Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

GKS 2866 4to

Skoða myndir

Íslendingabók Ara fróða og efni henni tengt; Kaupmannahöfn, 1735

Nafn
Erlendur Ólafsson 
Fæddur
18. ágúst 1706 
Dáinn
9. nóvember 1772 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Ljóðskáld; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ari Þorgilsson ; fróði 
Fæddur
1067 
Dáinn
2. nóvember 1148 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska (aðal); Latína

Innihald

1(1r-3r)
Formáli
Upphaf

Þessar Schedas Ara fróða …

Niðurlag

„… sem ég eigi um hirði að annotera.“

Aths.

Í formálanum koma fram upplýsingar um uppruna handritsins og lýsing á forritum. Enn fremur á aðferð skrifara. Upphaf formálans er gefið sem skrifaraklausa við atriði 2.

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

2(5v-43v)
Íslendingabók
Titill í handriti

„Schedæ Ara prests fróða“

Upphaf

[Í]slendingabók gjörða ég fyrst biskupum …

Niðurlag

„… en ég heiti Ari.“

Skrifaraklausa

„Þessar Schedas Ara fróða skrifaði ég Erlendur Ólafsson um sumarið 1735 í Augusto í Kaupmannahöfn eftir exemplari in folio með hendi séra Jóns Erlendssonar í Villingaholti, hvert að er ásamt með öðrum fleirum í Bibliotheca Academica ex legato Arnæ Magnæi sub No 113 …“

Vensl

Skrifað eftir AM 113 b fol.

Aths.

Skrifaraklausa Jóns Erlendssonar úr AM 113 b fol. er uppskrifuð á bl. 44v.

Tungumál textans

Íslenska

Efnisorð

3(45r-47r)
Athugagreinar
3.1(45r-46v)
An Islandia ante Haraldi Pulchricomi tempora incolas habuerit?
Titill í handriti

„An Islandia ante Haraldi Pulchricomi tempora incolas habuerit?“

Upphaf

De æra Islandiæ primum coli cæptæ Pontanus et Arngrimus …

Niðurlag

„… si gradus computentur.“

Aths.

Efst í hægra horni bl. 45r stendur: „Ex autographo Thormodi Torfæi“.

Tungumál textans

Latína

3.2(46v-47r)
Thormodus in Epistola qvadam
Titill í handriti

„Thormodus in Epistola qvadam“

Upphaf

Mag. Brynjólfur segir Ísland byggt 414 …

Niðurlag

„… margt meira bevísar Ísland fyrr byggt.“

Tungumál textans

Íslenska

4(47v-48r)
Athugasemdir Árna Magnússonar um Íslendingabók o.fl.
Titill í handriti

„Hæc Arnas in dissolutis Schedulis“

Upphaf

Örlygur (er nam land á Kjalarnesi) var áður …

Niðurlag

„… colloqvio dixit Thormodus Torfæus, vir eruditissimus.“

Tungumál textans

Íslenska (aðal); Latína

Efnisorð
5(49r-218v)
Aðdrættir Árna Magnússonar til útgáfu á Íslendingabók Ara fróða
Tungumál textans

Latína (aðal); Íslenska

Efnisorð
5.1(49r-77v)
De Sæmundo Multiscio
Titill í handriti

„De Sæmundo Multiscio“

Upphaf

Sæmundus sacerdos cujus …

Aths.

Endar á ættartölum úr Landnámabók.

5.2(78r-86v)
Aronis multiscii vita ex antiqvis monumentis collecta
Titill í handriti

„Aronis multiscii vita ex antiqvis monumentis collecta“

Upphaf

Aro sacerdos multiscius …

Niðurlag

„… mun Ari fróði hafa átt þenna part?“

5.3(88r-112v)
De anno et temporis scriptione Aronis multiscii
Titill í handriti

„De anno et temporis scriptione Aronis multiscii“

Upphaf

Íslendingabókina þá fyrstu hefur Ari skrifað circa annum 1120 …

Niðurlag

„… fatetur auctor. Stockholm 1675.“

5.4(113r-218v)
In Aræ multiscii librum Islandorum notæ et primò ad inscriptionem
Titill í handriti

„In Aræ multiscii librum Islandorum notæ et primò ad inscriptionem“

Upphaf

Inscriptionem ita immutare placuit …

Aths.

Endar á ættartölum úr Landnámabók.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír (Vatnsmerki greinilegt á bl. 48, 76, 82, 87, 88, 95, 220).
Blaðfjöldi
i + 220 + i blöð (195 mm x 158 mm). Auð blöð: 3v-4v, rektósíður í kaflanum á bl. 5r-44r, 48v, 76v, 82v, 87r-v, 88v, 216v, 219-220.
Tölusetning blaða

  • Handritið hefur nýlega verið blaðmerkt með blýanti neðst í hægra horni 1-218. Bl. 219-220 eru ómerkt.
  • Upprunaleg blaðsíðumerking: bl. 5r-43v eru merkt 1-78; bl. 45r-74r eru merkt 1-51; bl. 113r-216r eru merkt 1-207 (þó hefur skrifari óvart merkt blaðsíðu 46 með tölunni 36).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 145-160 mm x 110-115 mm.
  • Línufjöldi er 15 á blöðum 5v-43v en annars staðar að jafnaði 19-20.
  • Brotið fyrir leturfleti á blöðum 5-44 og ef til vill víðar.

Skrifarar og skrift

Með hendi Erlendar Ólafssonar, fljótaskrift á íslensku og húmanísk skrift á latneska textanum en einhvers konar blendingsskrift á bl. 5-43 (stæling á fornri skrift).

Skreytingar

Hendur teiknaðar víða á spássíur blaða 5v-43v.

Bókahnútar á blöðum 46v og 47r.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
Spássíuathugasemdir á latínu við texta Íslendingabókar á bl. 5v-43v.
Band

Band frá 19. öld (202 mm x 165 mm x 43 mm). Pappaspjöld klædd pappír með brúnleitu marmaramynstri. Leður á kili og hornum. Gyllt strik og letur auk merkis Konungsbókhlöðunnar í Kaupmannahöfn á kili. Saurblöð tilheyra bandi.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað í Kaupmannahöfn árið 1735.

Aðföng
Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 3. maí 1979.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over de oldnorsk-islandske Håndskrifter i Det store kongelige Bibliotek og i Universitetsbiblioteket samt Den Arnamagnænske Samlings tilvækst 1894-1899ed. Kristian Kålund
« »