Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

SÁM 30a

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Gátur, þulur, vísur og sagnir

Nafn
Hallgrímur Pétursson 
Fæddur
1614 
Dáinn
27. október 1674 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur; Skrifari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Steingrímur Thorsteinsson 
Fæddur
19. maí 1831 
Dáinn
21. ágúst 1913 
Starf
Rektor; Skáld 
Hlutverk
Gefandi; Skrifari; Viðtakandi; Höfundur; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kristján Jónsson Fjallaskáld 
Fæddur
21. júní 1842 
Dáinn
9. apríl 1869 
Starf
Vinnumaður; Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld; Safnari; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Gunnar Pálsson 
Fæddur
2. ágúst 1714 
Dáinn
2. október 1791 
Starf
Prestur; Skáld; Rektor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kolbeinn Þorsteinsson 
Fæddur
1731 
Dáinn
1783 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Breiðfjörð Eiríksson 
Fæddur
4. mars 1798 
Dáinn
21. júlí 1846 
Starf
Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld; Skrifari; Bréfritari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Pétursson 
Fæddur
26. apríl 1759 
Dáinn
6. apríl 1827 
Starf
Sýslumaður; Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld; Skrifari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Þorláksson 
Fæddur
13. desember 1744 
Dáinn
21. október 1819 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Bréfritari; Viðtakandi; Skrifari; Þýðandi; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Thoroddsen Þórðarson 
Fæddur
5. október 1819 
Dáinn
8. mars 1868 
Starf
Sýslumaður; Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld; Skrifari; Höfundur; Bréfritari; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Einar Benediktsson 
Fæddur
31. október 1864 
Dáinn
14. janúar 1940 
Starf
Skáld; Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hjálmar Jónsson ; Bólu-Hjálmar 
Fæddur
29. september 1796 
Dáinn
5. ágúst 1875 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari; Heimildarmaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallfreður Örn Eiríksson 
Fæddur
1932 
Starf
 
Hlutverk
Gefandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Aths.
Þjóðfræðisafn I. hluti.
Tungumál textans
Íslenska (aðal); Íslenska

Innihald

1(1r-3r)
Þulur
Aths.

Sólveig Kristjánsdóttir fyrrum húsfreyja á Munkaþverá skráði árið 1966 eftir Jónasínu Helgadóttur frá Hróarsstöðum í Fnjóskadal þá 81 árs.

Skrifað er á þrjú appelsínugul blöð.

Efnisorð
1.1(1r)
Stúlkurnar ganga suður (sunnan) með sjó …
Upphaf

Stúlkurnar ganga suður (sunnan) með sjó …

Niðurlag

„… Hún gengur reist en hógvær um bæinn.“

Efnisorð
1.2(1r)
Hvenær sem ég fljóð finn …
Upphaf

Hvenær sem ég fljóð finn …

Niðurlag

„… og flýr manna styggðin.“

Efnisorð
1.3(2r)
Aðalsteinn á Hesti …
Upphaf

Aðalsteinn á Hesti …

Niðurlag

„… þá skældu mýsnar tvær.“

Efnisorð
1.4(3r)
Fyrst var ég lítil …
Upphaf

Fyrst var ég lítil …

Niðurlag

„… og maðurinn hann Vilhjálmur.“

Efnisorð
2(4r-5r)
Hlaut að þjóna heljar sal …
Höfundur

Eyjólfur Jóhannsson í Sveinatungu, Norðurárdal.

Titill í handriti

„Hestavísur“

Upphaf

Hlaut að þjóna heljar sal …

Niðurlag

„… erfiljóðin Skjóna.“

Aths.

Vísurnar bárust Árnastofnun 1969.

3(6r-26v)
Það gleymist aldrei
Titill í handriti

„Það gleymist aldrei“

Upphaf

Góðir tilheyrendur. Það var víst um 1920 …

Niðurlag

„… kom aftur um borð sagði hann þó.“

Aths.

Skarphéðinn Gíslason frá Vagnsstöðum, Skarði skráði 1966 eða 1967.

Skráð í græna glósubók; skrifað er á rektó síður blaða nema á þau tvö öftustu sem skrifað er á beggja vegna.

4(27r-39v)
Sagnir og gátur
Aths.

Sigurlaug Guðmundsdóttir, Höfn, Hornafirði skráði 1967.

4.1(27r)
Gátur
Efnisorð
4.1.1
Liggur í göngum, lítill sveppur …
Upphaf

Liggur í göngum, lítill sveppur …

Niðurlag

„… Framstíg er sú kind.“

4.1.2
Ein er snót …
Upphaf

Ein er snót …

Niðurlag

„… Glímir hún oft við stála.“

4.1.3
Hver er sá klaufnefur …
Upphaf

Hver er sá klaufnefur …

Niðurlag

„… en talar ekkert.“

4.1.4
Ein er snót …
Upphaf

Ein er snót …

Niðurlag

„… Hennar rófan styttist mjó. “

4.2(28r-28v)
Sendibréf
Aths.

Bréfið er til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar og er svar við þeirri bón hans að Sigurlaug Guðmundsdóttir sendi honum sögur sem hún myndi.

4.3(29r-30v)
Konan með blágráu hyrnuna
Titill í handriti

„Konan með blágráu hyrnuna“

Upphaf

Veturinn 1952 leigðum við systkinin hjá Eyjólfi Stefánssyni …

Niðurlag

„…og kom lýsingin nákvæmlega heim við það er ég hafði sagt henni.“

Skrifaraklausa

„Höfn 9/6-67 Sigurlaug Guðmundsdóttir.

Aths.
(Skrifaraklausan er á blaði 30v).

Neðan við undirskriftina vottar Guðrún Snjólfsdóttir að rétt sé frá sagt.

4.4(31r-32r)
Eyjaselsmóri drepur kind
Titill í handriti

„Eyjaselsmóri drepur kind“

Upphaf

Það var vorið sem ég fermdist, 1922 …

Niðurlag

„… þó við getum ekki fremur en aðrir skýrt þetta.“

Skrifaraklausa

„Höfn 12/6 - 67, Sigurlaug Guðmundsdóttir.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 32r).

4.5(33r)
Svipurinn í slæðunum
Titill í handriti

„Svipurinn í slæðunum“

Upphaf

Það var í fyrra sumar …

Niðurlag

„… og átti ég síst af öllu von á að hann kæmi þennan dag.“

Skrifaraklausa

„Höfn 12/6 - 65, Sigurlaug Guðmundsdóttir.

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 30v). Blað 33v er autt.

4.6(34r)
Máni er á glugganum
Titill í handriti

„Máni er á glugganum!“

Upphaf

Það mun hafa verið veturinn 1916 eða 17…

Niðurlag

„… Þeir um það sem segja að allt svona sé tómur hugarburður og markleysa.“

Skrifaraklausa

„Frásögn Stefáns Friðrikssonar, Höfn Hornafirði.“

Aths.
Sjá einnig lið 8.8.

(Skrifaraklausan er á blaði 34r).Blað 34v er autt.

4.7(35r-35v)
Konan með bókina
Titill í handriti

„Konan með bókina“

Upphaf

Það mun hafa verið árið 1947…

Niðurlag

„… þá sagði hann að sér hefði dottið í hug að lesa upp úr henni.“

Aths.

Blað 35v er autt að hálfu.

4.8(36r)
Hún er farin norður í land
Titill í handriti

„Hún er farin norður í land“

Upphaf

Sumarið 1962 var ég um tíma í Reykjavík …

Niðurlag

„… og var hún farin norður í land.“

Aths.

Um það bil þriðjungur blaðs 36r er auður.

4.9(36v-37v)
Draumvísa
Titill í handriti

„Draumvísa“

Upphaf

Það var árið 1958 sem mig dreymdi þennan draum …

Niðurlag

„… Að öðru leyti mundi ég vísuna alveg.“

Aths.

Rúmlega helmingur blaðs 37v er auður.

4.10(38r)
Eldblossinn
Titill í handriti

„Eldblossinn“

Upphaf

Það var fyrir nokkrum árum …

Niðurlag

„… og móttökuskilyrðin því verið betri en ella.“

Aths.

Neðstu línur blaðs 38r eru auðar og blað 38v er autt að öðru leyti en því að á það er skrifað „Komist til Friðriks Guðmundssonar, Skúlagötu 68.“

4.11(39r-39v)
Krossmarkið
Titill í handriti

„Krossmarkið“

Upphaf

Það var einu sinni snemma morguns …

Niðurlag

„… að Stefán hafi átt von á að maðurinn ætti skammt eftir ólifað.“

Skrifaraklausa

Höfn í Hornafirði, 18/5 - 67, Sigurlaug Guðmundsdóttir.“

Aths.

Blað 39v er að miklum hluta autt.

(Skrifaraklausan er á blaði 39v).

5(40r-48v)
Ævintýri
Titill í handriti

„Stelpurnar með einni frú“

Upphaf

Einu sinni var karl og kerling í koti sínu. …

Niðurlag

„… Helga verður drottning og lifði vel og lengi.“

Aths.

Skrifari Ingibjörg Finnsdóttir frá Kjörseyri.

Á blaði 48v stendur með annarri hendi (sennilega Hallfreðar Arnar Eiríkssonar): „Móðir Ingibjargar sagði líklega: „Þetta skaltu hafa fyrir svikin.““ (stundum a.m.k.).

„Lærði þetta [af] móður sinni en hún af Guðrúnu Hannesdóttur (var a.m.k. talin dóttir Hannesar stutta) en hann sagðist ekki eiga hana en hún var mjög ólík honum. Dóttir Guðrúnar var greind og mjög sögufróð eins og móðir hennar. Sagði Ingibjörg hana oft krökkum, alla æfina nærri því, vegna þess að það er dýraverndun í henni. Ingibjörg skrifaði þetta 9.2. 1968. Sagan lík því sem móðir mín sagði hana.“

Efnisorð
6(49r-58r)
Þulur vísur og fleira
Aths.

Skrifari efnis er Jóhanna Kr. Guðmundsdóttir frá Höskuldsstöðum, Höfðavegi 3, Höfn.

6.1(49r)
Gamlar stökur
Titill í handriti

„Gamlar stökur“

Efnisorð
6.1.1(49r)
Ef heiðskýrt er og himinninn klár …
Upphaf

Ef heiðskýrt er og himinninn klár …

Niðurlag

„… merki ég það á þessu.“

Efnisorð
6.1.2(49r)
Enn ef þoka og Óðins kvon …
Upphaf

Enn ef þoka og Óðins kvon …

Niðurlag

„… Forsjáll bóndinn syrgir.“

Efnisorð
6.1.3(49r)
Þegar sól í heiði sest …
Upphaf

Þegar sól í heiði sest …

Niðurlag

„… maður upp frá þessu.“

Aths.

Neðst á blaðinu stendur með hendi Hallfreðar Arnar Eiríkssonar: „Jóhanna Guðmundsdóttir frá Höskuldsstöðum skráði 1967 (nú búsett á Höfn í Hornafirði.) H.E.“ Blað 49 v er autt.

Efnisorð
6.2(50r-52r)
Minningar
Upphaf

Ég var stödd suður í Kópavogi hjá Sigurði syni mínum …

Niðurlag

„… Og má oft glæða trúna hjá unglingunum með viðlíka sönnum sögnum sem fyrir hendi eru ef hugsað er um það.“

Skrifaraklausa

„Á páskadaginn 1967. Jóhanna Kr. Guðmundsdóttir, frá Höskuldsstöðum. Nú á Höfðavegi 3 á Höfn í Hornafirði.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 52r).

Efnisorð
6.2.1(52r-52v)
Þú bernsku og æskunnar brosfagra stund …
Skrifaraklausa

„Ég þakka þér fyrir viðtökurnar síðast Valgerður mín. Ef ykkur sýnist að taka þetta upp á segulband, þá er það velkomið, þá kynnir þú þér það og lest það upp af því ég verð þá farin austur ef Guð lofar. Fyrirgefðu, vertu blessuð. Þín Jóhanna Guðmundsdóttir.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 53v).

Efnisorð
6.3(53r)
Grýlukvæði
Titill í handriti

„Grýlukvæði“

Upphaf

Kom ég út og kerling leit úfrýna …

Niðurlag

„… þú færð aldrei hana litlu dóttir mína.“

6.4(53v)
Enginn lái öðrum frekt …
Titill í handriti

„Gömul þjóðvísa“

Upphaf

Enginn lái öðrum frekt …

Niðurlag

„… Syndin þjáir alla.“

6.5(53v)
Hornafjörður hefur þann prís …
Titill í handriti

„Og enn gömul vísa“

Upphaf

Hornafjörður hefur þann prís…

Niðurlag

„… þá miðjum vetri hallar.“

6.6(53v)
Gáta
Höfundur

Hjalti Jónsson, Hólum

Titill í handriti

„Gáta eftir Hjalta Jónsson, Hólum“

Upphaf

Hún hefur auga aðeins eitt …

Niðurlag

„… Annarra göngu tefur snót.“

Efnisorð
6.7(54r-54v)
Þula
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Sat ég undir fiskahlaða föður míns …

Niðurlag

„… Prýðilega er frá sagt, ekki meira en við er haft. Endir.“

Aths.

Neðan við og ofvent á blaði 54v er yfirstrikuð uppskrift grýlukvæðisins sem hér er skráð undir lið 6.3.

Efnisorð
6.8(55r-58r)
Skrúðkvæði
Höfundur

Ólafur Indriðason

Titill í handriti

„Skrúðkvæði eftir séra Ólaf Indriðason, þá prestur á Kolfreyjustað, Fáskrúðsfirði“

Upphaf

Mjög er reisugt í Skrúð …

Niðurlag

„… Og að búmönnum daglega gagni. Endir.“

Skrifaraklausa

„Jóhanna frá Höskuldsstöðum.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 58r).Verso-hliðar blaða 55-58 eru auðar.

7(59r-61r)
Draugasaga
Titill í handriti

„Draugasaga“

Upphaf

Þegar ég var að alast upp austur á Vopnafirði …

Niðurlag

„… Eftir það heyrði ég aldrei getið um að svipur þessi hefði sést.“

Aths.
Skrifari: Sigríður Eiríksdóttir, Höfn í Hornafirði.

Blað 61v er autt að mestu.

Efnisorð
8(62r-69r)
Fyrirburðir og draumar
Aths.
Gunnar Snjólfsson, Höfn í Hornafirði skráði, sumrið 1964.

Frásagnirnar eru vélritaðar á misstór blöð og tekið hefur verið neðan af sumum blöðunum.

8.1(62r-62v)
Reimleikarnir á Eiðum
Titill í handriti

„Reimleikarnir á Eiðum“

Upphaf

Þegar ég var við nám í Alþýðuskólanum á Eiðum …

Niðurlag

„… Þetta kom kennaranum ekki á óvart því myndin var einmitt af hinum látna skólastjóra.“

8.2(63r-63v)
Framliðinn maður vitjar kunningja síns
Titill í handriti

„Framliðinn maður vitja! kunningja síns“

Upphaf

Sigurður Högnason sem látinn er fyrir allmörgum árum síðan …

Niðurlag

„… Með næsta pósti bárust Sigurði fregnir af því að góður kunningi hans hefði farist í snjóflóði á Austurlandi.“

Efnisorð
8.3(64r)
Svipurinn í slæðunum
Titill í handriti

„Svipurinn í slæðunum/slæðunni“

Upphaf

Það var í fyrra sumar 1963, að sýn þá bar fyrir mig er hér verður sagt frá. …

Niðurlag

„… og átti ég síst af öllu von á að hann kæmi þennan dag.“

Aths.
Frásögn Sigurlaugar Guðmundsdóttur, Höfn.

Blað 64v er autt.

8.4(65r)
Konan með bókina
Titill í handriti

„Konan með bókina“

Upphaf

Það mun hafa verið árið 1947 …

Niðurlag

„… Ætlaði hann að lesa eitthvað upp úr henni á Ungmennafélagsfundi þá um kvöldið.“

Aths.
Frásögn Sigurlaugar Guðmundsdóttur, Höfn.

Blað 65v er autt.

8.5(66r)
Eldleiftrið
Titill í handriti

„Eldleiftrið“

Upphaf

Það var fyrir nokkrum árum síðan …

Niðurlag

„… sagðist hún hafa haft mjög sterkan hug til okkar og móttökuskilyrðin því verið betri en ella.“

Aths.
Frásögn Sigurlaugar Guðmundsdóttur, Höfn.

Blað 66v er autt.

8.6(67r-67v)
Draumvísa
Titill í handriti

„Draumvísa“

Upphaf

Það var árið 1958 sem mig dreymdi þenna draum. …

Niðurlag

„… Að öðru leyti er vísan rétt.“

Aths.
Frásögn Sigurlaugar Guðmundsdóttur, Höfn.

Blað 67v er autt að mestu.

