af tvinni en fremra blaðið líklega verið autt saurblað fremst (mjó ræma af því er sýnileg við kjöl).
  • Kver II: bl. 8-11, 2 tvinn.
  • Kver III: bl. 12-19, 4 tvinn.
  • Kver IV: bl. 20-27, 4 tvinn.
  • Kver V: bl. 28-35, 4 tvinn.
  • Kver VI: bl. 36-43, 4 tvinn.
  • Kver VII: bl. 44-51, 4 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 52-59, 4 tvinn.
  • Kver IX: bl. 60-65, 3 tvinn.
  • Kver X: bl. 66-70, 2 tvinn og stakt blað.
  • Kver XI: bl. 71-78, 4 tvinn.
  • Kver XII: bl. 79-84, 1 tvinn og 3 stök blöð.
  • Kver XIII: bl. 85-92, 4 tvinn.
  • Kver XIV: bl. 93-100, 4 tvinn.
  • Kver XV: bl. 101-106, 3 tvinn.
  • Kver XVI: bl. 107-114, 4 tvinn.
  • Kver XVII: bl. 115-122, 4 tvinn.
  • Kver XVIII: bl. 123-128, 3 tvinn.
  • Kver XIX: bl. 129, stakt blað.

Ástand

Vantar mjög víða heil blöð eða hluta af blöðum:

  • tvö á eftir bl. 8
  • tvö á eftir bl. 10
  • eitt á eftir bl. 59
  • tvö á eftir bl. 62
  • eitt á eftir bl. 67
  • ofan af bl. 80 og tvö blöð þar á eftir
  • mestan hluta af bl. 81 (aðeins varðveitt tvö brot af neðra helmingi)
  • eitt á milli bl. 81 og 83
  • ofan af og af ytra dálki bl. 83
  • tvö blöð á eftir bl. 103
  • eitt á eftir bl. 123
  • þrjú á eftir bl. 128
  • tvö aftan af handritinu á eftir bl. 129.
Bl. 68, 80-83 (í brotum) og 129 vantaði áður, en þau voru endurheimt frá ýmsum aðilum af Árna Magnússyni og sett aftur í handritið.

Umbrot

  • Tvídálka.
  • Leturflötur er ca 273-275 mm x 195 mm (ytri dálkur: 273-275 mm x 87-90 mm; innri dálkur: 273-275 mm x 87-90 mm).
  • Línufjöldi er 44.
  • Strikað fyrir dálkum víða og einnig línum sums staðar.
  • Stórir skreyttir og litaðir stafir víða dregnir út úr leturfleti.
  • Síðutitlar, einkum í síðari hluta handritsins: „Genesis“ á bl. 27v-28r, 30v-31r, 32v-33r, 40v-41r, 27v-28r, 52v-53r; „Exodus“ á bl. 64v-65r, 69v-70r; „Liber Josua“ á bl. 72v-77r; „Liber Juditum“ á bl. 77v-86r; „Liber Ruth“ á bl. 86v-88r; „Regum“ á bl. 88v-129v.
  • Kaflafyrirsagnir með rómverskum tölum á spássíum.
  • Bendill á bl. 89v.

Skrifarar og skrift

Hönd A: blöð 1-59rb og 90rb-129 (utan nokkurra stuttra pósta). Óþekktur skrifari, árléttiskrift undir nokkrum áhrifum frá textaskrift.

Hönd B: blöð 59va-90ra og stutta pósta á bl. 14va 14-25, 32rb 25-28 og 126vb 31-37. Óþekktur skrifari, árléttiskrift undir nokkrum áhrifum frá textaskrift.

Skreytingar

Litaðir upphafsstafir, myndskreyttir á bl. 1v, 14v, 23v, 33v, 38r, 46r, 71v, 83v, 96r (yngri) og 115r; þar af allmargir sögustafir með myndum sem tengjast textanum, sumar myndirnar þekja alla ytri spássíu og stundum efri og neðri spássíu að auki.

Litaðir stórir upphafsstafir allvíða.

Teikning á bl. 1r, undir ytri dálki sem hefur upprunalega verið auður.

Rauðritaðar fyrirsagnir. Sjá nánar um skreytingar í handritinu: Selma Jónsdóttir, Lýsingar í Stjórnarhandriti, 1971.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Víða eru tilvísanir og þess háttar á spássíum, að hluta til á latínu: 5v, 6r, 13v, 31v, 36r, 38v, 61v, 66r-v, 88v.

Band

Band frá biskupstíð Þórðar Þorlákssonar 1674-1697 (375 mm x 278 mm x 63 mm). Pappaspjöld klædd skinni með meitlaðri skreytingu á kápu og kili, tvær spennslur. Blár safnmarksmiði á kili. Saurblöð úr bandi. Handritið liggur í öskju.

Fylgigögn

Seðill (við bl. 129 og varðar það blað) með hendi Árna Magnússonar.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til c1350 (sjá ONPRegistre, bls. 435), en til 14. aldar í Katalog I, bls. 183.

