Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 113 d fol.

Skoða myndir

Íslendingabók; Ísland, 1600-1699

Nafn
Ari Þorgilsson ; fróði 
Fæddur
1067 
Dáinn
2. nóvember 1148 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jónas Gam 
Fæddur
26. ágúst 1671 
Dáinn
1. janúar 1734 
Starf
Rektor 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-4v (bls. 1-8))
Íslendingabók
Titill í handriti

„Schedæ Ara prests fróða“

Tungumál textans

Íslenska

1.1(1r (bls. 1))
Formáli
Upphaf

[Í]slendingabók gjörða eg fyrst biskupum vorum …

Niðurlag

„… að öllum Norvegi.“

Aths.

Fyrir neðan formálann og á undan meginmálinu er yfirlit yfir efni bókarinnar.

1.2(1r-4v (bls. 1-8))
Um Íslandsbyggð
Upphaf

[Í]sland byggðist fyrst úr Norvegi á dögum Haralds hins hárfagra Halfdanarsonar …

Niðurlag

„… Hér lýkst sjá bók.“

Efnisorð
1.3(4v (bls. 8))
Ættartölur
Efnisorð
1.3.1(4v (bls. 8))
Þetta er kyn biskupa Íslendinga og ættartala …
Titill í handriti

„Þetta er kyn biskupa Íslendinga og ættartala … “

Upphaf

Ketilbjörn landnámsmaður …

Niðurlag

„… Ketils er nú er biskup að Hólum næstur Jóhanni.“

Efnisorð
1.3.2(4v (bls. 8))
Þessi eru nöfn langfeðga Ynglinga og Breiðfirðinga
Titill í handriti

„Þessi eru nöfn langfeðga Ynglinga og Breiðfirðinga“

Upphaf

Ingvi Tyrkjakonungur …

Niðurlag

„… föður Brands og Þorgils föður míns en eg heitir(!) Ari.“

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 4 + i blöð (300 mm x 210 mm).
Tölusetning blaða

  • Óblaðmerkt.
  • Eldri blaðsíðumerking 1-8.

Kveraskipan

Eitt kver.

  • Kver I: blöð 1-4; tvö tvinn.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 250-260 mm x 160 mm
  • Línufjöldi er ca 40-42.
  • Eyður eru fyrir upphafsstafi.
  • Griporð (sjá t.d. blað 3r).

Skrifarar og skrift

Ein hönd, skrifari er óþekktur; kansellískrift.

Skreytingar

  • Fyrirsagnir eru víðast með stærra letri en meginmálið (sjá blað 3r og 4v).

Band

Band (306 mm x 231 mm x 9 mm) er frá 1971.

Pappaspjöld eru klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur er á kili og hornum; saumað á móttök.

Eldra pappaband (295 mm x 208 mm x 2 mm) frá 1772-1780.

Titill og safnmark er skrifað á fremra spjald.

Handritið er í öskju með AM 113 b-k fol.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (202 mm x 172 mm) með hendi Árna Magnússonar er á milli fremra saurblaðs verso og blaðs 1r. „Þetta exemplar Ara fróða hefi ég fengið af Jóni Daðasyni sýslumanns í Kjósarsýslu, var það þá í einni bók með Árna biskups sögu, landnámu og excerptis úr Grágás. Ég hefi accuratè confererað það við eitt exemplar í 4to, sem ég 1703 hafði til láns frá Guðmundi Þorleifssyni á Narfeyri. (Hvert eð var aftan við Sæmundar-Eddu og commentarium in Brynhildar ljóð með hendi séra Jóns á Lambavatni skrifað 1679.) Þessi tvö exemplaria eru hvert öðru svo lík að ekkert á milli ber fleira en hér annóterað er. Eru errata eins í báðum, sem af collatione sjá má (því í henni er engu gleymt). Gvendar exemplar kann ei vera skrifað eftir þessu, því þar í eru orð sem hér vantar. Ég skildi meina þetta væri skrifað eftir ipsissimo Gvendar exemplari. Sé það ei svo, þá eru þau bæði skrifuð eftir einu og sama exemplare, og það heldur en ei accuratè (fyrst svo lítið á milli ber) af báðum þeim er skrifað hér hafa. Er þó varla líklegt, að sú exscriptio af tveimur fleirum svo lík orðið hefði (videat. collatio). Það sést ljóslega að hvorugt þessara exemplarum eru skrifuð eftir codice meo A. (hvers tradux þau þó eru, enn ei codicis B.) heldur eru þau (eda Gvendar, ef það er mater þessa míns exemplaris) skrifuð eftir einhverju exemplare, sem mediante uno vel pluribus successivis exscriptoribus út af þeim nefndum codice A komið er (magis n. vitiosa sunt hæc qvam ut ex illo immediatè fluxisse putanda sint) helst eftir því að scribæ præsertim huius mei(?) hafa þó upp á sína vísu accurati verið.“

Versosíða seðilsins er mikið leiðrétt, einkum í lokin, strikað undir eða yfir orð og bætt við fyrir ofan línu.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 76. Það var áður hluti af stærri bók (sbr. seðil). Í þeirri bók voru einnig AM 5 fol., AM 108 fol., AM 129 fol., AM 163 k fol. og AM 164 c fol.

Ferill

Árni Magnússon fékk bókina sem handritið tilheyrði frá Jóni Daðasyni (sbr. seðil). Árni bar eintakið saman við AM 113 i fol. og taldi það afrit þess. Bæði handritin áleit hann vera af A-gerð.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 8. apríl 1974.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 30. október 1885 í Katalog I bls. 76 (nr. 135), DKÞ grunnskráði 20. nóvember 2001, VH skráði handritið samkvæmt TEIP5 reglum 4. febrúar 2009; lagfærði í nóv. 2010 .

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í nóvember 1971.

Bundið af Matthiasi Larsen Bloch á árunum 1772-1780. Það band fylgir.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »