Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

GKS 1005 fol.

Skoða myndir

Flateyjarbók inniheldur konungasögur og þætti auk nokkurra kvæða.; Ísland, 1387-1394

Nafn
Einar Skúlason 
Fæddur
1000 
Dáinn
1100 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Einar Gilsson ; fóstri 
Dáinn
1369 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Adam frá Brimum 
Starf
Sagnfræðingur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Oddur Snorrason 
Fæddur
1100 
Dáinn
1200 
Starf
Munkur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Brynjólfur Sveinsson 
Fæddur
14. september 1605 
Dáinn
5. ágúst 1675 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Bréfritari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Þórðarson 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Þórhallsson 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorleifur Björnsson 
Dáinn
1486 
Starf
Hirðstjóri 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorsteinn Þorleifsson 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Finnsson 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Hákonarson 
Starf
Bóndi; Höfðingi 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Björnsson 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Þorleifsson 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Nafn í handriti ; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn ríki Þorleifsson 
Fæddur
1408 
Dáinn
1467 
Starf
Hirðstjóri 
Hlutverk
Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorleifur Árnason 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Oddur Einarsson 
Fæddur
21. ágúst 1559 
Dáinn
28. desember 1630 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Höfundur; Þýðandi; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Haraldur Bernharðsson 
Fæddur
12. apríl 1968 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1v)
Formáli
Aths.

Bl. 1r upprunalega autt.

Efnisorð

Titill í handriti

„Geisli er Einar Skúlason kvað um Ólaf Haraldsson“

Upphaf

Eins má orð og bænir …

Niðurlag

„… vagn ræfurs enn eg þagna.“

Aths.

Um Ólaf helga Haraldsson Noregskonung.

Efnisorð
3(2v-2v (dálkur 3-4))
Ólafs ríma Haraldssonar
Höfundur
Titill í handriti

„Ólafs ríma Haraldssonar er Einar Gilsson kvað“

Upphaf

Ólafur kóngur ör og fríður …

Niðurlag

„… við bragning allra þjóða.“

Efnisorð
Titill í handriti

„Hér hefur upp Hyndluhljóð kveðið um Óttar heimska“

Upphaf

Vaki mær meyja …

Niðurlag

„… öll goð duga.“

Efnisorð
5(3r-3r (dálkur 5-6))
Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum
Titill í handriti

„Capitulum“

Upphaf

Svá segir í Hamborgar historía …

Niðurlag

„… Sveinn konungur og Eiríkur jarl Hákonarson.“

Efnisorð
6(3r-3v (dálkur 6-7))
Sigurðar þáttur slefu
Titill í handriti

„Þáttur frá Sigurði konungi slefu syni Gunnhildar“

Upphaf

Sat (!) er sagt þá er Gunnhildar synir réðu …

Niðurlag

„… og þótti enn mesti kvenskörungur.“

Efnisorð
7(3v-4r (dálkur 8-9))
Hversu Noregur byggðist
Titill í handriti

„Hversu Noregur byggðist“

Upphaf

Nú skal segja dæmi til hversu Noregur byggðist …

Niðurlag

„…er hann hafði þar sett til landsgæslu.“

Efnisorð
8(4r-4r (dálkur 9-10))
Ættartölur konunga og konungatöl í Noregi
Titill í handriti

„Ættartala frá Höð“

Upphaf

Höður átti þar ríki er kallað er Haðaland …

Niðurlag

„… er hún lét fanga Albrict.“

Efnisorð
9(4v-5v (dálkur 11-15))
Eiríks saga víðförla
Titill í handriti

„Hér hefur upp sögu Eiríks víðförla“

Upphaf

Þrándur er nefndur konungur …

Niðurlag

„… sem þessi Eiríkur sem nú var frá sagt.“

Efnisorð
10(5v-75r (dálkur 15-295))
Ólafs saga Tryggvasonar
Titill í handriti

„Hér hefur upp sögu Ólafs Tryggvasonar“

Upphaf

Haraldur hinn hárfagri réð fyrir Noregi …

Niðurlag

„… hinn mesti ástvin jarla.“

Aths.

Ólafs saga Tryggvasonar hin mesta.

Enn fremur eru hér varðveittir smákaflar úr Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd Snorrason munk, í dálkum: 29:20-33, 29:35-39, 34:3-5, 34:7, 34:15-20, 34:26-27, 34:30-32, 36:3-5, 40:45-54, 123:35-37, 124:22-26, 125:12-21, 234:42-55, 237:2-16, 245:14-25.

Efnisorð
10.1(13r-14r (dálkur 45-50))
Jómsvíkinga saga
Titill í handriti

„Hér hefur upp Jómsvíkinga þátt“

Upphaf

Þar var frá horfið konungatali …

Niðurlag

„… Haraldur konungur tók það og skildust að því.“

Efnisorð
10.2(14r-15r (dálkur 50-53))
Ottó þáttur keisara
Titill í handriti

„Þáttur Ottó keisara og Gorms konungs“

Upphaf

Ottó keisari er hinn ungi var kallaður …

Niðurlag

„… Haraldur konungur og Ottó keisari og sættust.“

Efnisorð
10.3(16v-20r (dálkur 59-73))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Þáttur Þrándar og Sigmundar“

Upphaf

Maður er nefndur Grímur kamban …

Niðurlag

„… og var síðan með Hákoni jarli.“

Aths.

Hluti af sögunni.

Efnisorð
10.4(20v-27r (dálkur 75-102))
Jómsvíkinga saga
Titill í handriti

„Fæddur Palnír“

Upphaf

Maður er nefndur Tóki …

Niðurlag

„… því að marga vega má sýnast.“

Aths.

Hluti af sögunni.

Efnisorð
10.5(27r-27r (dálkur 102-103))
Þingamanna þáttur
Titill í handriti

„Lagasetning Sveins konungs“

Upphaf

Sveinn konungur Saum-Æsuson …

Niðurlag

„… réð því fjóra vetur og xx.“

Efnisorð
10.6(27v-28v (dálkur 104-108))
Þorleifs þáttur jarlaskálds
Titill í handriti

„Þáttur Þorleifs“

Upphaf

Nú skal segja þann ævintýr …

Niðurlag

„… og lýkur hér frá Þorleifi að segja.“

10.7(29r-30r (dálkur 110-114))
Orkneyinga saga
Titill í handriti

„Fundinn Noregur“

Upphaf

Fornjótur hefir konungur heitið …

Niðurlag

„… og fengu þá Orkneyingar óðul sín.“

Efnisorð
10.8(32r-32v (dálkur 122-125))
Seljumanna þátturAlbani þáttur og Sunnifu
Titill í handriti

„Af lífláti Albani og Sunnifu. Capitulum“

Upphaf

Á dögum Hákonar jarls …

Niðurlag

„… sína stundliga armæðu.“

Efnisorð
10.9(32v-33r (dálkur 125-126))
Landnáma þáttur
Titill í handriti

„Er Naddoddur víkingur fann landið“

Upphaf

Þessir menn hafa fundið Ísland …

Niðurlag

„… várs herra Jesú Christi viii hundruð lx og iiii ár.“

Efnisorð

10.10(33r-34v (dálkur 126-133))
Þorsteins þáttur uxafóts
Titill í handriti

„Þáttur Þorsteins uxafóts“

Upphaf

Þórður skeggi hét maður …

Niðurlag

„… og féll á Orminum langa.“

10.11(34v-36r (dálkur 133-139))
Kristni þáttur
Titill í handriti

„Frá landnámsmönnum“

Upphaf

Ingólfur var fyrstur og frægstur allra …

Niðurlag

„… gerði Þorvarður Spak-Böðvarsson kirkju í Ási.“

Efnisorð
10.12(36v-37v (dálkur 140-144))
Sörla þáttur
Titill í handriti

„Hér hefur Sörla þátt“

Upphaf

Fyrir austan Vanakvísl í Asía …

Niðurlag

„… konungur fór heim eftir þetta í ríki sitt.“

10.13(37v-38r (dálkur 145-146))
Stefnis þáttur Þorgilssonar
Titill í handriti

„Þáttur Stefnis Þorgilssonar hann kom til Ólafs konungs“

Upphaf

Maður er nefndur Stefnir …

Niðurlag

„… svá að lítt var lest eður ekki.“

Efnisorð
10.14(38r-39v (dálkur 147-152))
Rögnvalds þáttur og Rauðs
Titill í handriti

„Þáttur Rögnvalds. Capitulum“

Upphaf

Maður er nefndur Loðinn …

Niðurlag

„… að þeir gyldi fé frændum Þórólfs skjálgs fyrir brennuna.“

Efnisorð
10.15(39v-40v (dálkur 152-157))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Þáttur Hallfreðar vandræðaskálds“

Upphaf

Á ofanverðum dögum Hákonar Aðalsteinsfóstra …

Niðurlag

„… Hallfreður hélt og skipi sínu til Niðaróss.“

10.16(40v-42r (dálkur 157-162))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Titill í handriti

„Þáttur Kjartans Ólafssonar“

Upphaf

Ólafur pái var son Höskuldar …

Niðurlag

„… er þeir Bolli fóru úr hvítavoðum.“

10.17(42r-42r (dálkur 162))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Hallfreður hitti í fyrstu Ólaf konung“

Upphaf

Ólafur konungur gekk einn dag …

Niðurlag

„… sem þar voru í bænum.“

10.18(42r-42r (dálkur 163))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Titill í handriti

„Skírður Kjartan og Bolli og Hallfreður“

Upphaf

Ólafur konungur fór um veturinn …

Niðurlag

„… með konungi nýskírðir.“

10.19(43r-44r (dálkur 167-170))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Frá konungi og Hallfreði“

Upphaf

Hallfreður skáld Óttarsson var með Ólafi konungi …

Niðurlag

„… var Hallfreður þá með Ólafi konungi í góðri sæmd.“

10.20(44r-45r (dálkur 170-174))
Ögmundar þáttur dytts
Titill í handriti

„Utanferð Ögmundar og áverki Hallvarðs. Capitulum“

Upphaf

Í þenna tíma voru margir göfgir menn á Íslandi …

Niðurlag

„… og héldu þau síðan rétta trú.“

10.21(45r-45r (dálkur 174))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Titill í handriti

„Konungur bauð Kjartani til Íslands að boða kristni“

Upphaf

Þenna sama vetur sem Gunnar helmingur var í Svíþjóðu …

Niðurlag

„… fór Kálfur með fé þeirra til Englands um sumarið.“

10.22(45r-45v (dálkur 174-177))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Ferð Auðgils og Hallfreðar til Svíþjóðar“

Upphaf

Einn dag um vorið er Hallfreður …

Niðurlag

„… andaðist Ingibjörg kona hans.“

10.23(45v-47r (dálkur 177-183))
Norna-Gests þáttur
Titill í handriti

„Hér hefur þátt af Norna-Gesti“

Upphaf

Svá er sagt að á einum tíma …

Niðurlag

„… þótti sannast um lífdaga hans sem hann sagði.“

10.24(47r-47v (dálkur 183-185))
Helga þáttur Þórissonar
Titill í handriti

„Þáttur Helga Þórissonar“

Upphaf

Þórir hét maður er bjó í Noregi …

Niðurlag

„… lýkur hér frá Grímum að segja.“

10.25(47v-47v (dálkur 185))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Ólafur konungur gerði orð Sigmundi“

Upphaf

Nú er þar til að taka er fyrr var frá horfið …

Niðurlag

„… er hann vildi gerast hans maður.“

Efnisorð
10.26(48r-48v (dálkur 186-189))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Sigmundur Bestisson tók við trú“

Upphaf

Ólafur konungur fór norðan úr Þrándheimi …

Niðurlag

„… svo sem segir í Færeyinga sögu.“

Efnisorð
10.27(50r-50v (dálkur 194-197))
Þorvalds þáttur tasalda
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Þorvalds tasalda. Capitulum“

Upphaf

Nú þó að margar ræður og frásagnir …

Niðurlag

„… og þótti vera mikilmenni.“

10.28(51r-52r (dálkur 199-202))
Sveins þáttur og Finns
Titill í handriti

„Þáttur Sveins og Finns. Capitulum“

Upphaf

Þess er getið og svo er ritað …

Niðurlag

„… skjótt við víkjast konungs erindi.“

Efnisorð
10.29(52r (dálkur 202-203))
Rauðs þáttur ramma
Titill í handriti

„Þáttur Rauðs hins ramma“

Upphaf

Rauður hinn rammi hét maður einn…

Niðurlag

„… fyrir norðan og á milli og meginlands.“

Efnisorð
10.30(54r-55r (dálkur 211-214))
Hrómundar þáttur halta
Titill í handriti

„Þáttur Hrómundar halta. Capitulum“

Upphaf

Eyvindur sörkvir hét maður …

Niðurlag

„… og lýkur hér frá honum að segja.“

10.31(55r-55r (dálkur 214-215))
Þorsteins þáttur skelks
Titill í handriti

„Þáttur Þorsteins skelkis“

Upphaf

Það er sagt um sumarið eftir …

Niðurlag

„… með öðrum köppum konungs.“

10.32(55v-55v (dálkur 216-217))
Þiðranda þáttur og Þórhalls
Titill í handriti

„Þáttur Þiðranda og Þórhalls“

Upphaf

Svá er sagt þá er Haraldur hinn hárfagri …

Niðurlag

„… sem nú skal frá segja.“

10.33(55v-56v (dálkur 217-221))
Kristni þáttur
Titill í handriti

„Þangbrandur kom til Íslands og bauð kristni“

Upphaf

Þá er Ólafur konungur Tryggvason hafði ii vetur …

Niðurlag

„… með konungi um veturinn vel haldnir.“

Efnisorð
10.34(56v-57r (dálkur 221-222))
Eiríks saga rauða
Titill í handriti

„Þáttur Eiríks rauða. Capitulum“

Upphaf

Þorvaldur hét maður son Ósvalds Úlfssonar …

Niðurlag

„… hann bjó í Brattahlíð í Eiríksfirði.“

10.35(57v-58r (dálkur 225-227))
Svaða þáttur og Arnórs kerlingarnefs
Titill í handriti