8.7(68r)
Hún er farin norður í land
Titill í handriti

„Hún er farin norður í land“

Upphaf

Sumarið 1962 var ég um tíma í Reykjavík …

Niðurlag

„… Þetta reyndist alveg rétt að konan var ekki heima og var farin norður í land.“

Aths.
Frásögn Sigurlaugar Guðmundsdóttur, Höfn.

Blað 68r er autt að hálfu. Blað 68v er autt.

8.8(69r)
Máni á glugganum
Titill í handriti

„Máni er á glugganum“

Upphaf

Það mun hafa verið veturinn 1916 eða 17, …

Niðurlag

„… og hver getur haft sína skoðun á honum sem honum sýnist, en eitt er víst að hann er sannur .“

Aths.
Frásögn Stefáns Friðrikssonar, Höfn. Sjá einnig lið 4.6.

Blað 69v er autt.

9(70r-73v)
Sagnir
Aths.

Guðmundur Kolbeinsson verkamaður, Hjaltabakka 18, Reykjavík, skráði.

9.1(70r-71r)
Jóra
Titill í handriti

„Jóra“

Upphaf

Jóra sem til forna bjó í landareign Nesja í Grafningi. …

Niðurlag

„… og sjást þar enn þess merki.“

Aths.

Guðmundur Kolbeinsson verkamaður, Þingholtsstræti skráði þessar sagnir í janúar 1968.

9.2(71v)
Skinnhúfa
Titill í handriti

„Skinnhúfa“

Upphaf

Skinnhúfa bjó í Skinnhúfuhelli …

Niðurlag

„… af honum er gengið í Skinnhúfuhelli.“

9.3(71v)
Nikur
Titill í handriti

„Nikur“

Upphaf

Nikur var í Heiðartjörninni …

Niðurlag

„… en hann var talinn óætur.“

9.4(72r)
Skrímsli
Titill í handriti

„Skrímsli“

Upphaf

Í Þingvallavatni var mér sagt …

Niðurlag

„… og í kringum djúpið, sem er norðarlega í vatninu.“

9.5(72r-73r)
Ingólfsfjall
Titill í handriti

„Ingólfsfjall“

Upphaf

Ingólfsfjall hefur löngum þótt illa í sveit sett …

Niðurlag

„… Síðan hefur Ingólfsfjall verið á sínum stað og engum dottið í hug að færa það til.“

9.6(73r-73v)
Djáknapollur
Titill í handriti

„Djáknapollur“

Upphaf

Þó Grafningsmenn hafi til forna átt að búa við tröll, útilegumenn og aðrar forynjur …

Niðurlag

„… þó skemmra hefði verið hjá þeim að fara.“

Skrifaraklausa

„Reykjavík 31/1 1968, Guðmundur Kolbeinsson.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 73r-73v).

10(74r-90v)
Þulur, gátur og kvæði
Aths.

Skrifari: Kristín Snorradóttir, Laxfossi, Borgarfirði.

10.1(74r)
Sendibréf
Aths.

Bréf til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar en í því gerir Kristín Snorradóttir grein fyrir efni sínu. Það er dagsett 14.12.67.

10.2(75r)
Stúlkurnar ganga sunnan með sjó …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Stúlkurnar ganga sunnan með sjó …

Niðurlag

„… og það sómir henni stúlkunni minni.“

Aths.

Blað 75v er autt.

Efnisorð
10.3(76r)
Ekki linnir umferðinni um Fljótsdalinn enn …
Titill í handriti

„Grýlukvæði“

Upphaf

Ekki linnir umferðinni um Fljótsdalinn enn …

Niðurlag

„… ef þau þekktu Grýlu, þau gerðu þetta síst.“

Aths.

Blað 76v er autt.

Efnisorð
10.4(77r-77v)
Hér er komin Grýla …
Titill í handriti

„Grýlukvæði“

Upphaf

Hér er komin Grýla …

Niðurlag

„… verð hún börnunum betri en hún var.“

Aths.

Blað 77v er að mestu autt.

Efnisorð
10.5(78r)
Farðu vel Friðrik með prýði …
Titill í handriti

„Brúðkaupsvers“

Upphaf

Farðu vel Friðrik með prýði …

Niðurlag

„… hann með sinni frú sífellt að spila.“

Aths.

Blað 78v er autt.

10.6(79r)
Karl og kerling riðu á alþing …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Karl og kerling riðu á alþing …

Niðurlag

„… kýr og kálfa og keisarann sjálfan.“

Aths.

Blað 79v er autt.

Efnisorð
10.7(80r)
Nú koma kýr karls ofan af fjöllum …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Nú koma kýr karls ofan af fjöllum …

Niðurlag

„… handa börnum.“

Aths.

Blað 80v er autt.

Efnisorð
10.8(81r)
Hvar á að tjalda segir Skjalda …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Hvar á að tjalda segir Skjalda …

Niðurlag

„… segir hann litli Kálfur.“

Aths.

Blað 81v er autt.

Efnisorð
10.9(82r)
Sat ég undir fiskahlaða föður míns …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Sat ég undir fiskahlaða föður míns …

Niðurlag

„… Egill og kegill í skógi.“

Aths.

Blað 82v er autt.

Efnisorð
10.10(83r)
Askur fór frá alidýra …
Titill í handriti

„Gáta“

Upphaf

Askur fór frá alidýra …

Niðurlag

„… en fékk bakberanda, Bollabananda.“

Aths.

Blað 83v er autt. Blaðið er aðeins hálft, neðri helmingur hefur verið klipptur af.

Efnisorð
10.11(84r)
Kom ég þar sem karl einn dvaldi …
Titill í handriti

„Gáta“

Upphaf

Kom ég þar sem karl einn dvaldi …

Niðurlag

„… og spjó ofan í syni sína.“

Aths.

Blað 84v er autt.

Efnisorð
10.12(85r-85v)
Fyrsti geymir fuglaforða …
Titill í handriti

„Gáta - tuttugu bæjanöfn“

Upphaf

Fyrsti geymir fuglaforða …

Niðurlag

„… Lýir hinn tuttugasta gikkur.“

Skrifaraklausa

„Segi ekki ráðning eða nafn höfundar.“

Aths.

(Skrifararklausan er á blaði 85v sem er autt að mestu).

Efnisorð
10.13(86r)
Vappaðu með mér Vala
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Vappaðu með mér Vala …

Niðurlag

„… er full með bölmóð.“

Efnisorð
10.14(86r)
Hvolpurinn minn er hvítur …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Hvolpurinn minn er hvítur …

Niðurlag

„… Varla fylgi þrýtur.“

Aths.

Blað 86v er autt.

Efnisorð
10.15(87r)
Fyrir mig í blundi brá …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Fyrir mig í blundi brá …

Niðurlag

„… Dillar þegar dimmar á.“

Aths.

Blað 87v er autt.

Efnisorð
10.16(88r)
Við skulum róa og raula …
Titill í handriti

„Við sklulum róa og raula. Þula.“

Upphaf

Kom ég þar sem karl einn dvaldi …

Niðurlag

„… og spjó ofan í syni sína.“

Aths.

Blað 88v er autt.

Efnisorð
10.17(88r)
Boli alinn baulu talar máli …
Titill í handriti

„Þula.“

Upphaf

Boli alinn baulu talar máli …

Niðurlag

„… éta két í vetur.“

Efnisorð
10.18(89r)
Askum taskur, ausuna laus …
Titill í handriti

„Vísa.“

Upphaf

Askum taskur, ausuna laus …

Niðurlag

„… Komdu með skálina gála.“

Aths.

Blað 89v er autt.

Efnisorð
10.19(90r-90v)
Út kom eg að ánni …
Titill í handriti

„Þula.“

Upphaf

Út kom eg að ánni …

Niðurlag

„… þó, þó og dó, dó.“

Aths.

Blað 90v er autt að mestu.

Efnisorð
11(91r-94v)
Þulur og ævintýri
Aths.

Skrifari: Einar Pétursson cand. mag.

11.1(91r)
Sat eg undir fiskahlaða föður míns …
Upphaf

Sat eg undir fiskahlaða föður míns …

Niðurlag

„… og nú dauður Egill.“

Skrifaraklausa

„Þula sem eg lærði ungur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 91r).

Efnisorð
11.2(91v)
Gekk eg uppá hólinn …
Upphaf

Gekk eg uppá hólinn …

Niðurlag

„… fyrir miðja morgunsól.“

Efnisorð
11.3(91v)
Bokki sat í brunni …
Upphaf

Bokki sat í brunni …

Niðurlag

„… og kembir ull nýja..“

Aths.

„Einar Pétursson skráði í júní 1969, lærði þulurnar af föður sínum í æsku. Söguna af Mjaðveigu lærði Einar líka af föður sínum, Pétri bónda í Stóru-Tungu. H.E.“

Efnisorð
11.4(92r-94v)
Sagan af Mjaðveigu Mánadóttur
Titill í handriti

„Sagan af Mjaðveigu Mánadóttur“

Upphaf

Sagt er að í fornöld hafi ráðið fyrir ríkjum…

Niðurlag

„… Eftir það lifði drottning í farsæld til ellidaga.“

Efnisorð
12(95r-103v)
Krummavísur og fleira
Aths.
Skrifari: Geirlaug Filippusdóttir Grettisgötu 16 b, Reykjavík. Hún skrifar vísurnar 1966 í gamla sparisjóðsbók.

Á blaði 95r sem er titilblað bókarinnar þar sem nafn sparisjóðs og nafn eiganda bókarinnar kemur fram, hefur Hallfreður Örn Eiríksson skráð athugasemd: „nú látin, skráði þessar vísur, H.E. Kom 1966.“

Blað 95v er autt.

Efnisorð
12.1(96r)
Krummi í snjóinn …
Upphaf

Krummi í snjóinn …

Niðurlag

„… ætlaði einum lóga gemlingi.“

Efnisorð
12.2(96r)
Krummi situr úti þar …
Upphaf

Krummi situr úti þar…

Niðurlag

„… í Landakoti.“

Efnisorð
12.3(96r)
Krummi krunkar úti …
Upphaf

Krummi krunkar úti…

Niðurlag

„… kroppaðu með mér nafni minn.“

Efnisorð
12.4(96r)
Krummi sat í klettagjá …
Upphaf

Krummi sat í klettagjá …

Niðurlag

„… undan stórum steini.“

Efnisorð
12.5(96v)
Krummi lallar upp með á …
Upphaf

Krummi lallar upp með á …

Niðurlag

„… sem áttu heima í Tungu.“

Efnisorð
12.6(96v)
Krummi situr á kvíavegg …
Upphaf

Krummi situr á kvíavegg …

Niðurlag

„… með spýtuna og hrognið á.“

Efnisorð
12.7(96v)
Krummi situr á kvíavegg…
Upphaf

Krummi situr á kvíavegg …

Niðurlag

„… en hann finnur ærnar.“

Efnisorð
12.8(97r)
Krummi á skjá, skjá …
Upphaf

Krummi á skjá, skjá …

Niðurlag

„… og láta þar ofaní krá, krá.“

Efnisorð
12.9(97r)
Krumminn á skjánum …
Upphaf

Krumminn á skjánum …

Niðurlag

„… Krumminn á skjánum.“

Efnisorð
12.10(97r-97v)
Hrafninn flýgur um aftaninn …
Upphaf

Hrafninn flýgur um aftaninn …

Niðurlag

„… hrafn flaug á bæ.“

Aths.

Blað 97v er að mestu autt. Blöð 98r-101r eru auð.

Efnisorð
12.11(101v)
Guð einn veit um hverja þrá …
Upphaf

Guð einn veit um hverja þrá …

Niðurlag

„… af kærleik kjarnans leitir.“

Aths.

Vísan er ekki skrifuð af Geirlaugu eins og annað efni bókarinnar og er undirrituð H.Þ.

Á blöðum 102v-103r eru útskýringar á nokkrum orðum og hugtökum auk símanúmers á Vatnsstíg.

Aftast (á blaði 103v) eru upplýsingar um stofndag bókarinnar og undirskrift forsvarsmanna sparisjóðsins. Bókin er harðspjalda með rauðum kili.

Efnisorð
13(104r-157r)
Þulur, kvæði, lausavísur o.fl.
Aths.
Skrifari: Guðbjörg Jónasdóttir , Sellandi, V-Hún.

Blöðin eru misstór og uppsetning mismunandi. Til dæmis eru á blaði 107v nokkrar lausavísur skráðar ofvent við niðurlag Grýlukvæðisins á því blaði. Sams konar uppsetning kemur fyrir víðar.

13.1(104r-105r)
Sendibréf
Aths.
Á blaði 104r-104v er bréf stílað á Hallfreð Örn Eiríksson frá Guðbjörgu Jónasdóttir þess efnis að hún sendi honum fyrstu hendingar af þeim þulum sem hún kunni. Ef hann eigi þær ekki fyrir geti hún skrifað þær allar upp. Síðan telur hún þulurnar upp. Á blaði 105r er sömuleiðis upptalning á nokkrum þulum eða kvæðum.

Blað 105v er autt.

13.2(106r-107v)
Grýlukvæði
Titill í handriti

„Grýlukvæði“

Upphaf

Ekki linnir umferðum um Fljótsdalinn enn …

Niðurlag

„… það fara ekki sögur af því, hún svelgdi hann þar.“

Skrifaraklausa

„Þetta allt lærði ég af móður minni, Sigríði Hannesdóttur.

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 107v).

13.3(107v)
Tvær lausavísur
Skrifaraklausa

„Þetta stemmir að syngja með sama lagi og 'Fátæktin er mín fylgikona'.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 107v).

Efnisorð
13.3.1(107v)
Hver er að giftast? Herdís er það …
Upphaf

Hver er að giftast? Herdís er það …

Niðurlag

„… Ónei það er frá“

Efnisorð
13.3.2(107v)
Hvernig er veður? Kafald norðan …
Upphaf

Hvernig er veður? Kafald norðan …

Niðurlag

„… Er mikil harka? Mesta hel.“

Efnisorð
13.3.3(107v)
Hrólfur, Álfur, Hreggviður, Eggert …
Upphaf

Hrólfur, Álfur, Hreggviður, Eggert …

Niðurlag

„… Baldvin, Halldór, Valdi.“

Aths.

Upptalning á karlmannsnöfnum.

13.4(108r)
Gekk ég uppá hólinn …
Upphaf

Gekk ég uppá hólinn …

Niðurlag

„… mjólkar best í pelann handa börnunum öllum.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 108r).

Efnisorð
13.5(108v)
Heyrði ég í hamrinum hátt var þar látið …
Upphaf

Heyrði ég í hamrinum hátt var þar látið …

Niðurlag

„… faðir sem í hellinum bjó.“

Skrifaraklausa

„Lært af Arnljóti Jónssyni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 108v).

Efnisorð
13.6(109r)
Hárgreiðslustaði hér má kalla …
Upphaf

Hárgreiðslustaði hér má kalla …

Niðurlag

„… farðu nú inn og greiddu þér.“

Skrifaraklausa

„Lært af gömlu Þjóðvinafélagsalmanaki.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 109r).

13.7(109v)
Tíminn mínar treynir ævistundir…
Upphaf

Tíminn mínar treynir ævistundir …

Niðurlag

„… gamall held ég verði þá.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 109v).

13.8(110r-110v)
Fór ég á fuglastefnu…
Titill í handriti

„Fuglaþula“

Upphaf

Fór ég á fuglastefnu …

Niðurlag

„… svo skal kvæðið falla.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 110v).

Efnisorð
13.9(111r)
Imba hefur átt …
Upphaf

Imba hefur átt…

Niðurlag

„… og keldur gáfu af sér átt.“

Efnisorð
13.10(111r)
Stúlkurnar ganga suður með sjó …
Upphaf

Stúlkurnar ganga suður með sjó …

Niðurlag

„… hún hefur nógar þernurnar til að láta þjóna sér.“

Aths.

Skrifað ofvent við annað á blaðinu.

Efnisorð
13.11(111v)
Hér er komin Graná …
Upphaf

Hér er komin Graná …

Niðurlag

„… og þá lét ég hringja.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 111v).

Efnisorð
13.12(111v)
Víst ávallt þeim vana halt …
Upphaf

Víst ávalt þeim vana halt …

Niðurlag

„… elska Guð og biðja.“

13.13(112r)
Úti á bæjum einn er tarfur …
Upphaf

Úti á bæjum einn er tarfur …

Niðurlag

„… láttann ekki Hólsbola heyra til þín.“

Efnisorð
13.14(112r)
Kisa gluggann kom uppá …
Upphaf

Kisa gluggann kom uppá …

Niðurlag

„… stökk þá upp og sagði mjá.“

13.15(112v)
Einu sinni boli á bæ …
Upphaf

Einu sinni boli á bæ …

Niðurlag

„… með örendan alinn halasvola.“

Skrifaraklausa

„Það sem er á þessu blaði lærði ég af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 112v).

