Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 281 4to

Skoða myndir

Sagas, religious and topographic texts; Ísland, 1685-1699

LATIN SMALL LETTER A WITH DOUBLE ACUTELATIN SMALL LETTER A WITH DOUBLE ACUTE

[Special character shown similar to its original form.]

LATIN SMALL LIGATURE PPLATIN SMALL LIGATURE PP

[Special character shown similar to its original form.]

[This special character is not currently recognized (U+ef95).]

Nafn
Sigurður Björnsson 
Fæddur
1. febrúar 1643 
Dáinn
3. september 1723 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Halldórsson 
Fæddur
6. nóvember 1665 
Dáinn
27. október 1736 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hufnagel, Silvia Veronika 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður; student 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1r-28v:6)
Völsunga saga
Titill í handriti

„Sagann | Af Ragnare Lodbrők sem fordum | var Kongur yfer Danmørk, Norege, Sviarike, Biarma |lande, Finlande, Englande, Skotlande, Irlande, Wind|lande og Saxlande,: Dő i Englande þa hann hafde Kongur | verid i 24 ar. Anno christi 841. Reiknast af chrono|logis sa 57 i Danskra kongatale. þesse Saga hefst | med Wolsungaþætte af Sigurde Fofnisbana, Giuk|ungum etc.“

Upphaf

I Cap: | Hier hefur upp og segir fra þeim manne er Siggeir eda Sige er | nefndur

Niðurlag

„og þa flugu vr óllum ättum steinar ad þeim, og vard þeim þad ad alldur lægi.“

Notaskrá

Rafn, Fornaldar Sögur Nordrlanda bindi I s. 113-234 Ed. I

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

2(28v:7-46r)
Ragnars saga loðbrókar
Upphaf

XLI. Cap: | Heimer j hlinsdølum spir nu þesse tydinde

Niðurlag

„Og þotti þetta | mønnum vndarlegt, og søgdu þetta syd-|ann frä ødrum mønnum“

Notaskrá

Rafn, Fornaldar Sögur Nordrlanda bindi I s. 235-299 Ed. I

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

3(47r-63r)
Trjójumanna saga
Titill í handriti

„Hier Hefur Trőiu Manna Saugu | og seiger fyrst af Saturnus af Krit“

Upphaf

A Døgum Josue er Høfdinge var a Jőrsalalande | yfer Gidinga lÿd,

Niðurlag

„ad allra manna virdingu | þeirra er vitrer eru, og flestra fräsagna eru kunnar, enn hier epter hefur | søgu f Enea og þeim er Bretland bÿgdu.“

Vensl

Derived from AM 544 4to (Hauksbók)

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

4(63r-82v)
Breta sögur including Merlínusspá
Titill í handriti

„Hier Hefur Søgu af Enea“

Upphaf

Nu er ad seigia frä Enea hinum millda ad hann rakst lenge i | hafe þa er hann for af Troio

Niðurlag

„enn glati illu, bijde bräda, bat afruna, | hafi hille Guds og hime rijke:“

Baktitill

„F I. N I S“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

5(83r)
Report of Greenland by priest Halldór for priest Arnaldur
Upphaf

Þesse tydinde ritadi Halldor prestur af Græna landi til Arnallz | prestz grænlendska, er þa var hirdprestur Magnus kongz

Niðurlag

„Sydan foru þeir heim aptur i Garda rÿke EtC.“

Aths.

„Hier vantar eitt blad i Sógunna“ is written in the top margin of fol. 83r.

