Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

JS 158 fol.

Skoða myndir

Samtíningur; Ísland, 1859-[1888?]

Nafn
Jón Steingrímsson 
Fæddur
10. september 1728 
Dáinn
11. ágúst 1791 
Starf
Prestur; Djákni; Prófastur 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eyjólfur Jónsson 
Fæddur
1670 
Dáinn
3. desember 1745 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari; Ljóðskáld; Höfundur; Bréfritari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Guðmundsson ; lærði 
Fæddur
1574 
Dáinn
1658 
Starf
Málari 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kristján Villadsson 
Starf
Prestur; Rektor; Læknir 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Árnason 
Fæddur
17. ágúst 1819 
Dáinn
4. september 1888 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari; Gefandi; Höfundur; Eigandi; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eiríkur Þormóðsson 
Fæddur
27. apríl 1943 
Starf
Handritavörður 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(3r-3v)
Stærstu elds- og jökulhlaup í Vestri-Skaftafellssýslu
Titill í handriti

„Þau stærstu elds- og jökulhlaup sem hér hafa yfir fallið í Vestri-Skaftafellssýslu, og skrif eru fyrir, setjast hér með sínu ártali“

Aths.

Listi yfir gos og hlaup í sýslunni ásamt heimildum og heimildamönnum

2(4r-15r)
Eldvirkni í Kötlu
Titill í handriti

„Um Kötlugjá“

Aths.

Ýmsar ritsmíðar um eldvirkni í Kötlu

3(15r-31r)
Fullkomið rit um Síðueld
Titill í handriti

„Lítill viðbætir til fróðleiks þeim sem hann með réttri skynsemi skoða vilja“

Skrifaraklausa

„NB.Það, sem hingað er skrifað í þessa bók, var allt með sömu hendi á 59 blaðsíðum. Þessi síðasti kafli þ.e. "Lítill viðbætir", er eins og hann ber með sér, saminn eftir Kötluhlaupið 1783 einhvern tíma á þeim 6 árum þangað til Finnur biskup deyr 1789, en hver hann hafi samið eða hvort séra Jón Steingrímsson hefur samið hann eins og ritgjörðina um Kötluhlaupið 1783 sem hér á að koma næst á eftir - því hann er og skrifaður á eftir henni í sömu bókinni, veit ég ekki. Það sem hér kemur næst á eftir í bókinni, sem ég skrifa úr, er 1. konungatal til 1766, þeirra sem Ísland hefur verið háð, þá 2. hirðstjóraannáll til 1734, þá 3. annáll lögmanna til 1782, þá 4. biskupatal á Íslandi (Skálholti) til 1777 (á Hólum) til 1781. Um þessa menn flesta er ofur stutt ágrip af ævi þeirra. Þessi fjögur atriði, sem ná frá bls. 61-102, því 60. og 103. og 104. blss. eru auðar, skrifa ég ekki, en byrja á riti Jóns prests Steingrímssonar, sem þar byrjar á 105. bls. (17r)

„(Hér á eftir kom aftur í sömu bókinni "Lítill viðbætir" o.s.fr. sem áður er skrifaður á 25.-29. bls. í þessari bók, og á hann óneitanlega betur við að standa hér á eftir en þar, hvort sem hann er eftir séra Jón Steingrímsson eða einhvern annan. Sá viðbætir var hér með sömu hendi og eldrit séra Jóns og þar á eftir enn með sömu hendi upptalning eldgosanna í vestri Skaftafellssýslu og úr Heklu, sem hér standa á 1. og 2. bls., úr Kötlu til 1755, og Heklu til 1693, en með annarri hendi var við bætt 1766; en hinum 1783 og 1823 úr Kötlu og 1845-46 úr Heklu hef ég viðbætt í upptalninguna) (31r)“

4(31v-33r)
Jarðir í Austur-Skaftafellssýslu 1783
Titill í handriti

„Byggðar jarðir í Austur-Skaftafellssýslu árið 1783 voru eftirskrifaðar“

Skrifaraklausa

„Þetta skrif er ekki lengra, en er orðrétt afskrifað Hoffelli 28. septbr 1793. J. Helgason (33r)“

5(33r-44r)
Kötlugjárgos 1823
Titill í handriti

„Kötlugjárgos 1823 “

Skrifaraklausa

„(eftir eiginhandarriti S[veins] Pálssonar) (33r)“

Aths.

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

6(44r-46v)
Krafla
Titill í handriti

„Krafla, eldfjall nálægt Mývatni. Samantínt úr ritlingi Halldórs Jakobssonar á danska tungu 1757, Íslandsreisu þeirra Eggerts og Bjarna, og fátt eitt eftir eigin sjón ár 179[4], af Sv[eini] P[álssyni]“

Aths.

