Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 148 8vo

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Kvæðabók úr Vigur; 1676-1677

Nafn
Magnús Jónsson ; Digri 
Fæddur
17. september 1637 
Dáinn
23. mars 1702 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur; Ljóðskáld; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallgrímur Pétursson 
Fæddur
1614 
Dáinn
27. október 1674 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur; Skrifari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðmundur Erlendsson 
Fæddur
1595 
Dáinn
21. mars 1670 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorleifur Kortsson 
Starf
 
Hlutverk
Óákveðið 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hallur Magnússon 
Dáinn
1601 
Starf
 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Arason 
Fæddur
1484 
Dáinn
28. október 1550 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Ljóðskáld; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Jónsson 
Fæddur
1574 
Dáinn
28. júní 1655 
Starf
Bóndi; Lögréttumaður 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ólafur Jónsson 
Fæddur
1560 
Dáinn
1627 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Worm, Ole 
Fæddur
13. maí 1588 
Dáinn
31. ágúst 1654 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Eigandi; Bréfritari; Skrifari; Þýðandi; Ritskýrandi; Embættismaður; Höfundur; Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Nikulás Oddsson 
Fæddur
1555 
Starf
Lögréttumaður 
Hlutverk
Ritskýrandi; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Pétursson 
Starf
Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Ólafsson Indíafari 
Fæddur
4. nóvember 1593 
Dáinn
2. maí 1679 
Starf
Rithöfundur 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kolbeinn Grímsson ; Jöklaraskáld 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðmundur Andrésson 
Dáinn
1654 
Starf
Fræðimaður 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur; Ljóðskáld; Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Arason 
Fæddur
19. október 1606 
Dáinn
10. ágúst 1673 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Þorsteinsson 
Starf
 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjarni Gizurarson 
Fæddur
1621 
Dáinn
1712 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Einar Sigurðsson 
Fæddur
1538 
Dáinn
15. júlí 1626 
Starf
Prestur; Skáld 
Hlutverk
Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Helgason 
Fæddur
30. júní 1899 
Dáinn
19. janúar 1986 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Páll Jónsson Vídalín 
Fæddur
1667 
Dáinn
18. júlí 1727 
Starf
Lögmaður; Attorney 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorbjörg Magnúsdóttir 
Fæddur
1667 
Dáinn
1737 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjarni Thorarensen Vigfússon 
Fæddur
30. desember 1786 
Dáinn
24. ágúst 1841 
Starf
Sýslumaður; Amtmaður 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Eigandi; Viðtakandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Titilsíða

Ein afbragðsfróðleg, lystug, ágæt, skemmtileg, nytsöm og eftirtektarrík bók margs fróðlegs og fallegs vísdóms, lærdóms og þægilegra eftirdæma. Innihaldandi marga ágæta kveðlinga, vísur, bragarhætti og annað ágætt fræði. Á meðal hvörs að er historía um Grænlands háttalag og annað þess konar. Samantekin og skrifuð af virðulegum höfðingsmanni Magnúsi JónssyniVigur á Ísafjarðardjúpi.

Tungumál textans
Íslenska (aðal); Latína

Innihald

1(2r-5v (1r-4v))
Aldarháttur
Titill í handriti

„Aldarháttur Íslendinga. Genere hexametro Islandico. Af séra Hallgrími Péturssyni“

Upphaf

Áður á tíðum var tíska hjá lýðum svo tryggorðir kenndu …

Aths.

Textinn er skertur af því að molnað hefur úr blöðunum.

22 erindi.

2(5v-9v (4v-8v))
Nýr minnisannáll einn er hér
Titill í handriti

„Einn kveðlingur um afgang Karls kóngs Stúart af Englandi. Tón: Í Austurríki eitt furðu frítt“

Upphaf

Nýr minnisannáll einn er hér / inn í landið fenginn …

Lagboði

Í Austurríki eitt furðu frítt

Aths.

Textinn er skertur af því að molnað hefur úr blöðunum.

71 erindi.

Efnisorð

3(9v-11v (8v-10v))
Mjög var eg fagurt meybarn smátt
Titill í handriti

„Eitt gamalt kvæði“

Upphaf

Mjög var eg fagurt meybarn smátt / þá móðirin réð mig fæða …

Viðlag

Eg veit þegar mín ævin þver …

Aths.

25 erindi auk viðlags.

Efnisorð

4(10r (11r))
Gátur
Titill í handriti

„Gáta“

Upphaf

Nokkur maður bað sér stúlku en hún …

Aths.

Þrjár gátur í óbundnu máli. Tvær fyrstu með ráðningum aftan við á latínu.

Efnisorð

5(10v (11v))
Saga um Maríulíkneski
Höfundur

Martin Luther

Titill í handriti

„Historía lítil um eitt Maríulíkneski“

Aths.

Ísl. þýðing á sögu sem höfð er eftir Marteini Lúther.

Efnisorð

6(11r-12r (12r-13r))
Sigurdrífumál
Titill í handriti

„Sigurdrífa kvað“

Upphaf

Bjór eg færi þér / brynþings apaldur …

Aths.

12 erindi eru uppskrifuð hér: 5, 12, 7, 8, 10, 11, úr 13., 15, úr 16., 17, 18 og 19.

Að mati Jóns Helgasonar (útg. Kvæðabók úr Vigur, bls. 30) er textinn að mestu samhljóða Völsunga sögu.

Efnisorð

7(12v (13v))
Guðrúnarkviða önnur
Titill í handriti

„Enn vísur“

Upphaf

Voru í því horni hvörskyns stafir …

Aths.

Aðeins erindi 22 og 23.

Samkvæmt Jóni Helgasyni (útg. Kvæðabók úr Vigur, bls. 30) er textinn úr Völsunga sögu (sbr. Völs. s. 87 o. áfr.)

Efnisorð
8(12v-13v (13v-14v))
Tóbaksvísur
Titill í handriti

„Tóbaks vísur“

8.1(12v (13v))
Tóbak er mylsn mjúk
Upphaf

Tóbak er mylsn mjúk / mönnum og svönnum svo hrönnum …

Aths.

1 erindi.

8.2(13r (14r))
Tækilega tóbak
Upphaf

Tækilega tóbak / tíðum hjá lýðum …

Aths.

1 erindi.

8.3(13r-13v (14r-14v))
Tóbakið hreint
Upphaf

Tóbakið hreint / fæ eg gjörla greint …

Aths.

3 erindi.

Fyrsta erindi er sumstaðar eignað Hallgrímir Péturssyni

9(13v-14r (14v-15r))
Sá í landi er leikur
Titill í handriti

„Enn aðrar tóbaksvísur“

Upphaf

Sá í landi er leikur / mér líst hann gæðaveikur …

Aths.

6 erindi.

10(14r-14v (15r-15v))
Mér fyrir í blund brá
Titill í handriti

„Enn ein vísa“

Upphaf

Mér fyrir í blund brá / brá fögur var á …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
11(14v-15r (15v-16r))
Skalla mjalla skríns gull
Titill í handriti

„Ein vísa um Skalla-Gríms haugbrot“

Upphaf

Skalla mjalla skríns gull …

Aths.

1 erindi. Ort sökum einhverrar ráðagerðar að rjúfa haug Skalla-Gríms, líklega á dögum Þorleifs Kortssonar (Jón Helgason, 1955, 30).

Notaskrá

Prentað í Blöndu II, 90.

Efnisorð
12(15r (16r))
Annan brag eg verð að smíða þér
Titill í handriti

„Enn önnur vísa“

Upphaf

Annan brag / eg verð að smíða þér …

Aths.

1 erindi. Ort við sama tilefni og vísan á undan.

Efnisorð
13(15v (16v))
Dínus spjallið
Titill í handriti

„Dínus spjallið“

Upphaf

Hér skal pavis pinna / pasturlítinn spinna …

Aths.

1 erindi. Vísan er ort til konu.

Notaskrá

Prentuð í ÍGSVÞ III, 373.

Efnisorð
14(15v (16v))
Hoxum haxa, stoxum stax
Höfundur

E.H.s

Titill í handriti

„V(ísa) E. H.s.“

Upphaf

Hoxum haxa, stoxum stax / það er hann Bjarni á Eyri …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
15(16r-18r (17r-19r))
Norður fyrst eg nú verð
Titill í handriti

„Vísur Halls M. S.ar“

Upphaf

Norður fyrst eg nú verð / nýtilegt bragsmíð …

Aths.

18 erindi.

Efnisorð

16(18r (19r))
Heyr kær hjörgrér
Titill í handriti

„Vísa“

Upphaf

Heyr kær hjörgrér / hár, smár, tár, flár …

Aths.

1 erindi. Bragþraut.

Efnisorð
17(18r-18v (19r-19v))
Tvær vísur
Efnisorð
17.1
Týr, Þór, knör sér tveir úr marvör hræra
Höfundur

Þiðrik Arason

Titill í handriti

„Vísa Þiðriks Arasonar“

Upphaf

Týr Þór knör sér tveir úr marvör hræra / tár súr fær sjór hvar þeir lár jór stýra …

Aths.

1 erindi. Bragþraut.

Efnisorð
17.2(18v-19r (19v-20r))
Guð bið góð að geðprúð náð þjóð stoði
Höfundur

Finnur Sigurðsson

Titill í handriti

„Vísa Finns Sigurðssonar“

Upphaf

Guð bið góð að geðprúð náð þjóð stoði / þýð leið þjáð nauð það við seið vað flóða …

Aths.

1 erindi. Bragþraut.

Á eftir fer vísa sem vísar til þessara bragþrauta: „En ef kveðin eftir sé / einhvör vísan breiða …“

Efnisorð

18(19r-21r (20r-22r))
Vísur eignaðar Jóni biskupi Arasyni
Efnisorð
18.1(19r (20r))
Til hefi eg tafl með spilum
Höfundur
Titill í handriti

„Vísa“

Upphaf

Til hefi eg tafl með spilum / tölur sem leggi og völur …

Aths.

1 erindi.

Á spássíu: „Biskup Jón“.

Efnisorð
18.2(19r (20r))
Öld segir afbragð skálda
Höfundur
Upphaf

Öld segir afbragð skálda / Einar prest fyrir vestan …

Aths.

1 erindi.

Á spássíu: „Biskup Jón“.

Efnisorð
18.3(19r-v (20r-v))
Sendir voru sextán menn
Höfundur
Titill í handriti

„Vísur biskups Jóns Arasonar“

Upphaf

Sendir voru sextán menn / sagan er þessi uppi enn …

Aths.

4 erindi.

Efnisorð

18.4(19v (20v))
Bóndi nokkur bar sig að
Höfundur
Titill í handriti

„Þessi erindi kvað hann þá herra Marteinn var fangaður“

Upphaf

Bóndi nokkur bar sig að / biskupsvaldi að stýra …

Aths.

2 erindi.

Efnisorð

18.5(20r (21r))
Nú er hann kominn til Hóla heim
Höfundur
Titill í handriti

„Um sína heimkomu úr Bjarnanessreið kvað hann“

Upphaf

Nú er hann kominn til Hóla heim / hægur í sínu sinni …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.6(20r (21r))
Virðist mér Vatnsfjörður
Höfundur
Upphaf

Virðist mér Vatnsfjörður / vera svo sem sagður er …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.7(20r (21r))
Svo er mér gott og gleðisamt
Höfundur
Upphaf

Svo er mér gott og gleðisamt, / svo er mér illt og angursamt …

Aths.

2 erindi.

Efnisorð

18.8(20r (21r))
Hann var síðan haldinn miður
Höfundur
Upphaf

Hann var síðan haldinn miður / heldur tók að kárna …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.9(20r-v (21r-v))
Sunnan að segja menn
Höfundur
Upphaf

Sunnan að segja menn …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.10(20v (21v))
Þessi karl á þingið reið
Höfundur
Titill í handriti

„Um alþingisreið sína kvað hann þessa vísu“

Upphaf

Þessi karl á þingið reið / þá með marga þegna …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.11(20v (21v))
Víkur hann sér í Viðeyjarklaustur
Höfundur
Titill í handriti

„Um Viðeyjarreisu sína kvað hann“

Upphaf

Víkur hann sér í Viðeyjarklaustur / víða trúi eg hann svamli…

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.12(20v (21v))
Vondslega hefur mig veröldin blekkt
Höfundur
Titill í handriti

„Þetta kvað hann er hann var fangaður“

Upphaf

Vondslega hefur mig veröldin blekkt …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.13(20v-21r (21v-22r))
Þessa hef eg snöruna snarpa
Höfundur
Titill í handriti

„Þessa einninn“

Upphaf

Þessa hef eg snöruna snarpa / snúið að fótum mér …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
18.14(21r (22r))
Krossinn ber þú Kristum dýra
Höfundur
Titill í handriti

„Um róðukrossinn í Réttarholti kvað hann“

Upphaf

Krossinn ber þú Kristum dýra / kallast máttu hjálpin hér …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
19(21r-24v (22r-25v))
Háttalykill
Titill í handriti

„Háttalykill eður bragarhættir kúnstríkra kveðlinga, kurteisra kvæða, veglegra vísna, lystilegra ljóða … eftir ýmsum gömlum og ungum skáldum samanhentur og tilfenginn“

Upphaf

Ljós brún linar æsir …

Aths.

20 vísur.

Erindin eru tínd saman úr ýmsum áttum. Nafn háttarins er fyrir hverri vísu.

Efnisorð
20(24v-29v (25v-30v))
Djöfladilla
Titill í handriti

„Djöfladilla“

Upphaf

Faðirinn lofts og landa / lifandi náðaranda …

Aths.

46 erindi. Bölbænir og fúkyrði í garð djöfulsins.

Efnisorð

21(29v-37v (30v-38v))
Tvær ritgerðir um skáldskap
Notaskrá

Gripla 2009

21.1(29v-33r (30v-34r))
Ritgerð um skáldskap
Titill í handriti

„Nú kemur um skáldskapinn að tala“

Upphaf

Nú þó að drápur og flokkar, bæði gamallra og yngri skálda …

Aths.

Við bls. 29v (30v) er miði m. h. Árna Magnússonar: „Þetta um skáldskap að skrifa í 4to - er klárt og confererað“.