Efnisorð
13.16(113r)
Stúlkurnar ganga suður með sjó …
Upphaf

Stúlkurnar ganga suður með sjó …

Niðurlag

„… til að láta þjóna sér.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni Sigríði Hannesdóttur

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 113r).

Efnisorð
13.17(113v)
Gormánuðinn gumar kalla …
Upphaf

Gormánuðinn gumar kalla …

Niðurlag

„… tek svo haustmánuði vel.“

Skrifaraklausa

„Lært af gömlu almanaki.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 113v).

Efnisorð
13.18(113v)
Grýla kallar á börnin sín …
Upphaf

Grýla kallar á börnin sín …

Niðurlag

„…Leppur, Skreppur, Langleggur og Leiðindaskjóða.“

Aths.

Skrifað ofvent við annað á blaðinu.

Efnisorð
13.19(114r-115v)
Gáta
Titill í handriti

„Gáta“

13.19.1(114r-114v)
Því skulu þegnar hljóðir …
Titill í handriti

„Gáta“

Upphaf

Því skulu þegnar hljóðir…

Niðurlag

„… og þrammar þunglega þá.“

Aths.

Fimm erindi.

13.19.2(114v-115r)
Glöggt vil andsvar greina …
Titill í handriti

„Ráðning“

Upphaf

Glöggt vil andsvar greina …

Niðurlag

„… þá minnkar allan mátt.“

Skrifaraklausa

„Lært af Alþýðubókinni.“

„Herra Hallfreður Örn Eiríksson. Ef þú vilt gæti ég látið þig hafa mjög gamalt tófukvæði. Það eru nokkrir tugir erinda. Höfundur ókunnur, en eignað séra Hallgrími Péturssyni. Ég met að það tákni nokkurskonar dæmisögu. G.J.“

Aths.

Fimm erindi.

(Skrifaraklausan er á blaði 115r).

13.20(116r)
Ef þú hefur alúð …
Upphaf

Ef þú hefur alúð …

Niðurlag

„… Hollri spillir sambúð.“

Skrifaraklausa

„Lært af gamalli bók.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 116r).

13.21(116r)
A, B, C, D, E, F, G, misjafn er sauður í mörgu fé …
Upphaf

A, B, C, D, E, F, G, misjafn er sauður í mörgu fé …

Niðurlag

„… Ó já fyrir mestu náð.“

Efnisorð
13.22(116v)
Bárður minn á jökli …
Upphaf

Bárður minn á Jökli …

Niðurlag

„… og meira ef þú þæfir vel.“

Efnisorð
13.23(116v)
Tóta teldu dætur þínar…
Upphaf

Tóta teldu dætur þínar…

Niðurlag

„… og hálft er talið liðið hennar Tótu.“

Skrifaraklausa

„Lært af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 116v).

Efnisorð
13.24(117r)
Orðsending
Aths.

Á blaði 117r eru skilaboð til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar frá Guðbjörgu Jónasdóttur er varða efni hennar.

13.25(117v)
Þegnum eykur þunga mæði …
Upphaf

Þegnum eykur þunga mæði…

Niðurlag

„… lítilfjörlegt ljóðaspil..“

Skrifaraklausa

„Ég sendi þetta fyrsta erindi svo þú getir vitað hvort þú kannast við það. G.J.“

Aths.

Skrifað ofvent við annað sem er á blaðinu.

(Skrifaraklausan er á blaði 117v).

Efnisorð
13.26(118r)
Stjórnmál
Höfundur

Plausor

Titill í handriti

„Stjórnmál“

Upphaf

Hvað eru stjórnmál vor …

Niðurlag

„… stapp tómt í vösunum, hnefarnir steytingar.“

Efnisorð
13.27(118v)
Menntamál
Höfundur

Plausor

Titill í handriti

„Menntamál“

Upphaf

Þá er að minnast menningar skólanna …

Niðurlag

„… og mannvitið bústnara í fallegu kjólunum.“

Skrifaraklausa

„Þessar tvær þulur lærði ég af gömlum blöðum. Nafn þeirra var Reykjavík. Sennilega gefið út á síðasta tug síðustu aldar.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 118v).

Efnisorð
13.28(119r)
Boli alinn baulu talar máli …
Upphaf

Boli alinn baulu talar máli …

Niðurlag

„… ýtar nýtir éta kjöt í vetur.“

Skrifaraklausa

„Lært af Valgerði Jóhannsdóttur, Valdalæk.

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 119r).

Efnisorð
13.29(119r)
Sat ég undir fiskahlaða föður míns …
Upphaf

Sat ég undir fiskahlaða föður míns …

Niðurlag

„… uppúr nema huppur og hálft annað læri.“

Efnisorð
13.30(119v)
Heyrið þið hvernig kötturinn hástöfum hrín …
Upphaf

Heyrið þið hvernig kötturinn hástöfum hrín …

Niðurlag

„… best er að þagni bragurinn minn.“

Skrifaraklausa

„Lært af Ingibjörgu Sigurðardóttur, Valdalæk

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 119v).

Efnisorð
13.31(119v)
Freyr, Björn, Kári …
Upphaf

Freyr, Björn, Kári …

Niðurlag

„… Gunnar, Skeggi, Björn, Símon.“

Efnisorð
13.32(120r-122v)
Tvö Grýlukvæði
Titill í handriti

„Grýlukvæði“

13.32.1(120r-122v)
Hér er komin Grýla …
Upphaf

Hér er komin Grýla …

Niðurlag

„… diktinn hennar Grýlu svo dragmæltur er.“

13.32.2(122v)
Hér er komin Grýla, hvergi nærri fríð …
Upphaf

Hér er komin Grýla …

Niðurlag

„… svona fellur Grýlu ferðalagið nú.“

Skrifaraklausa

„Báðar þessar þulur lærðar af móður minni.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 122v).

13.33(123r-146v)
Lausavísur
Aths.
Meðfylgjandi er sendibréf, sjá blað 123r, áritað „Herra Hallferður Örn Eiríksson“, skrifað á „Sellandi 8/11 1968“ og undirritað af Guðbjörgu Jónasdóttur, þar sem hún gerir lítillega grein fyrir aðsendu efni sínu.

Verso hliðar blaða eru auðar að undanskildum blöðum 143-146 þar sem skrifað er á blöðin beggja vegna.

13.33.1(124r)
Komdu nú að kveðast á …
Upphaf

Komdu nú að kveðast á …

Niðurlag

„… ljóst í allan vetur.“

13.33.2(124r)
Norður loga ljósin há …
Upphaf

Norður loga ljósin há …

Niðurlag

„… af vindflogum slegin.“

13.33.3(124r)
Í klettaskoru krepptir liggjum bræður …
Upphaf

Í klettaskoru krepptir liggjum bræður …

Niðurlag

„… allir vorum félagar.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 124r).

13.33.4(124r)
Enginn finna okkur má …
Upphaf

Enginn finna okkur má…

Niðurlag

„… dapur sat hann Bjarni.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 124r).

13.33.5(124r)
Vettlingarnir voru gull …
Upphaf

Vettlingarnir voru gull …

Niðurlag

„… tvinninn var úr skýrri dyggð.“

13.33.6(124r)
Ofan gefur snjó á snjó …
Upphaf

Ofan gefur snjó á snjó …

Niðurlag

„… mjóan hefur skó á kló.“

13.33.7(124r)
Komdu nú að kveðast á …
Upphaf

Komdu nú að kveðast á …

Niðurlag

„… eigum við að skanderast.“

13.33.8(124r)
Enginn bjó mér aumum skjól …
Upphaf

Enginn bjó mér aumum skjól …

Niðurlag

„… komdu með mér Bjarni.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 124r).

13.33.9(124r)
Vettlingana vantar mig …
Upphaf

Vettlingana vantar mig …

Niðurlag

„… ekki eru þeir að tarna.“

13.33.10(124r)
Veðrið er hvorki vont né gott …
Upphaf

Veðrið er hvorki vont né gott …

Niðurlag

„… það er svo sem ekki neitt.“

13.33.11(124r)
Get ég eigi gert að því …
Upphaf

Get ég eigi gert að því …

Niðurlag

„… það sem eigi skyldi.“

13.33.12(124r)
Ó hvað heitt ég unni þér …
Upphaf

Ó hvað heitt ég unni þér …

Niðurlag

„… bara ég þreytt af svikum er.“

13.33.13(125r)
Margur ágirnist meira en þarf …
Upphaf

Margur ágirnist meira en þarf …

Niðurlag

„… ofan fyrir bjargið stóra.“

13.33.14(125r)
Nú er þoka nóg í poka tvenna…
Upphaf

Nú er þoka nóg í poka tvenna …

Niðurlag

„… Gvendur moka henni skal.“

13.33.15(125r)
Lífs mér óar öldu skrið…
Upphaf

Lífs mér óar öldu skrið …

Niðurlag

„… þorska á sjó og landi.“

13.33.16(125r)
Ekkert ljós í bæinn ber …
Upphaf

Ekkert ljós í bæinn ber …

Niðurlag

„… manni glaðvakanda.“

13.33.17(125r)
Ljósið kemur langt og mjótt …
Upphaf

Ljósið kemur langt og mjótt …

Niðurlag

„… framan eftir göngum.“

13.33.18(125r)
Langir dagar leiðast mér …
Upphaf

Langir daga leiðast mér …

Niðurlag

„… svona hagar tíðin sér.“

13.33.19(125r)
Ekki gleymir iðjunni …
Upphaf

Ekki gleymir iðjunni …

Niðurlag

„… smávegis á daginn.“

13.33.20(125r)
Talaði mest um tölt og skeið …
Upphaf

Talaði mest um tölt og skeið …

Niðurlag

„… milli sýninganna.“

13.33.21(125r)
Þokan er svo leiðinleg…
Upphaf

Þokan er svo leiðinleg…

Niðurlag

„… sem ég á að ganga.“

13.33.22(125r)
Farðu að skammta mamma mín …
Upphaf

Farðu að skammta mamma mín …

Niðurlag

„… eru á drykkjarsánum.“

13.33.23(125r)
Ég er oðinn ónýtur …
Upphaf

Ég er orðinn ónýtur …

Niðurlag

„… og heillin er ósköp farin að bila.“

13.33.24(125r)
Ingiríður ónýtt hró …
Upphaf

Ingiríður ónýtt hró …

Niðurlag

„… talaði um sitt heimilisfólk.“

13.33.25(126r)
Glópalán …
Upphaf

Glópalán þér gremjast aldrei láttu framans án…

Niðurlag

„… þótt gæfa heims hann krýni.“

13.33.26(126r)
Þar til klukkan telur tólf …
Upphaf

Þar til klukkan telur tólf …

Niðurlag

„… og geri marga stöku.“

13.33.27(126r)
Við skulum ekki gráta grand …
Upphaf

Við skulum ekki gráta grand …

Niðurlag

„… og vera hjá prófastinum.“

13.33.28(126r)
Amasemi ég á mér finn…
Upphaf

Amasemi ég á mér finn …

Niðurlag

„… þá skal hátta í björtu.“

13.33.29(126r)
Sumir segja að eigi að vera …
Upphaf

Sumir segja að eigi að vera …

Niðurlag

„… þegar kemur þorri minn.“

13.33.30(126r)
Kvöldúlfur er kominn hér …
Upphaf

Kvöldúlfur er kominn hér …

Niðurlag

„… senn er mál að hátta.“

13.33.31(126r)
Senn kemur ljósið …
Upphaf

Senn kemur ljósið …

Niðurlag

„… fallega stúlkan mín.“

13.33.32(126r)
Kominn er kaldur vetur …
Upphaf

Kominn er kaldur vetur …

Niðurlag

„… og lesa bókunum í.“

13.33.33(126r)
Í þessa bók ég byrja mitt …
Upphaf

Í þessa bók ég byrja mitt …

Niðurlag

„… að það verði betra.“

13.33.34(126r)
Þetta ljóða bjó til blað …
Upphaf

Þetta ljóða bjó til blað …

Niðurlag

„… sínum hljóða todda.“

13.33.35(126r)
Allt er þetta amorslega kveðið …
Upphaf

Allt er þetta amorslega kveðið …

Niðurlag

„… sárþjökuð af girndum heims.“

13.33.36(127r)
Hrekkja spara má ei mergð …
Upphaf

Hrekkja spara má ei mergð …

Niðurlag

„… hún er bara til þess gerð.“

13.33.37(127r)
Sigga, Vigga, Sunnefa …
Upphaf

Sigga, Vigga Sunnefa…

Niðurlag

„… Þórunn, Jórunn, Arnþóra.“

13.33.38(127r)
Þuríður snarast þótta á mar …
Upphaf

Þuríður snarast þótta á mar …

Niðurlag

„… strikað var á sævi.“

13.33.39(127r)
Við skulum ekki hafa hátt …
Upphaf

Við skulum ekki hafa hátt …

Niðurlag

„… og hylja sig í skugganum.“

13.33.40(127r)
Leiðist mér að lifa hér …
Upphaf

Leiðist mér að lifa hér …

Niðurlag

„… Drottinn veri nú hjá mér.“

13.33.41(127r)
Týnd er æra, töpuð er sál …
Upphaf

Týnd er æra, töpuð er sál …

Niðurlag

„… sýslumaðurinn Víjum.“

13.33.42(127r)
Dimma tekur, sér ei sól …
Upphaf

Dimma tekur, sér ei sól …

Niðurlag

„… kýrnar, féð og smalinn.“

13.33.43(127r)
Segðu mér það Sigvaldi …
Upphaf

Segðu mér það Sigvaldi …

Niðurlag

„… alföðursins milda.“

13.33.44(127r)
Ketil velgja konurnar …
Upphaf

Ketil velgja konurnar …

Niðurlag

„… af því fjölga skuldirnar.“

Aths.

Sjá 13.33.45.

13.33.45(127r)
Ketil heita konurnar …
Titill í handriti

„Öðrum bónda líkaði illa þessi vísa og sagði:“

Upphaf

Ketil heita konurnar …

Niðurlag

„… af því heita gestrisnar.“

13.33.46(127r)
Fornjót (!) starfa mey er mein…
Upphaf

Fornjót (!)starfa mey er mein …

Niðurlag

„… herfur kringum ljóra.“

13.33.47(127r)
Farðu út og finndu hrút …
Upphaf

Týnd er æra, töpuð er sál …

Niðurlag

„… beint um hökustallinn.“

13.33.48(128r)
Brúðhjónabollinn …
Upphaf

Brúðhjónabollinn …

Niðurlag

„… haldið þið piltar við.“

13.33.49(128r)
Að bíða þess sem búið er …
Upphaf

Að bíða þess sem búið er …

Niðurlag

„… svo skildi karlmannslund.“

13.33.50(128r)
Blessuð lóan syngur sætt …
Upphaf

Blessuð lóan syngur sætt …

Niðurlag

„… þannig breyta á Guðs hjörðin.“

13.33.51(128r)
Sólskríkjan mín situr þarna á sama steini …
Upphaf

Sólskríkjan mín situr þarna á sama steini …

Niðurlag

„… honum Páli Ólafssyni.“

13.33.52(128r)
Einn er róinn Engey frá …
Upphaf

Einn er róinn Engey frá …

Niðurlag

„… burðasljóum karli hjá.“

13.33.53(128r)
Helltu út úr einum kút …
Upphaf

Helltu út úr einum kút …

Niðurlag

„… bráðlega langa núna.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 128r).

13.33.54(128r)
Sumri hallar hausta fer …
Upphaf

Sumri hallar hausta fer …

Niðurlag

„… húfur mjallahvítar.“

13.33.55(128r)
Vetri hallar vora fer …
Upphaf

Vetri hallar vora fer …

Niðurlag

„… húfur falla hvítar.“

13.33.56(128r)
Krummi snjóinn kafaði …
Upphaf

Krummi snjóinn kafaði …

Niðurlag

„… einum lóga gemlingi.“

13.33.57(128r)
Sorglegur er svipur þinn …
Upphaf

Sorglegur er svipur þinn …

Niðurlag

„… að finna ugga handa þér.“

13.33.58(129r)
Fála, Gála, Flegða, Jena, Syrpa …
Upphaf

Fála, Gála, Flegða, Jena, Syrpa …

Niðurlag

„… Ferleg, Íma og Valríður.“

13.33.59(129r)
Skrifað er bæði skakkt og ljótt …
Upphaf

Skrifað er bæði skakkt og ljótt …

Niðurlag

„… þeir klóruðu langtum betur.“

13.33.60(129r)
Hressast finn ég huga minn …
Upphaf

Hressast finn ég huga minn …

Niðurlag

„… fer að guða á skjáinn.“

13.33.61(129r)
Maðurinn finnst …
Upphaf

Maðurinn finnst …

Niðurlag

„… þúfnabani Húnvetninga.“

13.33.62(129r)
Bréf þetta ég bið fyrir …
Upphaf

Bréf þetta ég bið fyrir …

Niðurlag

„… Já að Haukagili.“

13.33.63(129r)
Berist þessi bréfmiði …
Upphaf

Berist þessi bréfmiði …

Niðurlag

„… Ásbjarnar á stöðum.“

Skrifaraklausa

„Þessar þrjár vísur voru utanáskrift á bréfum.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 129r).

