Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 738 4to

Skoða myndir

Edda, Eddukvæði, ýmis önnur kvæði o.fl.; Ísland, 1680

[This special character is not currently recognized (U+ef91).]

Nafn
Sæmundur Sigfússon ; fróði 
Fæddur
1054 
Dáinn
1133 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Sigurðsson 
Fæddur
17. júní 1811 
Dáinn
7. desember 1879 
Starf
Fræðimaður; Skjalavörður 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Höfundur; Nafn í handriti ; Eigandi; Gefandi; Bréfritari; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Jónsson 
Fæddur
1679 
Dáinn
22. september 1702 
Starf
Rektor 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ingibjörg Jónsdóttir 
Fædd
1615 
Dáin
1703 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Gíslason Dalaskáld 
Dáinn
2. júní 1688 
Starf
Lögsagnari 
Hlutverk
Ljóðskáld; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r)
Tvær vísur Odds Þórðarsonar
Titill í handriti

„Tvær vysur oddz þordarsonar“

Efnisorð
2(1r)
Ein lítil vísa
Titill í handriti

„eyn lytil vysa“

Aths.

Skrifuð með villuletri.

Efnisorð
3(1v)
Spurningar um goðafræðilegt efni
Titill í handriti

„Spurnyngar“

4(2r-2v)
Hafursgrið
Titill í handriti

„Hier skrifast Haffurz grid hvør | enn meiga brukast medal | manna“

Aths.

Enda á nokkrum vísum.

Efnisorð
5(3r-5r)
Aldarháttur
Höfundur

Hallgrímur Pétursson

Titill í handriti

„Hier hefur Bragarlikil sira hallgrymmz p. sonar. hvor | ed kalladur er Alldarhättur“

6(5v-6v)
Samstæður
Höfundur

Hallgrímur Pétursson

Titill í handriti

„hier byriar samstædur S.H.P.S.“

Aths.

Strikað hefur verið yfir titilinn í handritinu.

7(7r)
Vísur úr Gríms sögu loðinkinna
Efnisorð
8(7r-12v)
Vísur úr Örvar-Odds sögu
Aths.

Þar á meðal vísur um dauða Hjálmars og Ævidrápa.

Efnisorð
9(13r-14r)
Sonatorrek
Höfundur

Egill Skallagrímsson

Titill í handriti

„Sonatorrek, sem Egill Skallgrímsson kvað“

Aths.

Eftir fylgir lausavísa úr Egils sögu.

Efnisorð
10(14v-16r)
Krákumál
Aths.

Við lok kvæðisins hefur verið skrifað að þar vanti 14 vísur.

Efnisorð
11(16r-22r)
Sigurdrífumál
Titill í handriti

„Sygurdryfu mäl edur Brin|hylldar liöd“

Aths.

Kvæðislokin eru hér með.

Efnisorð
11.1
GuðrúnarkviðaGuðrúnarkviða I
Aths.

Vísur 14-17.

Aukið við.

11.2
Ljóð Brynhildar eru hér út þýdd
Titill í handriti

„Liöd Brinhilldar eru | hier ut þydd“

Aths.

Útskýring sem fylgir aftan við.

12(22v-27r)
Háttalykill
Höfundur

Loftur ríki Guttormsson

Titill í handriti

„Hättalikill sem | loptur hinn ryki kvad | Guttormz son til | Christynar | O.D.“

13(27v-29r)
Vísur úr Víglundar sögu
Titill í handriti

„Nockrar vysvr ur søgu | Vyglundar myns“

Efnisorð
14(29r)
Villuletur
Efnisorð
15(29v-30r)
Ættartala frá Adam til Hauks Erlendssonar
Titill í handriti

„Nockud lytil ættar tala“

Efnisorð
16(30v-31r)
Særingaljóð
Titill í handriti

„Vysur“

Upphaf

Eylyf eyning sæla

Aths.

Aftan við fyrirsögnina fylgir bandrún.

17(31v-32r)
Fyrirburður Brjáms orustu
Upphaf

firirburdur Briäms | ørustu

18(32v-33v)
Fáein fornmæli
19(34r-79v)
EddaSnorra-EddaEddukvæði
Titill í handriti

„Edda Eþur Samtok Fornra æfinntyra og dæme sagna þeyrra firre nordmanna … Asamt nockur Tegunnd þeirra Gamalh-Jslenndsku edur nordsku orda. Huad menn hallda Samann skrifad af Sæmund enum fröda og Snorra Sturlud[sic] sine“

Aths.

Ýmsir hlutar textans eru af Laufás-Eddu gerð (Faulkes 1979:122-123).

Óheilt, stór eyða aftan við bl. 53.

19.1
Nöfn og kenningar yfir norrænu goðin
Aths.

Með fylgja 23 litskreyttar myndir, goðafræðilegs efnis.

19.2
Mannanöfn úr Sturlunga sögu
Titill í handriti

„manna nøf(n) ür sturlunga søg(u)“

19.3
Dvergakenningar
Titill í handriti

„Dverga kienyngar“

19.4
Sverðskenningar
Titill í handriti

„sverdskiennyngar“

19.5
Völuspá
Titill í handriti

„Vœlu Sp?