21.2(33r-37v (34r-38v))
Ritgerð um skáldskap
Höfundur

[Magnús Ólafsson í Laufási]

Titill í handriti

„Um sama efni“

Upphaf

Ef eg segði að vor íslenskur skáldskapur, yfirgengi eður yfirgnæfði að list, snilli, krafti og verkan …

22(38r-v (39r-v))
Steinþór einn á Eyri
Titill í handriti

„Nokkrar kappavísur“

Upphaf

Steinþór einn á Eyri / ærið flestum næri …

Aths.

9 erindi.

Þess er getið á spássíu úr hvaða landsfjórðungi viðkomandi kappi er.

Efnisorð

23(39r-40r (40r-41r))
Háttalykill
Upphaf

Fróðan óð fljóði / fríð hlýði síðan …

Aths.

10 erindi. Kvæðið er úr háttalykli kveðnum til konu.

Víða er getið um nafn bragarháttanna.

Efnisorð
24(40r-42r (41r-42r))
Funabandið frónslind
Titill í handriti

„Enn nú vísur“

Upphaf

Funabandið frónslind / forðum hefur menskorð …

Aths.

8 erindi.

Efnisorð

25(41v-42r (42v-43r))
Sex vísur stakar
Aths.

Efnisorð
25.1(41v (42v))
Diðrik harðnar
Höfundur

Oddur Þórðarson

Titill í handriti

„Vísa Odds Þórðarsonar um kaupmanninn í Húsavík“

Upphaf

Diðrik harðnar / dáð hrörnar …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
25.2(41v (42v))
Öl slæmt, armt mjöl
Titill í handriti

„Björns á Skarðsá“

Upphaf

Öl slæmt, armt mjöl / aum klæðistika …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
25.3(41v-42r (42v-43r))
Mikil ókyrrð meingjörð
Höfundur

Magnús Gissurarson

Titill í handriti

„Magnúsar Gissurssonar“

Upphaf

Mikil ókyrrð meingjörð / mengi nú lengi er fengin …

Aths.

1 erindi.

Jón Helgason getur þess að M. G. sé líklega Magnús Gissurarson á Lokinhömrum, hálfbróðir Brynjólfs biskups sammæðra.

Efnisorð
25.4(42r (43r))
Hnigna tekur heims megn
Höfundur
Titill í handriti

„Vísa biskups Jóns Arasonar“

Upphaf

Hnigna tekur heims megn / hvar finnur vin sinn …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
25.5(42r (43r))
Flestir unna falds rist
Titill í handriti

„Enn vísa annars“

Upphaf

Flestir unna falds rist / fríð er sæt tregabót …

Aths.

1. erindi.

Efnisorð
25.6(42r (43r))
Gjöra lét höldur að hausti
Titill í handriti

„Og enn ein vísa“

Upphaf

Gjöra lét höldur að hausti / hettu af kuldaglettu …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
26(42r-43v (43r-44v))
Með því eg skyldast
Titill í handriti

„Barngælur með ljúflingslag“

Upphaf

Með því eg skyldast / að mæla og hugsa …

Aths.

20 erindi.

Efnisorð
27(44r-51v (45r-52v))
Erfikvæði um Ara Magnússon og Kristínu Guðbrandsdóttur
Höfundur

Tómas Þórðarson

Titill í handriti

„Memorial eður minnisblað þeirra guðhræddu, allrar ehruverðugu og dyggðagöfugu heiðurshjóna, lofligrar minningar, Ara M.s. og Kristínar Guðb.dóttur, nú í drottni hvílandi, um þeirra ætt, ævi og afgang. Til lítils þakklætismerkis dedicerat og skenkt þeirra niðjum og eftirkomendum, þeim er það skoða og þiggja vilja, samanbagað með nýju ári januaríi anno 1653. Af T. Þ.s.“

Upphaf

Meistarar fróðir forðum / fagrar sögur og æfintýr …

Aths.

41 erindi.

28(51v (52v))
Um þyrnikórónu Krists
Titill í handriti

„Um herrans Kristí þyrnikórónu og annað“

Upphaf

Svo finnst í fornum bókum að …

Aths.

Lausamálstexti. Skrifaður aftan á blað til eyðufyllingar.

29(52r-57v (53r-58v))
Visku drottinn veiti mér
Höfundur

Björn Jónsson á Skarðsá

Titill í handriti

„Vinavísur“

Upphaf

Visku drottinn veiti mér / voldugur ætíð lof sé þér …

Aths.

51 erindi.

Efnisorð

30(57v-59r (58v-60r))
Harmagrátur
Titill í handriti

„Einn kveðlingur, kallast Harmagrátur“

Upphaf

Einn Guð almáttugur / allan heim sem skapti …

Aths.

14 erindi.

Efnisorð

31(59r-v (60r-v))
Um herrans Jesú Kristí göngu í hans pínu
Titill í handriti

„Um herrans Jesú Kristí göngu í hans pínu“

Upphaf

Svo finnst skrifað að svo langan …

Aths.

Í óbundnu máli.

32(60r-63v (61r-64v))
Kaflar úr Rímbeglu
Titill í handriti

„Það er rímtal svo er hinum fyrri mönnum þótti skylt að vita, hve sólmerki standa eður hvörsu þau greinast, og hvenær sól skiftir göngu sinni fyrir hvört þeirra eður svo tungl“

Upphaf

Heiðnir menn gáfu nöfn sólmerkjum …

Aths.

5 kaflar í óbundnu máli.

33(67r-v (68r-v))
Velgjörninga vilda eg tjá
Titill í handriti

„Einn andlegur kveðlingur“

Upphaf

Velgjörninga vilda eg tjá / sem veitt hefur drottinn jörðu á …

Viðlag

Herrann Jesús heitir sá …

Aths.

12 erindi.

Efnisorð

34(68r-75r (69r-76r))
Hugsvinnsmál
Titill í handriti

„Hér eru nokkur heilræði, Hugsvinnsmál“

Upphaf

Hlýði þegnar / þeir eð vilja að lið lifi …

Baktitill

„Ritað í Vigur 1676, 11. apr. af M. J.s.“

Aths.

134 erindi.

Erindi sem eru prentuð í Den norsk-islandske skjaldedigtning A II 167-97 en eru ekki í þessu handriti eru: 4, 52, 68, 71, 85, 89, 93, 97, 106, 111, 117, 118, 122, 136, 142. Að auki eru erindin ekki alveg í sömu röð og er það er einnig 1 erindi í viðbót sem kemur ekki fyrir í útgáfunni

Kvæðið er líka skrifað aftar í handritinu en frábrugðið þessari gerð þar.

35(75r-v (76r-v))
Um sköpun heimsins
Upphaf

Svo finnst skrifað í fornum fræðibókum …

Meining um veraldarinnar endir …

Aths.

Tveir kaflar. Í hinum fyrri er vísað í Plinius en hinum síðari í Jóhannes Mathesius (lúterskan guðfræðing þýskan (1504-68).

Efnisorð

36(76r-82r (77r-83r))
Úr Litteratura Runica
Höfundur
Aths.

Útdrættir úr Litteratura Runica í Olai Wormii Antiqvitates Danicæ, 1651.