Hér er líklega átt við vísur 13.33.61-63

13.33.64(129r)
Sex eru taldir synir Bergs …
Upphaf

Sex eru taldir synir Bergs …

Niðurlag

„… Jón og Mundi.“

13.33.65(129r)
Kútinn hálfan koppinn dreit…
Upphaf

Kútinn hálfan koppinn dreit …

Niðurlag

„… í kút þú forðum reyndir sút.“

13.33.66(129r)
Öldin teit var fréttfróð …
Upphaf

Öldin teit var fréttfróð …

Niðurlag

„… fætt hafi sama drenginn.“

13.33.67(129r)
Tvö erindi
13.33.67.1
Þú ferð ei lengra en leyft er …
Upphaf

Þú ferð ei lengra en leyft er …

Niðurlag

„… þá kysstu unga mær.“

Aths.

Svarið er í 13.33.67.2

13.33.67.2
Þig merarsoninn málga …
Titill í handriti

„Svar:“

Upphaf

Þig merarsoninn málga …

Niðurlag

„… Ég afl í sigurbraut.“

Skrifaraklausa

„Sá fyrri á síðustu hendinguna.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 129r).

13.33.68(129r)
Hesta rek ég hart af stað …
Upphaf

Hesta rek ég hart af stað …

Niðurlag

„… kári rekur stráin.“

13.33.69(129r)
Raun er að vera rassvotur …
Upphaf

Raun er að vera rassvotur …

Niðurlag

„… raun er að vera sumstaðar.“

13.33.70(130r)
Einnar bónar bið ég þig …
Upphaf

Einnar bónar bið ég þig …

Niðurlag

„… funalónagerður.“

13.33.71(130r)
Senn er komið sólarlag …
Upphaf

Senn er komið sólarlag …

Niðurlag

„… drottinn stýrir vindi.“

13.33.72(130r)
Senn er komið sólarlag …
Upphaf

Senn er komið sólarlag …

Niðurlag

„… drottinn veginn greiðir(!).“

13.33.73(130r)
Senn er komið sólarlag …
Upphaf

Senn er komið sólarlag …

Niðurlag

„… drottinn hjálpi oss öllum.“

13.33.74(130r)
Heillin mín á Hurðarbaki hýrist núna …
Upphaf

Heillin mín á Hurðarbaki hýrist núna …

Niðurlag

„… flýtir hún sér að mjólka kúna.“

13.33.75(130r)
Þorri bjó mér þröngan skó …
Upphaf

Þorri bjó mér þröngan skó …

Niðurlag

„… að mér róa betur.“

13.33.76(130r)
Hvað á að gera við góuna …
Upphaf

Hvað á að gera við góuna …

Niðurlag

„… og síst má boli étana.“

13.33.77(130r)
Hvað á að gera við stelpuna …
Upphaf

Hvað á að gera við stelpuna …

Niðurlag

„… og látann bola étana.“

13.33.78(130r)
Stóra mastrið stend ég við …
Upphaf

Stóra mastrið stend ég við …

Niðurlag

„… öldu kastar ljónið.“

13.33.79(130r)
Inni Kola, amma bola …
Upphaf

Inni Kola, amma bola …

Niðurlag

„… hundrað þola merkurnar.“

13.33.80(130r)
Kristur Jesú krossfestur …
Upphaf

Kristur Jesú krossfestur …

Niðurlag

„… allsvaldanda Guðssonur.“

13.33.81(131r)
Fölnar smái fífillinn …
Upphaf

Fölnar smái fífillinn …

Niðurlag

„… stakki gráum búin.“

13.33.82(131r)
Eins og ljón að ýta sjón …
Upphaf

Eins og ljón að ýta sjón …

Niðurlag

„… skarpri þjónar lundu.“

13.33.83(131r)
Ungur syng þú mest sem mátt …
Upphaf

Ungur syng þú mest sem mátt …

Niðurlag

„… áður en lýðir söng þinn náhljóð kalla.“

13.33.84(131r)
Nú er úti veður vott …
Upphaf

Nú er úti veður vott …

Niðurlag

„… Guð í upphæðinni.“

13.33.85(131r)
Nú er úti hláka hlý …
Upphaf

Nú er úti hláka hlý …

Niðurlag

„… fyllast allar kindur.“

13.33.86(131r)
Yfir kaldan eyðisand …
Upphaf

Yfir kaldan eyðisand …

Niðurlag

„… nú á ég hvergi heima.“

13.33.87(131r)
Sá ég eina sitja taus …
Upphaf

Sá ég eina sitja taus …

Niðurlag

„… upp hún spjó svo komst í mát.“

13.33.88(131r)
Krókatennur karl einn ber …
Upphaf

Krókatennur karl einn ber …

Niðurlag

„… utanum hausinn tollir.“

13.33.89(131r)
Á bökkum tveimur systur sá …
Upphaf

Á bökkum tveimur systur sá …

Niðurlag

„… milli hafði gengið þá.“

13.33.90(131r)
Ráddu hvað ég rauðleitt sá …
Upphaf

Ráddu hvað ég rauðleitt sá …

Niðurlag

„… það lá niðri á Bakkasandi.“

13.33.91(131r)
Ein er snót sem oft sér níðir …
Upphaf

Ein er snót sem oft sér níðir …

Niðurlag

„… brögnar ráðið nú.“

13.33.92(131r)
Dólgur einn með digran haus …
Upphaf

Dólgur einn með digran haus …

Niðurlag

„… áttu nú að gæta þess.“

13.33.93(132r)
Yfir dynur ama skúr …
Upphaf

Yfir dynur ama skúr …

Niðurlag

„… fær sig enginn leystan.“

13.33.94(132r)
Nú er úti veður vott …
Upphaf

Nú er úti veður vott …

Niðurlag

„… að gifta sig í þessu.“

13.33.95(132r)
Napur er með norðélum …
Upphaf

Napur er með norðélum …

Niðurlag

„… hálkugler á missyndum.“

13.33.96(132r)
Þegar lífs er komið kvöld …
Upphaf

Þegar lífs er komið kvöld …

Niðurlag

„… til hvers var ég fæddur.“

13.33.97(132r)
Senn fær þú það mannval mey …
Upphaf

Senn fær þú það mannval mey …

Niðurlag

„… á heilu þessu landi.“

13.33.98(132r)
Hugsaðu ei að hann sé þér…
Upphaf

Hugsaðu ei að hann sé þér …

Niðurlag

„… öllu gulli betri“

13.33.99(132r)
Hermt er mér að hlemmhrakið …
Upphaf

Hermt er mér að hlemmhrakið …

Niðurlag

„… oltið hafi glanninn.“

13.33.100(132r)
Þaðan venda þurfti fljótt …
Upphaf

Þaðan venda þurfti fljótt …

Niðurlag

„… læsti búrkofanum.“

13.33.101(132r)
Hann sitt kvendi hitti þá …
Upphaf

Hann sitt kvendi hitti þá …

Niðurlag

„… mæðutillfellunum.“

13.33.102(132r)
Skömm er hér og skömm ei þver …
Upphaf

Skömm er hér og skömm ei þver …

Niðurlag

„… og skömm að okkur báðum.“

13.33.103(132r)
Biðlum þarftu ei baugarist …
Upphaf

Biðlum þarftu ei baugarist …

Niðurlag

„… lystugan graut að smíða.“

13.33.104(132r)
Þú hefur frá mér stolið streng …
Upphaf

Þú hefur frá mér stolið streng …

Niðurlag

„… með ljósum orðum mínum.“

13.33.105(133r)
Að mér berast efnin vönd …
Upphaf

Að mér berast efnin vönd …

Niðurlag

„… göfugi sýslumaður.“

13.33.106(133r)
Yrkja verð ég orðaraus …
Upphaf

Yrkja verð ég orðaraus …

Niðurlag

„… gefið mér skeifu.“

13.33.107(133r)
Hildarklæðin hafði blá …
Upphaf

Hildarklæðin hafði blá …

Niðurlag

„… þursinn hræðilegur.“

13.33.108(133r)
Fimmtudagur fer í hag …
Upphaf

Fimmtudagur fer í hag …

Niðurlag

„… litlum meður sorgum.“

13.33.109(133r)
Oft eru skáldin auðnusljó …
Upphaf

Oft eru skáldin auðnusljó …

Niðurlag

„… gert þerskeyttar (!) bögur.“

13.33.110(133r)
Höggur skall á harðan skoll …
Upphaf

Höggur skall á harðan skoll …

Niðurlag

„… og í því skall hann niður.“

13.33.111(133r)
Marga galla ber og brest …
Upphaf

Marga galla ber og brest …

Niðurlag

„… dómar falla manna.“

13.33.112(133r)
Hildur, Guðrún, Hallfríður …
Upphaf

Hildur, Guðrún Hallfríður…

Niðurlag

„… er sjöundi Brynjúlfur.“

13.33.113(133r)
Nú er dáin náttúran …
Upphaf

Nú er dáin náttúran …

Niðurlag

„… hátt við sjávarsteina.“

13.33.114(133r)
Fjallató og gerði gráa …
Upphaf

Fjallató og gerði gráa …

Niðurlag

„… syngur lóa í bjarkarþyt.“

13.33.115(133r)
Hér er allt á fleygiferð …
Upphaf

Hér er allt á fleygiferð …

Niðurlag

„… á götum Reykjavíkur.“

13.33.116(133r)
Á eldinn bera brenni hlaut …
Upphaf

á eldinn bera brenni hlaut …

Niðurlag

„… úr geitamjólk og byggi.“

13.33.117(134r)
Ég að öllum háska hlæ …
Upphaf

Ég að öllum háska hlæ …

Niðurlag

„… nokkru landi eða öngu.“

13.33.118(134r)
Við skulum róa vinur minn …
Upphaf

Við skulum róa vinur minn …

Niðurlag

„… upp við skulum draga.“

13.33.119(134r)
Lét mig hanga hallans Manga …
Upphaf

Lét mig hanga hallans Manga …

Niðurlag

„… fram á stranga húsganginn.“

13.33.120(134r)
Nú í taka nefið skal …
Upphaf

Nú í taka nefið skal …

Niðurlag

„… nú ei vínið gleður öld.“

13.33.121(134r)
Í eldinum heyrðist aldrei nóg …
Upphaf

Í eldinum heyrðist aldrei nóg …

Niðurlag

„… sást ei eftir moli.“

13.33.122(134r)
Kveða við hana kindina …
Upphaf

Kveða við hana kindina …

Niðurlag

„… sjáið borða lindina.“

13.33.123(134r)
Þó að leiðin virðist vönd…
Upphaf

Þó að leiðin virðist vönd …

Niðurlag

„… hjálpi er mest á liggur.“

13.33.124(134r)
Rangá fannst mér þykkjuþung …
Upphaf

Rangá fannst mér þykkjuþung …

Niðurlag

„… söng í hverri jakaspöng.“

13.33.125(134r)
Reyndi ég þá að ríða á sund …
Upphaf

Reyndi ég þá að ríða á sund …

Niðurlag

„… hvað var meiri raun en það.“

13.33.126(134r)
Rauður minn er sterkur og stór …
Upphaf

Rauður minn er sterkur og stór …

Niðurlag

„… í átt og fjögur árin.“

13.33.127(134r)
Rauður bera manninn má …
Upphaf

Rauður bera manninn má …

Niðurlag

„… yfir hraun og klungur.“

13.33.128(134r)
Rauður minn er sterkur og stór …
Upphaf

Rauður minn er sterkur og stór …

Niðurlag

„… fallegur á tagl og fax.“

13.33.129(135r)
Kveður hann og kveður af list …
Upphaf

Kveður hann og kveður af list …

Niðurlag

„… og kveður hann ævinlega.“

13.33.130(135r)
Litla Jörp með lipran fót …
Upphaf

Litla Jörp með lipran fót …

Niðurlag

„… mig í söðli bera.“

13.33.131(135r)
Skjóni hraður skundar frón …
Upphaf

Skjóni hraður skundar frón …

Niðurlag

„… Skjóni ber hann litla Jón.“

13.33.132(135r)
Mér var orðið kalt og kalt …
Upphaf

Mér var orðið kalt og kalt …

Niðurlag

„… einkanlega það og það.“

13.33.133(135r)
Lömbin skoppa hátt með hopp …
Upphaf

Lömbin skoppa hátt með hopp …

Niðurlag

„… blöðin kroppa af greinum.“

13.33.134(135r)
Vel er alin herrans hjörð …
Upphaf

Vel er alin herrans hjörð …

Niðurlag

„… sjást kringum fjárhúsið.“

13.33.135(135r)
Nú er hann orðinn hvass og kaldur …
Upphaf

Nú er hann orðinn hvass og kaldur …

Niðurlag

„… gef þú betri tíð.“

13.33.136(135r)
Enginn grætur Íslending …
Upphaf

Enginn grætur Íslending …

Niðurlag

„… kyssir torfan náinn“

13.33.137(135r)
Víst er nauð …
Upphaf

Víst er nauð …

Niðurlag

„… að vanta auð fyrir hjarta og sál.“

13.33.138(135r)
Það er svo margt ef að er gáð …
Upphaf

Það er svo margt ef að er gáð …

Niðurlag

„… og hætta nú að snæða.“

13.33.139(135r)
Til að lífga líf og önd…
Upphaf

Til að lífga líf og önd …

Niðurlag

„… og heittu kaffið góða.“

13.33.140(135r)
Ærnar mínar lágu í laut …
Upphaf

Ærnar mínar lágu í laut …

Niðurlag

„… uppá fjallabrúnum.“

13.33.141(136r)
Spjátrunganna spilaverk er …
Upphaf

Spjátrunganna spilaverk er …

Niðurlag

„… og allir á brúnum.“

13.33.142(136r)
Mér er ekki mikið annt …
Upphaf

Mér er ekki mikið annt …

Niðurlag

„… þinna sterku beina.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 136r).

13.33.143(136r)
Öðrumegin á henni …
Upphaf

Öðrumegin á henni …

Niðurlag

„… finnst hann veginn kaldur.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 136r).

13.33.144(136r)
Nokkrir greina nafnið sitt …
Upphaf

Nokkrir greina nafnið sitt …

Niðurlag

„… í haug á Sámsey forðum.“

13.33.145(136r)
Heyrðu mig nú heillin mín …
Upphaf

Heyrðu mig nú heillin mín …

Niðurlag

„… gefðu mér í nefið.“

13.33.146(136r)
Skoðið þið hvar skyrkollan …
Upphaf

Skoðið þið hvar skyrkollan …

Niðurlag

„… með heitmjólkina í fötunni.“

13.33.147(136r)
Þessi róa (!) er þýfð og löng …
Upphaf

Þessi róa (!) er þýfð og löng …

Niðurlag

„… syngur móabörðum á.“

13.33.148(136r)
Grasa svarti grauturinn…
Upphaf

Grasa svarti grauturinn …

Niðurlag

„… undan bjarta renninginn.“

13.33.149(136r)
Leiðist mér að lifa hér …
Upphaf

Leiðist mér að lifa hér …

Niðurlag

„… drottinn veri hjá mér.“

13.33.150(136r)
Barnið unga beiddi mig …
Upphaf

Barnið unga beiddi mig …

Niðurlag

„… lukku góðrar bíða.“

13.33.151(136r)
Fljót sem tundur fer á sprett …
Upphaf

Fljót sem tundur fer á sprett …

Niðurlag

„… hrund berandi.“

13.33.152(136r)
Tíminn líður trúðu mér …
Upphaf

Tíminn líður trúðu mér …

Niðurlag

„… hugsaðu um hvað eftir fer.“

13.33.153(137r)
Út í kofann tölta tók …
Upphaf

Út í kofa tölta tók …

Niðurlag

„… glennti út klof og læri skók.“

13.33.154(137r)
Rís af blund á fýsi fund …
Upphaf

Rís af blund á fýsi fund …

Niðurlag

„… hnísugrundar lísupund.“

Skrifaraklausa

„(Fýsibelgur var notaður við hlóðareld)“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 137r).

13.33.155(137r)
Nú er fjaran orðin auð …
Upphaf

Nú er fjaran orðin auð …

Niðurlag

„… og ríðonum bara í sjóinn.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 137r).

