Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

SÁM 49

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Trúarrit; Ísland, 1825-1831

Nafn
Hallgrímur Pétursson 
Fæddur
1614 
Dáinn
27. október 1674 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur; Skrifari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Egill Eldjárnsson 
Fæddur
6. maí 1725 
Dáinn
29. desember 1802 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Vigfússon eldri 
Fæddur
15. september 1643 
Dáinn
30. júní 1690 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Samsonarson, Marínó 
Fæddur
24. janúar 1931 
Dáinn
16. september 2010 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður; Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Titilsíða

Drottins vors Jesú Kristi fæðingarhistoría: Með einfaldri textans útskýringu: Í þrjátíu kapitulum innréttuð eftir þeim þrjátíu fæðingarsálmum af sr. Stefáni Halldórssyni presti að Myrká. Skrifað á Hólum í Hjaltadal á sjálfa Pálsmessu, árið 1771. Gylfi Magnússon, biskup Hólastiftis. Enn á ný uppskrifað anno 1825.

Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, eður fjórtán heilagar hugleiðingar sem lesast kunna á fyrstu sjö dögum sumars og vetrar til guðrækilegrar brúkunar. Samanskrifaðar af séra Jóni Guðmundssyni seinast presti að Reykjadal. Prentaðar í Hrappsey af Magnúsi Móbert, 1794. Enn á ný uppskrifaðar af S.S.S. Syðri-Fljótum 1828, þann 16. febrúar.

Innihald

1(1r-67v (bls. 1-136))
Drottins vors Jesú Kristí fæðingarhistoría með einfaldri textans útskýringu
Aths.

Ritið er samið upp úr Fæðingarsálmum Gunnlaugs Snorrasonar.

1.1(2r-2v (bls. 3-4))
1. kapituli. Um skattskriftina
Titill í handriti

„1. kapituli. Um skattskriftina. Inngangurinn.“

Upphaf

Mín sál! Lyftum nú um stundir …

Niðurlag

„… þínu nafni til lofs og dýrðar. Amen.“

1.1.1(2v-4r (bls. 4-8))
Textinn
Titill í handriti

„Textinn.“

Upphaf

En það bar til í þann tíma …

Niðurlag

„ … að þín verði dýrðin og vor velferðin. Amen.“

1.2(4r-7r (bls. 8-13))
2. kapituli. Um fæðingu Kristí og reyfana
Titill í handriti

„2. kapituli. Um fæðingu Kristi og reyfana.“

Upphaf

Þá þau voru þar þá kom tími að hún skyldi fæða sinn frumgetinn son …

Niðurlag

„ … Bænheyr það fyrir þíns nafns sakir. Amen.“

1.3(7r-9v (bls. 13-18))
3. kapituli. Um boðskap engilsins til fjárhirðanna
Titill í handriti

„3. kapituli. Um boðskap engilsins til fjárhirðanna.“

Upphaf

Og fjárhirðar voru þar í sama byggðarlagi vakandi …

Niðurlag

„ … og gleðjast þar af þínum dýrðarljóma um allar aldir. Amen.“

Skrifaraklausa

1825; 18:18:18.“

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 7r.

1.4(9v-11v (bls. 18-22))
4. kapituli. Um lofsöng englanna
Titill í handriti

„4. kapituli. Um lofsöng englanna.“

Upphaf

Og jafnskjótt var þar hjá englinum margfjöldi himneskra hersveita …

Niðurlag

„ …með föður og heilögum anda, að lofa og prísa um allar eilífðir. Amen.“

1.5(12r-14v (bls. 23-28))
5. kapituli. Um reisu fjárhirðanna til Betlehem
Titill í handriti

„5. kapituli. Um reisu fjárhirðanna til Betlehem. Textinn.“

Upphaf

Og þá er englarnir fóru frá þeim til himins …

Niðurlag

„ … Bænheyr það fyrir þíns nafns skuld. Amen.“

Skrifaraklausa

1825; dagur 21. ágúst; S. S. S.“

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 12r.

1.6(14v-17r (bls. 28-33))
6. kapituli. Um heimreisu hirðanna og þeirra þakklæti
Titill í handriti

„6. kapituli. Um heimreisu fjárhirðanna og þeirra þakklæti. Textinn.“

Upphaf

Og fjárhirðarnir snéru aftur …

Niðurlag

„ … á landi lifandi manna. Heyr það ó! herra, fyrir þíns nafns skuld. Amen.“

Skrifaraklausa

„S. S. S.; dag 1. september 1825; 1825.

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 15r.

1.7(17r-19r (bls. 33-37))
7. kapituli. Um umskurn Kristi
Titill í handriti

„7. kapituli. Um umskurn Kristi. Textinn og hljóðar þannig.“

Upphaf

Og þá átta dagar voru liðnir að barnið skyldi umskerast …

Niðurlag

„ … í lífi og dauða, upprisu og eilífð. Amen.“

1.8(19v-21r (bls. 38-41))
8. kapituli. Um nafn Jesús
Titill í handriti

„8. kapituli. Um nafn Jesús (segir textinn).“

Upphaf

Minnstu hér út af mín sál …

Niðurlag

„ … gef þú oss sæti Jesú, fyrir þíns blessaða hjálpfærandi nafns sakir. Amen.“

1.9(21v-23v (bls. 42-46))
9. kapituli. Um reisu vitringanna til Jerúsalem og spurningu Heródesar til kennimannanna
Titill í handriti

„9. kapituli. Um reisu vitringanna til Jerúsalem og spurningu Heródesar til kennimannanna etc.“

Upphaf

Nær Jesús var fæddur í Betlehem …

Niðurlag

„ … þér sé lof og dýrð um aldir alda. Amen.“

Skrifaraklausa

1825; S. S. S.; 25. september.

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 21v.

1.10(24r-25v (bls. 47-50))
10. kapituli. Um falsráð Heródesar til vitringanna
Titill í handriti

„10. kapituli. Um falsráð Heródesar til vitringanna.“

Upphaf

Þá kallaði Heródes vitringana til sín heimuglega …

Niðurlag

„ … fá að sjá þig auglitis til auglitis um alla eilífð. Amen.“

Skrifaraklausa

1825.

Aths.

Ártalið kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 24r.

1.11(26r-28r (bls. 51-55))
11. kapituli. Um bæn og offur vitringanna
Titill í handriti

„11. kapituli. Um bæn og offur vitringanna. Etc.“

Upphaf

Sem þeir höfðu nú konunginum …

Niðurlag

„ … þú offraðir Guði vor vegna til sætleikans ilms, verðum fullkomnir og helgaðir að eilífu. Amen.“

Skrifaraklausa

1825.

Aths.

Ártalið kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 26r.

