Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 431 12mo

Skoða myndir

Margrétar saga og lausn yfir jóðsjúkri konu; Ísland, 1540-1560

Tungumál textans
Íslenska (aðal); Latína

Innihald

1(1r-21r)
Margrétar saga
Upphaf

Þann tíma í veröldu er náliga voru liðnir níutigir vetra …

Niðurlag

„… með föður og syni og helgum anda. Per omnia secula seculorum. AMEN.“

2(21r-25v)
Lausn yfir jóðsjúkri konu
Titill í handriti

„Lausn yfir jóðsjúkri konu“

Upphaf

Sator arepo tenet opera …

Niðurlag

„… per omnia secula seculorum. AMEN.“

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 25 + i blöð (118 mm x 90 mm).
Tölusetning blaða

Handritið hefur verið blaðsíðumerkt síðar með bleki, 1-50.

Kveraskipan

Sex kver.

  • Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: bl. 9-10, stök blöð.
  • Kver III: bl. 11-14, 2 tvinn.
  • Kver IV: bl. 15-16, stök blöð.
  • Kver V: bl. 17-20, tvinn (bl. 17 og 20) og 2 stök blöð.
  • Kver VI: bl. 21-25, 2 tvinn og stakt blað.

Ástand

Blöð 13 og 14 skemmd í efra horni við kjöl sem hefur áhrif á texta.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 80-85 mm x 55-62 mm.
  • Línufjöldi er 16-19.
  • Upphafsstafir eru víða dregnir út úr leturfleti.

Skrifarar og skrift

Líklega með hendi Jóns Arasonar, árléttiskrift (sjá Karl Ó. Ólafsson 2006).

Skreytingar

Fremst í handritinu er mynd af kvendýrlingi sem ríður kynjaskepnu. Um myndina er pennaskreyttur rammi með laufteinungum og fleira skrauti, m.a. tveimur mannamyndum.

Myndir af kynjaskepnum á neðri spássíu á bl. 2r, 8r-v, 12r-13r, 14r,15r-v, 17r, 20r-v. Víða er skýringartexti með myndunum.

Mannamyndir á neðri spássíu bl. 9r, 12v, 13v, 14v (og fugl), 19r, 21r, 22r. Víða er skýringartexti með myndunum.

Teiknaðar hendur á neðri spássíu bl. 3r og 8r.

Annað pennaskraut á bl. 4r, 6r, 7r, 16v, 23r.

Pennaflúraðir upphafsstafir víða, sumir með mannsandlitum.

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Band

Band frá 19. öld (127 mm x 97 mm x 15 mm). Pappaspjöld klædd pappír með brúnleitu marmaramunstri. Skinn á kili og hornum. Saurblöð tilheyra bandi. Handritið liggur í öskju.

Fylgigögn

  • Fastur seðill með hendi Árna Magnússonar með upplýsingum um feril á rektóhlið. „fra monsieur Gisla Jons syne ä Völlum til eignar“
  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.
  • Blað með kveraskiptingu eftir Morten Grønbech.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til um 1550 (sjá ONPRegistre, bls. 466), en til um 1500 í Katalog II, bls. 481.

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið frá Gísla Jónssyni á Völlum (sbr. seðil).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 24. apríl 1992.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS skráði skv. reglum TEIP5 22. september 2009.

GI færði inn grunnupplýsingar17. september 2002.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 25. ágúst 1890 (Katalog II 1894:481 (nr. 2512)).

Viðgerðarsaga

Yfirfarið í apríl 1992.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
ONPRegistre
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Úlfhams saga, ed. Aðalheiður Guðmundsdóttir2001; 53
Ásdís Egilsdóttir„Virgill í Margrétarsöguhandriti“, Equus Troianus sive Trójuhestur tygjaður Jonnu Louis-Jensen1986; s. 7
Ásdís Egilsdóttir„Handrit handa konum“, Góssið hans Árna2014; s. 51-61
Hans Bekker-Nielsen„En god bøn“, 1961-1977; s. 52-58
Early Icelandic rímur. MS No. 604 4to of the Arna-Magnæan Collection in the University Library of Copenhagen, ed. William A. Craigie1938; 11
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Lýsingar í íslenskum handritum á 15. öld“, Gripla2016; 27: s. 157-233
Guðvarður Már GunnlaugssonSýnisbók íslenskrar skriftar
Halldór HermannssonIcelandic illuminated manuscripts of the middle ages, 1935; 7
Jón Helgason„Nokkur íslensk handrit frá 16. öld“, Skírnir1932; 106: s. 143-168
Jón SamsonarsonLjóðmál. Fornir þjóðlífshættir, 2001; 55
Alfræði íslenzk. III. Landalýsingar, ed. Kr. Kålund1917; 45
Karl Ó. Ólafsson"Þrír feðgar hafa skrifað bók þessa ..." : Um þrjár rithendur í AM 510 4to og fleiri handritum
Jonna Louis-Jensen„Súsannam af lognum hesti“, Þorlákstíðir sungnar Ásdísi Egilsdóttur fimmtugri 26. október 19961996; s. 40-42
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Stefán Karlsson„Ritun Reykjafjarðarbókar. Excursus, bókagerð bænda“, s. 120-140
Stefán Karlsson„The localisation and dating of medieval Icelandic manuscripts“, Saga book1999; 25: s. 138-158
Stefán Karlsson„Ritun Reykjafjarðarbókar. Excursus: Bókagerð bænda“, Stafkrókar : ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 2. desember 1998, 2000; 79: s. 310-329
Stefán Karlsson„Kvennahandrit í karlahöndum“, Stafkrókar : ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 2. desember 1998, 2000; 79: s. 378-382
Stefán Karlsson„Bókagerð Ara lögmanns Jónssonar“, Gripla2008; 19: s. 7-29
Hans Bekker-Nielsen, L. K. Shook, Ole Widding„The Lives of the Saints in Old Norse Prose: A Handlist“, Mediaeval Studies1963; s. 294-337
Saga heilagrar Önnued. Kirsten Wolf
Kirsten Wolf„Margrétar saga II“, Gripla2010; 21: s. 61-104
Þórdís Edda Jóhannesdóttir„Marginalia in AM 510 4to“, Opuscula XVII2019; s. 209-222
« »