Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 589 e 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Sögubók; Ísland, 1450-1500

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Þorleifsson 
Fæddur
21. júní 1663 
Dáinn
13. júní 1710 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-5v)
Þorsteinn þáttur bæjarmagns
Upphaf

Í þann tíma er Hákon jarl Sigurðarson réð fyrir Noregi …

Niðurlag

„… þá hurfu hornin Hvítingar.“

Baktitill

„Og lúkum vér þar sögu Þorsteins bæjarbarns.“

Skrifaraklausa

„Hafi sá þakk fyrir er skrifaði og sá er las en hinir skammir er óhljóð gjörðu.“

2(5v-13v)
Egils saga einhenda og Ásmundar berserkjabana
Upphaf

[H]ertryggur hefir konungur heitið …

Niðurlag

„… og öngu því sem þar var inni.“

Baktitill

„Og lúkum vær hér sögu þeirra Egils og Ásmundar fyrir því að bókfellið minnkar en blekið þykknar …“

Skrifaraklausa

„Hafi þeir þökk er skrifað hafa og svo sá er las og þeir er til hlýddu og sá er þessa sögu hefur fyrst saman sett.“

3(14r-19v)
Hálfdanar saga Brönufóstra
Upphaf

[H]ringur hefur konungur heitið er réð fyrir Danmörk …

Niðurlag

„… og varð frægur maður. Þau Hálfdan …“

Aths.

Óheil, vantar nokkrar línur aftan af.

4(20r-23r)
Ála flekks saga
Upphaf

… heim til Indíalands …

Niðurlag

„… og jók þar sína ætt“

Baktitill

„enda er hér endir á sögu Ála flekks.“

Skrifaraklausa

„Hafi þeir þakk er hlýddu en hinir skamm er óhljóð gerðu.“

Aths.

Óheil, vantar framan af.

Efnisorð
5(23v)
Hákonar þáttur Hárekssonar
Upphaf

… Sigurðarson réð fyrir Noregi var sá maður austur í Víkinni er Hárekur hét …

Niðurlag

„… um allt saman og er þar var kom …“

Aths.

Óheill, vantar aftan af.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 23 + i blöð (195-200 mm x 158-164 mm).
Tölusetning blaða

Síðari tíma blaðmerking 1-23.

Kveraskipan

Þrjú kver og 4 stök blöð.

  • Bl. 1: stakt blað.
  • Kver I: bl. 2-7, 3 tvinn.
  • Bl. 8: stakt blað.
  • Bl. 9: stakt blað.
  • Kver II: bl. 10-15, 2 tvinn, 2 stök blöð.
  • Bl. 16: stakt blað.
  • Kver III: bl. 17-23, 3 tvinn, stakt blað.

Ástand

  • Blöð vantar í handritið.
  • Handritið er skítugt og slitið og illlæsilegt á köflum vegna þess. Sums staðar hefur texti morknað af, einkum við kjöl.
  • Texti hefur skerst á bl. 17 og 19-23 vegna þess að skorið hefur verið eftir ytri spássíu, einnig ofan af bl. 12 og 22.
  • Göt á bl. 3, 5, 7, 9, 11, 21.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 155-168 mm x 143-150 mm.
  • Línufjöldi er 33-42.
  • Sums staðar sést að gatað hefur verið fyrir línum.

Skrifarar og skrift

Tvær hendur. Óþekktir skrifarar, árléttiskrift (sjá A Loth 1977:17).

I. bl. 1r-9r5, 9r13-36, 9v6-25, 10r1-36, 10v18-11r6 teinvm, 11v1-3 vpp, 12r1-16 voru, 12r30- j-33, 12v26-13r5 brynhilldj, 13r18 haufdu-13v18 leingi, 13v25 hafa-32, 14r25-33, 16r15-37, 18r11-19v, 20r21-22r11 drecka, 22r23 þu-23v30.

II. bl. 9r6-12, 9v1-5, 9v26-35, 10v1-17, 11r6 og fylgdi-35, 11v3 og uoru-33, 12r16 megi-30 kome, 12v1-25, 13r5 let-18 ueizlu, 13v18 Augmundr-25 hann, 14r1-24, 14v-16r14, 16v1-18r10, 20r1-20, 22r11 brudlaup-23 hefer, 23v31-34

Skreytingar

Skrautbekkur þvert yfir blaðið milli efnisþátta á bl. 5v.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Spássíugreinar á bl. 3v, 7r, 8v, 11r, 12r, 13v, 15r-v, 22r-v, 23r.
  • Titlum hefur verið bætt við síðar á bl. 1r, 13v og 23r.

Band

Band frá ágúst 1966 (208 mm x 191 mm x 28 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk, leður á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra nýju bandi. Handritið liggur í öskju ásamt eldra bandi.

Eldra band frá árunum 1772-1780. Pappaspjöld og kjölur klædd handunnum pappír. Safnmark og efnisyfirlit framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili. Á spjaldblöðum sést spegilmynd af prentuðu máli.

Fylgigögn

Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi. Það er tímasett til seinni hluta 15. aldar (sjá ONPRegistre, bls. 456), en í Katalog I, bls. 755, til 15. aldar.

Upprunalega hluti af stærra handriti. Handritin í AM 589 a-f 4to eru úr sömu bók.

Ferill

Árni Magnússon fékk AM 589 a-f 4to frá Birni Þorleifssyni, síðar biskupi á Hólum.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 14. desember 1988.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

  • ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P529.-30. desember 2009.
  • ÞS færði inn grunnupplýsingar 21. febrúar 2003.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar 24. janúar 1888 (sjá Katalog I 1889:755 (nr. 1487).

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn í ágúst 1966. Í öskju. Með fylgir gamalt band úr handgerðum pappír frá tíma Matthiasar Larsen Bloch c1772-1780.

Myndir af handritinu

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Ljósprent í Early Icelandic Manuscripts in Facsimile XI, 1977.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Early Icelandic Manuscripts in Facsimile XI, 1977
Úlfhams saga, ed. Aðalheiður Guðmundsdóttir2001; 53
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Jóhannes Bjarni SigtryggssonHálfdanar saga Brönufóstra (a- og b-gerð)
Jóhannes Bjarni Sigtryggsson„Hugleiðingar um stafréttar uppskriftir“, 2005; 16: s. 265-286
Agnete LothFornaldarsagas and late medieval romances AM 586 4to and AM 589 a-f 4to, Early Icelandic manuscripts in facsimile1977; 11: s. 22, 188 p.
Agnete Loth„Introduction“, Fornaldarsagas and late medieval romances AM 586 4to and AM 589 a-f 4to, Early Icelandic manuscripts in facsimile1977; 11
Tiodielis saga, ed. Tove Hovn Ohlsson2009; 72: s. cxlv, 106 bls.
Hákonar saga Hárekssonar, ed. Mariane Overgaard2009; 32
Fornaldar sögur Norðrlanda III.ed. C. C. Rafn
Povl Skårup„Tre marginalnoter om Erex saga“, 1984; 6: s. 49-63
Mírmanns saga, ed. Desmond Slay1997; 17: s. clxxi, 216 p.
Peter SpringborgAntiqvæ Historiæ Lepores - om renæssancen i den islandske håndskriftproduktion i 1600-tallet, 1977; 8: s. 53-89
« »