1.12(28v-30v (bls. 56-60))
12. kapituli. Um hreinsun Maríu
Titill í handriti

„12. kapituli. Um hreinsun Maríu. Etc.“

Upphaf

Og þá dagar hennar hreinsunar komu eftir Móses lögum …

Niðurlag

„ … Í himnaríkis dýrð og gleði. Eilíflega, bænheyr það, fyrir þíns nafns sakir. Amen.“

1.13(31r-33v (bls. 61-66))
13. kapituli. Um þann guðhrædda Símon
Titill í handriti

„13. kapituli. Um þann guðhrædda Símon. Etc.“

Upphaf

Og sjá að einn maður var í Jerúsalem …

Niðurlag

„ … að sjá þig og skoða fyrir utan alla skuggjá um aldir alda. Amen.“

1.14(33v-35v (bls. 66-70))
14. kapituli. Um lofsöng Símons
Titill í handriti

„14. kapituli. Um lofsöng Símons. Etc.“

Upphaf

Og þá er foreldrarnir höfðu barnið Jesúm …

Niðurlag

„ … blessaði ljósanna faðir, fyrir sonar þíns forþénustu. Amen.“

1.15(35v-37r (bls. 70-73))
15. kapituli. Um spádóm Símons út af Kristó
Titill í handriti

„15. kapituli. Um spádóm Símons út af Kristó.“

Upphaf

Og Jósep og hans móðir undruðust það …

Niðurlag

„ … og heilögum anda sé lof og dýrð að eilífu. Amen.“

1.16(37v-39r (bls. 74-77))
16. kapituli. Um Önnu spákonu
Titill í handriti

„16. kapituli. Um Önnu spákonu.“

Upphaf

Og þar var Anna spákona …

Niðurlag

„ … bænheyr það fyrir þíns blessaða nafns sakir. Amen.“

Skrifaraklausa

1825, 15. nóvember.

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 37v.

1.17(39r-41r (bls. 77-82))
17. kapituli. Um heimreisu Jóseps og Maríu
Titill í handriti

„17. kapituli. Um heimreisu Jóseps og Maríu.“

Upphaf

Og er þau höfðu allt fullkomnað eftir lögmáli drottins …

Niðurlag

„ … og þróast svo þau mættu verða þínu nafni til lofs og dýrðar um tíma og eilífð. Amen.“

Skrifaraklausa

1825.

Aths.

Blaðsíðutal: 80; hér vantar í blaðsíðutal og bætt hefur verið við blaðsíðutal 80: „og 1“hugsanlega með annarri hönd og öðru bleki. Efnislega virðist ekki vanta í frásögnina.

Ártalið kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 39r.

1.18(41r-42v (bls. 82-85))
18. kapituli. Um vitrun Jóseps
Titill í handriti

„18. kapituli. Um vitrun Jóseps, etc.“

Upphaf

En þá þeir voru burt farnir …

Niðurlag

„ … að sjá þig og skoða fyrir utan alla skuggsjá um aldir alda. Amen.“

Aths.

Hér er vitnað í Matt.: 2. v: 12 (sbr. bls. 82; blaði 41r) en í Hólaútgáfunni frá 1771 er tilvitnunin í Matt.: 2, v: 14 (sbr. bls. 89).

1.19(43r-45r (bls. 86-90))
19. kapituli. Um reisu Jóseps og Maríu til Egyptalands
Titill í handriti

„19. kapituli. Um reisu Jóseps og Maríu til Egyptalands, etc. Texti“

Upphaf

Og hann stóð upp tók barnið og móður þess til sín um nótt …

Niðurlag

„ … prísa þig og forlista oss um allar aldir. Amen.“

1.20(45r-47r (bls. 90-94))
20. kapituli. Um barnamorð Heródesar
Titill í handriti

„20. kapituli. Um barnamorð Heródesar, etc.“

Upphaf

Þá Heródes sá nú að hann var gabbaður af vitringunum varð hann æfareiður …

Niðurlag

„ … svo ég undir þínum hlífðarskildi megi vaka og sofa, lifa og deyja í Jesú nafni. Amen - Amen.“

1.21(47r-49r (bls. 94-99))
21. kapituli. Um sorgarópið í Rama
Titill í handriti

„21. kapituli. Um sorgarópið í Rama, etc. Textinn.“

Upphaf

Þá uppfylltist hvað sagt er fyrir …

Niðurlag

„ … Unn þú oss þessa fyrir þíns blessaða nafns sakir. Amen.“

Aths.

Blaðsíðutal: 97; hér vantar í blaðsíðutal og bætt hefur verið við blaðsíðutal 97: „og 8“hugsanlega með annarri hönd og öðru bleki. Efnislega virðist ekki vanta í frásögnina.

1.22(49r-51r (bls. 99-103))
22. kapituli. Um dauða Heródesar
Titill í handriti

„22. kapituli. Um dauða Heródesar, etc.“

Upphaf

En þá Heródes var dauður …

Niðurlag

„ … Heyr það í Jesú nafni. Amen.“

1.23(51r-53r (bls. 103-107))
23. kapituli. Um heimreisu Jóseps úr Egyptalandi
Titill í handriti

„23. kapituli. Um heimreisu Jóseps úr Egyptalandi, etc.“

Upphaf

Hann (Joseph) stóð upp, tók barnið og móður þess til sín …

Niðurlag

„ … Á landi lifandi manna. Heyr það fyrir þína forþénust. Amen.“

Skrifaraklausa

1825.

Aths.

Ártalið kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 51r.

1.24(53r-55v(bls. 107-112))
24. kapituli. Um árlega reisu foreldra Jesú til Jerúsalem
Titill í handriti

„24. kapituli. Um árlega reisu foreldra Jesú til Jerúsalem, etc. Textinn.“

Upphaf

Og hans foreldrar gengu árlega árs til Jerúsalem …

Niðurlag

„ … að halda eilífan sabbatsdag með þér í dýrðinni. Amen.“

1.25(55v-57v (bls. 112-116))
25. kapituli. Um það þegar foreldrarnir söknuðu barnsins á leiðinni
Titill í handriti

„25. kapituli. Um það þegar foreldrarnir söknuðu barnsins á leiðinni, etc.“

Upphaf

Og er þeir dagar voru liðnir …

Niðurlag

„ … Heyr það og bænheyr fyrir sjálfs þíns nafns sakir. Amen. Amen.“

1.26(57v-59v (bls. 116-120))
26. kapituli. Um leitina eftir Jesú
Titill í handriti

„26. kapituli. Um leitina eftir Jesú, etc.“

Upphaf

Og þá er þau fundu hann ei …

Niðurlag

„ … Heyr það ó Jesú fyrir þína dýru forþénustu. Amen.“

Skrifaraklausa

1825, S.S.S.“

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 57v.