Töflur og þvíumlíkt.

Efnisorð
37(82r-83v (83r-84v))
Heilræði
Titill í handriti

„Heilræði nokkur“

Upphaf

Seg þú mér hvört þú vilt gjarna hlaða þig …

Aths.

Heilræði í óbundnu máli.

Efnisorð
38(84r-87v (85r-88v))
Þegna enginn þenki það
Titill í handriti

„Út af erfðunum ljóð, svo nefnd af þeim samsett hafa“

Upphaf

Þegna enginn þenki það / þeir eð líta vilja blað …

Aths.

64 erindi.

Efnisorð

39(87v-92v (88v-93v))
Eilífan Guð þinn umfram allt
Höfundur

Jóhann Agricola

Titill í handriti

„Lærdómsreglur Jóhannis Agricoli (!), ljóðaðar“

Upphaf

Eilífan Guð þinn umfram allt / í ánauð trúlega biðja skalt …

Aths.

Vísuorðum er í uppskrift þessa kvæðis skipt á línur. Engin erindaskipting.

40(92v-99v (93v-100v))
Hugsvinnsmál
Titill í handriti

„Hugsvinnsmál“

Upphaf

Því höstugra og hvað skrýtilegra sem nokkuð …

Aths.

Lífsreglur í óbundnu máli.

Vitnað m. a. til Konungs skuggsjár og Hávamála.

Efnisorð
41(99v-100v (100v-101v))
Um siðgæði kvenna
Titill í handriti

„Um siðgæði kvenna“

Upphaf

Allar þær konur og meyjar sem með siðsamlegu framferði …

Aths.

Í óbundnu máli.

42(100v-102v (101v-103v))
Heilræði
Upphaf

Ríkidæmi er hvorki gull né gimsteinar …

Aths.

Heilræði, spakmæli og orðskviðir, án fyrirsagnar. Konungs skuggsjá er notuð í síðustu málsgrein.

Efnisorð
43(103r (104r))
Tveir smákaflar
Titill í handriti

„Þessir hlutir heyra til Guðs ótta“

„Þessir hlutir eru viðsjón skammar og brigsla“

Upphaf

1. Á líta ei hina ríku …

1. Ein öld. 2. Snöggur til að heyra …

Efnisorð
44(103r-104v (104r-105v))
Um allra alda aldirnar
Titill í handriti

„Nytsamar samstæður“

Upphaf

Um allra alda aldirnar / en upptekning á árum …

Aths.

Virðist vera 8 erindi en erindaskil eru óljós.

Kvæðið er ort af konu eða í orðastað konu eftir þýsku kvæði (Jón Helgason 1955, 45).

45(104v-105v (105v-106v))
Auman eg mig játa
Höfundur

[Sigurður Eiríksson að Langárfossi]

Titill í handriti

„Einn kveðlingur fallegur með nafni þess hann eignaður er“

Upphaf

Auman eg mig játa, / einn Guð, fyrir þér …

Viðlag

Ó minn herra, eg hefi þig…

Aths.

18 erindi.

Úr upphafsstöfum erinda má lesa nafnið Augmundur Vigfússon. Jón Helgason getur sér þess til að frændi Ögmundar, Sigurður Eiríksson, hafi ort kvæðið (Jón Helgason 1955, 45).

Efnisorð

46(105v-109r (105v-110r))
Hróður lítinn hugað hef eg að smíða
Höfundur

[Nikulás Oddsson]

Titill í handriti

„Einn góður kveðlingur“

Upphaf

Hróður lítinn hugað hef eg að smíða / hefði fólkið lítillæti að hlýða …

Aths.

31 erindi.

Í kvæðinu er sagt frá atburði sem gerðist árið 1624 (sjá Jón Helgason 1955).

Kvæðið er í öðrum handritum eignað Nikulási Oddssyni.

Efnisorð

47(109r-110v (110r-111v))
NáðasvæfillKvöldsvæfillKvöldbrynja
Titill í handriti

„Einn kveðlingur er kallast Náðasvæfill“

Upphaf

Heilög þrenning háloflig, / hlustaðu til, eg beiði þig …

Aths.

29 erindi.

Efnisorð
48(110v-115v (111v-116v))
Hugræða
Titill í handriti

„Kveðlingur, kallast Hugræða“

Upphaf

Einn og þrennur allsvaldandi herra / eilífa ljós og sálar besta kerra …

Aths.

45 erindi.

Efnisorð
49(115v-120v (116v-121v))
Setskvæði
Titill í handriti

„Enn eitt, er kallast Seths kvæði“

Upphaf

Ótti drottins upphaf er / allra viskugreina …

Aths.

50 erindi (tvö eru tvírituð).

Kvæðið er ruglingslega skrifað af því að fleiri en ein heimild er notuð (Jón Helgason 1955, 47).

Efnisorð

50(121r-124r (122r-125r))
Góður kristinn, gegndu mér
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Góður kristinn, gegndu mér / gagnsemd skal það virðast þér …

Aths.

28 erindi.

Efnisorð

51(124r-126r (125r-127r))
Viltu lifa vel og rétt
Höfundur

Jón

Titill í handriti

„Kristileg áminning, fyrir allar stéttir mjög nauðsynleg“

Upphaf

Viltu lifa vel og rétt / virðuglega í þinni stétt …

Aths.

30 erindi.

Skáldið bindur nafn sitt í 25. erindi: Jón.

52(126r-129r (127r-130r))
Heimsádeila
Höfundur

[Sigfús Guðmundsson á Stað]

Titill í handriti

„Heimsádeila“

Upphaf

Satt er það eg seggjum tel / sem mig dansa biðja …

Aths.

39 erindi.

Sigfús á að hafa ort fyrstu 9 erindin.

Efnisorð
53(129r-132r (130r-133r))
Þung barátta í þessum reit
Titill í handriti

„Andlátsbón“

Upphaf

Þung barátta í þessum reit / þjáir margan manninn …

Aths.

38 erindi.

54(132r-v (133r-v))
Ljósið hæða lausnarinn
Titill í handriti

„Enn einn kveðlingur“

Upphaf

Ljósið hæða lausnarinn / líkna þú mér fyrir dauða þinn …

Aths.

11 erindi.

Efnisorð
55(133r-174v (134r-175v))
Dýrðardiktur
Titill í handriti

„Þessi kveðlingur kallast Dýrðardiktur, með liljulag. Author Kolbeinn Grímsson“

Upphaf

Faðir Guð í hæstum hæðum / helgast líf sem eilíft blífur …

Lagboði

Liljulag

Aths.

644 erindi.

Efnisorð
56(175r-183r (176r-184r))
Sárt er sverð í nýrum
Titill í handriti

„Annar kveðlingur eignaður sama author, en má sýnast sem (af) fyrri skáldum ort sé. Lag sem Niðurst(igningar)vísur“

Upphaf

Sárt er sverð í nýrum / samviskuna það nagar og sker …

Lagboði

Niðurstigningarvísur

Aths.

67 erindi.