Notaskrá

Eiríkur and Finnur Jonsson, Hauksbók s. 500-501 Ed. 281

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

6(83v-93r)
Eiríks saga rauðaÞorfinns saga karlsefnis
Titill í handriti

„Hier Hefur Søgu Þorfins Kallsefnis þordarsonar:“

Upphaf

OLafur hiet Herkongur er kalladur var Olafur hvijte;

Niðurlag

„margt | Stormenne er komid annad a Jslandi fra Kallzefni og Gudrÿde | þad ecki er hier Skräd. Vere Gud med oss,“

Vensl

Derived from AM 544 4to (Hauksbók)

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

7(93r-94r)
Fóstbræðra saga, excerpt
Upphaf

Annall vr søgu Þormodar Kolbrunar skalldz hversu til er hattad j | Eireks firde og Einarz firde

Niðurlag

„þar sat | Liőtur ad fiske vid fiörda mann. EtC.“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð
8(94r-95r)
Annalistic and geographical notes
Notaskrá

Eiríkur and Finnur Jónsson, Hauksbók s. 501-503

Tungumál textans

Íslenska

8.1(94r:5-8)
Greenland's bishops in Igaliku
Titill í handriti

„Grænlands Biskupar i Gørdum.“

Upphaf

1. Eirekur, 2 Arnalldur, 3 Jon

Niðurlag

„7 Olafur, 8 Þordur, 9 Arne“

Efnisorð
8.2(94r:9-22)
Hard winters
Upphaf

Oalldar vetur hinn mikle var a Islandi þegar i heidni, þa ätu menn hrafna

Niðurlag

„skillde fasta xij dag Jőla ef ei bæri ä Drottinz Dag.“

Efnisorð
8.3(94r:23-26)
Bishoprics in Norway
Titill í handriti

„Biskups stőlar i Norege“

Upphaf

1 J Nidaröse, 2 J Biørgvm, 3 Stafangur

Niðurlag

„j Orkneÿum J kyrkiu vogie“

Efnisorð

8.4(94r:27-30)
Bishoprics in England
Titill í handriti

„Biskups Stolar j Einglande“

Upphaf

Erke stoll j Kantara Berge, og i Jork

Niðurlag

„j vincestur, j Laeceastro.“

Efnisorð

8.5(94v:1-4)
Bishoprics in Scotland
Titill í handriti

„Þesser er Biskups Stőlar i Skotlande“

Upphaf

Ad Andreas stofu, i Glerskögum, j Brechin

Niðurlag

„j Sudur Eyum og Bar-|eÿum.“

Efnisorð

8.6(94v:4-5)
Bishoprics in Saxony
Upphaf

Ercbistölar næster i Saxlandi

Niðurlag

„J Brimum | og i Spiru, j Strasborg og Meginzu.“

Efnisorð

8.7(94v:6-22)
Distances to Rome
Titill í handriti

„Wegur til Rőms.“

Upphaf

Af Libiku til Mylnu 4. mÿlur, til Tertinborgar 5. mÿlur

Niðurlag

„til S: Pals kirkiu 4 mÿlur.“

Efnisorð

8.8(94v:23-25)
Terms for time
Upphaf

Nófn Stundanna. Aulld, Fordum, Lyf, alldur

Niðurlag

„Sydla, j sinn, firra Dag.“

Efnisorð

8.9(94v:26-30)
Parts of Norway
Upphaf

Aull Finnmørk, Haloga Land, Naumudaler

Niðurlag

„þesse lønd og filke heira til Noregs | kongs fie hirdslu med øllum Skottum og Skÿlldum.“

Efnisorð

8.10(95r:1-5)
Norwegian „fylki“
Titill í handriti

„Filke i Norege“

Upphaf

1. Haleigia Filke, 2, Naumdæla Filke

Niðurlag

„26 Ringaryke, 27 Gudbrandzdalir.“

Efnisorð

9(95r)
TylftatalDistances of the Icelandic coast
Upphaf

Fra Horne er talid dægra sigling til Hiørleifs høfda,

Niðurlag

„ad sigla fyrer hvørt Nes.“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

10(95r)
Annals
Upphaf

Beda prestur andadist meir enn c. arum ädur enn jsland bÿgdest

Niðurlag

„hann hafdi xxiiij vetur biskup verid, enn hann rykte allz xxxvj är.“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð
11(95r-98v)
Geographica qvædam et physica, Theologica qvædam ex sermonibus Augustini, Varia, atqve inter ea Astronomica qvædamHeimslýsing ok helgifræði
Tungumál textans

Íslenska

11.1(95r:23-v:20)
How Noah's sons divided the world amongst themselves
Titill í handriti

„Hier seiger fra þui Hvar Hvor Nőasona bÿgde heimenn

Upphaf

Sÿner Noa voru iij, þeir skiptu óllum heime med sier,

Niðurlag

„þa verda tunger allz lxxii enn þiodlønd | þusundrad.“

Efnisorð
11.2(95v:21-96v:9)
On famous rivers and miraculous springs
Titill í handriti

„Wm votn j Heimenum“

Upphaf

Brunnur er eirn j Paradysu er vr falla iiij är hingad i þenna | heim.