Ferill

Var meðal handrita sem Árna Magnússyni bárust frá Íslandi árið 1699 (sbr. AM 435 a 4to, bl. 186r). Var fyrrum í eigu Skálholtskirkju (sbr. AM 435 a 4to, bl. 6v). Bl. 129 var áður utan um Bárðar sögu Snæfellsáss sem sr. Torfi Jónsson í skrifaði 1644 og var í eigu Ole Worm, en Árni fékk (ásamt með blaðinu) frá Christen Worm árið 1706 (sbr. seðil).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 18. júní 1997.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Ljósprentað í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XX 1956.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XX 1956
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi XX 1956
Jakob Benediktsson„Some observations on Stjórn and the manuscript AM 227 fol“, 2004; 15: s. 7-42
Sýnisbók íslenskrar skriftars. 52-53
Merete Geert Andersen„Colligere fragmenta, ne pereant“, s. 1-35
„Noen bemerkninger om norrøne bibelfragmenter“, Arkiv för nordisk Filologied. Reidar Astås1970; s. 125-137
Reidar Astås„Et oversett Stjórn-avsnitt“, s. 123-125
Reidar Astås„Ordtak i Stjórn I“, s. 126-133
Stjórn : tekst etter håndskrifteneed. Reidar Astås
Sverre Bagge„Forholdet mellem Kongespejlet og Stjórn“, Arkiv för nordisk filologi1974; 89: s. 163-202
Einar G. Pétursson„Guðbrandur Þorláksson og bókaútgáfa hans“, Hulin pláss : ritgerðasafn, 2011; 79: s. 93-109
Einar Ól. Sveinsson„Athugasemdir um Stjórn“, Studia centenalia. In honorem Benedikt S. Þórarinsson
Harry Fett„Miniatyrer fra islandske haandskrifter“, Bergens Museums Aarbog1910; 7: s. 3-40
Harry Fett„Miniatures from Icelandic manuscripts“, Saga book1911-1912; 7: s. 111-126, 177-205
Jürg Glauser„Marginalien des Sagatextes. Zu den Rändern von Texten in der mittelalterlichen Literatur Islands“, Den fornnordiska texten i filologisk och litteraturvetenskaplig belysning2000; s. 136-157
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Íslenskt saltarablað í Svíþjóð“, Skírnir1983; 157: s. 64-73
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Um endurheimta fegurð drottningar, ættingja hennar og fyrsta eiganda“, Þúsund Þúsund og eitt orð sagt Sigurgeiri Steingrímssyni fimmtugum 2. október 19931993; s. 24-28
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Lýsingar í íslenskum handritum“, Kirkja og kirkjuskrúð1997; s. 93-98
Guðrún Ása GrímsdóttirHeimildir í handritum um klaustrin í Skaftafellsþingi, Dynskógar1999; 7: s. 101-144
Halldór HermannssonIcelandic illuminated manuscripts of the middle ages, 1935; 7
Haraldur Bernharðsson„"Á gamals aldrei" : um skort á mállegu umburðarlyndi á fjórtándu öld“, Guðrúnarstikki kveðinn Guðrúnu Nordal fimmtugri 27. september 20102010; s. 44-46
Ludvig Holm-Olsen„Introduction“, The sagas of king Sverrir and king Hakon the old. Manuscript no. 81a fol. in The arnamagnæan Collection1961; s. 7-17
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Jakob Benediktsson„Introduction“, Catilina and Jugurtha by Sallust and Pharsalia by Lucan in Old Norse Rómverjasaga AM 595 a-b 4to, Early Icelandic manuscripts in facsimile1980; 13: s. 7-24
Jakob Benediktsson„Stjórn og Nikulás saga“, 1984; 6: s. 7-11
Karl G. JohanssonStudier i Codex Wormianus. Skrifttradition och avskriftsverksamhet vid ett isländskt skriptorium under 1300talet
Karl G. Johansson„Traditionell filologi och grafonomisk teori. Svar till Sverrir Tómasson“, 2000; 11: s. 262-271
Jónas Kristjánsson„Bókfell og bókmenntir“, I: s. 9-18
Hákonar saga Hárekssonar, ed. Mariane Overgaard2009; 32
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 1958; 1
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Didrik Arup SeipStjórn AM 227 fol. A Norwegian version of the Old Testament transcribed in Iceland,
Selma Jónsdóttir„Lýsingar Helgastaðabókar“, II: s. 90-124
Peter SpringborgThe care taken by Árni Magnússon of the manuscripts in his collection. A study of the records, Care and conservation of manuscripts1996; 2: s. 7-17
Stefán Karlsson„Saltarabrot í Svíþjóð með Stjórnarhendi (Samtíningur)“, 1982; 5: s. 320-322
Gustav Storm„De norsk-islandske bibeloversættelser fra 13de og 14de aarhundrede og biskop Brandr Jónsson“, Arkiv för nordisk filologi1886; 3: s. 244-256
Sverrir Tómasson„Hvenær var Tristrams sögu snúið“, 1977; II: s. 47-78
Sverrir Tómasson„Codex Wormianus. Karl G. Johanssons doktordisputas 17.5. 1997“, 2000; 11: s. 247-261
Sverrir Tómasson„Hyrningar“, 30 gíslar : teknir fyrir hönd Gísla Sigurðssonar fimmtugs 27. september 20092009; s. 74-76
Sverrir Tómasson„Formáli málfræðiritgerðanna fjögurra í Wormsbók“, Tækileg vitni : greinar um bókmenntir gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 5. apríl 20112011; s. 199-217
Sverrir Tómasson„Hvenæar var Tristram sögu snúið?“, Tækileg vitni : greinar um bókmenntir gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 5. apríl 20112011; s. 253-287
Kirsten Wolf„A comment on the dating of AM 226 fol. (Samtíningur)“, 1993; 8: s. 275-277
Lars Wollin„Stjórn och pentateukparafrasen. Ett samnordiskt dominikanprojekt i högmedeltiden?“, Arkiv för nordisk filologi2001; 116: s. 221-399
Rómverja sagaed. Þorbjörg Helgadóttir
Þórhallur ÞorgilssonÞýðingar úr ítölskum miðaldaritum, Árbók 1946 (Landsbókasafn Íslands)1946-1947; 3-4: s. 212-224
« »