Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 589 d 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Sögubók; Ísland, 1450-1499

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Þorleifsson 
Fæddur
21. júní 1663 
Dáinn
13. júní 1710 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hannes Ólafsson 
Starf
 
Hlutverk
Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-17r)
Clarus sagaKlarus saga
Titill í handriti

„Sagan af Clarus keisarasyni“

Upphaf

Hér byrjum vær upp eina frásögu …

Niðurlag

„… tign á Saxlandi og unnust þau mest“

Baktitill

„og lýkst hér saga Clarus keisara og Serenu drottningar.“

Vensl

Í AM 181 d fol., AM 181 e fol eru uppskriftir Clarus sögu eftir þessu handriti (Loth 1977:15-16).

Aths.

Sex fyrstu línurnar eru í AM 589 c 4to (bl. 8v). Árni Magnússon hefur skrifað þær upp á innskotsblað sem er hér bl. 1.

Efnisorð
2(17v-49v)
Ectors sagaHektors saga
Upphaf

[Þ]eir menn er mest stunda á jarðlega speki …

Niðurlag

„… höndin mæðist og bila öll ritfæri.“

Skrifaraklausa

„Hafi sá þökk er skrifað hefur og sá er las og þeir er til hlýddu.“

Vensl

Í AM 181 d fol., AM 181 e fol og AM 585 a 4to eru uppskriftir Ectors sögu eftir þessu handriti (Loth 1977:15-16).

Aths.

Óheil, blað vantar á eftir bl. 36, en Árni Magnússon rekur efni þess á seðli.

Sagan hefst hér á inngangskafla, línu 1-10, sem er ekki í öðrum aðalhandritum hennar (Opuscula IV 1970:363-365).

Efnisorð
3(49v-50v)
Stúfs þáttur
Titill í handriti

„Af Stúfi kattarsyni“

Upphaf

… Stúfur var mikill maður og sjónfríður …

Niðurlag

„… en Stúfur fór sinna erinda og leið eigi [langt] …“

Aths.

Lengri gerðin, vantar aftan af.

Fyrsta línan er ólæsileg.

Notaskrá

Íslenzk fornrit V 1934.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn (innskotsblöð úr pappír).
Blaðfjöldi
i + 50 + i blöð (187-200 mm x 157-160 mm).
Tölusetning blaða

  • Bl. 2-50 blaðsíðumerkt 1-98.
  • Síðari tíma blaðmerking 1-49 (innskotsblaðið ekki með).

Kveraskipan

Sex kver og átta stök blöð.

  • Kver I: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Stakt blað.
  • Kver II: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Stakt blað.
  • Stakt blað.
  • Kver III: 6 blöð, 2 tvinn og 2 stök blöð.
  • Stakt blað.
  • Stakt blað.
  • Kver IV: 6 blöð, 3 tvinn.
  • Stakt blað.
  • Stakt blað.
  • Kver V: 5 blöð, 2 tvinn og stakt blöð.
  • Stakt blað.
  • Kver VI: 8 blöð, 3 tvinn og 2 stök blöð.

Ástand

  • Á bl. 12 er stór rifa og önnur minni, smærri göt á bl. 3, 27 og 28.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 155-165 mm x 130-135 mm.
  • Línufjöldi er 27-29.
  • Gatað fyrir línum.

Skrifarar og skrift

Með óþekktri hendi, textaskrift. Sami skrifari og fyrsta hönd í AM 586 4to.

Skreytingar

Leifar af upphafsstöfum og fyrirsögnum.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Innskotsblað fremst með hendi Árna Magnússonar (sjá efni 1).
  • Á bl. 2r og 49v er fyrirsögnum bætt við síðar.
  • Á bl. 7v, 8v, 9r og e.t.v. 10v, 22v eru vísur úr sálmum með 17. aldar hendi, hugsanlega séra Jóns Sigmundssonar á Kjalarnesi (Loth 1977:22). Upphöf: Aví, aví, mig auman mann (9r) og — Ó, minn Guð, ó, minn Guð (7v og 8v).
  • Á 24r og 35r eru nöfn á neðri spássíu.
  • Á 27r og 29v er hluti úr stafrófinu.
  • Athugasemdir við texta og spássíukrot á 2r, 3v, 19r, 22r-23r, 24r, 27v, 29r, 30r, 32v-33v, 38r, 45r-v.

Band

Band frá ágúst 1966 (209 mm x 185 mm x 35 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Leður á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra bandi.

Eldra band frá ca 1772-1780. Pappaspjöld og kjölur klædd handunnum pappír. Efnisyfirlit framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili. Á spjaldblöðum sést spegilmynd af prentuðu máli.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (163 mm x 109 mm) með hendi Árna Magnússonar á eftir bl. 36 með útdrætti úr efni týnda blaðsins „Her byrium vær upp eina frasaugn. sem sagdi. virdiligur herra Jon biskup Halldorsson agiætrar minningar. en hann fann hana skriftada med Latinu i Franz i þat form er þeir kalla ritmos en vær kaullum henndingum. og byriar suo. at Tiburtius Saxlandz keisari styrdi hinu riki med miklum [punktar undir: heidri] og soma Eigi at eins var keisarin frægur af hinni stett og tign. helldr iafnvel oc [á vrso hliðina er ótengt efni].“
  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til seinni hluta 15. aldar (Björn M. Olsen 1912:viii, Loth 1977:19). Kålund tímasetti til 15. aldar en innskotsblaðið til c1700 (Katalog I 1889:755).

Upprunalega hluti af stærra handriti sem innihélt AM 589 a-f 4to.

Ferill

Árni Magnússon fékk AM 589 a-f 4to frá Birni Þorleifssyni, síðar biskupi á Hólum.

Nöfn í handritinu: Sr. Jón Sigmundsson á Kjalarnesi (sbr. spássíugreinar), Hannes Ólafsson (24r), Jón Ívarsson (35r).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 14. desember 1988.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS endurskráði samkvæmt reglum TEI P5 10.-11. ágúst 2009 og síðar.

ÞS skráði 20.-21. febrúar 2003.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 23. janúar 1888 (Katalog I 1889:755 (nr. 1486)).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn í ágúst 1966. Í öskju. Eldra band fylgir.

Matthias Larsen Bloch batt á árunum 1772-1780.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Ljósprent í Early Icelandic Manuscripts in Facsimile XI 1977.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Clári saga, ed. Gustaf Cederschiöld1907; XII
Fornaldarsagas and Late Medieval Romances: Manuscripts No. 586 and 589 a-f, 4to in The Arnamagnæan Collection, Early Icelandic Manuscripts in Facsimileed. Agnete Loth1977; XI
Opuscula IV 1970:363-365
Late Medieval Icelandic Romances: bd I-V, ed. Agnete Loth1962-1965; XX-XXIV
Íslenzk fornrit V 1934
Stúfs þáttred. Björn Magnússon Ólsen
Sturlunga saga: Manuscript No. 122 A Fol. in The Arnamagnæan Collection, Early Icelandic Manuscripts in Facsimileed. Jakob Benediktsson1958; I
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Early Icelandic Manuscripts in Facsimile XI 1977
« »