Niðurlag

„enn ef hia þeim er latid lyn klæde ella vll edur smätrie þa | verdur allt ad steine.“

Efnisorð

11.3(96v:10-21)
Prologus
Upphaf

Þad er sagt ad Moyses tæke þad räd firstur ad skrifa ä Bökum adburd tyd-|inda

Niðurlag

„ad Skrifa ä Bökum þau tydinde er ei skylldu | űr minne lÿda“

11.4(96v:21-29)
A piece on paradise
Titill í handriti

„Fra Paradisu“

Upphaf

Svo er sagt ad Paradÿser hinn ædste hlutir þessarar veralldra, þar var Adam settur

Niðurlag

„og veria Biorg og hitur ad menn skule ei þangad komast.“

11.5(96v:30-98v:2)
A geographical compendium
Titill í handriti

„Hvorsu lønd liggia j Verølldinne

Upphaf

Þessarar bÿgdar þa er Jndia land yst, þar er so manz mórgu moti hæde friden-|de landz kosta

Niðurlag

„þar er | Meilans Borg, i henne var Abrosius biskup:“

Efnisorð

11.6(98v:3-18)
On foreign towns and the burial places of holy men
Upphaf

Roma Borg er ÿfer øllum Borgum, og i hia henne eru allar Borgir ad virda | sem þorp,

Niðurlag

„j | Borg þeirre er heiter Florica, Enn Nicholaus Biskup i Bär.“

12(98v)
Theologica qvædam, videntur esse úr AdamsbókHeimspeki ok helgifræði
Tungumál textans

Íslenska

12.1
Adam's burial place
Upphaf

Seth Sonur Adams jardadi Fødur sinn j Dalnum Ebron

Niðurlag

„ad Gydingar giødu wr | kross Drottins.“

13(98v-101r)
Heiðreksgátur
Titill í handriti

„Hier eru Gatur Heidreks kongs Hoffundarsonar | og Hervarar dottur Angantyrs Arngrimßonar er er ödinn | vppbar i Raunrietter enn liest vera gestur blindi hinn sä vijse.“

Upphaf

Hafa jeg þad villda er eg hafda i giær, kongur giettu til hvad þad var.

Niðurlag

„Og a þeirre nott var kongur Drepinn

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

14(101r-v)
Geographica qvædam et physica, Theologica qvædam ex sermonibus Augustini, Varia, atqve inter ea Astronomica qvædamHeimslýsing ok helgifræði
Tungumál textans

Íslenska

14.1(101r:8-10)
Idol worship
Titill í handriti

„Hvadann Blöt höfust.“

Upphaf

Risar giørdu Stopul þann er Babel hiet, enn hann var Lx og iiij mÿlna | här.