„Þáttur Svaða og Arnórs kerlingarnefs“

Upphaf

Mikil og margföld er miskunn allsvaldanda guðs …

Niðurlag

„… Bjarnarsonar járnsíðu Ragnarssonar loðbrókar.“

10.36(58r-58v (dálkur 227-228))
Þórhalls þáttur knapps
Titill í handriti

„Ólafur konungur vitraðist Þórhalli á Knappstöðum“

Upphaf

Maður er nefndur Þórhallur knappur …

Niðurlag

„… um allar veraldir amen.“

10.37(59v-60r (dálkur 233-234))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Hallfreður kom til Íslands og hitti Kolfinnu“

Upphaf

Litlu síðar um vorið …

Niðurlag

„… Hallfreður var þar um veturinn.“

10.38(60r-60v (dálkur 235-237))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Titill í handriti

„Útkoma Kjartans Ólafssonar“

Upphaf

Þá spurði Ólafur konungur þau tíðindi …

Niðurlag

„… og óhamingja í verki þessu.“

10.39(60v-61v (dálkur 237-241))
Indriða þáttur ilbreiðsEindriða þáttur ilbreiðs
Titill í handriti

„Hér hefur þátt Eindriða ilbreiðs og Ólafs konungs“

Upphaf

Á nokkurum tíma þá er Ólafur konungur …

Niðurlag

„… og þótti æ vera hinn ágætasti maður.“

Efnisorð
10.40(67v-68r (dálkar 264-267))
Halldórs þáttur Snorrasonar
Titill í handriti

„Einar hjálpaði Halldóri eftir víg“

Upphaf

Halldór son Snorra goða af Íslandi …

Niðurlag

„… og fyrir það hafði hann reiði á honum.“

10.41(69r-69v (dálkur 271-272))
Eiríks þáttur Hákonarsonar
Titill í handriti

„Hér er þáttur Eiríks Hákonarsonar. Capitulum“

Upphaf

Það segja fróðir menn …

Niðurlag

„… sem segir í sögu virðulegs herra Ólafs konungs Tryggvasonar.“

Aths.

Úr Ólafs sögu helga.

Efnisorð
10.42(69v-71r (dálkur 272-279))
Orms þáttur Stórólfssonar
Titill í handriti

„Hér er þáttur Orms Stórólfssonar“

Upphaf

Hængur hét maður son Ketils Naumdælajarls …

Niðurlag

„… allra manna fríðastur er menn hafa séð.“

10.43(71r-71v (dálkur 279-280))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Titill í handriti

„Þáttur Hallfreðar vandræðaskálds“

Upphaf

Nú er þar til að taka …

Niðurlag

„… og eru margir menn frá honum komnir.“

10.44(71v-71v (dálkur 280-281))
Erlings þáttur Skjálgssonar
Titill í handriti

„Er Erlingur frétti Svoldrarorustu“

Upphaf

Þá er Erlingur Skjálgsson …

Niðurlag

„… og öllum kom hann til nokkurs þroska.“

Aths.

Úr Ólafs sögu helga.

Efnisorð
10.45(71v-73v (dálkur 281-288))
Grænlendinga saga
Titill í handriti

„Hér hefur Grænlendinga þátt. Capitulum“

Upphaf

Það er nú þessu næst að Bjarni Herjúlfsson …

Niðurlag

„… nú er nokkuð orði á komið.“

10.46(73v-73v (dálkur 288))
Einars þáttur þambarskelfis
Titill í handriti

„Hér segir af Einari þambarskelfi“

Upphaf

Eftir Svoldrarorustu gaf Eiríkur jarl …

Niðurlag

„… hinn mesti styrkur og ástvinur.“

Aths.

Úr Ólafs sögu helga.

Efnisorð
10.47(73v-74v (dálkur 288-293))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Þáttur af Sigmundi Brestissyni“

Upphaf

Sveinn og Eiríkur jarlar sendu orð …

Niðurlag

„… og er góður bóndi.“

Efnisorð
10.48(74v-75r (dálkur 293-294))
Orkneyinga saga
Titill í handriti

„Þáttur jarlanna. Einars, Þorfinns, Sumarliða“

Upphaf

Litlu síðar en þeir …

Niðurlag

„… ríki það er hann átti í Orkneyjum.“

Efnisorð
11(75r-76r (dálkur 295-298))
Hálfdanar þáttur svarta
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Hálfdanar svarta“

Upphaf

Hálfdan svarti tók konungdóm átján vetra …

Niðurlag

„… en það var bannað af frændum hans.“

Efnisorð
12(76r-77r (dálkur 298-302))
Haralds þáttur hárfagra
Titill í handriti

„Upphaf ríkis Haralds hárfagra. Capitulum“

Upphaf

Að liðnum tíu vetrum …

Niðurlag

„… en hann gaf bæði löndin Sigurði bróður sínum.“

Efnisorð
13(77r-77r (dálkur 302-303))
Noregskonungatal
Titill í handriti

„Frá Haraldi konungi“

Upphaf

Haraldur konungur hinn hárfagri átti Ásu …

Niðurlag

„… sögu Ólafs konungs Tryggvasonar.“

Efnisorð

14(77r-78r (dálkur 303-306))
Hauks þáttur hábrókar
Titill í handriti

„Þáttur Hauks hábrókar“

Upphaf

Björn að Haugi var í Svíþjóð …

Niðurlag

„… lýkur svá hér frá Haraldi konungi.“

Efnisorð
15(78r-78r (dálkur 306))
Noregskonungatal
Titill í handriti

„Konungatal í Noregi“

Upphaf

Hálfdan svarti var konungur …

Niðurlag

„… sem síðar mun sagt verða.“

Efnisorð

16(78r-78v (dálkur 306-308))
Haralds þáttur grenska
Titill í handriti

„Þáttur Haralds grænska. Capitulum“

Upphaf

Cecilía hét ein göfug kona …

Niðurlag

„… Haraldur konungur hafði henni ætlað einlæti.“

Aths.

Undanfari Ólafs sögu helga.

Efnisorð
17(78v-79r (dálkur 308-310))
Ólafs þáttur Geirstaðaálfs
Titill í handriti

„Hér er þáttur Ólafs Geirstaðaálfs“

Upphaf

Drengur góður og höfðingi mikill …

Niðurlag

„… og skipaðist skjótt vıð.“

Aths.

Undanfari Ólafs sögu helga.

Efnisorð
18(79r-145r (dálkur 310-583))
Ólafs saga helga
Titill í handriti

„Hér hefur upp sögu Ólafs konungs Haraldssonar“

Upphaf

Þá er liðið var frá hingaðburð vors herra Jesú Christi …

Niðurlag

„… en svá sem vér höfum sagt.“

Efnisorð
18.1(85r-85r (dálkur 334))
Eyvindar þáttur úrarhorns
Titill í handriti

„Þáttur Eyvindar úrarhorns“

Upphaf

Eyvindur úrarhorn er maður nefndur …

Niðurlag

„… mjög misboðið í því verki.“

Efnisorð
18.2(87r-87v (dálkur 342-344))
Styrbjarnar þáttur Svíakappa
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Styrbjarnar Svíakappa er hann barðist við Eirík Svíakonung“

Upphaf

Frá því er að segja að Eiríkur …

Niðurlag

„… svo að menn vissu.“

Efnisorð
18.3(87v-88v (dálkur 344-348))
Hróa þáttur heimska
Titill í handriti

„Frá Hróa“

Upphaf

Hrói hét maður er upp fæddist í Danmörku …

Niðurlag

„… og er þar í Svíþjóð frá þeim komið margt göfugmenni.“

Efnisorð
18.4(90r-92r (dálkur 354-363))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Upphaf Fóstbræðra sögu. Capitulum“

Upphaf

Guð drottinn Jesús Christus …

Niðurlag

„… þá er hér er komið Ólafs sögu.“

18.5(93v-96r (dálkur 368-378))
Eymundar þáttur HringssonarEymundar saga Hringssonar
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Eymundar og Ólafs konungs. Capitulum“

Upphaf

Hringur hefir konungur heitið …

Niðurlag

„… stendur til þá ljósa að gera.“

Efnisorð
18.6(96r-96r (dálkur 378-379))
Tóka þáttur Tókasonar
Titill í handriti

„Hér hefur upp hinn níunda [þátt] Ólafs sögu Haraldssonar. Capitulum“

Upphaf

Í þann tíma er Ólafur konungur sat í Sarpsborg …

Niðurlag

„… og andaðist í hvítavoðum.“

18.7(96r-96v (dálkur 379-381))
Sigurðar þáttur Ákasonar
Titill í handriti

„Sigurður vann tröllkonu“

Upphaf

Sigurður er maður nefndur …

Niðurlag

„… Sigurður er með Ólafi konungi í góðri virðingu.“

18.8(96v-97r (dálkur 381-382))
Ísleifs þáttur biskups
Titill í handriti

„Ísleifur fékk Döllu er síðan var biskup“

Upphaf

Það er nú þessu næst að segja …

Niðurlag

„… hann reynda eg svo að öllum hlutum.“

Efnisorð
18.9(97r-97v (dálkur 382-385))
Egils þáttur Síðu-Hallssonar
Titill í handriti

„Ólafur konungur fór til Danmerkur í Limafjörð“

Upphaf

Á einhverju sumri er sagt að Egill son Halls að Síðu …

Niðurlag

„… og þótti vera hinn besti drengur.“

18.10(97v-100v (dálkur 385-396))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Þormóðar Kolbrúnarskálds. Capitulum“

Upphaf

Kongurinn Ólafur var hardla vinsæll …

Niðurlag

„… spyr nú öll þessi tíðindi og þóttu mikil.“

18.11(100v-101r (dálkur 396-399))
Eymundar þáttur af Skörum
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Eymundar af Skörum. Capitulum“

Upphaf

Litlu eftir það er Ólafur Svíakonungur …

Niðurlag

„… svo að framgengt yrði.“

Efnisorð
18.12(101v-102v (dálkur 400-405))
Orkneyinga saga
Titill í handriti

„Þáttur þeirra Orkneyinga. Capitulum“

Upphaf

Mikill hermaður Einar jarl í Orkneyjum …

Niðurlag

„… eftir fall Ólafs konungs hins helga.“

Efnisorð
18.13(103r-103v (dálkur 407-410))
Guðbrands þáttur kúlu
Titill í handriti

„Hér segir frá Dala-Guðbrandi“

Upphaf

Dala-Guðbrandur er maður nefndur …

Niðurlag

„… en hallæri mikið norður þaðan.“

Efnisorð
18.14(103v-104v (dálkur 410-413))
Indriða þáttur og Erlings
Titill í handriti

„Hér er þáttur Indriða og Erlings. Capitulum“

Upphaf

Ólafur konungur sendi boð um vorið …

Niðurlag

„… konu sína Sigríði og undi vel sínu ráði.“

Efnisorð
18.15(104v-108r (dálkur 413-428))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Þáttur Þormóðar er hann er með Knúti konungi í Danmörk. Capitulum“

Upphaf

Prýðimaður mikill var Þormóður Kolbrúnarskáld …

Niðurlag

„… eftir hann dauðan sem enn mun síðar sagt verða.“

18.16(108r-109v (dálkur 428-435))
Ásbjarnar þáttur Selsbana
Titill í handriti

„Þáttur Ásbjarnar selsbana. Capitulum“

Upphaf

Kvæði mörg þau er skáldin hafa ort …

Niðurlag

„… og kom það fyrir Þóri hund í Bjarkey.“

Efnisorð
18.17(110r-111r (dálkur 437-441))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Færeyinga þáttur og Ólafs konungs.“

Upphaf

Réttliga hafa fróðir menn svo ritað …

Niðurlag

„… og óx hann þar upp.“

Efnisorð
18.18(111v-112r (dálkur 442-444))
Knúts þáttur ríka
Titill í handriti

„Þáttur þeirra konunganna Ólafs og Knúts“

Upphaf

Svá er sagt að Knútur hinn ríki …

Niðurlag

„… báðu hann öngrar vináttu vænta af Önundi konungi.“

Efnisorð
18.19(112v-113r (dálkur 447-449))
Steins þáttur Skaptasonar
Titill í handriti

„Hér hefur upp þátt Steins Skaptasonar“

Upphaf

Trúfastur maður og traustur var hinn heilagi Ólafur konungur …

Niðurlag

„… þá hét hann ferð sinni og hafði engi orð fyrir.“

18.20(116v-118r (dálkur 463-468))
Rauðúlfs þáttur
Titill í handriti

„Rauðúlfs þáttur. Capitulum“

Upphaf

Úlfur hét maður er kallaður var Rauðúlfur …

Niðurlag

„… hann var eigi af lífi tekinn.“

Efnisorð
18.21(121v-122r (dálkur 483-485))
Völsa þáttur
Titill í handriti

„Konungur kristnaði menn norður ókunniga“

Upphaf

Ólafur konungur spurði þá enn að nýju …

Niðurlag

„… og alla aðra að guði hefir líkað.“

Efnisorð
18.22(122v-122v (dálkur 486-487))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Skipan Ólafs konungs um liðið“

Upphaf

Ólafur konungur hafði þá til sanns spurt …

Niðurlag

„… og hafa allir einn náttstað.“

18.23(123r-123r (dálkur 488-489))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Viðurtal konungs og Þormóðar“

Upphaf

Þá nátt er Ólafur konungur lá í safnaðinum …

Niðurlag

„… víggruður eður þar liggjum.“

Aths.

