Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 47 fol.

Skoða myndir

Noregs konunga sǫgur; Ísland, 1300-1325

Nafn
Nikulás Hallbjarnarson 
Starf
Ábóti 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Snorri Sturluson 
Fæddur
1178 
Dáinn
16. september 1241 
Starf
Lögsögumaður 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar

[This special character is not currently recognized (U+ef97).]

TWO DOTS OVER COMMA POSITURATWO DOTS OVER COMMA POSITURA

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Stefán Karlsson 
Fæddur
2. desember 1928 
Dáinn
2. maí 2006 
Starf
Fræðimaður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Finnur Jónsson 
Fæddur
29. maí 1858 
Dáinn
30. mars 1934 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Louis-Jensen, Jonna 
Fædd
1936 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þróndr Gerðarsson 
Dáinn
1381 
Starf
Erkibiskup 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jernskæg, Iver Jensen 
Dáinn
1570 
Starf
Lord of Oddenstrup and Fritsø, lensmand of Bratsberg 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Lavritssøn, Pros 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Nørholm 
Land
Danmörk 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Vedel, Anders Sørensen 
Fæddur
30. október 1542 
Dáinn
13. febrúar 1616 
Starf
Sagnfræðingur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Otto, Friis, 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Rosenkrantz, Jens 
Fæddur
28. desember 1640 
Dáinn
13. janúar 1695 
Starf
Titular Councillor of State ( Etatsråd ) 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Wedervang-Jensen, Eva 
Fædd
26. mars 1974 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kyster, Anker 
Fæddur
1864 
Dáinn
1939 
Starf
Bókbindari 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjerg, Hans Christensen 
Starf
Archivist at The Danish National Archives ( Rigsarkivet ) 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1r)
Leiðarvísir
Upphaf

Sva er kallat | or land norðri

Niðurlag

„annaʀ hlvtr iarðar heiter af|frika“

Aths.

Added to the upper part of the originally blank leaf 1r is this „Prologus“ in 17 lines from the fourteenth century.

Notaskrá

Kålund: Alfræði íslenzk bindi I s. 8:27-10:3

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

2(1v-72v:4)
HeimskringlaNoregs konunga sögur
Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð
2.1(1v-10r:1)
Magnúss saga góða
Titill í handriti

Vpphaf Sueins konvngs

Upphaf

S |verit settr til rikis a vinlande i iomsborg

Niðurlag

„en hallda þeso ʀiki ær guð hefir mik eignazc latit.“

Aths.

The first six chapters introducing Sveinn Alfísuson are taken from Ólafs saga helga and serve as a foreword to  — Magnúss saga ins góða, starting with chapter 7.

Efnisorð
2.2(10r-29v:3)
Haralds saga Harðráða
Titill í handriti

„Vpphaf saugu Haralldz konungs Sigvrðar sonar

Upphaf

HAralldr son Sigurðar syr broðer.

Niðurlag

„uar hann vinsæll konvngr af allri alþyðo“

Efnisorð
2.3(29v:3-30v:31)
Ólafs saga kyrra
Titill í handriti

„Fra olaui kyʀa“

Upphaf

OLafr var einn konungr yfir noregi eptir andlat Magnus broðor sins.

Niðurlag

ok hafðe noregr mikit auðgaz ok pryz under hans ʀiki“

Efnisorð
2.4(30v:31-36v:34)
Magnúss saga berfætts
Titill í handriti

„Vpphaf Magnus konvngs berbeins

Upphaf

MAgnus son Olafs konvngs var þegar til konungs tekinn

Niðurlag

„tokő | sǫ kőm synir Magnus konvngs hann í inn mesta kęrleik.“

Efnisorð
2.5(36v:34-47r:4)
Magnússona saga
Titill í handriti

„Vphaf þeira. sona magnus. berbeins eysteins. sigurðar oláfs“

Upphaf

EPTir fall Magnus konvngs berfætz toko synir hans konvngdom ínoregi

Niðurlag

ok var hans ǫlld goð landz folkino var þa bæðe ar ok friðr“

Efnisorð
2.6(47r:4-52r:33)
Magnúss saga blinda ok Haralds gilla
Titill í handriti

„Vpp haf rikis Magnus ok harallz Gilla “

Upphaf

MAgnus son sigurðar konvngs var tekinn til konvngs í óslu

Niðurlag

„haʀalldr konvngr var | iarðaðr í kristzkirkio inne forno“

Efnisorð
2.7(52r:33-59v:18)
Haraldssona sagaSaga Inga Haraldssonar ok bræðra hans
Titill í handriti

„Vpphaf Sigurðar ok inga konvnga“

Upphaf

INgiriðr drottning ok með henni | lendir menn ok hirðmenn

Niðurlag

„af slikom raðom simunskalpr óf hialpazc“

Efnisorð
2.8(59v:18-63v:28)
Hákonar saga herðibreiðs
Titill í handriti

„orrvsta i konunga hellv“

Upphaf

HAkon son Sigurðar konvngs var tekinn til hǫfðingia yfir flock þann er aðr hafðe fylgt eysteini konvngi

Niðurlag

„En þeir hakonar menn tóko upp brvðk?|psveizlona alla ok stormikit lútskipti annat“

Efnisorð
2.9(63v:28-72v:4)
Magnúss saga Erlingssonar
Titill í handriti

„fra erlingi orms. syni ok lendum maunnum“

Upphaf

HAkon konvngr lagðe þa land allt undir sík

Niðurlag

„en | erlingr Iarl faðer hans. sem hann var yngri;

Efnisorð
3(72v:4-129r:7)
Sverris saga
Tungumál textans

Non

Efnisorð
3.1(72v:4-19)
Prologus
Titill í handriti

„prologus firi Sueʀis saugv“

Upphaf

Her hefr upp ok segir fra þeim tiþendum er nu hafa verit um hrið

Niðurlag

„er verit hafa iforneskiu“

Efnisorð

3.2(72v:19-129r:7)
Sverris saga
Titill í handriti

„Vpphaf sꜹgv Sueʀis konungs

Upphaf

HROJ byskup var þann tima ifæreyíum

Niðurlag

„uar hann þa uetr gamall haufðo þa suiar iarl broklausan;

Efnisorð
4(129r:8-139r)
Bǫglunga sǫgurHákonar saga Sverrissonar, Guttorms ok Inga
Titill í handriti

„Vpp haf hakonar sueʀis sunar er hann var tíl konungs tekiɴ“

Upphaf

ÐAt sama sumaʀ ær suerrir konungr andaðiz um varit

Niðurlag

„sa er hestskuana ger|ði het þorðr uettir;

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð
5(139v-194v)
Hákonar saga Hákonarsonar
Titill í handriti

„her hefr saugv hakonar konungs hakonar sonar hins krunaða“

Upphaf

A DAUGUM innocencij paua þes ær inn þriði

Niðurlag

„þa syslu menn eptir þat

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Parchment.

Blaðfjöldi
195. 295 mm x 234 mm.
Tölusetning blaða

Foliated 1-194 (including 1bis) by Kristian Kålund. The manuscript is paginated in the upper right-hand corners of some of the recto-pages and in the upper left-hand corners of some of the verso-pages: 5, 7, 9, 12-18, 21-26, 28, 30, 32, 36-40, 42, 44, 50, 58.

From p. 60 only every tenth page is paginated: 60, 70, 80 etc. up to 200.

Ástand

Even though many of the leaves are torn, the manuscript is well preserved. The upper and lower parts of fol. 1 are, however, damaged and only a thin strip of the originally second leaf (foliated 1bis) is extant. The lower part of fol. 92 has been cut out and a leaf is missing between fols 193 and 194. The manuscript ends defectively (approximately six leaves are missing).

Umbrot

The manuscript has rubrics in red and initials in green. The text is written in one column with 32-34 lines per page.

Skrifarar og skrift

Written by two main hands and a third who filled in most of the rubrics.

The prologue and the text of Heimskringla (1r-72v:4) are written in a practiced Icelandic Gothic bookhand. The script has not been found in any other extant manuscripts.

The second part of the manuscript, 72v:4-194, is written in a hand contemporary to the first. This hand also is also found in a fragment of Knýtlinga saga, AM 20b II fol..

A third hand wrote most of the chapter headings. Stéfan Karlsson identified this hand as the hand of AM 221 fol.

Skreytingar

  • Fol. 1v: Littera florissa S in five lines with branches and leaves.
  • Fol. 72v: Littera florissa H in five lines with a geometric motif with foliage.
  • Fol. 129r: Littera florissa D in five lines with branches and leaves opening Bǫglungasǫgur.
  • Fol. 139v: Littera florissa A in four lines with branches and leaves opening Hákonarsaga. Extender with foliage in the left margin.
  • Fol. 143v: a Littera florissa Ð in six lines with branches and leaves.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Up to fol. 60 the content of the chapter was written in the top margins of the manuscript as a guide to the person who would write the rubrics.
  • In the top margin of fol. 1r an extract of abbot Nikolás’ Leiðarvísir is written.
  • On fol. 1r two names „Pros Lauritzönn manu propria“ and „Juer Jenssen“ are found.
  • In the lower margin of fol. 2r the roman numerals I to M are written in a medieval hand.
  • In the lower margin of fol. 3v an extract in seven lines of a prayer in Latin can be found.

Further marginalia in Latin, Icelandic-Norwegian and Danish from the sixteenth century. Most often they are concerning the content of the text. Occasional dates and corrections by Árni Magnússon.

Band

Bound in the original leather binding with a brass clasp, from which the manuscript derives its name. Size of binding: 295 mm x 234 mm x 85 mm

Uppruni og ferill

Uppruni

Some researchers, e.g. Finnur Jónsson (Eirspennill s. xvii) consider Norway the place of origin of the manuscript. Due to occasional hypercorrect Norwegian forms in the text, Louis-Jensen (Kongesagastudier 23 ) quoting Stefán Karlsson (Sagas of Icelandic Bishops s. 58-60), however, believe Eirspennill was produced in an Icelandic scriptorium, exporting manuscripts to Norway.

Kålund dated the manuscript to the first half of the 14th century but Stefán Karlsson (ibid.) dated it more precisely to the first quarter of the 14th century.

Ferill

information on the owners of the manuscript can be found in the marginalia and in Árni Magnússon’s notes in AM 435a 4to

Aðföng

Árni Magnússon acquired the manuscript after the death of Jens Rosenkrantz in 1695. On f. 37v in AM 435 4to he wrote: „Snorra Sturlusonar æfi Noregs konunga | tekr til ä Sveine Alfiſusyne. | Sverris Saga. | Hakonar Saga Hakonarsonar, vantar | nockud lited aptan vid. | Þesse bok er og ligesom AM 45 fol. komin fra Otto | Friis til Rosencrantz, og epter hann | lidinn eignadizt eg bokina. er in fol.“

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Catalogued 18 October 1999 by EW-J. Latest update 16 June 2005.

Viðgerðarsaga

I August 1928 the manuscript was restored by Anker Kyster and new flyleaves were added.

The first two leaves, the entire spine and the clasp were restored 4 December 1968 to 21 January 1969.

Exhibited in Oslo (Universitetets oldsaksamling) 29 February to 8 August 1972.

Lent to Rigsarkivet for the archivistH. C. Bjerg 17-25 May 1976.

Myndir af handritinu

70 mm 70mm 35s.d. b/w photographs AM 47 fol.s.d. microfilm (original) Neg. 619 November 1981 microfilm (archive) Pos. 570 November 1981 >b/w photographs AM 47 fol. November 1981 supplementary photographs

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Alfræði Íslenzk: Islandsk encyklopædisk Litteratur, STUAGNLed. Kristian Kålund1908; XXXVII
Heimskringla eller Noregs Kongesagaer af Snorre Sturlasøned. C. R. Ungers. 503:5-545
Eirspennill - AM 47 fol - Nóregs konunga sǫgur, Magnús góði - Hákon gamlied. Finnur Jónssons. 1-33:22
Sögur Noregs konúnga fra Magnúss berfætta til Magnúss Erlíngssonar, Fornmanna sögur1832; VII
Saga Sverris konúngs, Fornmanna sögur1824; VIII
Konunga sögur, Sagaer om Sverre og hans Efterfølgereed. C. R. Ungers. 2:4-202
Sögur Hákonar Sverrissonar, Guttorms Sigurðarsonar, Ínga Bárðarsonar ok Hákonar Hákonarsonar til falls Skúla hertoga, Fornmanna sögur1835; IX
Jonna Louis-JensenKongesagastudier: Kompilationen Hulda-Hrokkinskinna, 1977; XXXII
Sagas of Icelandic Bishops: Fragments of Eight Manuscripts, Early Icelandic Manuscripts in Facsimileed. Stefán Karlsson1967; VII
Marita Akhøj NielsenAnders Sørensen Vedels filologiske arbejder2004; I-II
1981
1981
1981
Antiquités Russesed. C. C. RafnII: s. 76, 79, 80
Grönlands historiske Mindesmærkered. Det kongelige nordiske Oldskrift-SelskabII: s. 229
Safn til sögu Íslands og Íslenzkra bókmenta að fornu og nýjued. Jón Þorkelsson1856; I
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian KålundI: s. 33-35
Gustav StormSnorre Sturlassöns Historieskrivning
Sigurd Ranessöns Procesed. Gustav Storm
Skulo Theodiri ThorlaciusAntiqvitatum borealium observationes miscellaneæs. xvii
« »