Niðurlag

„Vr Babilon mun koma høgg-|ormur sa er svelgia mun allann heim enn.“

14.2(101r:21-28)
The trumpet
Titill í handriti

„Vm mothorn.“

Upphaf

Huad er hid efsta Mothorn, Mothorns Rødd var heird fordum tÿd

Niðurlag

„enn Johannes deide j sialfre vppnumningu og Endurlifnade“

14.3(101r:22-v:23)
Heathen Gods
Upphaf

Suo seigia oss Helgar bækur ad eingí madur skal blota heidnar vættir

Niðurlag

„hann var hinn ellste fader allra þeirra Guda:“

14.4(101v:24-30)
Augustinus' explanation of female behaviour
Titill í handriti

„Svo seiger S: Augustinus i sinne kenningu til læresveina sinna

Upphaf

Sumar konur eru so vitlausar og blindar

Niðurlag

„og til þess ad þau skuli þa betra halldast og | vel hafa.“

15(101v-102r)
De Dialectica
Titill í handriti

„De Dialectica“

Upphaf

Anno de mil y qvinientos y cincuenta y Siete,

Niðurlag

„tiene feedello el Secre|tario delas vniversitad:“

Tungumál textans

Spænska

16(102r)
Warrant of Titulus
Titill í handriti

„Kongsbrefa titulus Hispanus.“

Upphaf

Don philippe por la gratia de dios Reij de Castilion illa de Licon,

Niðurlag

„la fire estrivio porsu man|dado con acuerdu del del su Conscio.“

Tungumál textans

Spænska

17(102r-103r)
Excerpts, notes
Tungumál textans

Íslenska

17.1(102r:19-v:8)
Landnámi
Titill í handriti

„Vr austfirdinga Landname“

Upphaf

Þa er Vlfliotur var Lx ad alldri Lógmadur

Niðurlag

„til goda hofs sins nu til kirkiu tyund,“

Notaskrá

Eiríkur and Finnur Jónsson, Hauksbók s. 503

17.2(102v:9-13)
Íslendingabók, excerpt
Upphaf

Þa Giztur biskup var i Skalhollte,

Niðurlag

„er þyngfarar kaupe ättu ad gegna“

17.3(102v:14-18)
Breta sögur, exctract
Upphaf

Anno Domini ara og Lxx var þad mikla öär j Einglandi

Niðurlag

„Sydann voru Breta kongar af Sialfra ættum

17.4(102v:19-24)
Kristni saga, extract
Upphaf

Gyztur biskup Son Jsleifs biskups med rädi Sæmundar fröda

Niðurlag

„fra holldgan vorz Herra Jesu christi M. C. xviij ar.“

17.5(102v:25-27)
Placenames of Iceland's Westfjords
Upphaf

Rauda sandur, keflavÿk,

Niðurlag

„Ønundar fjordur Suganda fjordur

17.6(102v:28-30)
Landnámabók, excerpt
Upphaf

Þurijdur Sunda filler seiddi til þess i hallære

Niðurlag

„af hvorium bonda j Jsafirde :“

17.7(102v:31-103r:10)
Placenames in Southern and Eastern Iceland
Titill í handriti

„vr austfirdinga Landnami“

Upphaf

Langa nes, Finna fjordur vid fjordur

Niðurlag

„Reikia Nes, al-|fta Nes.“

18(103r-104r)
Ættartal
Titill í handriti

„Hier biriar gømul Annal og ættartølur“

Upphaf

Þad er frödra manna søgn ad þadre sidur i fiendinne,

Niðurlag

„enn sydann Lagdi hann vnder sig allann Noreg.“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð
19(104r-v)
Extract, notes
Tungumál textans

Íslenska

19.1(104r:9-19)
Landnámabók, extract
Titill í handriti

„Vr Landnämu Vestfirdinga.“

Upphaf

Wlfur hinn skiälgi nam Reijkia Nes allt mille þorskafiardar og | hafrafells

Niðurlag

„er leinge hafdi verid i Hlymrek a Irlandi | so qvad þorkell geitisson.“

Efnisorð

19.2(104r:19-22)
Kristni saga, extract
Upphaf

Þa andadist Paskalus pape | Kyrialax

Niðurlag

„annad i heidni annad i christni Anno M. cxviij | ar“

19.3(104r:23-30)
Landnámabók, extract
Upphaf

J alldar fars bök Beda prestz er getid þess landz er Thile heiter

Niðurlag

„ad þann tÿma var farid mille Landanna“

19.4(104r:31-v:8)
Landnámabók, extract
Upphaf

So seigia vitrer menn ad vr Norege fra Stadi sie vij dægra Sigling | til Horns

Niðurlag

„enn dægur sigling er fra kolbeins eÿ nordur til Grænlandz obigda.“

Notaskrá

Jón Sigurðsson, Diplomatarium Islandicum bindi III s. 19-20

19.5(104v:9-12)
Course Eiríksstefna
Upphaf

þennann gamlan Islendskann Rekning 96 vikur undan Snæfells jokle

Niðurlag

„ad halda styst nær Eirekz stefnu etc.