1.27(59v-61v (bls. 120-124))
27. kapituli. Um samtal Kristí við hina skriflærðu í musterinu
Titill í handriti

„27. kapituli. Um samtal Kristí við hina skriflærðu í musterinu.“

Upphaf

Og það skeði svo eftir þjrá daga …

Niðurlag

„ … bæði í gleði og sorg, lífi og dauða. Þér sé bæði á himni og jörðu lof og prís að eilífu. Amen.“

Skrifaraklausa

1825.

Aths.

Ártalið kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 60r.

1.28(61v-63v (bls. 124-128))
28. kapituli. Um samtal Kristí og Maríu
Titill í handriti

„28. kapituli. Um samtal Kristí og Maríu“

Upphaf

Og er þau sáu hann brá þeim við …

Niðurlag

„ … Sem eru þér þægir, svo ég verði þinn bæði lífs og liðinn. Amen.“

1.29(63v-65r (bls. 128-131))
29. kapituli. Um hlýðni og undirgefni Jesú við sína foreldra
Titill í handriti

„29. kapituli. Um hlýðni og undirgefni Jesú við sína foreldra, etc.“

Upphaf

Og hann fór með þeim ofan og kom til Nasaret …

Niðurlag

„ … og þínir samarfar í dýrðinni. Amen.“

1.30(65r-67v (bls. 131-136))
30. kapituli. Um daglegan þroska og framför barnsins Jesú
Titill í handriti

„Þrítugasti kapituli. Um daglegan þroska og framför barnsins Jesú, etc.“

Upphaf

Og Jesú jókst aldur og viska og náð hjá Guði og mönnum …

Niðurlag

„ … Og þakkir og heiður og kraftur og styrkleiki. Amen frá eilífð til eilífðar. Amen.“

Skrifaraklausa

„Enduð eftir Kristí hingaðburð þessi bók 1825 [ooo] 5. desember af Sigurði Sigurðssyni. Finis. Endir. Tantum. 18 ára gamall 1826.

„Sigurður Sigurðsson á Fljótum.

Aths.

Þetta er skrifað á blað 67v.

Þessi endurtekning á nafni skrifarans að viðbættu heimilisfangi er neðst á blaði 67v.

Hér endar uppskrifað efni Hólaprentsins frá 1771 en í því er nýárssálmur að auki.

2(68r-74v (bls. 137-150))
Guðrækilegar vikubænir
Titill í handriti

„Vikubænir samanteknar af Jóhann Lazino“

Aths.

Trúlega er uppskriftin eftir prentaðri útgáfu (sbr.ópr. skrá um SÁM-handrit): Guðrækilegar vikurbænir 1-3.prent. Hólum 1728, 1733, 1740 (sbr. Gegnir).

2.1(68r-68v (bls. 137-138))
Kvöldbæn á sunnudegi
Titill í handriti

„Sunnudagskvöldbæn.“

Upphaf

Drottinn! Guð! Faðir á himnum …

Niðurlag

„ …kvíða, ástin þín mildileg.“

Aths.

„Lag:Einn herra ég best…“

Efnisorð
2.2(68v-69r (bls. 138-139))
Kvöldbæn á mánudegi
Titill í handriti

„Mánudagskvöldbæn.“

Upphaf

Nú er þessi dagur um liðinn …

Niðurlag

„ …háblessaður í nótt. Amen.“

Aths.

„Lag:Sama og við hitt og svo við öll [ooo].“

Efnisorð
2.3(69r-69v (bls. 139-140))
Kvöldbæn á þriðjudegi
Titill í handriti

„Þriðjudagskvöldbæn.“

Upphaf

Hvernig kann ég þitt nafn nógsamlega að upplifa …

Niðurlag

„ … Ó! Jesú góði, glaðvær að hvíla í nótt, þveginn í þínu blóði, þá mun mér verða rótt. Amen.“

Efnisorð
2.4(69v-70r (bls. 140-141))
Kvöldbæn á miðvikudegi
Titill í handriti

„Miðvikudagskvöldbæn.“

Upphaf

Allra elskuríkasti Guð, náðugi faðir …

Niðurlag

„ … ólukku efni í nótt mér forði hann.“

Skrifaraklausa

„Í upphafsstaf texta (blað 69v) er ártalið „1828““

Efnisorð
2.5(70r-70v (bls. 141-142))
Kvöldbæn á fimmtudegi
Titill í handriti

„Kvöldbæn á fimmtudögum.“

Upphaf

Drottinn Guð faðir, fullur náðar og góðgirni …

Niðurlag

„ … í nótt með englaliði ekki mér bregðist nú.“

Efnisorð
2.6(70v-71r (bls. 142-143))
Kvöldbæn á föstudegi
Titill í handriti

„Kvöldbæn á föstudögum.“

Upphaf

Lofaður veri Guð. Dagurinn er umliðinn …

Niðurlag

„ … og grandi og forði allri pín. Amen.“

Efnisorð
2.7(71r-71v (bls. 143-144))
Kvöldbæn á laugardegi
Titill í handriti

„Laugardagskvöldbæn.“

Upphaf

Þín náð og miskunnsemi, þú náðugasti Guð …

Niðurlag

„ … frels mig frá myrkra meinum, mæðu og heljar pín. Amen.“

Efnisorð
2.8(71v-74v (bls. 144-150))
Vikubænir eignaðar sr. Hallrími Péturssyni
Titill í handriti

„Aðrar vikubænir eignaðar sr. Hallgrími Péturssyni. Kvöldflokkurinn.“

Efnisorð
2.8.1(71v-72r (bls. 144-145))
Fyrsta bæn
Titill í handriti

„1. bæn.“

Upphaf

Ég þakka þér sólin …

Niðurlag

„ … og hvíldardag um alla eilífð. Amen.“

2.8.2(72r (bls. 145))
Önnur bæn
Titill í handriti

„2. bæn.“

Upphaf

Miskunnsami faðir, á þessu mánudagskvöldi …

Niðurlag

„ … fullt tungl um allar aldir og að eilífu. Amen.“

2.8.3(72r-72v (bls. 145-146))
Þriðja bæn
Titill í handriti

„3. bæn.“

Upphaf

Drottinn minn, Guð og faðir …

Niðurlag

„ … Amen, minn herra Jesú, að eilífu amen.“

2.8.4(72v-73r (bls. 146-147))
Fjórða bæn.
Titill í handriti

„4. bæn“

Upphaf

Ó minn Guð …

Niðurlag

„ … með þínum föður og heilögum anda eilíflega lofa og dýrka. Amen.“

2.8.5(73r (bls. 147))
Fimmta bæn
Titill í handriti

„5. bæn.“

Upphaf

Ó þú trúfasti Guð og elskulegi …

Niðurlag

„ … glaður til hvíldar gefa. Amen.“

2.8.6(73r-73v (bls. 147-148))
Sjötta bæn
Titill í handriti

„6. bæn.“

Upphaf

Ó þú góði Guð, þessi föstudagur er nú um liðinn …

Niðurlag

„ … og grandi og forði allri pín. Amen.“

Aths.

