Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 128 fol.

Skoða myndir

Sögubók; Ísland, 1600-1699

Nafn
Brynjólfur Jónsson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Efstaland 
Sókn
Öxnadalshreppur 
Sýsla
Eyjafjarðarsýsla 
Svæði
Norðlendingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Ólafsson ; Grunnavíkur-Jón 
Fæddur
16. ágúst 1705 
Dáinn
17. júlí 1779 
Starf
Fræðimaður; Skrifari Árna Magnússonar 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bartholin, Thomas 
Fæddur
29. mars 1659 
Dáinn
5. nóvember 1690 
Starf
Fornfræðingur 
Hlutverk
Höfundur; Eigandi; Lánþegi; Bréfritari; Embættismaður; Ritskýrandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Resen, Peder Hansen 
Fæddur
17. júní 1625 
Dáinn
1. júní 1688 
Starf
President, historian, learned in the law 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; publisher 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Rosenkrantz, Jens 
Fæddur
28. desember 1640 
Dáinn
13. janúar 1695 
Starf
Titular Councillor of State ( Etatsråd ) 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hólar 
Sókn
Fljótahreppur 
Sýsla
Skagafjarðarsýsla 
Svæði
Norðlendingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ólöf Benediktsdóttir 
Fædd
4. febrúar 1947 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ehlert, Otto 
Starf
Binder 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(2r-6r)
Laxdæla saga
Aths.

Fimm brot.

1.1(2r-2v)
Enginn titill
Upphaf

Ketill flatnefur hét maður …

Niðurlag

„… nefni ég til þess Björn …“

Vensl

Uppskriftin er ættuð frá AM 132 fol. (sbr. Kålund, Katalog I, bls. 91).

1.2(3r-3v)
Enginn titill
Upphaf

… eftir bróður sinn átti að mæla …

Niðurlag

„… þeirra strauma er á beiða …“

1.3(4r-4v)
Enginn titill
Upphaf

… setur nú bú saman í Hjarðarholti …

Niðurlag

„… þar um Hörðaland …“

1.4(5r-5v)
Enginn titill
Upphaf

… Í brókum smalasveinn reið óðum hesti …

Niðurlag

„… slík illmenni hið næsta …“

1.5(6r-6r)
Enginn titill
Upphaf

… var í henni hið dýrsta klæði …

Niðurlag

„… heyrt þessa sögu lengri.“

2(6v-12r)
Þórðar saga hreðu
Titill í handriti

„Saga af Þórði hreðu“

Upphaf

Þórður hét maður son Hörða-Kára …

Niðurlag

„… og lýkur hér nú sögu Þórðar hreðu.“

Aths.

Það vantar í söguna milli blaða 6 og 7, frá 4. línu í vísu til „Þórður var knástur“.

3(12r-25r)
Vatnsdæla saga
Titill í handriti

„Hér hefst Vatnsdæla“

Upphaf

Maður er nefndur Ketill …

Niðurlag

„… svo sem sá er framar elskaði sannan Guð.“

Baktitill

„Endir Vatnsdælu.“

Aths.

Að mati Kålunds er Vatnsdæla hér tekin úr Vatnshornsbókinni (sbr. Katalog I, bls. 92).

4(26r-51v)
Egils saga Skallagrímssonar
Upphaf

Úlfur hét maður …

Niðurlag

„… Skúli hafði átt í víking vii orustur.“

Aths.

Tvö blöð vantar á milli blaða 34 og 35. Sami texti og í Wolfenbüttelbók að mati Kålunds (sbr. Katalog I, bls. 92.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
51 blað (280 mm x 245 mm). Auð blöð: 1r-v að mestu; síðari dálkur á blaði 25r er auður að hálfu, bl. 25v og 51v.
Tölusetning blaða

  • Upprunaleg blaðmerking með dökku bleki, 1-48. Blöð 4 og 5 eru ómerkt.
  • Síðari tíma blaðmerking með rauðu bleki, 1-51.

