Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 560 c 4to

Skoða myndir

Íslendingasögur og þættir; Ísland, 1707

Nafn
Guðmundur Þorleifsson 
Fæddur
1658 
Dáinn
9. febrúar 1720 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jóhanna Ólafsdóttir 
Fædd
13. janúar 1949 
Starf
 
Hlutverk
Ljósmyndari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-29r)
Hrafns saga Sveinbjarnarsonar
Titill í handriti

„Hér byrjast sagan af Hrafni Sveinbjarnarsyni, Vestfirðingi sem Sturla hinn fróði lætur fylgja í Íslendingasögunum miklu.“

Upphaf

Sveinbjörn hét maður …

Niðurlag

„… meðan hann lifði og lýkur þar sögunni. Finis.“

Aths.

Tólf kaflar; enginn ber kaflatal númer 9.

2(29v-35v)
Draumaþættir
Titill í handriti

„Nokkrar fáeinar vitranir“

2.1
Bergbúa þáttur
Upphaf

Fjörður sá gengur út af Kollafirði er Djúpifjörður heitir …

Niðurlag

„… En þó mega þetta heita fáheyrðir og undarlegir hlutir. Finis.“

2.2
Kumlbúa þáttur
Titill í handriti

„Önnur vitran“

Upphaf

Þorsteinn Þorvarðsson, mágur Þorfinns á Bakka er átti Helgu …

Niðurlag

„… frá Breiðafirði á Hamralandi inn frá Stað.“

2.3
Draumur Þorsteins Síðu-Hallssonar
Titill í handriti

„Þriðja vitran“

Upphaf

Draum þennan dreymdi Þorstein son Halls á Síðu …

Niðurlag

„… Kjarvalssonar kóngs af Írlandi hins gamla er þar ríkti um langa tíma. Finis.“

3(36r-57v)
Kjalnesinga saga
Titill í handriti

„Hér byrjar Kjalnesinga sögu“

Upphaf

Helgi bjóla son Ketils Flatnefs …

Niðurlag

„… frá Búa Andríðarsyni er komin mikil ætt.“

Baktitill

„Og ljúkum vér hér Kjalnesinga sögu. Finis.“

Aths.

Sagan er hér óheil. Á neðri spássíu blaðs 37v stendur:„vantar 1 blað.“

Texti á blaði 38r hefur orðið fyrir nokkrum skemmdum en er að mestu læsilegur.

4(58r-66r)
Jökuls þáttur Búasonar
Titill í handriti

„Þáttur af Jökli Búasyni“

Upphaf

Nú er þar til að taka að Jökli þótti svo illt verk sitt …

Niðurlag

„… og ríktu eftir hann og lýkur hér frá honum að segja. Finis.“

5(66v-85v)
Áns saga bogsveigis
Titill í handriti

„Hér kemur sagan af Án bogsveigir.“

Upphaf

Í þann tíma er fylkiskóngar voru í Noregi …

Niðurlag

„… í Noregi“

Baktitill

„og lýkur hér við sögu Áns bogsveigis. Finis.“

Aths.

Sagan er hér óheil. Á neðri spássíu blaðs 77v stendur:„vantar í 1 blað.“.

6(86r-95r)
Rauðúlfs þáttur
Upphaf

… fær til nokkuð …

Niðurlag

„… með kóngi síðan vel haldnir.“

Baktitill

„Og endar svo þátt af Rauðúlfi bónda og sonum hans.“

Skrifaraklausa

„Skrifað á Geirrauðareyri, anno 1707.“

Aths.

Vantar framan af.

Síðutitlar ná í handritinu yfir heila opnu: „Sagan af Rauðúlfi“ „og sonum hans.“Á blaði 86r, sem er fyrsta blað sögunnar í handriti er einungis síðari hluti síðutitils:„og sonum hans“.

Skrifaraklausan er á blaði 95r.

7(95v-127v)
Hávarðar saga Ísfirðings
Titill í handriti

„Sagan af Hávarði hinum halta Ísfirðingi og syni hans Ólafi bjarnyl.“

Upphaf

Það er upphaf þessarar sögu að Þorbjörn hét maður …

Niðurlag

„… verið hafa hið mesta mikilmenni og ljúkum vér þar þessari sögu að sinni með þessu efni. Endir.“

Aths.