Blöð 73 og 74 eru laus í bandinu.

2.8.7(73v-74r (bls. 148-149))
Sjöunda bæn
Titill í handriti

„7. bæn.“

Upphaf

Ó þú góði gæfuríki Guð og faðir …

Niðurlag

„ … og þig herra Jesú ásamt með föðurnum og heilögum anda um alla eilífð lofa og dýrka. Amen.“

2.9(74r-74v (bls. 149-150))
Kvöldsálmur
Titill í handriti

„Einn kvöldsálmur. Tón.: Til þín heilagur herra Guð.“

Upphaf

Blessaða Jesú blessuð und, blessi mig Jesú sæti …

Niðurlag

„ … syngjum hátt amen, já utan enda. Amen.“

Skrifaraklausa

„Í skrautbekk við lok þessa hluta er ártalið 1828 (sbr. bl. 74v,bls. 150)“

Aths.

Hallgrímur Pétursson er einnig höfundur þessa sálms (sbr. http://brandur.eyjar.is/skalholt/).

3(75r-129v (bls. 151-262))
Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, eður fjórtán heilagar hugleiðingar sem lesast kunna á fyrstu sjö dögum sumars og vetrar til guðrækilegrar brúkunar.
Titill í handriti

„Tvisvar siöfalt misseraskiptaoffur, eður fjórtán heilagar hugleiðingar sem lesast kunna á fyrstu sjö dögum sumars og vetrar til guðrækilegrar brúkunar. Samanskrifaðar af séra Jóni Guðmundssyni seinast presti að Reykjadal. Prentaðar í Hrappsey af Magnúsi Móbert, 1794. Enn á ný uppskrifaðar af SSS Syðri-Fljótum 1828, þann 16. febrúar.“

Upphaf

Sjö hugleiðingar sem lesast kunna í inngöngu sumars. Inngangurinn …

Niðurlag

„ … hann vetur og sumar vér áköllum, hann vetur og sumar líkni oss öllum“

Skrifaraklausa

1828, 16. september.

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 75v.

Eftirfarandi eru hugleiðingar af sumrinu, sólinni, ljósinu, deginum, hitanum, sæðinu eða blómstrunum, regninu; af vetrinum, tunglinu, nóttinni, kuldanum, visnuninni, snjónum auk sálmaversa við misseraskipti.

3.1(76r-82r (bls. 153-165))
1. hugleiðing af sumrinu. Lúk.
Titill í handriti

„Fyrsta hugleiðing af sumrinu. Skoðið fíkjutréð og öll önnur tré. Nær þeirra aldin tekur rót að springa, þá vitið að sumarið er nálægt.“

Upphaf

Það ný upprunna sumar skyldi vekja í oss …

Niðurlag

„ … drottins Jesú Kristi blessað frá eilífð til eilífðar. Amen.“

Skrifaraklausa

1828, 17. september.

Aths.

Þetta kemur fram í upphafsstaf texta á blaði 76v.

3.2(82r-85r (bls. 165-171))
2. hugleiðing af sólunni
Titill í handriti

„2. hugleiðing af sólunni. Sálm: 113. Frá uppgöngu sólarinnar og allt til hennar niðurgöngu sé lofað nafn drottins.“

Upphaf

Þar er enginn hlutur svo dýrmætur til á himni og jörðu …

Niðurlag

„ … hið saklausa lambið drottins sem burt tókst heimsins syndir. Þér sé lof og dýrð að eilífu. Amen.“

3.3(85r-87r (bls. 171-175))
3. hugleiðing af ljósinu
Titill í handriti

„3. hugleiðing af ljósinu. Sálm: 43, v: 3. Drottinn send þitt ljós og þinn sannleika að þau leiðtogi oss, etc.“

Upphaf

Þau hin þykku skýin …

Niðurlag

„ … heldur mun eilíflega lifa. Amen.“

3.4(87r-90r (bls. 175-181))
4. hugleiðing af deginum
Titill í handriti

„4. hugleiðing af deginum. Jóh.: 11, v: 9. Eru þar ekki tólf stundir í degi? Ef nokkur gengur um daginn sá steytir sig eigi því hann sér ljós þessa heims.“

Upphaf

Slepptu mér nú því það dagar sagði Guðs sonur …

Niðurlag

„ … lof og dýrð frá eilífð til eilífðar. Amen.“

3.5(90r-92v (bls. 181-186))
5. hugleiðing af hitanum
Titill í handriti

„5. hugleiðing af hitanum. Jerem: 17, v: 7, 8. Blessaður sé sá maður sem reiðir sig upp á drottin og drottinn mun vera hans athvarf. Hann er eins sem það tré hjá vatni er plantað og sem útbreiðir sínar rætur hjá einum læk. Hann mun ekki óttast þó hitinn komi.“

Upphaf

Af því hitinn er helst um sumar …

Niðurlag

„ … og huggunar fyrir Jesúm Kristum. Amen.“

3.6(92v-95r (bls. 186-191))
6. hugleiðing af sæðinu eða blómstrunum
Titill í handriti

„6. hugleiðing af sæðinu eða blómstrunum. Hyggið að akurliljugrösum hvernig þau vaxa, þau vinna ekki né spretta en ég segi yður að Salómon í allri sinni dýrð var ekki svo skrýddur sem eitt af þeim. Matth.: 6, v: 28 og 29.“

Upphaf

Það fyrsta efni til allra jurtagrasa og blómstra …

Niðurlag

„ … Bænheyr það fyrir þína forþénustu. Amen.“

3.7(95r-98v (bls. 191-198))
7. hugleiðing af regninu
Titill í handriti

„7. hugleiðing af regninu. Es.: 30, v: 24. Drottinn mun gefa þínu sæði regn, hvar með þú munt sá jörðina“

Upphaf

Að síðustu skulum vér nú draga oss andlegar hugleiðingar af regninu …

Niðurlag

„ … Blessuð sértu heilög þrenning og þú ódauðlega eining í frá þessu og um alla eilífð amen. Fyrir Jesúm Kristum. Amen.“

3.8(99r-102r (bls. 199-205))
Sjö hugleiðingar af vetrinum
3.8.1
Sjö hugleiðingar sem lesast mega í inngöngu vetrar. 1. hugleiðing af vetrinum
Titill í handriti

„Sjö hugleiðingar sem lesast mega í inngöngu vetrar. 1. hugleiðing af vetrinum. Sálm: 104, v: 24. Drottinn! Hvörsu eru þín verk svo mörg og stór, öllum hefur þú þeim með vísdómi niðurskipað. Jörðin er full af Guðs miskunnsemi.“

Upphaf

Forsjón og fyrirhyggja hins lifand[i] Guðs …

Niðurlag

„ … eftir sínum dýrðar ríkidómi í drottni vorum Kristi Jesú. Amen.“

Skrifaraklausa

1828, 29. nóvember.