Notaskrá

Jón Sigurðsson, Diplomatarium Islandicum bindi III s. 20 Footnote 1

19.6(104v:13-18)
Landnámabók, extract
Upphaf

Son Rolfs kongs vr Bergi Suasa Iotuns nordan af Dofra

Niðurlag

„og Namu Alfta fiórd hinn sydra j aust-|fiørdum: Þetta er vr austfirdinga Landnäme“

Notaskrá
20(104v-107v)
Völuspá
Titill í handriti

„Wølvo spä“

Upphaf

Hliőds bid eg allar helgar kinder, meire og minne,

Niðurlag

„flÿgur vóll yfir | Nid?gur nae nu mun hann seykvass.“

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Paper.

Blaðfjöldi
107. Fol. 46v is blank. 198 mm x 158 mm.
Tölusetning blaða

Foliated in the bottom margins. Traces of a pagination on top outer corners.

Kveraskipan

Catchwords on fols 1r-45v, 47r-82r, 83r and 84r-107r.

Umbrot

Written in one column with 26 to 31 lines per page. Running titles on fols 2r-46r.

Skrifarar og skrift

Written by Sigurður Jónsson of Knörr.

Fylgigögn

On fol. 59 in AM 597 b 4to there is a table of contents regarding the excerpts and extracts of Hauksbók in AM 281 4to.

Uppruni og ferill

Uppruni

Written in Iceland at the end of the seventeenth century. It is possible that the manuscript was written for Sigurður Björnsson at Saurbær (Kjalarnes).

Aðföng

According to a letter to Jón Halldórsson in 1729 (Jón Margeirsson, Bréf Árna Magnússonar til Íslands 1729 og fleiri skjöl hans í Ríkisskjalasafni Dana s. 147), Árni Magnússon got the manuscript from Sigurður Björnsson at Saurbær (Kjalarnes), brother-in-law of the manuscript's scribe.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Catalogued 17 June 2008 by Silvia Hufnagel.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Fornaldar sögur Nordrlanda: Eptir gömlum handritumed. Carl Christian RafnI: s. 113-234
Hauksbók: udg. efter de Arnamagnæanske håndskrifter no. 371, 544 og 675, 4to samt forskellige papirhåndskriftered. Eiríkur Jónsson, ed. Finnur Jónssons. 500-501
Antiqvitates Americanæ sive Scriptores Septentirionales rerum ante-Columbianarum in America: Samling af de i Nordens Oldskrifter indeholdte Efterretninger om de gamle Nordboeres Opdagelsesrejser til America fra det 10de til det 14de Aarhundredeed. C. C. Rafns. 84-167
Grönlands historiske Mindesmærkered. Det kongelige nordiske Oldskrift-SelskabI: s. 352-442
Kristian KålundBidrag til en historisk-topografisk Beskrivelse af Islands. 374
Diplomatarium Islandicum: Íslenzkt fornbréfasafn, sem hefir inni að halda bréf og gjörnínga, dóma og máldaga, og aðrar skrár, er snerta Ísland eða Íslenzka menned. Jón Sigurðsson1857-1972; I-XVI
Jón Helgason„Til Hauksbóks historie i det 17. århundrede“, s. 1-48
Hervarar Saga ok Heiðreks Konungsed. N. M. Petersens. 32-43
Opuscula V, 1975; XXXI
Antiquarisk Tidsskrifted. Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskab1846-48: s. 112
Norrőn Fornkvæði: Islandsk samling af folkelige Oldtidsdigte om Nordens Guder og Heroer almindelig kaldet Sæmundar Edda hins Fróðaed. Sophus Bugges. xxii and lx
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian KålundI: s. 533-535
The History of the Cross-Tree down to Christ's Passion: Icelandic Legend Versions, ed. Mariane Overgaard1968; XXVI
Antiquités Russesed. C. C. RafnII: s. 426
« »