13.33.156(137r)
Mér er illt í mínum haus …
Upphaf

Mér er illt í mínum haus …

Niðurlag

„… má í heimi búa.“

13.33.157(137r)
Hálsinn mjóan hefur snót …
Upphaf

Hálsinn mjóan hefur snót …

Niðurlag

„… lætur hausinn rugga.“

13.33.158(137r)
Hér er ég kominn hringalín …
Upphaf

Hér er ég kominn hringalín …

Niðurlag

„… brjóttu ekki í mér hrygginn.“

13.33.159(137r)
Þar eru blessuð börnin frönsk …
Upphaf

Þar eru blessuð börnin frönsk …

Niðurlag

„… á annarri hverri þúfu.“

13.33.160(137r)
Safnar auð sem aldrei deyr …
Upphaf

Safnar auð sem aldrei deyr …

Niðurlag

„… spilavítis þvaran.“

13.33.161(137r)
Þótt ég sökkvi í saltan mar …
Upphaf

Þótt ég sökkvi í saltan mar …

Niðurlag

„… eða kveina börnin.“

13.33.162(137r)
Mér er illt í mölunum…
Upphaf

Mér er illt í mölunum …

Niðurlag

„… að klæða mig í sokkinn.“

13.33.163(137r)
Mórauður með mikinn lagð …
Upphaf

Mórauður með mikinn lagð …

Niðurlag

„… á báðum eyrum mark er hans.“

13.33.164(138r)
Árna rímur allmargir …
Upphaf

Árna rímur allmargir …

Niðurlag

„… girnast fáir kaupa.“

13.33.165(138r)
Allt er það vænt sem vel er grænt …
Upphaf

Allt er það vænt sem vel er grænt …

Niðurlag

„… en dökku sæti ég ekki.“

13.33.166(138r)
Heims við mæðu …
Upphaf

Heims við mæðu …

Niðurlag

„… leiði klæða unga gná.“

13.33.167(138r)
Gráni snarast hlýtur hrós …
Upphaf

Gráni snarast hlýtur hrós …

Niðurlag

„… ríður Karólína.“

13.33.168(138r)
Ég er að tálga horn í högld …
Upphaf

Ég er að tálga horn í högld …

Niðurlag

„… trúi ég hún væri brúnayggld.“

13.33.169(138r)
Allt fram streymir endalaust …
Upphaf

Allt fram streymir endalaust …

Niðurlag

„… og horfin sumarblíða.“

13.33.170(138r)
Öll er skepnan skemmtigjörn …
Upphaf

Öll er skepnan skemmtigjörn …

Niðurlag

„… kringluleita dýrið.“

13.33.171(138r)
Fimmtudagur fer í hag …
Upphaf

Fimmtudagur fer í hag …

Niðurlag

„… litlum meður sorgum.“

13.33.172(138r)
Aldrei var það ætlun mín …
Upphaf

Aldrei var það ætlun mín …

Niðurlag

„… láttu munninn þegja.“

13.33.173(138r)
Reiður dunar sær við sand …
Upphaf

Reiður dunar sær við sand …

Niðurlag

„… vikri spýr á löndin.“

13.33.174(138r)
Það er vandi að velja sér …
Upphaf

Það er vandi að velja sér …

Niðurlag

„… í því bandi að lifa.“

13.33.175(138r)
Ekki má ég missana …
Upphaf

Ekki má ég missana …

Niðurlag

„… klædda í bláa treyju.“

13.33.176(139r)
Nóg eru hér næturgögn …
Upphaf

Nóg eru hér næturgögn …

Niðurlag

„… lágavíð og háaþóra.“

13.33.177(139r)
Hattinn Móra hef ég minn …
Upphaf

Hattinn Móra hef ég minn …

Niðurlag

„… hylur bjór á enni.“

13.33.178(139r)
Lítill drengur laglegur …
Upphaf

Lítill drengur laglegur …

Niðurlag

„… fylgir mömmu sinni.“

13.33.179(139r)
Kindur jarma í kvíunum …
Upphaf

Kindur jarma í kvíunum …

Niðurlag

„… hundar gelta á bæjunum.“

13.33.180(139r)
Vorið góða grænt og hlýtt …
Upphaf

Vorið góða grænt og hlýtt …

Niðurlag

„… ærnar, kýr og smalinn.“

13.33.181(139r)
Kveður í munni, kvakar í mó …
Upphaf

Kveður í munni, kvakar í mó …

Niðurlag

„… aftur að fara í göngur.“

13.33.182(139r)
Lítill drengur leikur sér …
Upphaf

Lítill drengur leikur sér …

Niðurlag

„… undir spreng hann leikur sér.“

13.33.183(139r)
Nú er úti hláka hlý …
Upphaf

Nú er úti hláka hlý …

Niðurlag

„… fyllast allar kindur.“

13.33.184(139r)
Stýrir Grýta fimum fót …
Upphaf

Stýrir Grýta fimum fót …

Niðurlag

„… skjót með flýti hröðum.“

13.33.185(139r)
Undir fríðum málma meið …
Upphaf

Undir fríðum málma meið …

Niðurlag

„… rösk og þýð í spori.“

13.33.186(139r)
Girnistu að ég gleypi þig …
Upphaf

Girnistu að ég gleypi þig …

Niðurlag

„… eða hvað er þetta.“

13.33.187(139r)
Skrattinn hefur skemmtun af …
Upphaf

Skrattinn hefur skemmtun af …

Niðurlag

„… skal hún ekki þrjóta.“

13.33.188(140r)
Sá ég sitja settan hal …
Upphaf

Sá ég sitja með settan hal …

Niðurlag

„… bjargar oss frá hungurglósum.“

13.33.189(140r)
Þegiðu barn …
Upphaf

Þegiðu barn …

Niðurlag

„… og rífa þinn rass að morgni.“

13.33.190(140r)
Mínu lýsi ég marki hér …
Upphaf

Mínu lýsi ég marki hér …

Niðurlag

„… og þrettán rifur ofaní hvatt.“

13.33.191(140r)
Fram að starfa, fram til þarfa …
Upphaf

Fram að starfa, fram til þarfa …

Niðurlag

„… vinnum eins þó löng sé þraut.“

13.33.192(140r)
Í dag er ávallt óskin mín …
Upphaf

Í dag er ávallt óskin mín …

Niðurlag

„… hvað sem yfir dynur.“

13.33.193(140r)
Líf á förum, veikt og valt …
Upphaf

Líf á förum, veikt og valt …

Niðurlag

„… finnast kjörin þyngri.“

13.33.194(140r)
Hann mætti henni á myrkum stað …
Upphaf

Hann mætti henni á myrkum stað …

Niðurlag

„… það er bara konan þín.“

13.33.195(140r)
Hann var brellinn hrekkjakarl …
Upphaf

Hann var brellinn hrekkjakarl …

Niðurlag

„… framúr mannabyggðum.“

13.33.196(140r)
Mig langar í malinn minn…
Upphaf

Mig langar í malinn minn …

Niðurlag

„… buxurnar og sokka.“

13.33.197(140r)
Kom með hlaðinn knörr að gásum …
Upphaf

Kom með hlaðinn knörr að gásum …

Niðurlag

„… alskipaður dönskum krásum.“

13.33.198(140r)
Kalt er mér á kló …
Upphaf

Kalt er mér á kló …

Niðurlag

„… garpar éta með spó.“

13.33.199(140r)
Ég kýs mér ból þar kvakar smiðja …
Upphaf

Ég kýs mér ból þar kvakar smiðja …

Niðurlag

„… vagnahjól, þjöl, hefilsstokkur.“

13.33.200(141r)
Man ég okkar fyrri fund …
Upphaf

Man ég okkar fyrri fund …

Niðurlag

„… hitti á tófugreni.“

13.33.201(141r)
Ungur maður og eldra fljóð…
Upphaf

Ungur maður og eldra fljóð …

Niðurlag

„… kærleik trúi ég geymi.“

13.33.202(141r)
Hann var sterkur, hann var stór …
Upphaf

Hann var sterkur, hann var stór …

Niðurlag

„… ofaná hólma þarfur.“

13.33.203(141r)
Hann mér fylgdi …
Upphaf

Hann mér fylgdi …

Niðurlag

„… lands um stræti rollur við.“

13.33.204(141r)
Nú er komin neyðartíð …
Upphaf

Nú er komin neyðartíð …

Niðurlag

„… nú er Sörli dauður.“

13.33.205(141r)
Blessað kaffið brennandi …
Upphaf

Blessað kaffið brennandi …

Niðurlag

„… með rokna stórum mola.“

13.33.206(141r)
Tvær vísur
13.33.206.1
Undrast þarftu ei baugabrú …
Upphaf

Undrast þarftu ei baugabrú …

Niðurlag

„… helti (!) af lífi mínu.“

13.33.206.2
Er mín klára ósk til þín …
Titill í handriti

„Svar:“

Upphaf

Er mín klára ósk til þín …

Niðurlag

„… Sólarbáru hrundin.“

13.33.207(141r)
Sök ei minnar sálar herð …
Upphaf

Sök ei minnar sálar herð …

Niðurlag

„… okkur keypti báðar.“

13.33.208(141r)
Hesta rek ég hart af stað …
Upphaf

Hesta rek ég hart af stað …

Niðurlag

„… kári hrekur stráin.“

13.33.209(141r)
Lítill drengur lúinn er …
Upphaf

Lítill drengur lúinn er …

Niðurlag

„… hægt að brjósti mínu.“

13.33.210(141r)
Lítillátur, ljúfur, kátur …
Upphaf

Lítillátur, ljúfur, kátur…

Niðurlag

„… heimskir menn svo láta.“

13.33.211(142r)
Um þig á að segja satt …
Upphaf

Um þig á að segja satt …

Niðurlag

„… í mesta böl og hættu.“

13.33.212(142r)
Talaðu ekki um aðra ljótt …
Upphaf

Talaðu ekki um aðra ljótt …

Niðurlag

„… svall hinn góði hatar.“

13.33.213(142r)
Leitaðu hjá þeim lofs er þér …
Upphaf

Leitaðu hjá þeim lofs er þér …

Niðurlag

„… allra hróss að leita.“

13.33.214(142r)
Þrjár draumvísur
13.33.214.1
Hestur hefur horfið mér …
Upphaf

Hestur hefur horfið mér …

Niðurlag

„… holtadýr og fugl í geimi.“

13.33.214.2
Fyrir mig kom fáleg þraut …
Upphaf

Fyrir mig kom fáleg þraut …

Niðurlag

„…bur ótregur skjalda.“

13.33.214.3
Geng ég hér um grýtta grund …
Upphaf

Geng ég hér um grýtta grund …

Niðurlag

„… klár að bjarga úr forræði.“

Skrifaraklausa

„Ég veit ekki hvort vísurnar 3 eru í réttri röð, maðurinn var vakinn þegar 2 vísurnar voru komnar, en sofnaði stax aftur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 142r).

13.33.215(142r)
Þúaðu Gröndal það er best …
Upphaf

Þúaðu Gröndal það er best …

Niðurlag

„… en þéraðu sjálfan fjandann.“

Efnisorð
13.33.216(142r)
Veit ég herra háttvirtan …
Upphaf

Veit ég herra háttvirtan …

Niðurlag

„… elur í sínu hjarta.“

Efnisorð
13.33.217(142r)
Furðar mig á fréttum þeim …
Upphaf

Furðar mig á fréttum þeim …

Niðurlag

„… hempuna sína bar ann.“

Efnisorð
13.33.218(142r)
Hafðu Guð í huga og minni …
Upphaf

Hafðu Guð í huga og minni …

Niðurlag

„… vittu að Guð þinn herra er.“

Efnisorð
13.33.219(143r)
Tvær vísur
Efnisorð
13.33.219.1
Vera snauður vont er það …
Titill í handriti

„Bóndinn segir.“

Upphaf

Vera snauður vont er það …

Niðurlag

„… gæti eg ótrauður lifað.“

13.33.219.2
Þegar dauði að dyrum ber …
Titill í handriti

„Konan svarar.“

Upphaf

Þegar dauði að dyrum ber …

Niðurlag

„eða sauðafjöldi“

13.33.220(143r)
Tækifærið gríptu greitt …
Upphaf

Tækifærið gríptu greitt …

Niðurlag

„… að hika er sama og tapa.“

13.33.221(143r)
Ungum er það allra best …
Upphaf

Ungum er það allra best …

Niðurlag

„… og virðing aldrei þverra.“

Aths.

Úr Heilræðavísum Hallgríms Péturssonar.

13.33.222(143r)
Trúðu á tvennt í heimi …
Upphaf

Trúðu á tvennt í heimi …

Niðurlag

„… Guð í sjálfum þér.“

13.33.223(143r)
Nýtt ár komið ennþá er …
Upphaf

Nýtt ár komið ennþá er …

Niðurlag

„… átján hundruð þrjátíu og fimm.“

Efnisorð
13.33.224(143r)
Við skulum ekki víla hót …
Upphaf

Við skulum ekki víla hót …

Niðurlag

„… að bera sig karlmannlega.“

Efnisorð
13.33.225(143r)
Þá kaldur stormur um karlmann ber …
Upphaf

Þá kaldur stormur um karlmann ber …

Niðurlag

„… og sjálfs sín kraft til að standa í mót.“

Efnisorð
13.33.226(143r)
Vallt er lán og leiðin hál …
Upphaf

Vallt er lán og leiðin hál …

Niðurlag

„… sú er gæfan mesta.“

Efnisorð
13.33.227(143r)
Synjaðu snauðum síst um brauð …
Upphaf

Synjaðu snauðum síst um brauð …

Niðurlag

„… nógan auð þá hafa.“

Efnisorð
13.33.228(143r)
Hafðu hvorki háð né spott …
Upphaf

Hafðu hvorki háð né spott …

Niðurlag

„… geym vel æru þína.“

Aths.

Úr Heilræðavísum Hallgríms Péturssonar.

Efnisorð
13.33.229(143r)
Útá sjóinn Ólafur …
Upphaf

Útá sjóinn Ólafur …

Niðurlag

„… Húnaflóa konungur.“

Efnisorð
13.33.230(143v)
Láttu þér líka miður …
Upphaf

Láttu þér líka miður …

Niðurlag

„… fór til drottins náða.“

Efnisorð
13.33.231(143v)
Að handan
Titill í handriti

„Tveir menn komu sér saman um að hver sem fyrr dæi skyldi hitta hinn. Sá lifandi spurði:“

Efnisorð
13.33.231.1
Hvað á að tryggja hag minn hér? …
Upphaf

Hvað á að tryggja hag minn hér? …

Niðurlag

„… Hvað á að liggja fyrir mér?“

Efnisorð
13.33.231.2
Það um varðar þig ei grand …
Titill í handriti

„Hinn svarar:“

Upphaf

Það um varðar þig ei grand …

Niðurlag

„… lán, búgarð og auðnustand.“

Efnisorð
13.33.232(143v)
Ekki er gott að hafa ból …
Upphaf

Ekki er gott að hafa ból …

Niðurlag

„… uppi fyrir frosti, snjó og vindi.“

Efnisorð
13.33.233(143v)
Góðu börnin gera það …
Upphaf

Góðu börnin gera það …

Niðurlag

„… líka margt gott iðja.“

Efnisorð
13.33.234(143v)
Illu börnin iðka það …
Upphaf

Illu börnin iðka það …

Niðurlag

„… heimta, brjóta, týna.“

Efnisorð
13.33.235(143v)
Hver vill annars eigum ná …
Upphaf

Hver vill annars eigum ná …

Niðurlag

„… uns þeir hníga í valinn.“

Efnisorð
13.33.236(143v)
Ráðið besta það er því …
Upphaf

Ráðið besta það er því …

Niðurlag

„… láta eins og maður.“

13.33.237(143v)
Lastmælgin með fjölmörg flog …
Upphaf

Lastmælgin með fjölmörg flog …

Niðurlag

„… verður í flestra höndum.“

13.33.238(143v)
Hafðu að láni hóf og þér …
Upphaf

Hafðu að láni hóf og þér …

Niðurlag

„… ber þitt fleyið veika.“

Efnisorð
13.33.239(143v)
Mikið breytir fólki fát …
Upphaf

Mikið breytir fólki fát …

Niðurlag

„… áttað mig á Jósafat.“

Efnisorð
13.33.240(143v)
Það er manni misjafnt mat …
Upphaf

Það er manni misjafnt mat …

Niðurlag

„… ég vil hafann svona.“

Skrifaraklausa

„Jósafat hætti við skemmtiferð á síðustu stundu, leyfði dótturinni farið. Til kynninga þar sem hópar mættust voru nöfn lesin og menn gengu fram - Jósafat var ekki strikað út. “

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 143v).