Aths.

Þetta er skrifað í upphafsstaf texta á blaði 99r.

3.8.2(102r-103v (bls. 205-208))
2. hugleiðing af tunglinu
Titill í handriti

„2. hugleiðing af tunglinu. Sálm.: 136, v: 1 og 9. Þakkið Drottni því hann er góður og hans miskunnsemi varir eilíflega; honum sem gjörði tunglið og stjörnurnar að stjórna nóttinni því hans miskunnsemi varir eilíflega.“

Upphaf

Að vetri og birtu er tunglið það himinljós …

Niðurlag

„ … hverjum að sé dýrð og vald að eilífu. Amen.“

3.8.3(103v-106v (bls. 208-214))
3. hugleiðing af myrkrinu
Titill í handriti

„3. hugleiðing af myrkrinu. Jóhann: 12, v: 13.“

Upphaf

Gangið þá stund, þér hafið ljósið svo myrkrið höndli yður ekki …

Niðurlag

„ … honum sé lof og dýrð frá eilífð til eilífðar. Amen.“

3.8.4(106v-109r (bls. 214-219))
4. hugleiðing af nóttunni
Titill í handriti

„4. hugleiðing af nóttunni. Sálminn: 77, v: 3. Ég leitaði drottins á minnar neyðar degi. Mín hönd var um nóttina útrétt og lét ei af. Mín sál vildi ei láta sér hugsvala, etc.“

Upphaf

Vel og vísdómslega hefur hin guðdómlega speki því niður skikkað …

Niðurlag

„ … mættum öðlast eilífan dýrðar dag í himneskum friði og fögnuði. Amen.“

3.8.5(109r-111v (bls. 219-224))
5. hugleiðing af kuldanum
Titill í handriti

„5. hugleiðing af kuldanum. Matt.: 24, v: 11. Með því ranglætið er orðið margfallt mun kólna kærleikur margra.“

Upphaf

Af Guðs anda kemur frostið …

Niðurlag

„ … inn í það eilífa dýrðar sumar, fyrir þíns nafns og elsku sakir. Amen.“

3.8.6(111v-114v (bls. 224-230))
6. hugleiðing af visnaninni
Titill í handriti

„6. hugleiðing af visnaninni. Matt.: 7, v: 17. Eitt gott tré getur ekki fært vondan ávöxt og eitt fúið tré getur ekki borið góðan ávöxt; hvert það tré sem ei ber góðan ávöxt skal upp höggvast og í eld kastast.“

Upphaf

Það er eðli vetrarins að hleypa visnan í trén …

Niðurlag

„ … Bænheyr það fyrir þíns blessaða nafns sakir. Amen.“

3.8.7(114v-117r (bls. 230-237))
7. hugleiðing af snjónum
Titill í handriti

„Sjöunda hugleiðing af snjónum. Es.: 55, v: 10, 11. Eins og regnið og snjórinn niður falla frá himninum og koma ekki þangað aftur, heldur vökva hana yfirfljótanlega og gjöra hana ávaxtasama, svo skal mitt orð vera sem skal út ganga af mínum munni. Það skal ekki koma tómt til mín aftur.“

Upphaf

Það er eftirtektarvert að drottinn líkir í þessari málsgrein …

Niðurlag

„ … og heilögum anda, sé lof og dýrð að eilífu amen í Jesú nafni. Amen.“

Skrifaraklausa

„Í upphafsstaf texta (blað 115r) er skrifað„1828, 16. desember.““

Aths.

„Sole deó, gloria.“

3.9(117r-117v (bls. 237-238))
Bænar- og þakklætisvers í sumarinngöngu; kveðin af prófastinum Sigfúsi J.S.
Höfundur

Sigfús J. S.

Titill í handriti

„Bænar- og þakklætisvers í sumarinngöngu; kveðin af prófastinum Sigfúsi J.S. Með tón.: Eilíft lífið er æskilegt, etc. “

Upphaf

Rennur oss upp að nýju nú …

Niðurlag

„ … í sumars eilífar samvistir sjálfur tak vora sál. Amen.“

Aths.

Í útgáfunni 1794 eru einnig vers í sumar útgöngu og vers í vetrar inngöngu (sbr. Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, útg. 1794:144-146). Vers á bls. 144-146 í útgáfu koma fyrir á blöðum 119r-119v í handriti.

Efnisorð
3.10(117v-118r (bls. 238-239))
Vers í útgöngu vetrar
Titill í handriti

„2. í útgöngu vetrar. Tón.: Ó, Guð vor faðir sem í himnaríki ert.“

Upphaf

Himneska föðurs hjartagæsku hlýindin …

Niðurlag

„ … en enginn hlutur oss frá þér, ó Jesú, Jesú, skilji.“

Aths.

Í útgáfunni 1794 er sálmur um inngöngu sumars og annar um inngöngu vetrar á eftir þessu versi í handriti (sbr. Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, útg. 1794:147-150). Þessum sálmum er sleppt í handriti.

3.11(118r-119r (bls. 239-241))
Sálmur í inngöngu sumars, kveðinn af Sr. Magnúsi E. S.
Höfundur

Magnús Einarsson í Tjörn

Titill í handriti

„3. Í inngöngu sumars, kveðinn af sr. Magnúsi Einarssyni. Tón.: Herra þér skal heiður…“

Upphaf

Allir dagar eiga kvöld um síðir …

Niðurlag

„ … sorg og sárin oss gef árin, eilífra sumar gæða. Amen.“

Aths.

Í útgáfunni 1794 eru einnig sálmur í inngöngu vetrar (sbr. Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, útg. 1794:154-157). Sálmur er á bls. 154-157 á blöðum 119v-120ví handriti.

Höfundurinn Magnús Einarsson er frá Tjörn (sbr. http://brandur.eyjar.is/skalholt/).

3.12(119r (bls. 241))
Sumarheilsan
Titill í handriti

„4. Kveðin af prófastinum sr. Hallrími E. J. S. Tón.: Hjartað þankar… “

Upphaf

Salvi blóma, sumarið rétta …

Niðurlag

„ … þig vetur og sumar vér áköllum, vetur og sumar líkna oss öllum.“

3.13(119r-119v (bls. 241-242))
Vers í sumar útgöngu
Titill í handriti

„1. vers í inngöngu vetrar [ooo] í sumars útgöngu. Tón.: Lofið Guð, lofið hann hver sem kann, etc.“

Upphaf

Lofum Guð, liðið er sumarið …

Niðurlag

„ … eilíft sumar yndisþýtt upp aftur runnið“

Aths.