Endar á vísu.

18.24(125r-126r (dálkur 497-500))
Fóstbræðra saga
Titill í handriti

„Viðurtal þeirra Þormóðs og Dags“

Upphaf

Svo er sagt þá er lokið var bardaganum …

Niðurlag

„… með þessum atburðum sem nú voru sagðir.“

18.25(129v-130v (dálkur 516-520))
Færeyinga saga
Titill í handriti

„Þáttur frá Þrándi og frændum hans“

Upphaf

Í þann tíma er Sveinn var konungur …

Niðurlag

„… Sigmundar Brestissonar eður afkvæmis hans.“

Efnisorð
18.26(131r-144r (dálkur 521-580))
Orkneyinga saga
Titill í handriti

„Orkneyinga þáttur“

Upphaf

Ólafur konungur Haraldsson fékk enga lýðskyldu …

Niðurlag

„… síðan tók Jón jarls nafn yfir öllum Orkneyjum.“

Efnisorð
18.27(144r-144v (dálkur 580-582))
Noregskonungatal
Titill í handriti

„Hér hefur Noregskóngatal er Sæmundur fróði orti“

Upphaf

Það verður skylt ef að skilum yrkja …

Niðurlag

„… allan aldur og unaðs njóti.“

Aths.

Kvæði.

Efnisorð

18.28(144v-145r (dálkur 582-583))
Brenna Adams biskups
Titill í handriti

„Brenna Adams biskups“

Upphaf

Þá er Jón biskup andaðist á Katanesi …

Niðurlag

„… en svá sem vér höfum sagt.“

Aths.

Sjá Orkneyinga sögu.

Efnisorð
Titill í handriti

„Hér hefur upp sögu Sverris konungs Sigurðarsonar“

Upphaf

Í þann tíma er stýrðu Noregi …

Niðurlag

„… frá falli Magnúss konungs Erlingssonar.“

Baktitill

„Lýkur hér nú sögu Sverris Noregskonungs.“

Aths.

Framan við söguna er formáli á bl. 145r (dálki 583-584): „prologus“. Sagan sjálf hefst í dálki 584.

Efnisorð
20(164r-186v (dálkur 659-750))
Hákonar saga HákonarsonarHákonar saga gamla
Titill í handriti

„Hér hefur upp sögu Hákonar konungs gamla“

Upphaf

Hér hefur upp sögu Hákonar gamla …

Niðurlag

„… síðan Baglar höfðu brotið.“

Efnisorð
Upphaf

[Þ]essir smáir articuli …

Niðurlag

„… áleitni við konunginn eður nokkurra illinda.“

Aths.

Viðbætur, kaflar úr Lífssögu Ólafs helga eftir Styrmi fróða.

Eyða fyrir upphafsstaf.

Efnisorð
22(188r-204v (dálkur 755-821))
Magnús saga góða og Haralds harðráða
Titill í handriti

„Hér hefur sögu Magnús [konungs og Haralds konungs]“

Upphaf

Þar hefjum vér upp frásögn er Jarisleifur konungur …

Niðurlag

„… annar son Vilhjálms bastarðar.“

Baktitill

„Og lýkur hér sögu Haralds Sigurðarsonar.“

Aths.

Inniheldur ýmsa ósjálfstæða þætti.

Efnisorð
23(204v-205v (dálkur 821-826))
Hemings þáttur Áslákssonar
Upphaf

[Þ]að er upphaf þessa máls að Haraldur konungur …

Niðurlag

„… og þar eru þeir á bænum Áslákur og Björn.“

Aths.

Ófullgerð uppskrift.

Neðri helmingur dálks 826 og dálkur 827 auðir til að tákna eyðu í texta.

Efnisorð
24(206r-206v (dálkur 828-830))
Auðunar þáttur vestfirska
Upphaf

[M]aður hét Auðun vestfirskur…

Niðurlag

„… og margir aðrir góðir menn.“

25(206v-208r (dálkur 830-836))
Sneglu-Halla þáttur
Upphaf

[Þ]að er upphaf þessar frásagnar …

Niðurlag

„… á grauti mundi greyið sprungið hafa.“

Baktitill

„Lýk ég þar sögu frá Sneglu-Halla.“

26(208r-208v (dálkur 836-838))
Halldórs þáttur Snorrasonar
Upphaf

[Þ]á er Halldór Snorrason goða var með Haraldi konungi …

Niðurlag

„vingan sinni við Halldór. Og lýkur þar þessi frásögn.“

27(208v-209r (dálkur 838-839))
Þorsteins þáttur forvitna
Upphaf

[Þ]orsteinn hét einn íslenskur maður …

Niðurlag

„… en þó féll hann með konungi  á Englandi.“

28(209r-209r (dálkur 839-840))
Þorsteins þáttur tjaldstæðings
Upphaf

[Ú]lfur hét maður er bjó á Þelamörk …

Niðurlag

„… föður Lopts föður Gunnlaugs smiðs.“

29(209r-210r (dálkur 840-843))
Blóð-Egils þáttur
Upphaf

[R]agnar hét maður og var ættaður suður á Jótlandi …

Niðurlag

„… sjálfræði og siðleysu. Og lýkur þar þessum þætti.“

Aths.

Neðri helmingur dálks 843 og dálkar 844-846 auðir.

Efnisorð
30(211r-211v (dálkur 847-850))
Grænlendinga þáttur
Titill í handriti

„Grænlendinga þáttur“

Upphaf

Sokki hét maður og var Þórisson …

Niðurlag

„… til ættjarða sinna. Og lýkur þar þessi sögu.“

31(211v-212r (dálkur 850-851))
Biskupa- og kirknatal á Grænlandi
Upphaf

Þessir hafa biskupar verið á Grænlandi …

Niðurlag

„… í Ánavík í Rangafirði.“

32(212r-212r (dálkur 851-852))
Helga þáttur og Úlfs
Titill í handriti

„Frá Helga og Úlfi“

Upphaf

Sigurður jarl Löðversson réð fyrir Orkneyjum …

Niðurlag

„ …og bjuggu þar til elli. Og lýkur þar þessi sögu.“

Efnisorð
33(212r-213r (dálkur 852-856))
Játvarðar saga helga
Titill í handriti

„Saga hins heilaga Játvarðar …“

Upphaf

Játvarður konungur hinn helgi …

Niðurlag

„… og þeirra synir þar byggt síðan.“

Efnisorð
Titill í handriti

„Hér hefur annál frá hans upphafi og tölu Jeroními prests“

Upphaf

Guð skapaði alla skepnu …

Niðurlag

„… Grasvöxtur lítill, fellir nokkur.“

Aths.