Efnisorð
57(183r-v (184r-v))
Hér í vöggu heilla jóðið
Titill í handriti

„Vöggukvæði Guðmundar Andréssonar yfir ellireifum norrænunnar“

Upphaf

Hér í vöggu heilla jóðið / heitir réttast eðla blóðið …

Viðlag

Æskan var allgóð …

Aths.

3 erindi auk viðlags

Efnisorð

58(184r-212r (185r-213r))
Gimsteinn
Titill í handriti

„Þetta kvæði kallast Gimsteinn, með liljulag“

Upphaf

Heyr ilmanda hjartans yndi / himnablóm og veraldarsómi …

Viðlag

Liljulag

Skrifaraklausa

„21. octob. 1677 (8 krotað ofan í þriðja tölustafinn)“

Aths.

249 erindi.

Efnisorð
59(212v-214v (213v-215v))
Krosskvæði
Titill í handriti

„Krosskvæði“

Upphaf

Guð himnanna / græðarinn manna …

Aths.

42 erindi.

Uppskrift sem Árni Magnússon lét gera eftir þessu handriti er í AM 1033 4to, 1-7.

Efnisorð
60(214v-218v (215v-219v))
Það er upphaf dyggða
Titill í handriti

„Eitt gamalt kvæði um kóng einn kristinn og hans drottningu“

Upphaf

Það er upphaf dyggða / að elska Jesúm Krist …

Aths.

47 erindi.

Notaskrá

ÍM II, 168

Efnisorð

61(219r-220v (220r-221v))
Sála mín, eg segi þér
Titill í handriti

„Eitt kvæði með tón: Margur unir í myrkri sér“

Upphaf

Sála mín, eg segi þér, / sofðu nú ei of lengi

Lagboði

Margur unir í myrkri sér

Aths.

24 erindi. Kvæðið er ort undir nafni Signýjar Ólafsdóttur og lagt henni í munn. Nafnið má lesa úr fyrstu 17 erindunum.

Efnisorð
62(220v-222v (221v-223v))
Víðförull
Titill í handriti

„Einn kveðlingur Kolbeins Grímssonar, er kallast Víðförull“

Upphaf

Dæmisögurnar dægur stytta lýðum, / dróttir hafa þær iðkað forðum tíðum …

Aths.

26 erindi.

Efnisorð

63(222v-225v (223v-226v))
Dæmaþáttur
Titill í handriti

„Dæmaþáttur, ortur af K. G.s.“

Upphaf

Faðir Guð í himna hæð, / hygg að hvað eg gjarnan þigg …

Aths.

68 erindi.

Efnisorð

64(225v-226v (226v-227v))
Eftirdæmið eitt eg sá
Titill í handriti

„Gamalt kvæði“

Upphaf

Eftirdæmið eitt eg sá / hjá einum högum manni …

Aths.

12 erindi.

Notaskrá

Prentað í ÍM II, 155-157.

Efnisorð

65(226v-227v (227v-228v))
Staðurinn einn var stór og ríkur
Titill í handriti

„Gamalt kvæði enn eitt“

Upphaf

Staðurinn einn var stór og ríkur / stendur á landi einu …

Aths.

16 erindi.

Efnisorð

66(227v-228v (228v-229v))
Ein greifadóttir fögur og fín
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Ein greifadóttir fögur og fín / forðum daga bjó við Rín …

Aths.

15 erindi.

Efnisorð

67(228v-231r (229v-232r))
Fyrr átti eg mér
Titill í handriti

„Snjás kóngs kvæði“

Upphaf

Fyrr átti eg mér / fóstru væna …

Aths.

46 erindi. Prentað í ÍGSVÞ IV, 30-38.

Efnisorð

68(231r-232v (232r-233v))
Óð skal byrja
Titill í handriti

„Barngælur“

Upphaf

Óð skal byrja / yfir ungu barni …

Aths.

21 erindi.

Efnisorð
69(232v-235v (233v-236v))
Skilnaðarskrá
Titill í handriti

„Einn kveðlingur Kolbeins Grímssonar, er kallast Skilnaðarskrá“

Upphaf

Æverandi eining blíð / óþverandi þrenning þýð …

Aths.

41 erindi.

Efnisorð

70(235v-237r (236v-238r))
Maríuvísur
Titill í handriti

„Einn kveðlingur út af Maríu Magdalenu, kallast Maríu vísur“

Upphaf

Heyr þú mína hjartans bæn, / himnakóngurinn mildi, …

Aths.

34 erindi.

Efnisorð
71(237r-238v (238r-239v))
Þá hann var lista lærisveinn
Titill í handriti

„Kvæði eitt til gamans gjört“

Upphaf

Þá hann var lista lærisveinn / lét hans faðir fyrst Marteinn …

Viðlag

Ei vill Skeggi eiga kver …

Aths.

14 erindi auk viðlags.

Efnisorð

72(239r-241v (240r-242v))
Grýluljóð
Titill í handriti

„Grýlu ljóð“

Upphaf

Hlusti þið til, hýr börn, / hvað eg kann að tjá …

Aths.

Prentað í ÍGSVÞ IV, 119-122.

Efnisorð
73(241v-243r (242v-244r))
Sendibréf
Titill í handriti

„Copia af gömlu sendibréfi“

Upphaf

Mín hugheit, hjartans geðgróin ástar …

Aths.

Í óbundnu máli en endar á vísu.

74(243v-245r (244v-246r))
Hugsvinnsmál
Titill í handriti

„Hugsvinnsmál“

Upphaf

Blíður þú vert / en bráðskapaður stundum …

Aths.

40 erindi.

75(245r-247v (246r-248v))
Ævintýr
Titill í handriti

„Eitt æfintýr gamalt um ríkan mann“

Upphaf

Yfirherra eins smástaðar í hertogadæmi …

Aths.

Í óbundnu máli

Efnisorð
76(248r-249v (249r-250v))
Grænlandskroníka
Titill í handriti

„Hér byrjast Grænlands historía“

Upphaf

Norður í Týlihafi liggur það land er Grændland nefnist …

Aths.

Í óbundnu máli. Þetta er upphaf Grænlandskroníku Lyschanders (Den Grønlandske Chronica 1608) í íslenskri þýðingu Jóns Ólafssonar.

.
Efnisorð

77(249v-251v (250v-252v))
Manns fyrir afbrot minnstu á
Titill í handriti

„Eitt fallegt kvæði“

Upphaf

Manns fyrir afbrot minnstu á, / mín sál, daga og nætur …

Viðlag

Sönghljómur sætur / sá skartar mest …

Aths.

28 erindi auk viðlags.

Efnisorð

78(251v (252v))
Lof og heiður sé Guði æ góðum
Titill í handriti

„Önnur vísa“

Upphaf

Lof og heiður sé Guði æ góðum / græðara manna lífs á hæðum …

Aths.

1 erindi.

Efnisorð
79(252r-254v (253r-255v))
Þórnaldarþula
Titill í handriti

„Þórnaldar þula“

Upphaf

Hlýði menn fræði mínu / meðan eg segi sök mína í sleða …

Aths.

Prentuð í ÍGSVÞ IV, 175-178.

Efnisorð
80(253v-254v (254v-255v))
Bréf
Titill í handriti

„Arnfinnsbréf“

Upphaf

Þér sendist heilsan í ár …

Aths.