Röðin er önnur handriti en útgáfunni 1794; hér er vers af bls. 144-145 (sbr. Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, útg. 1794:144-145).

3.14(119v (bls. 242))
Vers í vetrar inngöngu
Titill í handriti

„2. Í inngöngu vetrar. Tón.: Sælir eru þeir allir nú, etc.“

Upphaf

Stríðsmerki Jesú undir enn …

Niðurlag

„ …líka deyja nær héðan fer og syngja eilíft, Eyja.“

Aths.

Röðin er önnur í handriti en útgáfunni 1794; hér er vers af bls. 145-146 (sbr. Tvisvar sjöfalt misseraskiptaoffur, útg. 1794:145-146).

3.15(119v-120v (bls. 242-244))
Sálmur í inngöngu vetrar
Titill í handriti

„3. sálmur í inngöngu vetrar. Tón.: Ó drottinn allsvaldandi, etc.“

Upphaf

Ó drottinn allsvaldandi, undir hvers stjórn …

Niðurlag

„ … en unum best við eilífa Síons söngva. Amen.“

Aths.

3.16(120v-121r (bls. 244-245))
Sumarheilsan
Titill í handriti

„4. Sumarkveðja. Tón.: Hjartað þankar, hugur, etc.“

Upphaf

Far vel sumarið fágað blóma …

Niðurlag

„ … Hann vetur og sumar líkni oss öllum.“

Aths.

Hér endar Tvisvar sjöfalt Misseraskiptaoffur.

4(121r-129v (bls. 245-262))
Bænir
Efnisorð
4.1(121r-123r (bls. 245-249))
Bæn eftir prédikun
Höfundur

Sigurður Jónsson

Titill í handriti

„Ein hjartnæm bæn eftir prédikun og lestur, gjörð og iðulega brúkuð af prófastinum sál. séra Sigurði Jónssyni í Holti. Í litlu umbreytt.“

Upphaf

Ó, þú eilífi Guð og miskunnsemdanna blessaði faðir …

Niðurlag

„ … í nafni þíns elskulegasta sonar Jesú Krists. Amen.“

Skrifaraklausa

„1828 þann 20. des.“

Aths.

Þetta var sett inn í upphafsstaf bænarinnar (blað 121r; bls. 245).

Efnisorð
4.2(123r-127v (bls. 250-258))
Þrjár hátíðarbænir eftir Egill Eldjárnsson að Útskálum í Garði
Titill í handriti

„Þrjár hátíðarbænir í ljóðum gjörðar af séra Agli Eldjárnssyni að Útskálum í Garði.“

Aths.

Hér eru strikað fyrir tveimur dálkum.

Efnisorð
4.2.1(123v-124v (bls. 250-251))
Jólabæn
Höfundur

Egill Eldjárnsson

Titill í handriti

„Bæn á jólunum“

Upphaf

Jesú Kristur, Jesú minn …

Niðurlag

„ … frelsi vort og sálnahirðir. Amen.“

Efnisorð
4.2.2(124r-126r (bls. 251-255))
Páskabæn
Höfundur

Egill Eldjárnsson

Titill í handriti

„Bæn á páskum“

Upphaf

Sól réttlætis, son Guðs …

Niðurlag

„ … Amen kom og leið þitt fólk náðum. Amen.“

Efnisorð
4.2.3(126r-127v (bls. 255-258))
Hvítasunnubæn
Höfundur

Egill Eldjárnsson

Titill í handriti

„Bæn á hvítasunnu“

Upphaf

Ó, þú hvítasunnuherrann hýri …

Niðurlag

„ … eilíflega framin. Amen fyrir Jesúm Kristum. Amen.“

Efnisorð
4.2.4(127r-129r (bls. 259-261))
Nýárssálmur
Titill í handriti

„Nýárssálmur ortur af Þ. M. S. Tón.: Líknarfullur Guð og góður, etc.“

Upphaf

Ó þú lifandi lífsins brunnur …

Niðurlag

„ … þakkir heiður og lofgjörð tía. Amen.“

Skrifaraklausa

„1828.“

Aths.

32 erindi

Ártalið er í upphafsstaf texta á blaði 128r.

4.2.5(129r-129v (bls. 261-262))
Nýársvers
Titill í handriti

„Nýársvers“

Upphaf

Guð gefi oss öllum gleðilegt ár …

Niðurlag

„ … oss færi blíð hér vist og heimför glaða. Amen.“

4.2.6(129v (bls. 262))
Nýársvers
Höfundur

Sigurður Jónsson

Titill í handriti

„2. nýársvers. Með lagi: Guð vor faðir sem í heimi, etc.“

Upphaf

Óskasteinn ertu oss biðjandi, ó Jesú …

Niðurlag

„ … Sé þetta nýársgáfan góð, græðandi mein og kvíða.“

Skrifaraklausa

„Endað þann 29. december 1828 af Sigurði Sigurðssyni á 21 ári síns aldurs“

Aths.

Þessar upplýsingar eru á blaði 129v; bls. 262. Hér eru skil í uppskriftinni.

5(130r-150v (bls. 263-303))
Bænir úr Paradís
Titill í handriti

„Nokkrar bænir úr Paradísaraldingarði, dokt. Jóhann artz.“

Efnisorð
5.1(130r-131r (bls. 263-265))
Þakkargjörð
Titill í handriti

„1. bæn. Þakkargjörð fyrir manndóms[ooo] og fæðingu Jesú Kristí.“

Upphaf

[ ]! ástúðlegi son Guðs, herra Jesú Kristi …

Niðurlag

„ … og þar inni rósemd, frið og farsæld og huggun hljóta og hafa mega.“

Skrifaraklausa

„Bæn á jólum, Maríuboðunardag og vitjunardag.“

1829, dag 7. ágúst.

Aths.

Þetta stendur út á spássíu (bl. 130r, bls. 263) með sömu rithönd og textinn.

Ártali og dagsetningu er komið fyrir í upphafsstaf texta á blaði 130r.