Aðeins efri hluti dálks 905 skrifaður, að öðru leyti er blaðið autt.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni

Skinn

Blaðfjöldi
I. bindi: ii + 116 + ii blöð (415-422 mm x 290-297 mm). II. bindi: ii + 109 + ii blöð (418-422 mm x 283-297 mm).
Tölusetning blaða

  • I. bindi: Dálkmerking 1-463. Hlaupið yfir dálknúmer: 77, 404, 425.
  • II. bindi: Dálkmerking 464-906. Hlaupið yfir dálknúmer: 504, 543, 544, 551-554. Dálkur 906 auður.
Brynjólfur Sveinsson biskup dálkmerkti.

Kveraskipan

Í fyrsta bindi eru 15 kver:

  • Kver I: 3 blöð, eitt tvinn og stakt blað.
  • Kver II-VIII: 8 blöð hvert, 16 tvinn.
  • Kver IX: 9 blöð, 4 tvinn en blað 7 laust.
  • Kver X-XV: 8 blöð hvert, 24 tvinn.
Í öðru bindi eru 14 kver:
  • Kver I-VIII: 8 blöð hvert, 32 tvinn.
  • Kver IX: 6 blöð, 3 tvinn.
  • Kver X: 9 blöð, 4 tvinn en fyrsta blað stakt.
  • Kver XI: 9 blöð, 4 tvinn en blað níu stakt.
  • Kver XII: 6 blöð, 3 tvinn.
  • Kver XIII: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver XIV: 7 blöð, 3 tvinn en fyrsta blað stakt.

Ástand

  • Handritið opnast sæmilega, en blöðin eru stíf.
  • Verkunargöt eru víða.
  • Flekkir á efrispássíu eru áberandi á bl. 116-132, eins og út frá olíu eða fitu.
  • Smáir blettir, blek og o.fl. eru víða. Blektæring áberandi mest í X. kveri, einkum fremstu og öftustu blöðum þess. Ryðrauður blettur er á bl. 24v og 25r (hefur borist á milli).
  • Sum blöð eru mikið skorin (bl. 8, 15, 16 og 24).

Umbrot

I. bindi:

  • Tvídálka (1-905), að undanskildu bl. 1v sem er einn dálkur fyrir miðju blaði.
  • Línufjöldi er yfirleitt 60 í hverjum dálki. Á bl. 1v-4r er hann frá 57 til 66.
  • Leturflötur er að meðaltali 325 mm x 230 mm. Breidd heildarleturflatar á þeim blöðum sem Jón Þórðarson skrifar er nokkuð jöfn, um 230 mm. Sama er að segja um breidd dálka, hún er um 110 mm. Hæð leturflatar er hins vegar óreglulegri, getur verið allt frá 314 mm til 335 mm. Leturflötur fremstu blaðanna (1v-4r) sem eru með hendi Magnúsar Þórhallssonar er fremur óreglulegur. Hæðin er frá 292 mm til 327 mm. Breiddin er frá 230 mm til 245 mm. Að sama skapi er breidd dálka misjöfn, frá 108 mm til 120 mm.
  • Markað er fyrir dálkum og línum (göt og skurðir) með hnífsoddsáhaldi. Hvergi sést dregið fyrir línum í I. bindi.

II. bindi:

  • Tvídálka.
  • Línufjöldi í fyrri hlutanum er að jafnaði 62, en á innskotsblöðunum 68.
  • Leturflötur er að meðaltali 325 mm x 233 mm. Hæð leturflatar er fremur óregluleg líkt og á öðrum blöðum með hendi Magnúsar í fyrra bindinu, frá 315 mm til 333 mm. Breiddin er jafnari, frá 232 mm til 240 mm. Dálkbreidd er að jafnaði 110.
  • Markað er fyrir dálkum og línum (göt og skurðir) með hnífsoddsáhaldi. Í II. bindi sjást línur á nokkrum blöðum (t.d. ljósar línur á bl. 20v, 25r, 26r-v, 28r, en dökkar línur á 27r (blý) og 28v).

Skrifarar og skrift

Tvær hendur að mestu.

Með hendi Jóns Þórðarsonar:

  • I: Bl. 4v (dálkur 11)—27v (dálkur 104, l. 58)
  • 27v (dálkur 104, l. 60 (frá „hann var“))—27v (dálkur 105, l. 9 (til „víta“))
  • 27v (dálkur 105, l. 17 (frá „og kaupir “))—36v (dálkur 141, l. 41 (til „skemur og“))
  • 36v (dálkur 141, l. 45)—108r (dálkur 429, l. 26)
  • 108r (dálkur 429, l. 29)—110r (dálkur 437, l. 13 (til „ferðar“))
  • 110r (dálkur 437, l. 22 (frá „komnir“))—110v (dálkur 439, l. 22 (til „að“))
  • 110v (dálkur 439, l. 31 (frá „gilli“))—111r (dálkur 440, l. 6 (til „skatt“))
  • 111r (dálkur 440, l. 17 (frá „frændur mínir“))—111r (dálkur 441, l. 28)
  • 111r (dálkur 441, l. 36 (frá „hörðu“))—134v (dálkur 535, l. 60)
  • Skriftin er textaskrift.

Með hendi Magnúsar Þórhallssonar:

  • II: Bl. 1v-4r (dálkur 10)
  • 27v (dálkur 104, l. 59-60 („þá bjó — Svarfaðardal“))
  • 27v (dálkur 105, l. 9 (frá „þá fór Þorleifur“))—27v (dálkur 105, l. 17 (til „fer Þorleifur“))
  • 36v (dálkur 141, l. 41 (frá „féll“))—36v (dálkur 141, l. 44 (til „sumri“))
  • 134v (dálkur 535, l. 61)—187v (dálkur 754)
  • 211r (dálkur 847)—225v (dálkur 905)
Skriftin er árléttiskrift.

Óþekktur skrifari:

  • III: Bl. 108r (dálkur 429, l. 27-28).

Óþekktur skrifari:

  • IV. Bl. 110r (dálkur 437, l. 13 (frá „en er“))—110r (dálkur 437, l. 22 (til „voru“))
  • 110v (dálkur 439, l. 22 (frá „eg“))—110v (dálkur 439, l. 31 (til „Össurarson“))
  • 111r (dálkur 440, l. 6 (frá „heimtan“))—111r (dálkur 440, l. 17 (til „til (mannníðingar“))
  • 111r (dálkur 441, l. 29-36 (til „gilli“))

Vera kann að Jón Þórðarson hafi skrifað orðin „nú slitið þinginu“ á bl. 110v (dálki 439, l. 24).