Í óbundnu máli framan til en svo vísur.

81(255r-261r (256r-262r))
Dagsraunadiktur
Titill í handriti

„Eitt kvæði sem kallast Dagsraunadiktur“

Upphaf

Vinur og frændi, vara nú þig, / því voði er stór fyrir hendi …

Aths.

61 erindi.

Efnisorð

82(261r-264v (262r-265v))
Af vetri og sumri vil eg nú hér
Titill í handriti

„Eitt kvæði í andlegri meiningu sem kallast Tvísinna“

Upphaf

Af vetri og sumri vil eg nú hér / vísuna eina dikta mér …

Viðlag

Margir prísa sumurin / fyrir fagran fuglasöng…

Aths.

27 erindi auk viðlags.

Efnisorð

83(264v-265v (265v-266v))
Á þig mædd eg minnunst
Titill í handriti

„Eitt kvæði guðhræddrar ekkju“

Upphaf

Á þig mædd eg minnunst / minn fyrr ekta stallbróðir …

Aths.

11 erindi.

Úr upphafsstöfum erinda má lesa nafnið Are Óláfsson.

Efnisorð
84(265v-269r (266v-270r))
Hjónagrátur
Titill í handriti

„Eitt kvæði er kallast Hjónagrátur“

Upphaf

Heyrðu, faðir hæstrar dýrðar, / heyr mig fyrir þíns sonarins dreyra …

Aths.

48 erindi.

Efnisorð
85(269r-273v (270r-274v))
Grátbón
Höfundur

[Þorbjörg Guðmundsdóttir]

Titill í handriti

„Eitt kvæði sem kallast Grátbón“

Upphaf

Einn Guð í þrenningu, / alls skapari og kóngur dýr …

Aths.

31 erindi.

Úr upphafsstöfum 1.-24 erindis má lesa: „Eg Þorbjörg Gvdmvndsdotter“. Úr fyrstu orðum næstu vísna: „bið þig minn himneski faðirinn um hjálp í hörmung minni í Jesú náðar nafni, amen“.

Efnisorð
86(273v-279v (274v-280v))
Brúðkaupskvæði
Titill í handriti

„Aula pudicitiæ, það er Hreinlífis hofgarður, úr dönskunni útlagður. Með lag sem Vinavísur eður Hugraun“

Upphaf

Fyrir litlum tíma liðnum eg / um landið reista nokkurn veg …

Lagboði

Vinavísur

Hugraun

Aths.

45 erindi.

Efnisorð

87(279v (280v))
Ævisöguflokkur
Titill í handriti

„Ævisaga þess heiðarlega, guðhrædda og göfuga kennimanns Sra. Einars Sigurðssonar, föðurs herra Odds biskups í Skálholti og hans systkina, í ljúflingsljóðum af honum sjálfum nærri um áttræðisaldur samsett og diktað“

Upphaf

Upp skal byrjast / Einars historía …

Aths.

Kvæðið vantar og þá um það bil 15 blöð í handritið.

Efnisorð

88(295r-296r (296r-297r))
Himinninn drýpur drjúgum
Upphaf

Himinninn drýpur drjúgum / um dag og nátt

Aths.

18 erindi. Kvæðið hefur hafist í á þeim blöðum sem glötuð eru úr bókinni (sbr. nr. 87).

Efnisorð

89(296r-300r (297r-301r))
Niðurstigningarvísur
Titill í handriti

„Hér skrifast Niðurstigningarvísur vors frelsara Jesú Kristí, fornkveðnar“

Upphaf

Djarflega tek rg að dikta / drottinn minn um sjálfan þig …

Aths.

39 erindi.

Efnisorð
90(300r-304r (301r-305r))
Ljómur
Höfundur
Titill í handriti

„Þessi eftirfylgjandi kveðlingur kallast Ljómur, ortur af h(erra) Jóni Arasyni Hólabiskupi“

Upphaf

Hæstur heilagur andi / himnakóngurinn sterki …

Aths.

32 erindi.

Efnisorð
91(304v-305v (305v-306v))
Mér væri skyldugt að minnast á þrátt
Titill í handriti

„Eitt fagurt iðranarkvæði“

Upphaf

Mér væri skyldugt að minnast á þrátt / minnar sálar fátækt og stóran vanmátt …

Aths.

10 erindi.

Efnisorð
92(305v-307r (306v-308r))
Mjög hneigist þar til mannslundin hrein
Titill í handriti

„Guðrækilegur kveðlingur“

Upphaf

Mjög hneigist þar til mannslundin hrein / að minnast á drottin með skáldskapargrein …

Aths.

17 erindi.

Efnisorð
93(307r-309r (308r-310r))
Herra Óláf, hjálpin Norðurlanda
Titill í handriti

„Vísur fornar, ortar um Óláf kóng Haraldsson“

Upphaf

Herra Óláf, hjálpin Norðurlanda / þig kom til handa …

Aths.

13 erindi.

Efnisorð
94(309r-311r (310r-312r))
Percipe mortalitas, modo qvalis vanitas
Höfundur

Georg Huber Styrus

Titill í handriti

„Anima fidelis mundi vanitates deplorans“

Upphaf

Percipe mortalitas, modo qvalis vanitas / omnia vanissima, omnia levissima …

Aths.

26 erindi. Heimsósómakvæði.

95(311r-312v (312r-313v))
Laudes crucis attollamus
Titill í handriti

„De cruce, carmen vetustissimum“

Upphaf

Laudes crucis attollamus / nos qvi crucis exultamus …

Aths.

12 erindi. Kaþólskt kvæði um hinn helga kross.

Efnisorð
96(312v-314r (313v-315r))
Lauda Syon salvatorem
Höfundur

Thomas Aqvinas

Titill í handriti

„De cæna carmen“

Upphaf

Lauda Syon salvatorem / lauda ducem et pastorem …

Aths.

12 erindi.

Efnisorð
97(314r-v (315r-v))
Maríukvæði
Titill í handriti

„Beatæ virginis Mariæ carmen“

Upphaf

Verbum bonum atqve svave / personemus illud ave …

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
98(314v-315r (315v-316r))
Maríukvæði
Titill í handriti

„Aliud carmen“

Upphaf

Hodierna lux diei / celebris in matris dei …

Aths.

5 erindi.

Efnisorð
99(315r-v (316r-v))
Maríukvæði
Titill í handriti

„Tertium carmen“

Upphaf

Uterus virgineus / templum majestatis …

Aths.

6 erindi.

Efnisorð
100(315v-318r (316v-319r))
Í Róm bjó ríkur greifi
Höfundur
Titill í handriti

„Eitt kvæði af einum greifa, útlagt úr þýsku af S. J. A.s.“

Upphaf

í Róm bjó ríkur greifi / réttvís forðum tíð …

Aths.

31 erindi.

101(318v-319r (319v-320r))
Litars bátur leita má
Titill í handriti

„Kvæði eitt margtekið“

Upphaf

Litars bátur leita má / landi undan græði á …

Viðlag

Fagrar heyrða eg raddir / við Niflungaheim …

Aths.

2 erindi auk viðlags.