Efnisorð
5.2(131r-131v (bls. 265-266))
Lofgjörðarsálmur fyrir elsku og velgjörðir Krists
Titill í handriti

„2. bæn sem er einn lofgjörðarsálmur til Jesúm Kristum fyrir hans elsku og velgjörðir.“

Upphaf

Ó Jesú Kristi mín elska, minn fögnuður, mitt ljós …

Niðurlag

„ … hans miskunnsemi varir eilíflega. Amen.“

Efnisorð
5.3(131v-133r (bls. 266-269))
Þakkargjörð fyrir upprisu Jesú
Titill í handriti

„3. bæn. Þakkargjörð fyrir Jesú upprisu.“

Upphaf

Herra Jesú, þú sterki Leon af kyni Júða …

Niðurlag

„ … opinberir verða í dýrðinni. Amen.“

Efnisorð
5.4(133r-134r (bls. 269-271))
Þakkargjörð fyrir uppstigningu Jesú
Titill í handriti

„4. bæn. Þakkargjörð fyrir Jesú uppstigning.“

Upphaf

Herra Jesú Kristi, þú öflugi sigurhöfðingi …

Niðurlag

„ … kom herra Jesú og tak mig til þín. Amen.“

Efnisorð
5.5(134r-136v (bls. 271-274))
Þakkargjörð fyrir heilaga andasending
Titill í handriti

„5. bæn. Þakkargjörð fyrir heilaga andasending.“

Upphaf

Ó, þú allra kærasti herra Jesú Kristi, hvernig kann ég nógsamlega að þakka …

Niðurlag

„ … og síðar meir frá augliti til auglitis. Amen. Í Jesú nafni Amen.“

Skrifaraklausa

„Bæn á hvítasunnu.“

Aths.

Þetta stendur út á spássíu (blaði 134r; bls. 271) með sömu rithönd og textinn.

Efnisorð
5.6(136v-141v (bls. 274-284))
Vikubænir eftir Jón Vigfússon
Titill í handriti

„Vikubænir gjörðar af sál. sr. Jóni Vigfússyni sóknarpresti að Skarði í Meðallandi.“

5.6.1(136v-137r (bls. 274-275))
Sunnudagskvöldbæn
Titill í handriti

„Sunnudagskvöldbæn.“

Upphaf

Heilagi faðir á himnum …

Niðurlag

„ … Bænheyrðu mig himneski faðir í Jesú, þíns sonar, blessaða nafni. Amen.“

Skrifaraklausa

„1830.“

Aths.

Ártalið er í upphafsstaf texta á blaði 136v.

Efnisorð
5.6.2(137r-137v (bls. 275-276))
Mánudagskvöldbæn
Titill í handriti

„Kvöldbæn á mánudaginn.“

Upphaf

Náðarríki Guð og himneski faðir …

Niðurlag

„ … aldrei munu við mig skilja [oooo] himeskra vellystinga. Amen.“

Aths.

Bls. 276 er ranglega tölusett sem bls. 376.

5.6.3(138r-138v (bls. 277-278))
Þriðjudagskvöldbæn
Titill í handriti

„Þriðjudagskvöldbæn.“

Upphaf

Ó, þú eilífi Guð og drottinn …

Niðurlag

„ … eilífa umgengni hafa. Amen.“

5.6.4(138v-139r (bls. 278-279))
Miðvikudagskvöldbæn
Titill í handriti

„Miðvikudagskvöldbæn.“

Upphaf

Blessaður að eilífu sértu himneski Guð og faðir …

Niðurlag

„ … á þeim óendanlega gleðinnar degi. Amen.“

5.6.5(139v-140r (bls. 280-281))
Fimmtudagskvöldbæn.
Titill í handriti

„Fimmtudagskvöldbæn“

Upphaf

Gæskuríki himneski Guð og faðir …

Niðurlag

„ … drottinn minn fyrir þíns blessaða nafns sakir. Amen.“

5.6.6(140r-141r (bls. 281-283))
Föstudagskvöldbæn
Titill í handriti

„Föstudagskvöldbæn.“

Upphaf

Sé þér eilíft lof og heiður, drottinn Guð almáttugur …

Niðurlag

„ … herra fyrir þíns nafns sakir. Amen.“

5.6.7(141r-141v (bls. 283-284))
Laugardagskvöldbæn
Titill í handriti

„Laugardagskvöldbæn.“

Upphaf

Þakkir og lof sé þér að eilífu þú drottinn Guð almáttugur …

Niðurlag

„ … heyr mig nú miskunnsamlegi drottinn minn, lofaður og blessaður að eilífu. Amen.“

5.7(141v-147r (bls. 284-295))
Vikubænir eftir Jón Hjaltalín
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Aðrar vikubænir gjörðar af sál. Jóni Hjaltalín.“

5.7.1(141v-142v (bls. 284-286))
Sunnudagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Sunnudagskvöldbæn.“

Upphaf

Ó! þú mildi ljósanna faðir …

Niðurlag

„ …upp gefa andann í þínar miskunnar hendur. Amen.“

Skrifaraklausa

„Í upphafsstaf texta (blað 142r) er skrifað„1830, 14. mars.““

Efnisorð
5.7.2(142v-143r (bls. 286-287))
Mánudagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Mánudagskvöldbæn.“

Upphaf

Ó! þú almáttugi faðir …

Niðurlag

„ … dýrð og sælu hjá þér upp vakna. Amen.“

5.7.3(143r-144r (bls. 287-289))
Þriðjudagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Þriðjudagskvöldbæn.“

Upphaf

Miskunnsami Guð og mildiríki drottinn …

Niðurlag

„ … í himnaríki fyrir þitt blóð og undir. Amen.“

Efnisorð
5.7.4(144r-144v (bls. 289-290))
Miðvikudagskvöldbæn.
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Miðvikudagskvöldbæn“

Upphaf

Lof og [000] þakkir sé þér þú blessaði lífsins og ljóssins herra …

Niðurlag

„ … Bænheyr mig, ó! Jesú. Amen.“

5.7.5(144v-145r (bls. 290-291))
Fimmtudagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Fimmtudagskvöldbæn.“

Upphaf

Almáttugi Guð og æðsti stjórnari allra hluta …

Niðurlag

„ … í þínum brúðkaupssal um alla eilífð. Amen.“

5.7.6(145r-146r (bls. 291-293))
Föstudagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Föstudagskvöldbæn.“

Upphaf

Ó! þú líknsami Guð og lífskröftuga svala lind …

Niðurlag

„ … Jesú fyrir þitt eigið blóð og alla forþénustu. Amen.“

5.7.7(146r-147r (bls. 293-295))
Laugardagskvöldbæn
Höfundur

Jón Hjaltalín

Titill í handriti

„Laugardagskvöldbæn.“

Upphaf

Heilagi Guð, þú yndislega ljós allra sorgmæddra sálna …

Niðurlag

„ …Heiður og þakkargjörð með öllum útvöldum, amen, ó Jesú. Amen.“

5.8(147v-148r (bls. 296-297))
Bæn eftir prédikun
Titill í handriti

„Bæn eftir prédikun.“

Upphaf

Ó þú þríeini Guð faðir og heilagi andi …

Niðurlag

„ … dýrðin þín drottinn, þú sem ljómar og skín. Amen.“

Efnisorð
5.9(148v-150r (bls. 298-301))
Bæn um Krists pínu
Titill í handriti

„Bæn um Kristí pínu.“

Upphaf

Ó herra Jesú Kristí …

Niðurlag

„ … fagnaðar eilíflega njóta, lofaður og blessaður að eilífu. Amen.“

Efnisorð
5.10(150v (bls. 302))
Faðir vor
Upphaf

Faðir vor þú sem ert á himnum …

Niðurlag

„ … lifandi Guð um aldir. Amen.“

Skrifaraklausa

„Enduð þessi bók eftir Kristi hingað fæðing 1831, 19. janúar af Sigurði Sigurðssyni á 23. ári síns aldurs.“

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Bók.

Pappír.

Blaðfjöldi
150 blöð.
Tölusetning blaða
i + 150 + i.

Handritið er í heild sinni óblaðmerkt ; það hefur verið blaðsíðumerkt 3-302; inn í þessa merkingu vantar bls. 81 og 98 og bera bls. 80 og 97 bæði aukanúmer þar sem bætt hefur verið við númer bls. 80 „og 1“ og númer bls. 97„ og 8.“ Efnislega virðist ekki vanta í frásögnina.

Blaðsíða 276 er ranglega tölusett sem blaðsíða 376.

Ástand

  • Ytra band í góðu ástandi en blöð eru víða tekin að losna úr bandinu.
  • Laus blöð eru: bls. 82-85, 147-162. Víða eru kverin laus frá bandinu að hluta og handritið er orðið lúið og þarfnast viðgerðar.
  • Á stöku stað hefur verið skorið af blöðum þannig að texti hefur skrerts, sbr. hluti hlaupandi titla á efri spássíum, s.s.blöð 17 og 18, blöð 26 og 27.

Umbrot

Tvenns konar umbrot - 1)

  • Einn dálkur að undanskildum blöðum 123r-127v (bls. 250-258) þar sem dálkar eru tveir.
  • Fjöldi lína er á bilinu 23-31.
  • Strikað hefur verið fyrir leturfleti blaða með skriftarblekinu; um einstaka undantekningu er þó að ræða (sbr. blöð 97r (bls.195), 99v (bls.200) og 100v (bls. 202) þar sem afmörkun leturflatarins er (nú) gulleit). Frá blaði 142v -150r og áfram (bls. 286 og áfram) virðist einungis hafa verið strikað fyrir efri spássíu.
  • Griporð eru víðast hvar í vinstra horni neðst; það er þó ekki algilt, sbr. t.d. blöð 72v, 73r (bls. 146 og 147) og 118r (bls. 238 og 239) þar sem griporð vantar.

Umbrot - 2)

  • Tveir dálkar: blöð 123r-127v (bls. 250-258).
  • Fjöldi lína er á bilinu 26-30.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Titilsíður og skrautbekkir:

  • Markað er fyrir titilsíðum Fæðingarhistoríunnar (blað 1r; ótölusett) og Misseraskiptaoffranna (blað 75r; bls. 151) með skrautbekkjum allan hringinn. Sú fyrri er auk skreytinga með skriftarblekinu skreytt með rauðum lit og sú seinni gulum.
  • Á tilsíðu aftanverðri (blað 1v) er skrautbekkur í kringum kristilegan texta.
  • Skrautbekkir eru einnig við upphaf 27. kapitula (blað 59v, bls. 120); við upphaf blaðs 65v (bls. 132); við lok uppskriftar Fæðingarhistoríunnar (blað 67v, bls. 136); við lok kafla með sálmum og bænum (blað 74v; bls. 150); við upphaf kaflans um vetrarhugleiðingar (blað 99r, bls. 199); í lok bænar bls. 249 (blað 123r).
  • Víða eru kaflaskil auðkennd með tvístrikun þar sem efri lína er breiðari en sú neðri (sbr. t.d. blað 41r; bls. 82); á einum stað er fyllt í milli línanna með öðrum lit (sjá blað 102r; bls. 205).

Skreyttir upphafsstafir:

  • Í fyrri hluta handrits eru fyrirsagnir og upphafsstafir víða fylltir upp með rauðu bleki, jafnframt skriftarbleki. Í síðari hlutanum er ýmist um skriftarblek eða gulan lit að ræða.

  • Mikið er um upphafsstafi með „ófígúratífu“ skrauti; Algengast er að þeir séu dregnir mjúkum línum og skreyttir laufblaða- eða blómamynstri (sbr. t.d. blöð 2r og 2v, 4v, 9v, 17r, 24r, 26r, 28v, 31r).
  • Einnig eru nokkrir kassalaga upphafsstafir og eru þeir einnig m.a. skreyttir blómum (sbr. blað 7r (bls. 13), 12r (bls. 23), 15r(bls. 29), 33v (bls. 66). Inn í stafina er oft komið fyrir upplýsingum um skriftarár, dag og skrifarann (sbr. t.d. blað 7r (bls. 13), 9v (bls. 18), 12r (bls. 23), 15r (bls. 29)).

Bókahnútar:

  • Bókahnútur er á blaði 1, sums staðar á spássíum, s.s. á neðri spássíu á blaði 28v (bls. 56).

Band

Mögulega samtímaband (185 mm x 150 mm x 32 mm).Tréspjöld og kjölur eru klædd skinni. Kjölur er þrykktur. Spjaldblöð og saurblöð eru úr sömu örkinni þar sem annars vegar er marmarapappírsvend sem vísar upp í spjaldblaðsopnu. Saurblaðshliðarnar eru ljósar að lit og þannig áþekkar lit handritspappírsins.

Fylgigögn

Miði með upplýsingum um gefendur handritsins dagsettur 12.des.1985 ásamt umslagi með haus Stofnunar Árna Magnússonar en á því stendur „SÁM 50“ og „Handrit frá Sveini Einarssyni.“

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi 1825-1831.

Ferill

Á 86. afmælisdegi Einars Ólafs Sveinssonar færði Sveinn Einarsson Árnastofnun, þetta handrit föður síns að gjöf. Handritið mun vera komið að„austan“(sbr. miða í hdr. með haus Stofnunarinnar, undirskrifuðum af Jónasi Kristjánssyni).

Aðföng

Stofnunin fékk handritið að gjöf þann 12. desember 1985.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH tölvuskráði handritið 15.-24.október 2008 og leiðrétti í ágúst 2010, Jón Samsonarson skráði c. 1970. (Sjá vélritaða handritaskrá yfir SÁM-handrit sem varðveitt er á handritasviði Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Gegnir
« »