Efnisorð
13.33.241(144r)
Ást er föstum áþekk tind …
Upphaf

Ást er föstum áþekk tind …

Niðurlag

„… ást sér gegnum hóla.“

Efnisorð
13.33.242(144r)
Þessi penni þóknast mér …
Upphaf

Þessi penni þóknast mér …

Niðurlag

„… Gunnlaugur að nafni.“

Efnisorð
13.33.243(144r)
Söl, hrognkelsi, kræklingur …
Titill í handriti

„Lýst hlunnindum á bæ“

Upphaf

Söl, hrognkelsi, kræklingur …

Niðurlag

„… kofa, rjúpa, selur.“

Efnisorð
13.33.244(144r)
Dagmál eru á Dofrahnjúk …
Titill í handriti

„Lagt til eyktamarka“

Upphaf

Dagmál eru á Dofrahnjúk …

Niðurlag

„… nú er greint frá eyktum öllum.“

Efnisorð
13.33.245(144r)
Farðu ei til Hlaða heim…
Upphaf

Farðu ei til Hlaða heim …

Niðurlag

„… sem rúið bein mín hafa.“

Skrifaraklausa

„Hákarlaskipsmenn fundu dauða konu og notuðu í beitu. Bara þessi eini sem dreymdi konuna, vildi það ekki, sat heima daginn eftir drauminn, þann dag fórust hinir allir.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 144r).

13.33.246(144r)
Margir eiga mikið bágt …
Upphaf

Margir eiga mikið bágt …

Niðurlag

„… lítið er nú til bjargar.“

Skrifaraklausa

„Draumvísa.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 144r).

13.33.247(144r)
Fyrst ég er kominn á fimmta ár …
Upphaf

Fyrst ég er kominn á fimmta ár …

Niðurlag

„… lesa, prjóna, spinna.“

Efnisorð
13.33.248(144r)
Hannes, Skúli, Hólmfríður …
Upphaf

Hannes, Skúli, Hólmfríður …

Niðurlag

„… einn er Jónas, Guðríður.“

Efnisorð
13.33.249(144r)
Eru að spinna í ákafa …
Upphaf

Eru að spinna í ákafa …

Niðurlag

„… Helga, Gunna, Jóhanna.“

Efnisorð
13.33.250(144r)
Gott er að treysta Guð á þig …
Upphaf

Gott er að treysta Guð á þig …

Niðurlag

„… englaljósið bjarta.“

Efnisorð
13.33.251(144r)
Líf er nauðsyn, lát þig hvetja …
Upphaf

Líf er nauðsyn lát þig hvetja …

Niðurlag

„… Hníg ei dauður fyrr en þarft.“

Aths.

Vísan er yfirstrikuð.

Efnisorð
13.33.252(144v)
Tíminn líður trúðu mér …
Upphaf

Tíminn líður trúðu mér …

Niðurlag

„… hugsaðu um hvað á eftir fer.“

Efnisorð
13.33.253(144v)
Þegar ég geng út og inn …
Upphaf

Þegar ég geng út og inn …

Niðurlag

„… hvar hann muni vera.“

Efnisorð
13.33.254(144v)
Ef hann finnast ekki má …
Upphaf

Ef hann finnast ekki má …

Niðurlag

„… hann í kletta borið.“

Efnisorð
13.33.255(144v)
Kisa situr kyrrlát inni …
Upphaf

Kisa situr kyrrlát inni …

Niðurlag

„… en á sumrin betur.“

Efnisorð
13.33.256(144v)
Fer þá út um engi og móa…
Upphaf

Fer þá út um engi og móa …

Niðurlag

„… tifar fljótt og létt.“

Efnisorð
13.33.257(144v)
Snati oft og kisa kljást …
Upphaf

Snati oft og kisa kljást …

Niðurlag

„… þetta eru vinalæti.“

Efnisorð
13.33.258(144v)
Bit og klór er báðum falt …
Upphaf

Bit og klór er báðum falt …

Niðurlag

„… elska mat og hylli.“

Efnisorð
13.33.259(144v)
Girnast allar elfur skjól …
Upphaf

Girnast allar elfur skjól …

Niðurlag

„… sig að fjallabaki.“

Efnisorð
13.33.260(144v)
Kuldinn bítur kinnar manns …
Upphaf

Kuldinn bítur kinnar manns …

Niðurlag

„… eftir sólarlagið.“

Efnisorð
13.33.261(144v)
Kærðu þig ei um hættur hót …
Upphaf

Kærðu þig ei um hættur hót …

Niðurlag

„… stefndu að marki settu.“

Efnisorð
13.33.262(144v)
Hrúturinn, boli, burar tveir …
Upphaf

Hrúturinn, boli, burar tveir …

Niðurlag

„… hafur, skjólur, fiska sjós.“

Efnisorð
13.33.263(145r)
Verður svalt því veður er breytt …
Upphaf

Verður svalt því veður er breytt …

Niðurlag

„… er nú kalt og freðið.“

Efnisorð
13.33.264(145r)
Kalt er oss og kalt er oss …
Upphaf

Kalt er oss og kalt er oss …

Niðurlag

„… hendi fast í taumi.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 145r).

13.33.265(145r)
Býst ég við að biðja þín …
Upphaf

Býst ég við að biðja þín …

Niðurlag

„… hvernig líst þér á það.“

Efnisorð
13.33.266(145r)
Líf er vaka, gimsteinn gæða …
Upphaf

Líf er vaka, gimsteinn gæða…

Niðurlag

„… sálin verði duft sem hold.“

Efnisorð
13.33.267(145r)
Líf er nauðsyn, lát þig hvetja …
Upphaf

Líf er nauðsyn, lát þig hvetja …

Niðurlag

„… hníg ei dauður fyrr en þarft.“

Efnisorð
13.33.268(145r)
Mitt er farið að minnka fjör …
Upphaf

Mitt er farið að minnka fjör …

Niðurlag

„… ég er blindur, kominn í kör.“

Efnisorð
13.33.269(145r)
Áttatíu ár og þrjú …
Upphaf

Áttatíu ár og þrjú …

Niðurlag

„… herra Guð mér hjálpa þú.“

Efnisorð
13.33.270(145r)
Moka flór og mala rúg …
Upphaf

Moka flór og mala rúg …

Niðurlag

„… við rollur slóra og búið er nú.“

Efnisorð
13.33.271(145r)
Illt er að liggja í einum hnút …
Upphaf

Illt er að liggja í einum hnút …

Niðurlag

„… burtnýttur og grafinn.“

Efnisorð
13.33.272(145r)
Þótt sumir hafi aura …
Upphaf

Þótt sumir hafi aura …

Niðurlag

„… en húsnæði og brauð.“

Efnisorð
13.33.273(145r)
Hver sem á himneska auðinn …
Upphaf

Hver sem á himneska auðinn …

Niðurlag

„… er hann samt ríkari en sólin.“

Efnisorð
13.33.274(145r)
Fram að starfa, fram til þarfa…
Upphaf

Fram að starfa, fram til þarfa …

Niðurlag

„… vinnum eins þó löng sé þraut.“

Efnisorð
13.33.275(145r)
Kalt er oss og kalt er oss…
Upphaf

Kalt er oss og kalt er oss …

Niðurlag

„… hendi fast í taumi.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 145r).

13.33.276(145v)
Græðum saman mein við mein …
Upphaf

Græðum saman mein við mein…

Niðurlag

„… styðjum hverir annan.“

Efnisorð
13.33.277(145v)
Plöntum, vökvum reyn við reyn …
Upphaf

Plöntum, vökvum reyn við reyn …

Niðurlag

„… allir leggi saman.“

Efnisorð
13.33.278(145v)
Þetta er svei mér þrifin snót …
Upphaf

Þetta er svei mér þrifin snót …

Niðurlag

„… svo er aftur púður.“

Efnisorð
13.33.279(145v)
Eins og hinar merin mín …
Upphaf

Eins og hinar merin mín …

Niðurlag

„… hristir drengjakollinn.“

Skrifaraklausa

„Þegar nýbúið var að raka af stóðmeri.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 145v).

Efnisorð
13.33.280(145v)
Lítillátur, ljúfur og kátur …
Upphaf

Lítillátur, ljúfur og kátur …

Niðurlag

„… heimskir menn svo láta.“

Efnisorð
13.33.281(145v)
Þú verður bara að vera svona …
Upphaf

Þú verður bara að vera svona …

Niðurlag

„… en hlunkast með þér í hjúskapinn.“

Efnisorð
13.33.282(145v)
Fáir eru smiðir í fyrsta sinn …
Upphaf

Fáir eru smiðir í fyrsta sinn …

Niðurlag

„… mér skilning og næmi.“

Efnisorð
13.33.283(145v)
Kalt er mér löngum …
Upphaf

Kalt er mér löngum …

Niðurlag

„… undir arnar minnar væng.“

Efnisorð
13.33.284(145v)
Vélarbruggan vekur ugg …
Upphaf

Vélarbruggan vekur ugg …

Niðurlag

„… myrkvar gluggann sálar.“

Efnisorð
13.33.285(145v)
Dýrin víða vakna fá …
Upphaf

Dýrin víða vakna fá …

Niðurlag

„… grösin skríða á fætur.“

Efnisorð
13.33.286(145v)
Aldrei skaltu oftar reyna að yrkja vísu …
Upphaf

Aldrei skaltu oftar reyna að yrkja vísu …

Niðurlag

„… sem bundið naut í lastaljósi.“

Efnisorð
13.33.287(145v)
Mas er að hafa mammons grát …
Upphaf

Mas er að hafa mammons grát …

Niðurlag

„… og ala upp nýja sauði.“

Efnisorð
13.33.288(146r)
Hani, krummi, hundur, svín …
Upphaf

Hani, krummi, hundur, svín …

Niðurlag

„… gneggjar tístir syngur.“

Efnisorð
13.33.289(146r)
Sjaldan verður tófa tryggð …
Upphaf

Sjaldan verður tófa tryggð …

Niðurlag

„… lítið þó að beri á.“

Efnisorð
13.33.290(146r)
Einnar bónar bið ég þig …
Upphaf

Einnar bónar bið ég þig …

Niðurlag

„… ágæt hringatróða.“

Efnisorð
13.33.291(146r)
Farðu af stað og finndu mig …
Upphaf

Farðu af stað og finndu mig …

Niðurlag

„… biddu mig einhvers aftur.“

Skrifaraklausa

„Draumur.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 146r).

13.33.292(146r)
Ég var nokkuð ölvaður …
Upphaf

Ég var nokkuð ölvaður …

Niðurlag

„… kvíðir litli drengurinn.“

13.33.293(146r)
Er á lífsins öldum, andstreymið er mest …
Upphaf

Er á lífsins öldum, andstreymið er mest…

Niðurlag

„… og erum alveg hissa, hvað oss hefur Drottinn veitt.“

Efnisorð
13.33.294(146r)
Segðu mér sannleikann vinur …
Upphaf

Segðu mér sannleikann vinur …

Niðurlag

„… fríður og bjartur og skær.“

Efnisorð
13.33.295(146r)
Magnús raular, músin tístir …
Upphaf

Magnús raular, músin tístir …

Niðurlag

„… kumrar hrúturinn.“

Efnisorð
13.33.296(146r)
Það er mæða, það er þraut …
Upphaf

Það er mæða, það er þraut …

Niðurlag

„… það angrar sálu mína.“

Efnisorð
13.33.297(146r)
Ekki er von að uppá fold …
Upphaf

Ekki er von að uppá fold…

Niðurlag

„… hvíld í moldu niður.“

13.33.298(146r)
Babbi, mamma Beta, Helgi, Björn …
Upphaf

Babbi, mamma Beta, Helgi, Björn …

Niðurlag

„… upp er talinn Bakkalýður.“

Efnisorð
13.33.299(146r)
Vandi er að tengja önd við önd …
Upphaf

Vandi er að tengja önd við önd …

Niðurlag

„… bönd sem aldrei slitna.“

Efnisorð
13.33.300(146v)
Þótt ég sé haldinn minni mann …
Upphaf

Þótt ég sé haldinn minni mann …

Niðurlag

„… krókur á móti bragði.“

Efnisorð
13.33.301(146v)
Blessunin hann babbi minn …
Upphaf

Blessunin hann babbi minn …

Niðurlag

„… hangikjet, brauð og smjer.“

Efnisorð
13.33.302(146v)
Fram með hug og hjartaprýði …
Upphaf

Fram með hug og hjartaprýði …

Niðurlag

„… þá mun sigur krýna braut.“

Efnisorð
13.33.303(146v)
Skrifaðu bæði skýrt og rétt …
Upphaf

Skrifaðu bæði skýrt og rétt …

Niðurlag

„… en þó bil á milli.“

Efnisorð
13.33.304(146v)
Taktu í nefið tróðan gulls …
Upphaf

Taktu í nefið tróðan gulls …

Niðurlag

„… um það máttu bæta.“

Efnisorð
13.33.305(146v)
Grundin valla glitruð hlær …
Upphaf

Grundin valla glitruð hlær …

Niðurlag

„… blæs um fjallatinda.“

Efnisorð
13.33.306(146v)
Vélabruggan vekur ugg …
Upphaf

Vélabruggan vekur ugg …

Niðurlag

„… myrkvar gluggann sálar.“

Efnisorð
13.33.307(146v)
Taktu í nefið tvinnahrund …
Upphaf

Taktu í nefið tvinnahrund …

Niðurlag

„… og kysstu mig í staðinn.“

Efnisorð
13.33.308(146v)
Snati, Kolur, Vaskur, …
Upphaf

Snati, Kolur, Vaskur, …

Niðurlag

„… Haukur, Lubbi, Kambur, Mosi.“

Efnisorð
13.33.309(146v)
Ég vildi ég ætti hest og hey …
Upphaf

Ég vildi ég ætti hest og hey …

Niðurlag

„… mundi ég ekki kvíða fyrst.“

Efnisorð
13.33.310(146v)
Mikið er um þá maðurinn býr …
Upphaf

Mikið er um þá maðurinn býr …

Niðurlag

„… þrjátíu lömb og uxa.“

Efnisorð
13.33.311(146v)
Ef þú hefur heiftar lund við heilög stráin …
Upphaf

Ef þú hefur heiftar lund við heilög stráin …

Niðurlag

„… berðu að þeim hvassan ljáinn.“

Efnisorð
13.33.312(146v)
Alla þá sem eymdir þjá …
Upphaf

Alla þá sem eymdir þjá …

Niðurlag

„… en lifa í skugga.“

Efnisorð
13.34(147r-147v)
Kaflar úr gömlum prédikunum
Titill í handriti

„Kaflar úr gömlum prédikunum skrifað upp úr almanaki 1886.“

Efnisorð
13.34.1(147r)
1. prédikun
Upphaf

Búrkonan tekur mjólkina …

Niðurlag

„… þegar ég prédikaði fyrir ykkur á Hofteigi.“

Efnisorð
13.34.2(147r)
2. prédikun
Upphaf

Ef allir menn yrðu að einum manni …

Niðurlag

„… óguðlegra verður steypt niður til helvítis á efsta degi.“

Efnisorð
13.34.3(147v)
3. prédikun
Upphaf

Vér riðum niður að Ósi í gær. …

Niðurlag

„… si svona og si svona (krafsar með höndunum á víxl út í loftið).“

Efnisorð
13.34.4(147v)
4. prédikun
Upphaf

Dæmisögu vil ég yður segja, elskulegir bræður og systur. …

Niðurlag

„… minna en oss sjálfa þegar í nauðirnar rekur.“

13.35(148r)
Úr gamalli prédikun og hjónavígslu
Titill í handriti

„Úr gamalli prédikun og hjónavígslu (úr almanki 1888).“

Efnisorð
13.35.1(148r)
Prédikun
Upphaf

Vér erum þær andlegu mýsnar, en djöfullinn sá helvíski kötturinn …

Niðurlag

„… minna en oss sjálfa þegar í nauðirnar rekur.“

Efnisorð
13.35.2(148r)
Við hjónavígslur
Titill í handriti

„Þegar laggari giftist“

Upphaf

Ég er enginn beikir, en Guð er góður beikir …

Niðurlag

„… með hamri tryggðarinnar og drífholti heilags anda, amen.“

Efnisorð
13.35.3(148r)
Við greftrun
Titill í handriti

„Við greftrun“

Upphaf

Þú liggur hér …

Niðurlag

„… þú þrjóskaðist við að gjalda mér.“

Efnisorð
13.36(148v)
Ofanígjöf Ragnhildar
Upphaf

Þegar Valborg strandaði bjuggu á Hindisvík . …

Niðurlag

„… Já og þótt þú viljir fara upp í horn, svaraði Ragnhildur.“

Skrifaraklausa

„Helga tengdadóttir Ragnhildar sagði mér af þessu. Það festist í minni hjá mér eins og margt fleira á þeim árum. Ég vissi að það mundi hafa þótt mikil dirfska á þeim árum að voga að tala svona af fullri einurð við sýslumanninn. Guðbjörg Jónasdóttir, Sellandi.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 148v).

13.37(149r-152r)
Gamlir málshættir
Titill í handriti

„Gamalt máltæki segir“

Upphaf

Öll él birta um síðir …

Niðurlag

„… Sjaldan lætur betur sá er eftir hermir. “

Aths.
Alls eru þetta um 76 máltæki.