Efnisorð
19.6
Hávamál
Titill í handriti

„Hava mal“

Aths.

Strikað yfir lokin á bl. 53r.

Efnisorð
19.7
Um gandreið
Titill í handriti

„Vmm Gandreyd“

19.8
Rúnatalsþáttur Óðins
Titill í handriti

„Runa Tals Þattur Oþins“

Aths.

Hluti af Hávamálum.

Efnisorð
19.9
Vafþrúðnismál
Titill í handriti

„Wafþrudnis mal“

Efnisorð
19.10
Grímnismál
Titill í handriti

„Grímnismál“

Efnisorð
19.11
SkírnismálSkírnisför
Titill í handriti

„Skyrnis før“

Efnisorð
19.12
Hárbarðsljóð
Titill í handriti

„Harbarþs liöþ“

Efnisorð
19.13
Hymiskviða
Titill í handriti

„Hymis Kuiþa“

Efnisorð
19.14
LokasennaÆgisdrekkaLokaglefsa
Titill í handriti

„ÆGis Drekka“

„Loka Glepsa“

Efnisorð
19.15
ÞrymskviðaHamarsheimt
Titill í handriti

„Hamars Heimt“

Efnisorð
19.16
Baldurs draumarVegtamskviða
Titill í handriti

„Vegtams | kuiþa“

Efnisorð
19.17
Alvíssmál
Titill í handriti

„Alwis Mal“

Efnisorð
19.18
Gróttasöngur
Titill í handriti

„Grotta saungur“

Efnisorð
19.19
Grógaldur
Titill í handriti

„Gróu Galþur“

Efnisorð
19.20
Fjölsvinnsmál
Titill í handriti

„Fiølsuyns M?l“

Efnisorð
19.21
Hyndluljóð
Titill í handriti

„Hynþlu Lióþ“

Efnisorð
19.22
Þættir Sæmundar-Eddu
Titill í handriti

„þęttir sęmunþar Eddu“

Aths.

Efnisyfirlit yfir Eddukvæðin.

20(79v)
Tvídeilur d. Olafs Worms
Titill í handriti

„Tvydeylur D. Olafz Wormz“

21(80r-83v)
Sólarljóð
Aths.
Efnisorð
22(83v-86v)
Gestspeki
Titill í handriti

„Gest speke“

23(86v-87v)
Sigurðarkviða Fáfnisbana
Efnisorð
24(88r-89r)
Hallfreðar vandræðaskálds nokkrar vísur
Titill í handriti

„Hallfredar vandr|æda skalldz nockrar vysur“

25(89r-92r)
Nokkrar íslenskar glósur
Titill í handriti

„Nockrar ïslendskar glösur .. ecki audskilldar“

26(92v-95v)
Fornkveðnar vísur úr sögu Ólafs kóngs Tryggvasonar
Titill í handriti

„fornkvednar vysur | ur sogu olafz kongz | triggva sonar“

27(96r-97v)
Enginn titill
27.1
Draumar
Titill í handriti

„Draumar“

27.2
Vísur úr Víga-Glúms sögu
27.3
Vísur úr Sturlunga sögu
27.4
Haustlöng
Höfundur

Þjóðólfur úr Hvini

Aths.

Ein vísa úr kvæðinu.

Efnisorð
28(98r-126r)
EddaSnorra-Edda
Höfundur

Snorri Sturluson

Titill í handriti

„Annar Partur Eddu | heita kiennyngar“

Aths.

Hluti ritsins, Skáldskaparmál.

Næstum allur textinn er af Laufás-Eddu gerð (Faulkes 1979:123).

Bl. 110 autt.

29(126v-127v)
Um hvalfiskakyn í Íslands höfum
Titill í handriti

„Vmm Hvalfiskakin i islandz | høfumm“

Aths.

Aftan við fylgja athugagreinar um selakyn, vatnsfiskakyn o.fl.

30(128r-128v)
Enginn titill
Aths.

Vantar e.t.v. 2 blöð aftan við.

30.1
GátaBóndi nokkur sendi húskarl sinn
Upphaf

Bondi nockur sendi hüskarl sinn

Efnisorð
30.2
Vísur úr þriðju og fjórðu málfræðiritgerð Snorra-Eddu
31(129r-129v)
Ljúflingsvísur
Titill í handriti

„Liüflyngz vysur“

Aths.

Vantar e.t.v. 1 blað aftan við.

32(130r-131v)
Vísur úr Grettis sögu
33(132r-132v)
Enginn titill
32.1
Vísur úr Bandamanna sögu
33.2
Ein gáta Gests blinda
Titill í handriti

„Ein gáta“

Efnisorð
33.3
Villuletur
Efnisorð
34(133r-135r)
Vísur úr Gísla sögu Súrssonar
35(135v)
Historía úr Bárðar sögu Snæfellsáss
Titill í handriti

„Hystoria ur Bardar | søgu snæfellzäs“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
i + 135 + i blöð (330 mm x 105 mm).
Tölusetning blaða

Arkatal.

