Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 157 h fol.

Skoða myndir

Sögubók; Ísland, 1600-1700

Nafn
Páll Sveinsson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kolbeinn Hannesson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Torfi Jónsson 
Fæddur
9. október 1617 
Dáinn
20. júlí 1689 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jóhanna Ólafsdóttir 
Fædd
13. janúar 1949 
Starf
 
Hlutverk
Ljósmyndari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-15v)
Gunnlaugs saga ormstungu
Titill í handriti

„Hér hefur sögu af Hrafni og Gunnlaugi ormstungu eftir fyrirsögn Ara prests hins fróða Þorgilssonar.“

Upphaf

Þorsteinn hét m(!)maður, hann var Egilsson, Skallagrímssonar, Kvöldúlfssonar, hersir yfir Noregi …

Niðurlag

„… og þótti öllum mikið fráfall Helgu sem von var að. “

Baktitill

„Og lýkur hér nú sögu Gunnlaugs ormstungu.“

2(15v-16r)
Heiðarvíga saga
Titill í handriti

„Þorgils Arason sagði svo fyrir griðum eftir áeggjan Snorra goða á Helgafelli.“

Upphaf

Það er upphaf griða mála vorra …

Niðurlag

„… sá er rýfur réttartryggðir en hylli sá er heldur, höfum heilir sæst en Guð sé við oss altíð sáttur.“

Aths.

Hluti sögunnar: Tryggðamál (Griðamál).

3(17r-23v)
Valla-Ljóts saga
Titill í handriti

„Hér hefur sögu af Vallna-Ljót. Kapituli 1.“

Upphaf

Sigurður hét maður, hann var son Karls hins rauða …

Niðurlag

„… og þótti Vallna-Ljótur hinn mesti höfðingi en Guðmundur hélt virðingu sinni allt til dauðadags. Og lýkur hér þessari frásögu.“

4(23v)
Illuga saga Gríðarfóstra
Titill í handriti

„Söguþáttur af Illuga Gríðarfóstra. Kapituli 1.“

Upphaf

Kóngur var réður fyrir Danmörk er Hringur hét …

Niðurlag

„… hann væri hinn mesti kappi og mundi honum trúr sem sér og skildu…“

Aths.

Einungis fyrsti kapituli sögunnar og upphaf annars; strikað hefur verið yfir upphafið (sjá blað 23v).

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 23 blöð + i. Tvær stærðir blaða: 1)saurblöð og blöð 1-6 og 11-23 eru ca: (280 mm x 185 mm); 2) blöð 7-10 eru ca: (280 mm x 210 mm). Blað 16r er autt að mestu, blað 16v er autt.
Tölusetning blaða

  • Síðari tíma blaðmerking með blýanti, 1-23.

Kveraskipan

Þrjú kver:

  • Kver I: blöð 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: blöð 9-16, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 17-23, 3 tvinn + 1 stakt blað.

Ástand

  • Strikað hefur verið yfir upphaf Illuga sögu Gríðarfóstra; í handriti er aðeins kapituli 1 og upphaf kapitula 2 (sjá blað 23v).
  • Vegna afskurðar blaða eru síðutitlar og spássíugreinar skertar (sjá t.d. blöð 11v, 17v-23v).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 230-255 mm x 135-150 mm.
  • Línufjöldi er ca 33-39.
  • Síðutitlar.
  • Griporð (undantekning blað 15r).

Skrifarar og skrift

Að mestu með hendi Páls Sveinssonar (blöð 1r-16r), kansellíkrift.

Blöð 17r-23v eru annaðhvort með hendi Páls Sveinssonar eða Kolbeins Hannessonar (sbr. AM 435 b 4to, blöð 7v og 9r (útg. bls. 72)), kansellískrift.

Skreytingar

  • Blekdregnir skrautstafir með flúri í upphafi sagna og kafla (sbr. t.d. 1r-v, 15v og 17r).

  • Skrautbekkir á blaði 1r.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Band

Band frá 1976 (288 mm x 230 mm x 11 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk, grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra þessu bandi.

Fylgigögn

  • Laus miði með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er sennilega skrifað á Íslandi á 17. öld af fyrrnefndum skrifurum Páli Sveinssyni í Flóa og e.t.v. einnig Kolbeini Hannessyni (sbr. Katalog I, bls. 110 og AM 435 b 4to, blað 7v og 9r (útg. bls. 72)).

Handritið var áður hluti af stærri bók sem innihélt einnig AM 6 fol., AM 10 fol., AM 143 fol. og AM 193 d fol. og að auki tvö handrit sem nú eru glötuð, Háttalykil Lofts ríka með hendi Páls Sveinssonar og — Droplaugarsona sögu með hendi Guðmundar Guðmundssonar (sbr. AM 435 b 4to, blað 7v og 9r (útg. bls. 72 og leiðréttingar)).

Ferill

Bókin sem handritið tilheyrði var nr. XVI í safni Þormóðs Torfasonar. Allar sögurnar í bókinni ásamt fleirum (sjá AM 147 fol.) komu til Þormóðar árið 1685 með kaupmanninum á Eyrarbakka, „Andrese Laridtssyne Beck“, frá sr. Torfa Jónssyni í Gaulverjabæ, nema tvær fyrstu og sú síðast talda sem kom til hans frá Árna Magnússyni. Árni tók bókina í sundur árið 1720 (sbr. AM 435 b 4to, blað 9r-10 (útg. bls. 72-73)).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 12. maí 1976.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 3. desember 1885, Katalog I;bls. 110-111 (nr. 193), DKÞ grunnskráði 21. júní 2002, VH skráði handritið samkvæmt TEIP5 reglum 3. desember 2008; lagfærði í nóvember 2010.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í mars 1976. Eldra band fylgir.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Negatíf filma frá 1989 á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, ljósmyndari Jóhanna Ólafsdóttir (askja 342).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Valla-Ljóts saga, ed. Jónas Kristjánsson
Desmond SlayThe manuscripts of Hrólfs saga kraka, 1960; XXIV
« »