Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 649 a 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Jóns saga postula ásamt kirkjulegum lögboðum; Ísland, 1350-1399

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-1v)
Athugagreinar og um skírn
1.1
Athugagreinar á Latínu
Aths.

Að mestu ólæsilegar.

Tungumál textans

Latína

1.2
Forsögn um skírn
Aths.

Heilsíðumynd á blaði 1v (sjá „Skreytingar“).

2(1(bis)r-48r)
Jóns saga postula
Titill í handriti

„Hér byrjar litlu Jóns sögu postula og guðspjallamanns. “

Aths.

Eyða er aftan við blað 2.

Blað 5 er innskotsblað.

Efnisorð
3(48v)
Enginn titill
3.1
Kvæði um Jóhannes postula
Titill í handriti

„Sequentes versus decorant beatum Johannem“

Upphaf

Terrigene promant et olimphi tarma Johanni …

Aths.

Uppskrift Árna Magnússonar eftir fjórum fyrstu vísunum, ásamt með titlinum, fylgir á seðli.

Tungumál textans

Latína

3.2(48v)
Skrá yfir eignir kirkjunnar á Hofi í Vatnsdal
Upphaf

Það var þá er Gísli Þorgilsson varð eigandi að Hofi í Vatnsdal …

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 49 + i blöð (193-200 mm x 143 mm), þar með talið blað merkt 1bis.
Tölusetning blaða

Blaðmerkt er 1, 1bis-48.

Kveraskipan

Sex kver + 4 stök blöð fest sér á móttök. Utan um hvert kver er blaðtvinn úr japönskum handgerðum pappír.

  • Eitt stakt blað er fest sér á móttak; blað 1.
  • Kver I: blöð 1bis-5; 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver II: blöð 6-13; 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 14-21; 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 22-29, ; 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 30-37; 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 38-45; 4 tvinn.
  • Þrjú stök blöð eru fest sér á mótök: blöð 46-48.

Ástand

  • Í fyrri hlutanum eru blöð 1r-3r og 4v töluvert slitin. Öftustu blöðin eru mjög dökk (sbr. t.d. blöð 45r-48v).
  • Texti blaðs 22 er lítillega skertur vegna afskurðar af neðri spássíu.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca (140 mm x 90-95 mm).
  • Línufjöldi er ca 24.
  • Markað er fyrir línum á jaðri ytri spássíu (sjá t.d. blöð 14r-16v).

Skrifarar og skrift

  • Handritið er að mestu leyti skrifað einni hendi (blað 5 er skrifað með annarri hendi). Textaskrift.

Skreytingar

  • Heilsíðumynd af Jóhannesi postula með krossstaf í hendi er á blaði 1v. Litir eru að mestu máðir burt. Áletranir ofan og neðan við eru nánast ólæsilegar (skrifaðar upp af Árna Magnússyni á seðli).

  • Upphafsstafir eru í ýmsum litum (sjá t.d. blöð 7v-8r).

  • Rauðritaðar fyrirsagnir (sjá t.d. blöð 7v-8r).

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Viðbætur eru á blaði 1r, en það var upprunalega autt. Viðbæturnar eru tímasettar til 14. aldar (sbr. ONPRegistre, bls. 458 og Katalog II, bls. 53).
  • Blað 5 er innskotsblað, tímasett til 16. aldar (sbr. ONPRegistre, bls. 458 og Katalog II, bls. 53).
  • Línur 12-18 á blaði 48v eru viðbætur, tímasettar til ca 1470 (sbr. ONPRegistre, bls. 458), en til ca 1400 í Katalog II, bls. 53.
  • Athugagrein á blaði 48v er tímasett til ca 1400 í Katalog II, bls. 53: „Þenna bækling á kirkja sjálfs Jóhannis ewangeliste er stendur á Hofi í Vatnsdal.“.
  • Spássíugrein á blaði 28r, er með nokkuð gamalli hendi (sbr. Katalog II, bls. 53): „Hallur á bókina Þorgrímsson.“.
  • Spássíugrein á blaði 33r, er yngri en frá ca 1400 (sbr. Katalog II, bls. 53): „Jóhannes á bókina að Hofi“.
  • Ýmsar fleiri spássíugreinar (sjá t.d. blað 12v og 32v).
  • Hér og hvar er strikað undir orð í textanum með blýanti eða rauðkrít (sjá t.d. 8v og 20r-21v).

Band

Band (212 mm x 175 mm x 35 mm) er frá síðari hluta 20. aldar.

Spjöld eru klædd fínofnum striga, leðurklæðning er á kili og hornum. Saurblöð fylgja bandi.

Fylgigögn

Fimm seðlar:

  • Seðill 1 (60 mm x 127 mm) er sögutitillinn ritaður „Johannis saga Apostoli et Evangelistæ No 649.“
  • Seðill 2 (162 mm x 122 mm) „sanctus Johannis apostulus og aevangelista [neðst:] Hic pater est faustus Hic sacri pontifer haustus“
  • Seðill 3 (129 mm x 112 mm) „hier innani vantar 4 blod.“
  • Seðill 4 (106 mm x 161 mm) „sequentes versus decorant beatum Johannem. Terrigene promant et olimphi tarma Johanni Dogmata mellifluo virginitate viro. Plasmatoris amor insignia proximitatis Martirum laurus virgine vernat in hoc.“
  • Seðill 5 (106 mm x 170 mm)er með upplýsingum um feril handritsins en hann er undirskrifaður „23/8 1884. Guðm. Þorl.“

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi. Upprunalegur hluti handritsins, blað 1bisr-4v og 6r-48r er tímasettur til síðari hluta 14. aldar (sbr. ONPRegistre, bls. 458), en til 14. aldar í Katalog II, bls. 53 (um viðbætur sjá hér fyrir ofan).

Ferill

Bókin var í eigu kirkjunnar á Hofi í Vatnsdal ca 1400 (sbr. blað 33r og 48v og AM 435 a 4to, blað 16v (bls. 12 í prentaðri útgáfu). Síðar virðist hafa átt hana Hallur Þorgrímsson (sbr. blað 28r).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 6. maí 1996.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH skráði handritið 99. ágúst 2009,

DKÞ skráði handritið .

Kålund gekk frá handritinu til skráningargekk frá handritinu til skráningar í 3. maí 1888 (sjá Katalog II>, bls. 53-54 (nr. 1637).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Viðgert í maí 1992 til september 1994. Eldra band fylgdi, sem og nákvæm lýsing á viðgerð og ljósmyndun.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í október 1986.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Alex Speed Kjeldsen„Bemærkninger til pronomenet sjá og dets middelalderlige historie“, Opuscula XIII2010; s. 243-287
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 1958; 1
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Hans Bekker-Nielsen, L. K. Shook, Ole Widding„The Lives of the Saints in Old Norse Prose: A Handlist“, Mediaeval Studies1963; s. 294-337
« »