Ástand

Vantar mörg blöð í handritið: 12 3/4 örk framan af (skv. athugasemd Jóns Sigurðssonar), 1 blað aftan við bl. 6, og aftan við bl. 53, þar sem er stór eyða.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Litskreyttar heilsíðumyndir af goðum á bl. 34v, 36, 37v, 39, 40v (minni mynd) og 41, Valhöll á bl. 42v, Miðgarðsormi á bl. 43r, Fenrisúlfi á bl. 43v og Aski Yggdrasils á bl. 44r.

Mikið skreytt titilsíða á bl. 34r.

Litað skraut á bl. 5r.

Víða pennaskraut.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Texti af blaði sem vantar aftan við bl. 6, skrifaður í eyður á næstu síðum.
  • Bl. 104 innskotsblað með uppskrift af bl. 103.

Spássíugreinar:

Band

Band frá 1964? Skinn á kili og hornum, pappírsklæðning. Saumað á móttök. Innan á aftara kápuspjaldi eru pappírsræmur úr bandi í vasa.

Fylgigögn

Tveir seðlar fremst með hendi Árna Magnússonar:

  • a. Seðill (330 mm x 105 mm) með upplýsingum um eiganda og aðföng.
  • b. Seðill með upplýsingum um eiganda.

Einnig seðill á milli bl. 91 og 92, með viðbótum Árna Magnússonar.

Uppruni og ferill

Uppruni

Skrifað 1680. Nafn skrifarans er líklega fólgið í bandrún og upphafsstöfunum „S G“ á titilsíðu Edduhlutans (bl. 34r, sjá einnig bl. 22r). Þó eru einnig upphafsstafirnir „G.S.S.“ aftast í handritinu (bl. 135r).

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið frá Magnúsi Jónssyni frá Leirá, en hann hafði fengið það frá Ingibjörgu Jónsdóttur í Bæ. Áður hefur það verið í eigu Sigurðar Gíslasonar í Bæ (sbr. seðla).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 30. september 1991.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Tekið eftir Katalog (II) 1889: 167-170 (nr. 1853). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í október 188?. DKÞ skráði handritið 18. nóvember 2003.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið? í Kaupmannahöfn í ágúst 1964. Lýsing á viðgerð og kveraskiptingu fylgir.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, keyptar af Arne Mann Nielsen 1974.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Faulkes 1979:122-123
Faulkes 1979:123
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Íslenzkt fornbréfasafn I. 834-1264
Bjarni EinarssonHallfreðar saga, 1977; 15: s. cxlii, 116
Visions of the afterlife in old norse literatureed. Christian Carlsen
Einar G. Pétursson„Uppstokkun í uppskrift“, Jóansbolli færður Jóni Samsonarsyni fimmtugum1981; s. 10-13
Einar G. PéturssonEddurit Jóns Guðmundssonar lærða Samantektir um skilning á Eddu og Að fornu í Þeirri gömlu norrænu kölluðust rúnir bæði ristingar og skrifelsi : Þættir úr fræðasögu 17. aldar, 1998; 46: s. 2
Two versions of Snorra Edda. Edda Magnúsar Ólafssonar (Laufás Edda), Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi : Rited. Anthony Faulkes1979; s. 509 p.
Harry Fett„Miniatyrer fra islandske haandskrifter“, Bergens Museums Aarbog1910; 7: s. 3-40
Harry Fett„Miniatures from Icelandic manuscripts“, Saga book1911-1912; 7: s. 111-126, 177-205
Bandamannasaga med Oddsþáttr. Ölkofra þáttr, ed. Finnur Jónsson1933; 57
Hallgrímur PéturssonLjóðmæli 1ed. Margrét Eggertsdóttir
Haukur Þorgeirsson, Teresa Dröfn Njarðvík„The Last Eddas on vellum“, Scripta Islandica2017; 68: s. 153-188
Helgi Guðmundsson„Fuglsheitið jaðrakan“, Afmælisrit Jóns Helgasonar 30. júní 19691969; s. 364-386
Jón Helgason„Til Hauksbóks historie i det 17 århundrede“, s. 1-48
Jón Helgason„Noter til þrymlur“, s. 241-249
Jón Þorkelsson„Íslensk kappakvæði II.“, Arkiv för nordisk filologi1888; 4: s. 251-283
Jónas Kristjánsson„Um Grógaldur og Fjölsvinnsmál“, Grímsævintýri sögð Grími M. Helgasyni sextugum... Síðara hefti1987; s. 13-15
Margrét Eggertsdóttir„Langa Edda. Goð og gyðjur í máli og myndum“, Góssið hans Árna2014; s. 113-127
Ólafur HalldórssonGrænland í miðaldaritum
Fornaldar sögur Norðrlanda I.ed. C. C. Rafn
Sverrir Tómasson„Málstofa. Andmælaræður við doktorsvörn Ólínu Þorvarðardóttur 3.6.2000. I“, Gripla2001; 12: s. 183-194
Þórdís Edda Jóhannesdóttir„Sigurdrífumál og eyðan í Konungsbók eddukvæða“, Gripla2012; 23: s. 287-317
« »