Verso-síður eru auðar

.
Efnisorð
13.38(153r-157r)
Málshættir, vísur og gátur
Aths.
Um nítján málshættir, gáta og átta lausavísur. Verso-síður eru auðar.

Blað 153r er bréf undirritað af Guðbjörgu Jónasdóttur til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar, þar sem hún gerir grein fyrir efni sínu.

14(158r-173r)
Þulur og kvæði
Aths.
Uppskriftin er sendibréf frá

Þorbjörgu Guðmundsdóttur, Háagerði 67, Reykjavík, skrifað í janúar 1968.

Meðal efnis í bréfinu eru þulurnar: Stúlkurnar ganga suður með sjó … , — Gekk ég eftir söndum … , — Ríðum, ríðum hart í skóginn … , — Manga sat á snúði … og — Karl og kerling riðu á alþing … Einnig eru nokkur Grýlukvæði: — Ekki linnir umferðum … , — Grýla reið með garði … o.fl. ásamt lausavísum og krummavísum.
15(174r-184r)
Kvæði, þulur og leiktextar
Aths.

Blað 174r er bréf undirritað af Stefaníu Einarsdóttur til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar.

Á blað 184v, hefur Hallfreður skrifað: „Kom 10.2 1968

Verso-síður eru að mestu auðar.

Meðal þess efnis sem Stefanía sendi eru nokkrar þulur og lausavísur: Vond ertu veröld …, — Brú, brú og brilli … , — Fram, fram fylking …, — Bóndinn Eiríkur brytjar mör …, — Send var Tobba að sækja hest …, — Karl og kerling riðu á Alþing … og — Bæjarnafnaþula.

16(185r-197r)
Kvæði og ævintýri
Aths.

Blöð 185r og 190r eru bréf undirrituð af Helgu Þ. Smára til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar og gerir hún þar grein fyrir efni sínu.

Bréfin eru dagsett í september 1967. Efnið er vélritað.

Meðal þess efnis sem Helga sendi er þula: Kringum oss flækist hér kvikindis grey …, tvær gamlar formannavísur: — Fögru skipi fleytirðu …, Heitir skipið Hreggviður …, tvær hestavísur: — Fljótt sem tundur fljúgandi …, — Búkinn teygði mélamar … og vísur sem hún kallar — Hannavísur og þrjár tóbaksvísur: — Þú berð ljóma geddugeims … og — Þinn við munn ég minnist greitt …, — Ó hvað þú ert yndisleg …

16.1(191r-197r)
Kjörsonur kóngsins
Titill í handriti

„Kjörsonur kóngsins“

Upphaf

Það var einu sinni kóngur og drottning í ríki sínu …

Niðurlag

„… og kvað margt stórmenna þarna austur frá vera frá þeim komið.“

Efnisorð
17(198r-206r)
Fyrirburðir og kaupstaðaferð
Aths.

Blað 198r er bréf undirritað af Gísla Sigurðssyni til Hallfreðar Arnar Eiríkssonar.

Gísli gerir þar grein fyrir efni því sem hann hefur skráð og sendir með. Þar um ræðir tvo fyrirburði; annar bar fyrir hann 1914 og hinn 1918 sem og ferð í Stykkishólm, 2. janúar 1918.

18(207r-211r)
Hrómundarbréf; endurminningar
Aths.

María Salómonsdóttir systir Helga Hjörvar skráði.“

18.1(207r-207v)
Hrómundarbréf
Titill í handriti

„Hrómundarbréf“

Upphaf

Heiðarlegum, háttvirtum, sómagæddum …

Niðurlag

„… vertu ekki kvikinskur.“

18.2(208r-211r)
Endurminningar
Upphaf

Ég er fædd 21. febrúar 1891

Niðurlag

„… Samt er eg þakklát fyrir lífið og hefi átt margar yndisstundir og vinnugleði fram til þessa.“

19(212r-219r)
Kvæði
Aths.
Guðrún Snjólfsdóttir frá Höfn í Hornafirði, systir Gunnars Snjólfssonar, skráði.

Blað 212 er sendibréf. Þar gerir Guðrún grein fyrir því efni sem hún hefur skrifað upp.

Verso-hliðar blaða eru auðar.
19.1(213r-215v)
Hafgúu- eða hafmeyjarkvæði
Titill í handriti

„Hafgúu- eða hafmeyjarkvæði“

Upphaf

Ég man það, ég var ungur …

Niðurlag

„… já, feitur afarstór.“

19.2(216r)
Dálítil stúlka, við dyraskjöld …
Titill í handriti

„Úthýsing“

Upphaf

Dálítil stúlka, við dyraskjöld …

Niðurlag

„… sem dauðinn hjá dyrunum nístir.“

19.3(217r-218r)
Ég man það, ég var ungur …
Upphaf

Ég man það, ég var ungur …

Niðurlag

„… af landi í kaldan sjó.“

19.4(219r)
Og öndin hún flýgur, sem dúfa svo djörf …
Upphaf

Og öndin hún flýgur, sem dúfa svo djörf …

Niðurlag

„… því fénu og fjörinu týnir.“

20(220r-223r)
Álfkonan
Upphaf

Á bæ einum á Vestfjörðum bjuggu fátæk hjón …

Niðurlag

„… eða þurfa að vinna vandasöm störf.“

Aths.
Sagan er skráð af Sigríði Guðmundsdóttur, Lokastíg 20 A, 101 Reykjavík.

Neðst á aftasta blaði kemur fram hvenær, þ.e. í febrúar 1968, en hún hafði heyrt söguna í æsku hjá móður sinni vestra.

21(224r-227r)
Álagablettir og álfar
Aths.
Skráð af Halldóri Péturssyni, skrifstofumanni á Snælandi, 220 Kópavogi.

Skrifað á rektó-hliðar blaða.

Blöðin bárust 1968

21.1(224r-225r)
Um álagabletti
Titill í handriti

„Um álagabletti“

Upphaf

Einn sterkur hlekkur í þjóðtrú okkar, eru álagablettir …

Niðurlag

„… en hóllinn hefur aldrei verið sleginn síðar.“

Skrifaraklausa

„Halldór Pétursson.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 225r).

Efnisorð
21.2(226r-227r)
Um flutning álfa á nýársnótt
Titill í handriti

„Um flutning álfa á nýársnótt“

Upphaf

Árið 1958, hafði ég viðtal við mann …

Niðurlag

„… var óefað stórgáfuð, fróð, minnug og skáldmælt.“

22(228r-231r)
Gilsbakkaþula
Upphaf

Kátt er um jólin, koma þau senn …

Niðurlag

„… Ljóðin eru þrotin og lifið nú vel.“

Aths.
Fjögur vélrituð blöð. Þulan er skráð 8.12.1969. Málfríður Einarsdóttir frá Munaðarnesi skráði. Málfríður lærði þuluna ung af Margréti Hjálmsdóttur föðursystur sinni (f. 1878), en hún af Þuríði Böðvarsdóttur frá Skáney (f. 1820). Þuríður var ömmusystir Margrétar (sbr. blað 231r).

Verso-hliðar blaða eru auðar.

23(232r-241r)
Kímnisögur og fleira
Aths.
Sjö handskrifuð stílabókarblöð og þrjú vélrituð blöð (A4). Skráð 1968, af Bjarna, frá Önnubergi í Hveragerði.

23.1(228r-237r)
Kímnisögur
Titill í handriti

„Kímnisögur“

Aths.

Nokkrar sögur og brandarar.

23.2(238r-238v)
Gilsbakkaþula
Titill í handriti

„Gilsbakkaþula“

Upphaf

Kátt er á jólunum, koma þau senn …

Niðurlag

„… Koma þær að húsdyrum og tala ekki orð …“

Aths.

Þulan er ekki fulluppskrifuð.

Efnisorð
23.3(239r-239v)
Um Snæfjallahrepp og Snæfjallaströnd
Titill í handriti

„Snæfjallahreppur …“

Upphaf

… er mjó strandlengja …

Niðurlag

„… og fór að gráta, meir gat hún ekki sagt.“

Aths.

Hér eru bæði lausavísur og sögur.

23.4(240r-241r)
Draumur stöðvarstjórans
Titill í handriti

„Draumur stöðvarstjórans“

Upphaf

Þó við séum að skemmta okkur hér í kvöld …

Niðurlag

„… mér þótti vera Jón Páll að loka himnaríki.“

24(242r)
Sat ég undir fiskahlaða …
Upphaf

Sat ég undir fiskahlaða …

Niðurlag

„… með sínu bannsetta, bykkjótta, krókótta, kindótta kerlingareyra.“

Aths.
Eitt vélritað blað frá Jónasi Kristjánssyni handritafræðingi. Verso-hliðin er auð.

Jónas gerir grein fyrir hvernig hann lærði þuluna og segir: „Þessa þulu lærði ég, eins og nokkrar fleiri, af afa mínum Guðlaugi Ásmundssyni í Fremstafelli, þegar ég var svo sem 4-6 ára gamall. Síðar hef ég tæplega heyrt hann fara með þær sjálfan, en sumar þeirra, og m.a. þessa, hef ég einhverntíma heyrt síðar eða rifjað upp með öðru fólki (móður minni og eldri systkinum). Jónas Kristjánsson.“

Efnisorð
25(243r-256v)
Sagnir
Aths.

Skráð 1965 af Kristjáni Bjartmarssyni, Stykkishólmi.

25.1(243r-245v)
Kleifa-Jón eða Klaufi
Titill í handriti

„Kleifa-Jón eða Klaufi“

Upphaf

Ég ólst upp hjá foreldrum mínum …

Niðurlag

„… enda sá ég Kleifa-Jón aldrei síðan.“

25.2(245v-247v)
Þegar ég sá Ennismóra sem kallaður var
Titill í handriti

„Þegar ég sá Ennismóra sem kallaður var“

Upphaf

Vorið 1903 fór ég sem vinnumaður að Ólafsdal …

Niðurlag

„… enda engin líkindi til að hann sé nú ferðafær.“

25.3(248r-249v)
Maðurinn sem ég mætti á götu í Stykkishólmi
Titill í handriti

„Maðurinn sem ég mætti á götu í Stykkishólmi“

Upphaf

Haustið 1906 var ég um tíma við afgreiðslu í búð …

Niðurlag

„… og hafði ég aldrei hann séð, því ég kom fyrst í Stykkishólm 1905.“

25.4(249v-250v)
Sagan af Styrbirni gamla
Titill í handriti

„Sagan af Styrbirni gamla“

Upphaf

Styrbjörn var brúnskjóttur hestur …

Niðurlag

„… Eitt er víst að aldrei hefur verið hægt að ráða hana á annan veg.“

25.5(250v-253v)
Huldukonan
Titill í handriti

„Huldukonan“

Upphaf

Eins og flestir drengir sem ólust upp í sveit …

Niðurlag

„… ef hún hefði þurft á að halda, en hún hefur ekki þurft þess.“

25.6(253v-255r)
Huldumaðurinn í Brunnárhólunum
Titill í handriti

„Huldumaðurinn í Brunnárhólunum“

Upphaf

Það var seinnipartinn í ágúst þetta sama sumar …

Niðurlag

„… Eða var þetta missýning hjá okkur öllum?“

25.7(255r-256v)
Leitin að Kristínu Hannesdóttur
Titill í handriti

„Leitin að Kristínu Hannesdóttur“

Upphaf

Veturinn 1900-1901 snemma í nóvember varð kona úti …

Niðurlag

„… sofnað og ekki vaknað aftur til þessa lífs.“

25.8(256v)
Þegar ég sá stúlkumyndina á höfði hans Björns Sýrussonar
Titill í handriti

„Þegar ég sá stúlkumyndina á höfði hans Björns Sýrussonar“

Upphaf

Það mun hafa verið sumarið 1908 …

Niðurlag

„… hann vildi síður ganga á undan mér eftir þetta.“

Skrifaraklausa

„Björn er enn á lífi og ég þykist vita að hann muni eftir þessu. Hann býr í Reykjavík, en ég veit ekki hvar.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 256v).

26(257r-275v)
Ævintýri
Aths.

Skráð 1964 af Einari Sigurfinnssyni, biskupsföður .

Efnisorð
26.1(257r-267v)
Ævintýri
Upphaf

Einu sinni var vinnustúlka hjá auðugum bónda …

Niðurlag

„… og er sögu … þar með lokið.“

Efnisorð
26.2(268r-275v)
Ævintýri
Upphaf

Einu sinni var karl í koti …

Niðurlag

„… og börn þeirra urðu góðir þegnar.“

Efnisorð
27(276r-288r)
Ljóðmæli eftir Gunnlaug Kristjánsson, ráðsmann Klambraseli
Aths.
Á blaði 276a stendur skrifað: „Hallfreði Erni Eiríkssyni og Handritastofnun Íslands í meinleysi. Heimir Pálsson.

Ljóðmælin eru ljósrit af vélriti og á blaði 276br gerir Páll H. Jónsson grein fyrir efninu og framsetningu þess.

Innihaldið er lausavísur um ýmislegt efni sem höfundurinn orti á fermingarárinu sínu þegar hann var vinnupiltur í Stafni í Reykjadal. Kverið er að stórum hluta minnakvæði , s.s. Minni kvenna, — Meraminni,Minni Jóels og Sigurðar Tómassona sem og nokkur kvæði þar sem titillinn í vélritinu er — Minni.

Auk þessa má nefna ljóð skáldsins um sjálfan sig og eitt ljóðabréf.

28(289r-329r)
Sagnasafn - Handrit Jóns Björnssonar frá Hnefilsdal.
Aths.
Hér um ræðir ljósrit af handriti með hendi Jóns Björnssonar, en það var sent aftur til hans að lokinni ljósritun. Jón skráði þessar sagnir 1960-1969.

Ljósritið er ekki alls staðar sem skýrast, sbr. blað 289r.

Hér er blaðsett í þeirri röð sem blöðin voru í í handritinu. Einhver ruglingur virðist þó vera á efnisuppröðun eða í ljósritið vantar.

Efnisorð
29(330r-348r)
Vísnabók
Aths.
Vísur úr vínsabók Maríusar Jónssonar vélstjóra og eiginkonu hans Maríu Pálsdóttur, Stýrimannastíg 13, 101 Reykjavík en þau eru bæði skrifarar efnis.

Efnið er ljósritað að undanskildu blaði 330r en það er vélrit H.A.E. frá 1968 eftir vísum úr bókinni, „stafrétt og með sömu greinarmerkjasetningu.“

Höfundar tveggja kvæða eru nafngreindir, sbr. Jóhannes B. Jónsson, Hjálmar og Hulda ( — Þótt að ég færi um svalan sæ …) og Þórarinn Guðmundsson, — Minning ( — Manstu er saman við sátum …), annars er höfunda ekki getið.

Ljósrituðu blöðin eru misstór; þau eru ýmist ljósrituð stök, sbr. blað 336r, tvö saman sem ein opna, sbr. blað 331r eða þrjú saman, sbr. blað 334r.

Hér er blaðsett í þeirri röð sem blöðin voru í í handritinu. Einhver ruglingur virðist þó vera á efnisuppröðun eða í ljósritið vantar.

30(350r-359r)
Bæjarvísur fyrir Hvammshrepp í Dalasýslu
Höfundur

Brynjólfur Þorsteinsson

Titill í handriti

„Bæjarvísur fyrir Hvammshrepp í Dalasýslu, kveðnar af Brynjólfi Þorsteinssyni, 1867“

Upphaf

Skilfings hlýt ég skála fjörð …

Niðurlag

„… góður friður bjóðist þér.“

Aths.

Níutíu og þrjú erindi. Ljósrit eftir frumriti sem lánað var „frá Sigríði Halldórsdóttur Orrahóli í des. 1968. H.E. Það mun þó vera eftirrit sem gert var til að berast um sveitina“ (sbr. 350v).

31(360r)
Lausavísur um Einar skáld Kvaran og Theódór Arnbjarnarson
Aths.
Lausavísur.

Efni „Komið frá Valdimari B. Valdimarssyni frá Hnífsdal, Víðimel 23 Reykjavík“ (sbr.360r).

Skrifað á klipptan blaðrenning.

Efnisorð
31.1
Lausavísur
Aths.

„Einar skáld Kvaran var á ferð í Húnavatnssýslu og fékk Kvenfélagið Auður hann til fundahalda.“Í tilefni þessa köstuðu þeir Jón Bergmann, skáld og Björn H. Jónsson eftirfarandi þremur vísum á milli sín (sjá 30.1.1, 30.1.2 og 30.1.3).