Skreytingar

Handritið er allt lýst með litdregnum upphafsstöfum og eru lýsingarnar gerðar af Magnúsi Þórhallssyni (sbr. formála á bl. 1v). Sams konar upphafsstafir eru í Stjórnarhandritinu AM 226 fol. og þykir líklegt að Magnús Þórhallsson hafi einnig lýst það handrit (sbr. Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:26 og Matthías Þórðarson 1931:340). Mjög svipaða upphafsstafi er einnig að finna í Jónsbókarhandritunum GKS 3268 4to og GKS 3270 4to frá miðri 14. öld (Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:25).

Spássíumyndir eru á þremur stöðum við mikilvæg efnisskil í handritinu:

  • Bl. 5v: Mynd við upphaf Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 9v: Mynd við upphaf kaflans um fæðingu Ólafs Tryggvasonar.
  • Bl. 79r: Mynd við upphaf Ólafs sögu helga.

Mjög stórir sögustafir (8-27 inndregnar línur) eru í upphafi meginefnisþátta handritsins eða við mikilvæg kaflaskil:

  • Bl. 5v (dálki 15): H (10 línur) í upphafi Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 9v (dálki 31): A (9 línur) í upphafi kaflans um fæðingu Ólafs Tryggvasonar.
  • Bl. 75r (dálki 295): H (11 línur) í upphafi Hálfdanar þáttar svarta.
  • Bl. 76r (dálki 298): A (8 línur) í upphafi Haralds þáttar hárfagra.
  • Bl. 79r (dálki 310): Þ (14 línur) í upphafi Ólafs sögu helga.
  • Bl. 145r (dálki 584): I (27 línur) í upphafi Sverris sögu.
  • Bl. 164r (dálki 659): H (10 línur) í upphafi Hákonar sögu Hákonarsonar.
Í hverjum þessara stafa er mynd af persónu, athöfn eða atburði sem tengist efni viðkomandi sögu, þáttar eða kafla. Fimm litir eru notaðir og er fyrirkomulag þeirra eins í öllum stöfunum: gulur eða gulbrúnn litur í stafnum sjálfum, gráblár í bakgrunni, grænn og rauður í laufteinungsskrauti og grænn, rauður, rauðbrúnn og gráblár í myndum. Stafir, myndir og skraut er allt með blekdregnum útlínum.

Minni sögustafir (5-6 inndregnar línur) eru á eftirtöldum stöðum:

  • Bl. 3v (dálki 8): N (5 línur) í upphafi þáttarins Hversu Noregur byggðist.
  • Bl. 4v (dálki 11): Þ (5 línur) í upphafi Eiríks sögu víðförla.
  • Bl. 13r (dálki 45): Þ (5 línur) í upphafi Jómsvíkinga sögu.
  • Bl. 60v (dálki 237): A (6 línur) í upphafi Indriða þáttar ilbreiðs.
  • Bl. 65v (dálki 257): N (5 línur) í upphafi kafla í Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 68r (dálki 267): S (5 línur) í upphafi kafla í Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 69v (dálki 272): H (5 línur) í upphafi Orms þáttar Stórólfssonar.
  • Bl. 145r (dálki 583): H (5 línur) í upphafi formála að Sverris sögu.
  • Bl. 155r (dálki 623): E (6 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
  • Bl. 156v (dálki 630): H (5 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
  • Bl. 157v (dálki 634): Þ (5 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
Þrír til fimm litir eru notaðir í hverjum staf (rauður, rauðbrúnunn, gulur, grænn og/eða gráblár) og einkennandi er að stafirnir sjálfir eru tvílitir, með eins konar innlagðri skreytingu eða mynstri.

Miðlungsstórir upphafsstafir (yfirleitt 4-6 inndregnar línur) skreyttir með pennaflúri og margir með myndum af dýrum og kynjaskepnum ýmis konar, eru við önnur mikilvæg þátta- eða kaflaskil. Þrír til fjórir litir eru notaðir (rauður, rauðbrúnn, grænn og/eða gráblár) og stafirnir sjálfir eru flestir tvílitir, með sams konar innlagðri skreytingu eða mynstri og í sögustöfum sömu stærðar.

Minni pennaflúraðir upphafsstafir (yfirleitt 3 inndregnar línur), einlitir með flúri í öðrum lit, eru annars að jafnaði við kaflaskil.

Á innskotsbl. 188-210 eru bæði stórir pennaflúraðir upphafsstafir með myndum af kynjaskepnum og pennaflúraðir stafir af minni gerðinni.

Óflúraðir upphafsstafir eru á bl. 55v-59r, 75v, 76v og 211v-213v, sennilega ófullgerðir.

Rauður litur er dreginn til áherslu í hástafi á bl. 2r-3r og á innskotsbl. 188r-204v.

Rauðritaðar fyrirsagnir eru alls staðar við upphaf meginefnisþátta og kafla.

Á bl. 186vb-187vog innskotsbl. 204-210 hefur ekki verið fyllt inn í eyður fyrir upphafsstafi og fyrirsagnir.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Innskotsblöð:

  • Bl. 188-210 innskotsblöð, en talið er að Þorleifur Björnsson hirðstjóri á Reykhólum hafi látið skrifa þau einhvern tíma á 15. öld. Tvær meginhendur (A-B) eru á innskotsblöðunum en átta afleysingahendur (C-J):
  • A skrifar bl.:

    188r (dálkur 755)—195r (dálkur 784, l. 13)

    195r (d. 784, l. 18)—195v (d. 786, l. 17)

    195v (d. 786, l. 23)—197r (dálkur 791, l. 8)

    197r (d. 791, l. 13)—197v (dálkur 793, l. 54 (til „geysa“))

    197v (dálkur 794)—198v (dálkur 797, l. 43)

    198v (dálkur 797, l. 48)—198v (dálkur 798, l. 60)

    199r (dálkur 799)—199v (dálkur 801, l. 8)

    199v (dálkur 801, l. 18)—199v (dálkur 802, l. 6)

    199v (dálkur 802, l. 11)—200r (dálkur 803, l. 3)

    200r (dálkur 803, l. 7-64)

    200v (dálkur 804)—200v (dálkur 814, l. 52)

    200v (dálkur 814, l. 58)—203v (818, l. 55 (til „konungs efni“))

    203v (dálkur 818, l. 63 (frá „herja“))—203v (dálkur 818, l. 70).