Ástand

  • Mörg blöð hafa verið skorin úr handritinu og blað 5 er skaddað vegna afskurðar.
  • Á neðri spássíu blaðs 34v stendur „hér vantar c. 2 blöð.“
  • Blöð 35 og 36 hafa ekki verið heil þegar á þau var skrifað.
  • Á blaði 37r hefur textinn skaddast og stafir síðustu 6 lína í hægri dálki máðst burt að hluta.
  • Blöð eru sum stökk og skítug, sjá til dæmis bl. 1r og 7r.

Umbrot

  • Tvídálka.
  • Línufjöldi er ca 48.
  • Griporð undir dálkum.
  • Eyður fyrir upphafsstafi.
  • Bendistafir: „W“ eða „v“ á spássíu og á milli dálka er tákn um vísu í texta.
  • Á blaði 6v má sjá dæmi um hvernig leturflöturinn er afmarkaður.
  • Saga Þórðar hreðu og Vatnsdæla enda í totu, sbr. blöð 12r og 25r.

Skrifarar og skrift

Með hendi Brynjólfs Jónssonar á Efstalandi., blendingsskrift.

Óþekktur skrifari skrifar niðurlag lokakafla Vatnsdæla sögu á blöðum 24v-25r, kansellískrift.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Síðasti kafli Vatnsdæla sögu er viðbót með yngri hendi.

Band

Band er frá ca 1911-1913. Bókfell á kili og hornum, pappírsklæðning.

Fylgigögn

  • Seðill (195 mm x 145 mm) með hendi Jóns Ólafssonar úr Grunnavík er límdur á blað 2r: „Laxdæla sagan í þessari bók er progenies þeirrar membrana í folio, sem Björn Magnússon gaf Thomæ Bartholino viger það víst. Hún kann þéna til samburðar, þar sem pergaments bókin er nú ólæs orðin. Þórðar hreðu saga. Egils saga í þessari bók er ekki tekin úr nefndri Björns Magnússonar membrana, er sumstaðar styttri og víða öðruvísi orðuð. Sýnist annars að vera víða rangt skrifuð. Vatnsdæla sagan virðist mér vera eins og þær almennilegu, id est, tekin úr Vatnshornsbókinni [Vatnshyrnu] sem nú á heima í Bibliotheca Reseniana Hafniæ, en er hér afleitlega rangt skrifuð. “.
  • Seðill (188 mm x 142 mm) með hendi Árna Magnússonar er límdur á blað 2r: „Mér virðist sama hönd á þessari bók, sem á Hungurvöku og Þorláks sögu, er herra Þorlákur hefur látið skrifa á kálfskinn í 4to, og ég nú á. Er svo líkast til að geta, að herra Þorlák hafi ég þessa bók rita látið. Kannski hún sé komin frá Hólum með Þormóði Torfasyne Anno 1662. Mig minnir Thomæ Bangii nafn stæði á bókinni, þar sem saurblaðið er nú raderad. En ég hefi fengið hana aftur [frá] Rosencrantz, sem ég sé af numero 625 sem framaná saurblaðinu stendur. Hoc ultima scripti 1723. “.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi. Talið er að Brynjólfur Jónsson hafi skrifað það fyrir Þorlák Skúlason biskup. Það er tímasett til 17. aldar íKatalog I, bls. 91.

Á seðli með hendi Jóns Ólafssonar úr Grunnavík eru athugasemdir um þrjár sagnanna og tengsl Laxdæla sögu og Egils sögu við fólíóhandrit sem Björn Magnússon gaf Thomas Bartholin. Vatnsdæla sögu telur Jón skrifaða eftir Vatnshyrnu í bókasafni Resens.

Ferill

Árni Magnússon keypti bókina eftir Jens Rósencrantz 1695.

Hún er sennilega komin frá Hólum með Þormóði Torfasyni 1662.

Nafnið Thomas Bangius stendur innan á titilblaði.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar tók við handritinu 8. nóvember 1973.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS yfirfór 30. desember 2009.

VH skráði handritið skv. TEIP5 reglum 3. mars 2009,

ÓB tölvuskráði 31. ágúst 2001,

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 17. nóvember 1885 Katalog I, bls. 91-92 (nr. 157).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Otto Ehlert ca 1911-1913.

Myndir af handritinu

Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn. 

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »