Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 75 c fol.

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Ólafs saga helga; Ísland, 1320-1330

LATIN SMALL LETTER E WITH OGONEK AND ACUTELATIN SMALL LETTER E WITH OGONEK AND ACUTE

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Jón Sigurðsson 
Fæddur
17. júní 1811 
Dáinn
7. desember 1879 
Starf
Fræðimaður; Skjalavörður 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Höfundur; Nafn í handriti ; Eigandi; Gefandi; Bréfritari; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Helgason 
Fæddur
30. júní 1899 
Dáinn
19. janúar 1986 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Kaupmannahöfn 
Land
Danmörk 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Johnsen, Oscar Albert 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ásgrímur Magnússon 
Dáinn
1679 
Starf
Skáld; Bóndi 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Höfði 
Sókn
Ísafjörður 
Sýsla
Norður-Ísafjarðarsýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Benedikt Magnússon Bech 
Fæddur
1674 
Dáinn
7. maí 1719 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi; Ljóðskáld; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Jónsson 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Krossholt 
Sókn
Kolbeinsstaðahreppur 
Sýsla
Hnappadalssýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Snorri Jónsson 
Fæddur
1683 
Dáinn
1756 
Starf
Prestur; Rektor 
Hlutverk
Skrifari; Eigandi; Þýðandi; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Helgafell 
Sókn
Helgafellssveit 
Sýsla
Snæfellsnessýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðmundur Bergmann 
Fæddur
1698 
Dáinn
9. maí 1723 
Starf
Rektor 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Jónsson 
Fæddur
1627 
Dáinn
1712 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Frostastaðir 
Sókn
Akrahreppur 
Sýsla
Skagafjarðarsýsla 
Svæði
Norðlendingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Páll Jónsson Vídalín 
Fæddur
1667 
Dáinn
18. júlí 1727 
Starf
Lögmaður; Attorney 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Ljóðskáld; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Wedervang-Jensen, Eva 
Fædd
26. mars 1974 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1r-40v)
Ólafs saga helgaSaga Ólafs konungs hins helga Haraldssonar
Tungumál textans

Non

Efnisorð
1.1(1r:1-2v:30)
Enginn titill
Upphaf

Þviat rikr konungr rekka

Niðurlag

„En Griotgarðr ok þeir menn er“

Aths.

De første 7 linjer af bl. 1r indholder det første skjaldevers, som vi kun finder i dette håndskrift. Verset ender med ordene: „hreɢ doglinga tveɢia“.

1.2(3r-6v)
Enginn titill
Upphaf

flyði i borgina. en sumt isvðvirki

Niðurlag

„Rikr let ſer at ſekia. ſauðungſ“

1.3(7r-v)
Enginn titill
Upphaf

skipta at þv yrðir ifer konungr inoregi

Niðurlag

„þar ſem konungſ bu voro. fyrſt um

1.4(8r-v)
Enginn titill
Upphaf

ván at noregs konungr muni fara norðr iland

Niðurlag

„ok var þar um ſumarit i viking“

1.5(9r-12v)
Enginn titill
Upphaf

nokkvt likligt at framkemd megi. at verða þeſſo erindi

Niðurlag

„þesſa getr Otta€ svarti. Lytandi“

1.6(13r-v)
Enginn titill
Upphaf

ok ſegir at hann vill ganga til garz

Niðurlag

„Flyr þv nv Olafr digri firir mer“

1.7(14r-v)
Enginn titill
Upphaf

at sva mikla aſt ſem þv hefir lagt

Niðurlag

„ok raku þeir hann allir ut. Sighvatr qvat“

1.8(15r-16v)
Enginn titill
Upphaf

m þokk. ok er þess ván

Niðurlag

„ok erv fra þeim miklar sogur“

1.9(17r-18v)
Enginn titill
Upphaf

Eftir frafall æinarſ jarls tok

Niðurlag

„þangat er þeir foro

1.10(19r-20v)
Enginn titill
Upphaf

oc mikill vexti

Niðurlag

„er hans makar eru at kyn“

1.11(21r-22v)
Enginn titill
Upphaf

guðs maðr. konungr mælti

Niðurlag

„ok allri ætt v“

1.12(23r-v)
Enginn titill
Upphaf

ollum þotti undr at.

Niðurlag

„dró seínt ſaman m þeim

1.13(24r-v)
Enginn titill
Upphaf

foru til ſkipſ ſinſ

Niðurlag

„þa hvrfo iamtar ok helſin

1.14(25r-v)
Enginn titill
Upphaf

hafa við ſik. Siþan fara þeir m liði ſínu ollv norðr til þrandheims

Niðurlag

„ilæiðangrſ for. Skipuðvz“

1.15(26r-27v)
Enginn titill
Upphaf

ſkulld sva at konungi þikki æigi vargolldet

Niðurlag

„a alla vega fra benum . en hun“

1.16(28r-v)
Enginn titill
Upphaf

hafa at verkkaupi þat er mer þikkir fe nytanda

Niðurlag

„hingat komit til landz m nde“

1.17(29r-v)
Enginn titill
Upphaf

ſiþan ahofði heclo grena

Niðurlag

„er þeir gerþu ráð“

1.18(30r-35v)
Enginn titill
Upphaf

hofum her til nað ifriði at ſitia

Aths.

En del af bl. 35r og det meste af bl. 35v er næsten ulæseligt. bl. 35r indeholder det andet skjaldevers, som vi kun kender fra dette håndskrift. Verset begynder på linje 8 med ordene: „Ok en þetta.“ og ender på linje 11 med ordene: „knutz var ek flestum.“

1.19(38r-v)
Enginn titill
Upphaf

Grannkell inni ok menn hans

Niðurlag

„liðv fram viþir

1.20(39r-v)
Enginn titill
Upphaf

horþa fair skylldv ſva foldar

Niðurlag

„þa er ver komum til“

1.21(40r-v)
Enginn titill
Upphaf

hann hafði att morg kaup v finna

Niðurlag

„þa kom til hans lið þat konungſ dottir

2(36r-37v)
Rauðulfs þáttr
2.1(36r-v)
Enginn titill
Upphaf

himintunglum ſol æða tungli æða ſtiornum

Niðurlag

„nœr at ætla en hann hvat“

2.2(37r-v)
Enginn titill
Upphaf

Rauðolfr ſvaraði þa . þer ſyndiz roðv kroſſ ſtanda

Niðurlag

„En er þv hvgleiddir

Lýsing á handriti

Blaðefni

Pergament

Blaðfjöldi
40. 240 mm x 155 mm
Tölusetning blaða

Håndskriftet er folieret i øverste højre hjørne af Jón Sigurðsson.

Ástand

Adskillige blade bærer spor af at have været anvendt som bogbind; hvilket betyder at skriften er blevet stærkt slidt. Bl. 18, 30, 36 og 38, og især bl. 18, er mere eller mindre fragmentariske ved beskæring og er mere eller mindre svundne ind til brudstykker. Af bl. 15 er kun den nederste halvdel bevaret. Mindre skader findes på bl. 13, 17, 21, 24 og 27-28. Defekterne er fremhævet ved påtegning på det nærmest foregående blads margen.

Den grønne farve i nogle af initialerne indeholder en kobberblanding, som har lavet huller i pergamentet (bl. 14, 16, 22 and 24).

Umbrot

Håndskriftet er enkeltspaltet med 30 linjer pr. side. Majusklerne er røde og grønne og fylder 2-3 linjer, selvom nogle af dem, især Þ, har forlængere ned langs margenen. Røde rubrikker.

Skrifarar og skrift

Håndskriftet er skrevet med en stor og tydelig islandsk gotisk bogskrift.

Mindre dele af håndskriftet (bl. 12r:4-11, 34v:1-7, 37v:8-12, 40r:17-40v:16) er skrevet af en mere uøvet hånd end den første.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Bl. 25r: „ uar Olafs hiarta od fram kongren gode |sagde þormodr kolbrunar skalld“ (måske fra 1400-tallet)
  • Mere eller mindre ulæselige marginalnotitser forekommer på bl. 1r, 2v, 31r og 32r. Notitsen på bl. 32r er på latin.
  • Bl. 21v-22r indeholder begyndelsen af et vers til Jomfru Maria: „Aue maria ec vil þig elska af ollu“
  • Bl. 27r indeholder en liste over ting, formodentlig en indkøbsliste: „oxe brenne sallt (?) og seltye |nalar margar og priona tuinna og |hnapa skrifsand.“
  • Bl. 27v: „So ma nu vera Sem |komid er um þetta Efne |Sigurdur þad þar um.“

Band

Halvbind med skindryg og -hjørner med lærredsovertræk fra 1973 (BD-standardbind): 254 mm x 184 mm x 33 mm.

Ifølge Jón Helgasons påskrift på fribladet var håndskriftet, før det blev indbundet af Carl Lund juni 1935, indbundet i et tarveligt bind fra 1885. Begge bind er kasserede.

Fylgigögn

Der er tre sedler fastklæbet mellem bindets inderside og det første blad. De to af dem omhandler håndskriftets historie.

  • „ Þetta er fragment | ur Olafs Sogu Helga, er fyrrum | hefur ätt Asgrimur Jons son Magnusson i Hofda | ä Hofdastrond. | Blodin eru ad tolu ― 39 1/2. | Þar af hefi eg feinged | hia Benedict Magnuſſyne, hier | i Kaupenhafn, og sidan ä | Islande epter 1702 ― 14. | og part ur blade ― 1.nu. | fra Jone Jonssyne i Kroſſ-|hollte - - - - 2. | fra Sr Snorra Jonsvyne ä | Helgafelle 1721 ― 4. | fra Gudmunde Steinsſyne | Skolameiſtara, 1721 — 5. | Hin bloden, ſem fleire eru hefi hefi eg feinged ä Islande | epter 1702. ur ymſum stod-|um, ſitt, ſo ad segia, um | hverium ſtad. | Fra Logmannenum Pale Jonſſyne |feck eg ä Islande | 2. blod samfost ur Olafs Sogu | Helga, enn hann hafdi þau feing |ed af Sera Gudbrande ä Fro | stastodum, og qvadſt Sera Gud|brandr alldregi hafa ätt mei |ra ur þeire bök. | Eg sleingde þeſſum blodum | ſaman vid hin, enn veit nu | eige, hvert þau hafi vered | ur þeſſari bök, eda ſieu “
  • „nockur af þeim, er eg nu epter-|lits ſie ad vera ur odrum Exem-|plaribus. | Eins kynni vera nockur af þeim | blodum er eg feinged hefi af |fra Sera Snorra og eda Gudmunde |Steinsſyni, hafa vered ur od-|rum Exemplaribus, enn þeſſu | Asgrims bokar ſlitre. | þar ä rydr eigi mikit.“
  • „þessa fragmenta liggia | i rettre ordu.“

Uppruni og ferill

Uppruni

Skrevet i Island. Kristian Kålund har dateret håndskriftet til ca. 1300, mens Oscar Albert Johnsen og Jón Helgason (Den store saga om Olav den Hellige s. 914) mener, at håndskriftet må være lidt yngre, og de daterer det til ca. 1325.

Ferill

Ifølge Arne Magnussons beretning på AM-sedlerne tilhørte håndskriftet digteren Ásgrimur MagnússonHöfði i Höfðaströnd.

Aðföng

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Katalogiseret 19 januar 2000 af EW-J.

Viðgerðarsaga

Håndskriftet var fotograferet i 1972.

Håndskriftet var indbundet 07 december 1972-09 marts 1973.

Myndir af handritinu

70 mm 70mm 138 1972 s/h fotografier AM 73 c fol. 1972

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Saga Ólafs konungs hins helga, Fornmanna sögur1829; IV
Den store Saga om Olav den Helligeed. Jón Helgason, ed. Oscar Albert Johnsens. 12:5-21:1
Saga Ólafs konungs hins helga, Fornmanna sögur1830; V
1972
1972
Antiquités Russesed. C. C. RafnI: s. 427
« »