Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 564 a 4to

Skoða myndir

Sögubók; Ísland, 1390-1425

Nafn
Höskuldur Hákonarson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Resen, Peder Hansen 
Fæddur
17. júní 1625 
Dáinn
1. júní 1688 
Starf
President, historian, learned in the law 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; publisher 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ormur Daðason 
Fæddur
1. ágúst 1684 
Dáinn
1. júní 1744 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-2r)
Bárðar saga Snæfellsáss
Aths.

Tvö brot.

1.1(1r-1v)
Enginn titill
Upphaf

… nes heiðar kollu …

Niðurlag

„… lítt ertu staddur kumpán minn …“

1.2(2r-2r)
Enginn titill
Upphaf

… [G]estur lét fara til …

Niðurlag

„… hafa og gefa mér …“

2(2v-4r)
Þórðar saga hreðu
Aths.

Tvö brot.

2.1(2v-2v)
Enginn titill
Upphaf

… Ljótur son Þóru Hörða-Kára …

Niðurlag

„… og var hann þá kallaður Þórður …“

2.2(3r-4r)
Enginn titill
Upphaf

…ga sínum það annað …

Niðurlag

„… Þeirra son var herra Sighvatur, faðir Þórðar kakala, föður Kolbeins, föður Þórðar, föður Árna, föður Ingileifar.“

Aths.

Endar á niðurlagi sögunnar.

3(4r-4v)
Bergbúa þáttur
Upphaf

[F]jörður sá er gengur af Kollafirði …

Niðurlag

„… þó eru slíkt fáheyrðir hlutir.“

4(4v)
Kumlbúa þáttur
Upphaf

[Þorst]einn Þorvaðsson mágur Þorfinns á Bakka …

Niðurlag

„… inn [frá] Stað á Hamarlandi.“

5(4v)
Draumur Þorsteins Síðu-Hallssonar
Upphaf

Draum þenna dreymdi Þorstein son Halls …

Niðurlag

„… láttu drepa hann sögðu …“

6(5r-7r)
Víga-Glúms saga
Aths.

Þrjú brot.

6.1(5r-5v)
Enginn titill
Upphaf

… verða ef drepin er …

Niðurlag

„… fórst fyr[ir] þótti m …“

6.2(6r-6v)
Enginn titill
Upphaf

… óvinir koma að mér …

Niðurlag

„… er horfin og hefur eigi f…“

6.3(7r-7r)
Enginn titill
Upphaf

… Það var eitt su …

Niðurlag

„… Glúmur hafi best verið að sér allra vígamanna hér á landi.“

Baktitill

„Og lýkur þar Glúms sögu.“

7(7r-7v)
Harðar saga
Upphaf

[Grí]m[kel]l goði hét maður hann var son Bjarnar gullbera …

Niðurlag

„… Litlu síðar kom Torfi á Signýjar[staði] og spurði hví Helga …“

Aths.
Titli hefur verið bætt við með samtímahendi: „Harðar saga Grímkelssonar “.

Byrjar á upphafi sögunnar, endar óheil.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
7 blöð (280 mm x 234 mm).
Tölusetning blaða

  • Síðari tíma blaðmerking með rauðu bleki, 1-7.

Kveraskipan

Brotin eru saumuð á móttök.

  • Blað 1 og það sem eftir er af blaði 2 eru saman á móttaki.
  • Blöð 3 og 4 mynda tvinn og eru sömuleiðis saman á móttaki.
  • Blöð 5r-7v eru fest hvert á sitt móttak.

Ástand

  • Blöðin eru öll sködduð og bera þess merki að hafa verið notuð í band. Af blaði 2 er aðeins eftir strimill næst kili. Blöð 4-6 hafa verið skorin við ytri, innri og neðri spássíur. Blað 5 er af þessum sökum um helmingi minna en það var upprunalega. Blað 7 er fúið við efri hluta innri dálks.

Umbrot

  • Tvídálka.
  • Leturflötur er 206/220 mm x 190/200 mm.
  • Línufjöldi ca 33-44.

Skrifarar og skrift

  • Skrifarar eru þrír að mati John McKinnells (sbr. McKinnell, John 1970:304-338 (sjá nmgr. 6: 306)). Textaskrift.

Skreytingar

  • Eyður eru fyrir upphafsstafi, sbr. t.d. 1r og 3r. Leifar af lituðum upphafsstöfum og fyrirsögnum eru ekki sjáanlegar.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Titill Harðar sögu er með hendi Höskuldar Hákonarsonar prests en hann kemur við fjölda skjala úr Þingeyjarsýslu og Skagafjarðarsýslu á árunum milli 1391-1409 (sjá McKinnell, John 1970, bls. 304 og 305 (nmgr.4) 7r.
  • Athugasemdir Árna Magnússonar um aðföng t.d. á blöðum 1r og á 5v.
  • Einnig hefur verið ritað á efri spássíur blaða 5r og 6r „(Úr Vatnshyrnu)“ og á neðri spássíu blaðs 7r hefur verið skrifað „Úr Harðarsögu.“

Band

Band (282 mm x 263 mm x 10 mm) frá 1959.

Pappakápa. Saumað á móttök.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (189 mm x 156 mm) með hendi Árna Magnússonar. Á honum eru upplýsingar um feril („komid til min fra Monsr Ormi dadasyni 1721. er: ur Þordar hredu sogu, odruvis enn oll onnur Exemplaria, og er egregium fragmentum. Um Þord i Diupafirdi. [meira með hendi frá síðari tíma]“. Seðillinn er límdur á móttak með blaði 1.
  • Laus seðill með upplýsingum um forvörslu bands.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi nánar til tekið á Norðurlandi (sbr. McKinnell, John 1970:304-338).

Það er tímasett til ca 1390-1425 (sbr. ONPRegistre 1989:454). Kålund tímasetti til ca 1400 (Katalog I 1889:717).

Brotin voru áður talin hafa tilheyrt Vatnshyrnu, stórri skinnbók sem lenti í bókasafni Resens og síðan í Háskólabókhlöðunni í Kaupmannahöfn og brann þar 1728 (sbr. Katalog (I) 1889:718). Stefán Karlsson hefur sýnt fram á að svo var ekki, heldur muni þau vera úr öðru handriti, að nokkru leyti sama efnis (Stefán Karlsson 1970:282-283). John McKinnell telur þau geta hafa verið í sömu bók og AM 445 b og c I 4to, svokallaðri Pseudo-Vatnshyrnu (sbr. McKinnell, John 1970:304-338).

Ferill

Árni Magnússon fékk flest blöðin og kannski öll frá Ormi Daðasyni, blað 1-2 og 5 árið 1716 (sbr. athugasemdir á blöðum 1r og 5v) og blöð 3-4 árið 1721 (sbr. seðil).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 6. maí 1975.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS jók við 2. nóvember 2009. VH skráði handritið 11. mars 2009; lagfærði í janúar 2011, DKÞ skráði handritið 12. janúar 2003, Kålund gekk frá handritinu til skráningar 10. október 1887 Katalog Ibls. 717-718 (nr. 1406), GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Viðgert af Birgitte Dall 1959.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, gefnar af Arne Mann Nielsen í janúar 1974.
  • Svart-hvítar ljósmyndir af bl. 3r-4v á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
McKinnell, John 1970:304-338 (sjá nmgr. 6: 306)). Textaskrift.
McKinnell, John 1970:304-338
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Stefán Karlsson 1970:282-283
McKinnell, John 1970:304-338
« »