Efnisorð
31.1.1
Fyrir æðra afli gekk andatrúarþvaran …
Höfundur

Jón Bergmann skáld

Upphaf

Fyrir æðra afli gekk andatrúarþvaran …

Niðurlag

„… arðinn hirti Kvaran.“

31.1.2
Safnar auð sem aldrei deyr …
Höfundur

Björn H. Jónsson skólastjóri

Upphaf

Safnar auð sem aldrei deyr …

Niðurlag

„… spilavítisþvaran.“

31.1.3
Áskor smogin öllum deyr …
Höfundur

Jón Bergmann skáld

Upphaf

Áskor smogin öllum deyr …

Niðurlag

„… laugaði skáldið Kvaran.“

31.2
Lausavísur
Aths.

„Theódór Arnbjarnarson bauð sig fram til þings, hans fylgismaður Björn H. Jónsson skólastjóri veitti honum brautargengi í því máli.“Í tilefni þessa (sjá 30.2.1-2) voru orti Björn eftirfarandi vísur:

Efnisorð
31.2.1
Jarmaðu nú Móri minn …
Höfundur

Björn H. Jónsson skólastjóri

Upphaf

Jarmaðu nú Móri minn …

Niðurlag

„… verði ég á þing kosinn.“

Aths.

„Theódór náði ekki kjöri í það sinn. Þá kom eftirfarandi vísa:“(sjá 30.2.2)

31.2.2
Nú er Dóri lagstur lágt …
Höfundur

Björn H. Jónsson skólastjóri

Upphaf

Nú er Dóri lagstur lágt …

Niðurlag

„… hrukkaði (eða hnyklaði) bjór á hvarmi.“

32(361r-388r)
Sagnir, kvæði, gátur
Aths.
Guðjón Sigurðsson frá Dægru á Hvalfjarðarströnd skráði.

Þetta eru ljósrit af uppskriftum Guðjóns en Sigríður Guðjónsdóttir„ dóttir hans, Þrastargötu 5, Reykjavík á handritið.“ Handritið var skrifað á síðustu árum hans og „kom í janúar 1968. H.E.“ (sbr. blað 384v).

Meðal efnis eru sagnir sem bera fyrirsagnir s.s. Kvarnarhljóðið í Berginu, — Útburðurinn í jarðfallinu, — Strokkhljóðið í Helluvellinum, — Ófögur heimkoma, — Konan í Stöpunum, — Líkfylgdin og margar fleiri frásagnir sem flestar virðast skrifaðar í fyrstu persónu og vera sögur af upplifunum Guðjóns sjálfs. Einnig er frásögn sem Guðjón kallar — Sakamannsævintýri (379r-381r) en þar eru einnig vísur. Auk þessa eru í uppskrift Guðjóns gátur, lýsing á fiski og frásögn af sviplegum dauða manns úr Borgarfirði (blöð 386r-388r).

Samkvæmt dagsetningum á blöðum 378r, 380r og 383r má rekja uppskriftirnar aftur til ársins 1923 og til ársins 1952

33(389r-407r)
Lausavísnasafn
Aths.
Sextán vélrituð blöð, misstór. Ýmist er um frumrit eða afrit með kalkipappír að ræða (sbr. t.d. blöð 406-407). Skráð af Þórhildi Sveinsdóttur, Nökkvavogi 11, Reykjavík.

Meðal efnis eru vísur eftir Sigurð Breiðfjörð, Sigurð Pétursson sýslumann og skáld, Jón Þorláksson á Bægisá, Guðmund Friðjónsson og Jón Thoroddsen.

Efnisorð
34(408r-416r)
Lausavísur
Aths.
Níu misstór handskrifuð blöð. Skrifari Sigurður Helgason, Bárustíg 2, Sauárkróki.

Efnisorð
34.1(408r)
Tækifærisvísur
Höfundur

Björn Friðriksson Schram

Upphaf

Ellin gerir ýmsum bágt / illa mér að snúin…

Niðurlag

„… mínum göllum hendir hún, hærra en fjöllin taka.“

Efnisorð
34.2(409r-411.r)
Formannavísur
Höfundur

Sigurður Stefánsson bóndi í Garðshorni

Titill í handriti

„Formannavísur austan Skagafjarðar. Kveðnar af Sigurði bónda í Garðshorni, Hofshreppi á árunum í kringum 1890

Upphaf

Óðar blands þó ómerkt skval …

Niðurlag

„… himna smiður blessi þá.“

Skrifaraklausa

„(19. vís. um Jón frá Sauðárkrók hélt út frá Málmey).“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 411r).

Alls tuttugu erindi.
Efnisorð
34.3(413v)
Lausavísur
Höfundur

Sigurður Stefánsson bóndi í Garðshorni

Upphaf

Höfða þó að hækki sjóa …

Aths.

Alls milli eru þetta um 15-20 lausavísur. Athugasemdir skrifara eru á blaði 413v.

Efnisorð
34.4(414r-415v)
Biðilsbréf Sigluvíkur-Sveins
Titill í handriti

„Biðilsbréf Sigluvíkur-Sveins“

Upphaf

Heil og sæl kæra heillin mín…

Niðurlag

„… og gifti þig yndi á Möðruvöllum.“

Aths.

Athugasemdir skrifara eru á blaði 415v.

34.5(416r-416v)
Sögn Sigurðar Helgasonar
Titill í handriti

„Sögn Sigurðar Helgasonar“

Upphaf

Maður var kallaður Guðmundur knapi …

Aths.

Athugasemdir skrifara eru á blaði 416v.

35(417r-430r)
Vísnasafn
Aths.
Efni komið „frá Margréti Ketilsdóttur, Mávahlíð 45, Reykjavík, veturinn 1970, snemma árs. H.E.“

Efnið er ljósritað og hefur röð erinda sums staðar raskast í ljósrituninni. Þannig er það til dæmis í kvæðinu um Hjálmar og Huldu ( — Hann Hjálmar í blómskrýddri brekkunni stóð …); á blaði 421r eru erindi 1 og 2, á blaði 422r eru erindi 3, 4 og 5 auk erinda 8, 9 og 10. Erindi 6 og 7 eru aftur á móti á blaði 423r. Sambærilega röskun á efnisskipan má sjá víðar.

Auk kvæðisins um Hjálmar og Huldu eru m.a. tvö minningarkvæði eftir Þórð Kárason um Guðrúnu Einarsdóttur (Ég hefði átt að leggja á leiðið þitt krans …) og Vigdísi Pálsdóttur í Auðsholti (Þar sem áður andi minn, eyddi bernskudögum sínum …), — Úr bændavísum ( — Á Dumboddsstöðum þykir þjóð …) o.fl.

36(431r-446v)
Ýmis kvæði
Aths.
„Vísur frá Valdimari B. Valdimarssyni frá Hnífsdal, Víðimel 23, Reykjavík. H.E.“

Efnið er skrifað á blöð og snepla. Blöð 439v-441r eru auð sem og blöð 445v-446v.

Meðal efnis er efni eftir Einar Benediktsson, Að málið glataðist ekki … , vísa um Halldór Halldórsson bónda í Arnardal ( — Hann Halldór sveri hreppstjórinn … ), um Hákon Kristófersson alþingismann í Haga ( — Hefur fengið Björg í Björg … ) o.fl.

Efnisorð
37(447r-448r)
Brúðkaupskvæði
Höfundur

Bergþór Ófeigsson

Upphaf

Út í skautið alda …

Niðurlag

„… Frónið prýðið Svavars nýtir arfar.“

Aths.

Þrjú erindi.

Brúðhjónin „ voru Bjarni Bjarnason og Ástríður Magnúsdóttir. Bergþór orti í öllum brúðkaupsveislum sem hann var boðinn í. “

38(449r-452v)
Sjómannavísur o.fl.
Höfundur

Ingvar Guðmundsson, Sveinagörðum, Grímsey

Aths.

Þórunn Ingvarsd. skráði 1967.“

Ingvar orti vísurnar 1897.

39(453r-455r)
Tröllkonur á Íslandi
Aths.

Halfdan Arason skráði 9.7.1967.

Fjallað er um tröllkonuna í Skaftafelli, sem frá er sagt í Þjóðsögum Jóns Árnasonar og víðar. Halfdan Arason tengir hér frásagnir af tröllkonunni við sögulega atburði sem getið er um í ævisögu Bjarna sýslumanns Nikulássonar í Blöndu (sbr. blað 453r).

40(456r-484r)
Þulur og vísur
Aths.
Hjalti Jónsson í Hólum í Hornafirði skráði.

„Skráð á árunum 1965-1967. H.E.“ (sbr. blað 456v).

Yfirleitt er aðeins skrifað á rektó-síður blaða; undantekning blöð 459v, 465v, 479v; blöð 481r-484v eru auð.

40.1(457r-458r)
Ókindarkvæði
Upphaf

Það var barn í dalnum …

Niðurlag

„… hafði sig aftur á kreik.“

Aths.

Sjö erindi.

40.2(459r-462r)
Sat ég undir fiskahlaða föður míns …
Upphaf

Sat ég undir fiskahlaða föður míns …

Niðurlag

„… belgja vatn á eftir.“

Aths.

Á blaði 459r er upphaf þulunnar yfirstrikað. Þulan er í fullri lengd uppskrifuð á blöðum 459v-462r.

Efnisorð
40.3(463r)
Heyrði ég í hamrinum …
Upphaf

Heyrði ég í hamrinum …

Niðurlag

„… brutu mínar árar.“

Aths.

Neðst á blaðinu er skrifað:„(vantar framhald)“.

Efnisorð
40.4(464r)
Kom ég þar að kveldi …
Upphaf

Kom ég þar að kveldi …

Niðurlag

„… kinduga kerlingareyra.“

Aths.

Yfirstrikað niðurlag þulunnar: Gekk ég upp á hólinn …

Efnisorð
40.5(465r-465v)
Gekk ég upp á hólinn …
Upphaf

Gekk ég upp á hólinn …

Niðurlag

„… kinduga kerlingareyra.“

Efnisorð
40.6(466r-468r)
Tóta, Tóta, Tóta teldu dætur þínar …
Titill í handriti

„Þula“

Upphaf

Tóta, Tóta, Tóta teldu dætur þínar …

Niðurlag

„… og þrettán Gróur.“

Aths.

Leiðrétting skrifara á efni sem stjörnumerkt er í kvæðinu:„Áttatíu hlaupa / eftir ömmunni gömlu. / Hálft er talið, / telja máttu lengur. (Býst við að þetta sé réttara)“ (sjá blað 468r).

Efnisorð
40.7(469r)
Karlinn sá sem kúna átti …
Upphaf

Karlinn sá sem kúna átti ..

Niðurlag

„… og kúna þá sem vatnið drakk o.s.frv.“

Aths.

Lokaerindi úr keðjukvæði.

40.8(470r)
Stúlkurnar ganga suður með sjó …
Upphaf

Stúlkurnar ganga suður með sjó …

Niðurlag

„… það sómir henni stúlkunni minni.“

Efnisorð
40.9(471r-472r)
Ríðum og ríðum sandana mjúka …
Upphaf

Ríðum og ríðum sandana mjúka …

Niðurlag

„… en ríða vil ég þó.“

Efnisorð
40.10(473r-475r)
Barnagælur
Aths.

Vel stíga börnin dansinn …, — Stígur, stígur stúlkan ung …, — Drengurinn í dalinn rann …, — Drengurinn minn, minn …, — Stígur hann við stokkinn …, — Stígur hún við stokkinn …, — Stígur hún við stólinn …, — Stutti, stutti stúfurinn …

40.11(476r)
Krummarnir hittust við Almannagjá …
Upphaf

Krummarnir hittust við Almannagjá …

Niðurlag

„… skaltu ekkert af því fá.“

Efnisorð
40.12(476r)
Karlinn sem í Króki býr …
Upphaf

Karlinn sem í Króki býr …

Niðurlag

„… Margan ber hann málsverðinn á nefi.“

Skrifaraklausa

„Horinu.“

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 476r).

Efnisorð
40.13(477r)
Guð svæfi þig …
Upphaf

Guð svæfi þig …

Niðurlag

„… og þig svæfi Jesús.“

Efnisorð
40.14(477r)
Blessað veri barnið góða …
Upphaf

Blessað veri barnið góða …

Niðurlag

„… situr í kjöltu minni.“

40.15(478r)
Sof þú í friði …
Upphaf

Sof þú í friði …

Niðurlag

„… vakna þú í eilífu dýrðarinnar ljósi.“

40.16(479r-480r)
Tvær vísur
Aths.
Eitt kann ég kvæðið …, — Hvar er stúlkan rjóð, rjóð …

Fyrra kvæðið kemur fyrir yfirstrikað á blaði 479r.

Blöð 481r-484v eru auð.

41(485r-521v)
Lausavísnasafn
Aths.
Safnið er skrifað af Jóni Sigtryggssyni, Kleppsvegi 20, Reykjavík.

Þar er að finna kvæði, stöku gátu og lausavísur eftir ýmsa höfunda, til dæmis Hjálmar Jónsson í Bólu.

Skrifað er á bréfsefnispappír og er kápan hluti af blaðtali en á hana er skrifað „Jón Sigtryggsson, fyrrum fangavörður, Kleppsvegi 20.… Kom [til] mín 1.4.1970 H.E.“

42(522r-527r)
Vísur og fleira
Aths.

H.E. vélritaði eftir handriti Sigurðar Helgasonar, Bárustíg 2, Sauðárkróki en handritið „mun hafa verið ritað 1968 eða 1969 (H.E. 23.12.1969)“(sjá blað 522r).

42.1(522r-524r)
Óðar blands þó ómerkt skval …
Höfundur

Sigurður Stefánsson bóndi, Garðshorni í Hofshreppi.

Titill í handriti

„Formannavísur austan Skagafjarðar … “

Upphaf

Óðar blands þó ómerkt skval …

Niðurlag

„… himnasmiður blessi þá.“

Aths.

Tuttugu erindi.

42.2(524r-525r)
Blossa ála bríkin mær …
Titill í handriti

„Lausavísur eftir handriti Sigurðar“

Upphaf

Blossa ála bríkin mær …

Niðurlag

„… mun í hjarta leyni.“

Aths.
„Vísur þessar virðast vera stakar vísur úr lengra kvæði um einhverja unnustu, en höfundur ókunnur. (H.E.)“

Vísurnar eru hér fjórar.

42.3(525r-527r)
Hestinn Garp að heiti skarpan átti …
Titill í handriti

„Garpserfi“

Upphaf

Hestinn Garp að heiti skarpan átti …

Niðurlag

„… illa sómir verkið mér.“

Skrifaraklausa

„Þá koma hestavísur með hendi Sigurðar. Þar stendur Sigurður Helgason, Geirmundarhóli.

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 525r).

Sautján erindi.

42.4(527r)
Ellin gerir ýmsum bágt …
Höfundur

Björn Friðriksson Schram, bóndi í Húnaþingi.

Titill í handriti

„Tækifærisvísur … “

Upphaf

Ellin gerir ýmsum bágt …

Niðurlag

„… hærra en fjöllin taka.“

Aths.

Þrjú erindi. Vísurnar eru vélritaðar eftir uppskrift Sigurðar Helgasonar.

43(528r)
Draumur Maríu Magnúsardóttur
Titill í handriti

„Draumur Maríu Magnúsardóttur“

Upphaf

Þegar ég var á þriðja árinu um tvítugt …

Niðurlag

„… það er ein nótt þangað til þú hingað kemur, sem eru fjörutíu ár á jörðu. Og þá vaknaði ég.“

Skrifaraklausa

19. janúar 1878, skrifað.

Aths.

(Skrifaraklausan er á blaði 528r).

Vélritað blað (A4), ritað af Hallfreði Erni Eiríkssyni. Ritað 1969. „Þetta er endurrit eftir handriti Pálma Jónassonar á Svínaskógi. Hdr. er lítið kver í rauðu, kjölurinn svartur. Er það ýmislegur samtíningur, sumt úr bókum og blöðum, en sumt, t.d. gátur virðist vera frumrit. Það síðasta er skrifað 12.1.1888. Hdr. er ritað á 10-12 árum. Ritað 1969, H.E.“.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Mismunandi pappír.

Blaðfjöldi
Mismunandi stærðir blaða.( mm x mm).
Ástand

Misjafnt.

Umbrot

Mismunandi.

Skrifarar og skrift
Band

Óbundið… ( mm x mm x mm). Handritið er varðveitt í möppu sem merkt er með penna og blýanti: „Handritastofnun Íslands, HÍ 30. Frá H.E.Eir. Þjóðfræði: Vaxandi safn“ Efni handritsins er skipt í þrennt og um hvern hluta er pappakápa. Blöð eru af ýmsum stærðum og gerðum og ýmist nokkur saman eða stök. Innan hvers hluta er efnið víðast hvar flokkað þannig að samanbrotið A4 blað er sett utan um þau blöð sem eiga saman en efni handritsins er flokkað eftir heimildamönnum og hefur það borist Stofnuninni á seinni hluta síðustu aldar.

Uppruni og ferill

Uppruni

Skrifað á 20. öld.

Ferill

Þjóðfræðiuppskriftir frá Hallfreði Erni Eiríkssyni. Ýmsir heimildarmenn.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH frumskráði handritið í júní 2010

« »