    204r (dálkur 819, l. 4-8)

    204r (dálkur 819, l. 56-64)

  • B skrifar bl.:

    198v (dálkur 797, l. 44-47)

    199v (dálkur 801, l. 9-17)

    199v (dálkur 802, l. 7-10)

    200r (dálkur 803, l. 4-6)

    200r (dálkur 803, l. 65-70)

    204r (dálkur 819, l. 3)

    204r (dálkur 819, l. 9-55)

    204r (dálkur 819, l. 65)-204r (dálkur 820, l. 15)

    204r (dálkur 820, l. 18)-204r (dálkur 820, l. 71 (til „fylki“))

    204v (dálkur 821, l. 1-26 (til „Norðmandí“))

    204v (dálkur 821, l. 29 (frá „legði“))—204v (dálkur 821, l. 32 (til „þeirra“))

    204v (dálkur 821, l. 38)—205r (dálkur 823, l. 67)

    205r (dálkur 824)—205v (dálkur 825, l. 40 (til „á skíð“))

    205v (dálkur 825, l. 45)—207v (dálkur 833, l. 49)

    207v (dálkur 833, l. 53)—208v (dálkur 838, l. 29)

    208v (dálkur 838, l. 36)—210r (dálkur 843)

    .
  • Átta afleysingahendur (C-J):
  • Afleysingahendur í A:

  • C:

    195r (dálkur 784, l. 14-17).

    Þó kann að vera að hér sé um tvær hendur að ræða, þ.e. að einn skrifari hafi skrifað l. 14-16 og annar hluta af l. 17.

  • D:

    195v (dálkur 786, l. 18-22).

    Minnir á hönd Þorsteins Þorleifssonar.

  • E:

    197r (dálkur 791, l. 9-12 og hugsanlega nokkur orð í l. 13).

     

    Skrifari Þorleifs Björnssonar.

  • F:

    197v (dálkur 793, l. 54 (frá „vith“))-197v (dálkur 793, l. 70)

    198v (dálkur 798, l. 61-69).

  • G:

    202v (dálkur 814, l. 53-57)

    203v (dálkur 818, l. 55 (frá „Ok“))-203v (dálkur 818, l.63 (til „hjálm“)).

  • Afleysingahendur í B:

  • H:

    204r (dálkur 820, l. 16-17)

    204r (dálkur 820, l. 71 (frá „eitt“))-204r (dálkur 820, l. 73)

    204v (dálkur 821, l. 32 (frá „og hratt“))-204v (dálkur 821, l. 37)

    205r (dálkur 823, l. 68-72)

    205v (dálkur 825, l. 40 („ok rener“))-205v (dálkur 825, l. 44).

  • I:

    204v (dálkur 821, l. 26 (frá „og vildi“ eða fyrr))-204v (dálkur 821, l. 29 (til „að hann“)).

  • J:

    207v (dálkur 833, l. 50-52)

    203v (dálkur 838, l. 29-35)).

    Minnir á eina af aðalhöndum íslensku lækningabókarinnar í Dublin, en sú bók tengist Þorleifi Björnssyni.

  • Á bl. 187v (dálkar 753-754) hefur Árni Magnússon fyllt í fáeinar eyður, þar sem orð hafa máðst út vegna slits.

Spássíugreinar — I. bindi: Spássíugreinar — II. bindi:

Band

Bæði bindin bundin inn á sama máta. Pappaspjöld klædd með ljósbrúnu kálfskinni (440 mm x 305 mm x 55-60 mm). Gullþrykkt út við jaðar spjaldanna með munstri sem samanstendur af beinum línum og laufblaðaflúri. Doppaður miðjureitur er afmarkaður með einföldum blindþrykkslínum. Í ramma milli miðjureits og jaðargyllingar er blindþrykktur öldóttur borði, samsettur úr flórískum og geometrískum bogformum. Doppað milli þessa borða og jaðarlínu. Kjölur skiptist í átta reiti og eru reitir gullþrykktir með klisjum (mótíf tengjast dönsku krúnunni) nema annar reitur ofan frá, sem er rauðlitaður með gullþrykkt: „CODEX FLATEYENSIS“ og þriðji ofan frá sem er grænlitaður með gullþrykkt: „PARS I“ á fyrra bindi og „PARS II“ á því seinna.

Marmoríseruð saurblöðin eru orðin álagssnjáð og upplituð.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi á árunum 1387-1394. Í Flateyjarannál kemur fram að Jón Þórðarson hafi farið utan árið 1388 og því ætla menn að hann hafi skrifað sinn hluta á árunum 1387-1388. Þetta styður klausa á bl. 4r (dálkur 10, l. 48-50): „Þessi Ólafur var heitinn eftir hinum heilaga Ólafi konungi Haraldssyni eftir sjálfs hans tilvísan. Hann var þá konungur er sjá bók var skrifuð þá var liðið frá hingað burð várs herra Jesú Christi. m.ccc.lxxx. og vij. ár.“. Flateyjarbók lýkur með Flateyjarannál árið 1394, þannig að Magnús Þórhallsson skrifar sinn hluta á árunum 1389-1394. Lítið er vitað um ævi skrifaranna, þó er talið að Jón sé sá sami og var ráðsmaður á Reynistað í Skagafirði fyrir 1383. Á hinn bóginn er talið að Magnús sé sá sem kemur árið 1397 við tvö jarðabréf ábótans á Helgafellsklaustri, og hafi hann þá verið prestur á Helgafelli. Blöð 188-210 eru innskotsblöð, sennilega skrifuð einhvern tíma á 15. öld fyrir Þorleif Björnsson hirðstjóra.

Ferill

Í formála Flateyjarbókar segir að handritið eigi Jón Hákonarson í Víðidalstungu (1v). Á bl. 1v kemur og fram að Jón Finnsson þáði það að gjöf frá föðurföður sínum Jóni Björnssyni bónda í Flatey. Handritið hefur að öllum líkindum gengið í arf í ætt Jóns Björnssonar, en faðir hans var Björn Þorleifsson á Reykhólum. Faðir Björns var Þorleifur hirðstjóri en leidd hafa verið rök að því að hann hafi á 15. öld aukið 23 blöðum í handritið sem glatast höfðu úr því. Hans faðir var Björn ríki Þorleifsson hirðstjóri á Skarði, hans faðir Þorleifur Árnason. Þorleifur Árnason keypti hálfa Víðidalstungu af Guðnýju dóttur Jóns Hákonarsonar og handritið e.t.v. einnig komist í eigu hans. Jón Finnsson gaf Flateyjarbók síðan Brynjólfi Sveinssyni biskupi árið 1647, en Brynjólfur gaf bókina Friðriki konungi þriðja árið 1656. Vert er og að geta þess að handritið var í Skálholti nokkur ár í láni hjá Oddi Einarssyni biskupi, sem getur þess árið 1612.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 21. apríl 1971.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Ljósprentað í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi (I) 1930.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:26
Matthías Þórðarson 1931:340
Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:25
Katalog over de oldnorsk-islandske Håndskrifter i Det store kongelige Bibliotek og i Universitetsbiblioteketed. Kristian Kålund
Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi (I) 1930
« »