Sagan er óheil í handritinu og eyða er á milli blaða 119v og 120r frá „spurði hvor það væri“ til „að sænginni“. Á blaði 119v stendur „vantar mikið í.“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
127 blöð (215 mm x 167 mm). Blað 95r er autt að hálfu og hluti blaða 29r, 66r og 127v sömuleiðis.
Tölusetning blaða

Blaðmerkt er ýmist með bleki eða blýanti, 1-127.

Ástand

Það vantar blöð í handritið á milli blaða 37v og 38r og á milli 77v og 78r, eitt blað á hvorum stað. Sömuleiðis vantar töluvert efni á milli blaða 119v-120r.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 152-156 mm x 114-120 mm.
  • Leturflötur er vel afmarkaður með pennadregnum línum (sbr. t.d. blöð 1r-2r).
  • Línufjöldi er ca 20.
  • Síðutitlar; ná yfir heila opnu (sbr. t. d. blöð 11v-12r).
  • Griporð eru víðast hvar (sbr. t.d. blöð 11v-12r).
  • Flestar sögurnar enda í totu (sjá t.d. niðurlag sögunnar af Jökli Búasyni á blaði 66r).
  • Á spássíum er vísun í vísur með „w“ (sjá blað 10r og víðar) eða með númerum erinda, sbr. vísun í 12 vísur Bergbúaþáttar (sjá 30v-31r).

Skrifarar og skrift

Með einni hendi, þeirri sömu og er á AM 560 a-b og d 4to. Skrifarinn er óþekktur; kansellískrift.

Skreytingar

  • Skreyttir upphafsstafir (sjá t.d. blað 66v).

  • Rammi utan um textaflöt.

  • Laufskreyti er víða á neðri spássíum (sjá t.d. blöð 15r-27r og 38v-41r).

  • Fyrirsagnir og fyrsta lína í megintexta eru með stærra og settara letri en er á meginmálinu (sjá t.d. blað 36r).

Band

Band (222 mm x 170 mm x 30 mm) er frá 1772-1780.

Spjöld og kjölur eru klædd handunnum pappír. Safnmark er skráð á fremra kápuspjald ásamt titlum sagnanna. Blár safnmarksmiði er á kili.

Fylgigögn

  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu bands.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi, nánar tiltekið á Geirröðareyri árið 1707 (sbr. blað 95r), en þar bjó þá Guðmundur ríki Þorleifsson. Kålund tímasetti handritið til upphafs 18. aldar (Katalog (I) 1889:711).

AM 560 a-b og d tilheyrðu líklega sömu bók og þetta handrit.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 23. júlí 1975.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH skráði handritið 6. mars 2009; lagfærði í janúar 2011, DKÞ grunnskráði  19. desember 2003, Kålund gekk frá handritinu til skráningar 2. nóvember 1886 Katalog I;bls. 711-712 (nr. 1390).

Viðgerðarsaga

Viðgert af Birgitte Dall í nóvember 1975.

Bundið af Matthiasi Larsen Bloch á árunum 1772-1780.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, teknar af Jóhönnu Ólafsdóttur 1996.
  • Negatíf örfilma af bl. 29-35 (Draumum) á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (askja 435).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Harðar saga. Bárðar saga. Þorskfirðinga saga. Flóamanna saga. [...et al.], ed. Bjarni Vilhjálmsson, ed. Þórhallur Vilmundarson1991; 13
Havarðar saga Ísfirðings, ed. Björn K. Þórólfsson1923; 47
Hrafns saga Sveinbjarnarsonar. B-redaktionen, ed. Annette Hasle1967; 25
Egils saga Skallagrímssonar. Bind I. A-redaktionen, ed. Bjarni Einarsson2001; 19
Silvia V. HufnagelSörla saga sterka : studies in the transmission of a fornaldarsaga
Membrana Regia Deperdita, ed. Agnete Loth1960; 5: s. xcv, 248 s.
Jón Helgason„Athuganir um nokkur handrit Egils sögu“, Nordæla1956; s. 110-148
« »