Efnisorð

102(319r-321r (320r-322r))
Girnist sólar grindin
Titill í handriti

„Enn eitt vikivakakvæði“

Upphaf

Girnist sólar grindin / golnirs ferju hrindin …

Viðlag

Flaut með strengjum flæðarhestur …

Aths.

21 erindi auk viðlags.

Efnisorð

103(321r-v (322r-v))
Margir áður unnu
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Margir áður unnu / ungri hringa nunnu …

Viðlag

Sú er ástin heitust …

Aths.

4 erindi auk viðlags.

Efnisorð

104(321v (322v))
Jesús fæddist jólanótt
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Jesús fæddist jólanótt / jókst þá heiminum kæti …

Viðlag

Maríu sonurinn mæti …

Aths.

4 erindi auk viðlags.

Ort 1623, sbr. 3. erindi.

105(321v-323r (322v-324r))
Englar sungu soddan frið
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Englar sungu soddan frið / með sínum fögrum hljóðum …

Viðlag

Morgunstjarnan skín nú skært …

Aths.

14 erindi auk viðlags.

Efnisorð
106(323r-324r (324r-325r))
Suðra fley á síldarból
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Suðra fley á síldarból / setjist út með skyndi…

Viðlag

Það er stríð í þagnar rann …

Aths.

5 erindi auk viðlags.

Efnisorð

107(324r (325r))
Lukkugæði og heillir hár
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Lukkugæði og heillir hár / hljóti mæti engi …

Viðlag

Ber hann af öllum bestan prís …

Aths.

2 erindi auk viðlags.

Efnisorð

108(324r-v (325r-v))
Ávallt skaltu öndin mín
Titill í handriti

„Enn kvæði eitt“

Upphaf

Ávallt skaltu öndin mín / þar sem drottins englar …

Viðlag

Þar sem drottins englar …

Aths.

6 erindi auk viðlags.

Efnisorð
109(324v-325r (325v-326v))
Bið þú Guð að gæta þín
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Bið þú Guð að gæta þín / gjörðu þetta að ráðum mín …

Viðlag

Karlinn gamli kenndi ráð …

Aths.

5 erindi auk viðlags.

Efnisorð
110(325r-v (326r-v))
Ætla eg réttan óðar fund
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Ætla eg réttan óðar fund / varp að velja í samri stund…

Viðlag

Ágæt auðar tróðan …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Efnisorð

111(325v-326r (326v-327r))
Eitt með æðstu gæðum
Titill í handriti

„Enn eitt vikivakakvæði“

Upphaf

Eitt með æðstu gæðum / eg hefi numið í fræðum …

Viðlag

Mörg er frúin fögur að sjá …

Aths.

5 erindi auk viðlags.

Efnisorð

112(326r (327r))
Lyst og heill sé lánuð þér
Titill í handriti

„Kvæði enn eitt“

Upphaf

Lyst og heill sé lánuð þér / lukkan gjöri ei dvína …

Viðlag

Alla ævi þína / auðnu muntu fá …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Efnisorð

113(326r-v (327r-v))
Óskaferju óðs af sandi
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Óskaferju óðs af sandi / ýta skal frá sagnarlandi …

Viðlag

Yðar frómleg æran kann …

Aths.

4 erindi auk viðlags.

Efnisorð

114(326v-328v (327v-328v))
Adam sakna Abels hlaut
Titill í handriti

„Enn kvæði fallegt“

Upphaf

Adam sakna Abels hlaut / um ævi sína langa …

Viðlag

Þá einn fer að deyja …

Aths.

9 erindi auk viðlags.

Efnisorð

115(327v-328r (328v-329r))
Mér tekst ei af réttum Suftungs hátt
Titill í handriti

„Kvæði eitt enn“

Upphaf

Mér tekst ei af réttum Suftungs hátt / að semja nokkurn dýran þátt …

Viðlag

Vísu á eg að vanda …

Aths.

4 erindi auk viðlags.

Efnisorð

116(328r-v (329r-v))
Eg vil kenna þér óskaráð
Titill í handriti

„Enn vikivakakvæði“

Upphaf

Eg vil kenna þér óskaráð / andar lundurinn svinni …

Viðlag

Vertu í tungunni trúr …

Aths.

4 erindi auk viðlags.

Efnisorð

117(328v-329r (329v-330r))
Meistarar hafa það mælt í söng
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Meistarar hafa það mælt í söng / að megi það sjá um stjörnugöng …

Viðlag

Frost eykur fégrand …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Kvæðið er líka varðveitt í ÍB 633 8vo og JS 588 4to.

Efnisorð

118(329r-v (330r-v))
Fram skal ferjan hrundin
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Fram skal ferjan hrundin / Fjalars á ljóðasundin …

Viðlag

Síst er gaman að sorg og þrá …

Aths.

5 erindi auk viðlags.

Efnisorð

119(329v-330r (330v-331r))
Litars ferju fram skal hrinda
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Litars ferju fram skal hrinda / þó fari ei segl við rá að binda…

Viðlag

Hátt flýgur hrafn yfir skóga …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Prentað í ÍGSVÞ III 256-257.

Efnisorð

120(330r (331r))
Unga meyjan, undaflóð
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Unga meyjan, undaflóð / eg kæran kalla þig …

Viðlag

Soddan lit ber silkilín …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Efnisorð

121(330v-331r (331v-332r))
Átti í fyrstu heilan, hraustan
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Átti í fyrstu heilan, hraustan / hlunnafákinn þekkan mér …

Viðlag

Lof, heiður og þökk sé þeim …

Aths.

8 erindi auk viðlags.

Efnisorð

122(331r-332r (332r-333r))
Blakkt er traf á heila húsi
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Blakkt er traf á heila húsi / [hatturinn trú eg] þar ofan á dúsi …

Viðlag

Sokkaböndin liggja niðri um hæla …

Aths.

8 erindi auk viðlags.

Efnisorð

123(332r-v (333r-v))
Fyrst af öllu góðan Guð
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Fyrst af öllu góðan Guð / gjörðu óttast læra …

Viðlag

Stíg við mig um stundu …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Efnisorð

124(333r-v (334r-v))
Eðla vífið angrið hlaut
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Eðla vífið angrið hlaut / ástum meður að kanna …

Viðlag

Út var gengin einka björt …

Aths.

6 erindi auk viðlags.

Efnisorð

125(333v-334v (334v-335v))
Einn spillvirki áður lá
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Einn spillvirki áður lá / úti á skógi þröngum …

Viðlag

Að gæt enda, / gakk frá heimsins solli …

Aths.

6 erindi auk viðlags.

Efnisorð

126(334v-335v (335v-336v))
Lágraustaða ljóðaklukku
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Lágraustaða ljóðaklukku / læt eg um það hljóðið slá …

Viðlag

Hvar er sá forlög forðast kann? …

Aths.

12 erindi auk viðlags.

Önnur gerð í ÍB 113 8vo.

Efnisorð

127(335v-336v (336v-337r))
Erfðum vér í Adams synd
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Erfðum vér í Adams synd / allir töpun sára …

Viðlag

Sorgaðu ei, mín sálin góð, / sæla er búin þér …

Aths.

5 erindi auk viðlags.

Fyrsta erindi er skert.