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

7(46v-49r)
Heklugos
Titill í handriti

„Heklugos, samantínt úr ýmsu af Sv[eini] P[álssyni]“

Aths.

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

8(49r-54r)
Rit Hannesar Finnssonar um Heklugosið 1766
Titill í handriti

„Rit biskups dr. Hannesar Finnssonar um Heklugosið 1766 (útlagt af dönsku)“

Aths.

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

9(54r-54v)
Catalogus bóka sem Guðbrandur lét þrykkja
Titill í handriti

„Catalogus eður registur þeirra bóka sem herra Guðbrandur lét þrykkja eftir sem síra Eyjólfur sál. á Völlum hefir noterað“

Skrifaraklausa

„Héðan og til blaðsíðu 114 er tekið eftir handriti frá síra P[étri] Jónssyni á Kálfatjörn (54r

10(54v-55r)
Úr ævisögu Guðbrandar
Titill í handriti

„Ágrip úr ævisögu herra Guðbrandar eftir síra Eyjólf“

11(55v-57v)
Guðbrandur biskup
Titill í handriti

„Nokkur viðbætir“

12(57v-58r)
Oddur lögmaður
Titill í handriti

„Um Odd lögmann Gottskálksson“

13(58r-58v)
Gissur biskup
Titill í handriti

„Um biskup herra Gissur“

14(58v-59r)
Jón Arason
Titill í handriti

„Af Jóni biskupi Arasyni“

15(59r-59v)
Biskuparnir Marteinn og Ólafur
Titill í handriti

„Lítið ágrip um Skálholtsbiskup hr. Martein og Hólabiskup Ólaf Hjaltason“

16(60r-69v)
Nokkrar greinir um jörðina og hennar undarlegar náttúrur
Titill í handriti

„Nokkrar fáar greinir um vora jörð og hennar undarlegar náttúrur fram yfir önnur meiri og stærri lönd. Jón Guðmundsson málari. “

Skrifaraklausa

„(Skrifað eftir bók sem Einar bóndi Þorvarðarson í Nýjabæ á Akranesi á 1859 (60r))“

Aths.
  • Sennilega hluti af Tíðfordrífi
  • Á blaði 65v, aftan við 16. lið, er athugasemd: „Þessar greinir hafa verið skrifaðar úr bók Jóns heitins Guðmundssonar málara, hverja hann hafði skrifað með sinni eigin hendi, þá datum skrifaðist 1617.“ - Ekki er ljóst hvort það sem á eftir kemur (65v-69v) er í raun úr riti Jóns
17(70r-92r)
Plánetur og stjörnumerki
Titill í handriti

„Plánetubók“

18(92r-107v)
Lófabók
Titill í handriti

„Lófabók“

Aths.
  • Mikill hluti blaðs 92r (undir titlinum) og ríflega helmingur blaðs 92v auðir, e.t.v. fremur af því að þar hafi átt að koma teikning(ar) eða einhver texti heldur en sökum þess að vantað hafi í handrit
  • Neðsti partur blaðs 95r og efsti partur blaðs 95v auðir til að tákna eyðu í texta
19(108r-112r)
Úr lækningabók Christophers Möllerssonar
Titill í handriti

„Annar partur“

20(112r-153r)
Lækningabók sr. Christjáns Willoddssonar
Titill í handriti

„Hér skrifast lækningabók sr. Christjáns Willoddssonar er skrifuð hefur verið annó 1593“

Aths.

Á blaði 117r er smá eyða þar sem e.t.v. hefur átt að teikna inn mynd eða setja stuttan texta

Lýsing á handriti

Blaðefni

Pappír.

Blaðfjöldi
161 blað (321 mm x 201 mm). Auð blöð: 1, 2, 153v, 154-161.
Tölusetning blaða
Gömul blaðsíðumerking 1-301 (3r-153r).
Skrifarar og skrift

Ein hönd ; Skrifari:

[Jón Árnason bókavörður]

Skreytingar

Stjörnufræðilegar skýringarmyndir: 70r

Handarmyndir, tengjast lófalestri: 97v-107v

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
  • Það eldrit síra Jóns Steingrímssonar sem hér er varðveitt er hér í heild sinni.
  • Efni á blöðum 3r-54r virðist eftirrit eftir Lbs 210 4to I. og VI.-XI. (breytt um röð), sbr. handritaskrá.

Uppruni og ferill

Uppruni
Ísland 1859-[1888?]
Ferill

Úr safni Jóns Árnasonar bókavarðar.

Aðföng

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill
Eiríkur Þormóðsson lagfærði 12. nóvember 2009Handritaskrá, 2. b. ; Sagnanet 21. júní 1999.
Viðgerðarsaga

Athugað 1999.

« »