Efnisorð
128(336r-338r (337r-338r))
Hug vekur minn
Titill í handriti

„Kvæði fallegt útlenskt“

Upphaf

Hug vekur minn / hvört og eitt sinn …

Aths.

17 erindi.

Af fyrirsögn kvæðisins er að ráða að því sé snúið úr dönsku eða þýsku.

Efnisorð

129(337r-338r (338r-339r))
Þórhildarleikur
Titill í handriti

„Tvö kvæði sem heyra til Þórhildarleik“

Upphaf

Hér skal heiman reika …

Haft hefi eg nú fullt í fangi …

Viðlag

Á Þórhildarleiknum þreyttur er eg núna …

Aths.

1. kvæði: 9 erindi.

2. kvæði: 4 erindi auk viðlags.

Efnisorð

130(338r-v (339r-v))
Eitt sinn krummi átti að slá
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Eitt sinn krummi átti að slá / orfið bar hér þunga…

Viðlag

Hrafninn í hlíðum / hann fór að slá …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Efnisorð

131(338v-339v (339v-340v))
Ekki kann eg uppá legg að vinda
Titill í handriti

„Enn kvæði eitt“

Upphaf

Ekki kann eg uppá legg að vinda / heldur vil eg rífa hrís og binda …

Aths.

14 erindi.

Efnisorð

132(339v-340v (340v-341v))
Hér mun eg verða lítil ljóð
Titill í handriti

„Enn nú kvæði eitt“

Upphaf

Hér mun eg verða lítil ljóð / leiða [fr]am af orðaslóð …

Viðlag

Mædda græddi helg þín hönd …

Aths.

11 erindi auk viðlags.

Efnisorð

133(340v-341r (341v-342r))
Þann vil eg óðinn virðum vanda
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Þann vil eg óðinn virðum vanda / víst í nafni heilags anda …

Viðlag

Nú mega [lýð]ir gleðja sig við græðarans pín …

Aths.

6 erindi auk viðlags.

Efnisorð

134(341r (342r))
Ráðadrjúgur og réttvís með
Titill í handriti

„Enn nú eitt kvæði“

Upphaf

Ráðadrjúgur og réttvís með / reyndur að góðum dyggðum …

Viðlag

Elski þig Guð og öll hans þjóð …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Efnisorð

135(341r-342v (342r-343v))
Gamankvæði
Titill í handriti

„Enn nú kvæði gamanslegt“

Upphaf

Mest af lista lærða eg mergðum / lýðum [með á] æskutíð …

Viðlag

[Þ]ó framan í tónum / festa tærnar megi …

Aths.

11 erindi auk viðlags.

Efnisorð

136(342v (343v))
Margt vill þrengja að mínu hjarta
Titill í handriti

„Kvæðiskorn enn“

Upphaf

Margt vill þrengja að mínu hjarta / mikið er yfir öllu að þegja …

Viðlag

Manns við geðið / margt vill angrið búa …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Hér hefur átt að vera endir bókarinnar í fyrstu, og hefur þá verið gert registur við hana. Síðan hefur fjórum kvæðum verið bætt við, og er auðséð að tilvísunum til þeirra er aukið inní registrið á eftir.

Efnisorð

137(343r-346r (344r-347r))
Dúfudilla
Titill í handriti

„Þetta kvæði heitir Dúfudilla“

Upphaf

Andi Guðs mig endurnæri / eðlið tungu jafnan hræri …

Viðlag

Dilla eg þér, dúfan mín, og dilla eg þér …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Efnisorð

138(346r-v (347r-v))
Hér í vöggu heilla jóðið
Titill í handriti

„Vöggukvæði G.A.s. yfir ellireifum norrænunnar“

Upphaf

Hér í vöggu heilla jóðið / heita réttast eðlablóðið…

Viðlag

Æskan var allgóð …

Aths.

3 erindi auk viðlags.

Sbr. nr. 57.

Efnisorð

139(346v-347v (347v-348v))
Bátur Litars lakur veikur
Titill í handriti

„Enn eitt vikivakakvæði kemur hér“

Upphaf

Bátur Litars lakur veikur …

Viðlag

Siðuga fríða seima ná …

Aths.

7 erindi auk viðlags.

Efnisorð

140(347v-349v (348v-350v))
Rollant snemma reyndi vigur
Titill í handriti

„Enn eitt kvæði“

Upphaf

Rollant snemma reyndi vigur, / rausnarkappinn merkiligur …

Viðlag

Angantýr og Hjálmar / hjuggust þeir í ár …

Aths.

14 erindi auk viðlags.

Til víða í handritum, t.a.m. Lbs 1014 8vo og JS 475 8vo.

Efnisorð

141(350r-353r (351r-354r))
Registur
Titill í handriti

„[Kv]æða og kveðlingaregistur [e]r þetta kver hefur inni að halda, með öðru fleiru, vísum og viðlíkum samansöfnuði“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
344 blöð að meðtöldum 12 miðum sem hafa verið í handritinu frá öndverðu.
Tölusetning blaða
Blöðin hafa upprunalega verið tölusett (1-354) en blaðtölin hafa víða molnað af. Þau hafa verið endurnýjuð á 19. öld. Tölusetning er ekki nákvæm, m.a. hefur verið hlaupið yfir heilan tug á eftir bl. 189. Einnig eru 2 blöð ótalin auk titilsíðu (Sjá Jón Helgason 1955, 15-16).
Ástand

Blöð hafa glatast úr handritinu. Það hefur upprunalega verið 347 blöð (359 ef miðarnir 12 eru taldir með).

Blöð hafa einnig morknað á jöðrum, einkum fremst og aftast.

Skrifarar og skrift

Tólf hendur.

Þekktir skrifarar: Hannes Gunnlaugsson í Reykjafirði, Magnús Jónsson í Vigur, Tómas Þórðarson á Snæfjöllum, Þórður Jónsson og Jón Jónsson í Holti. Fljótaskrift.

Fylgigögn

Sjö seðlar sem Árni Magnússon hefur lagt inn í bókina á eftir blöðum 30, 58, 61, 111, 134, 176, 185 og 213.

Uppruni og ferill

Uppruni
Handritið mun vera frá því um 1676-1677, sbr. ártöl í handritinu á bl. 76r og 213r.
Ferill

Jón Helgason fjallar um feril handritsins í inngangi að ljósprentuðu útgáfunni 1955, bls. 25 o. áfr. Hann telur að Páll Vídalín hafi fengið bókina að erfðum frá Magnúsi Jónssyni í Vigur, tengdaföður sínum, og Árni Magnússon fengið handritið hjá honum. Ekki er þó loku fyrir það skotið að Þorbjörg Magnúsdóttir hafi erft handritið og það borist til Árna Magnússonar í gegnum Pál Vídalín.

Bjarni Thorarensen hefur fengið bókina að láni 1810, og skilaði eftir 1833.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS og JL skráðu í maí 2010 og apríl 2011 og janúar 2012. Skráningin er byggð á inngangi Jóns Helgasonar að ljósprenti AM 148 8vo (1955) en eftir er að færa inn ýmsar upplýsingar, t.d. varðandi not o.fl.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 1894 (sjá Katalog II, bls. 413-415 (nr. 2358)).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Gripla 2009
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »