Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 555 c 4to

Skoða myndir

Njáls saga; Ísland, 1640-1660

Nafn
Halldór Guðmundsson 
Fæddur
1600 
Starf
Bóndi; Skrifari 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Ásgeir Jónsson 
Dáinn
27. ágúst 1707 
Starf
Skrifari 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Torfason 
Fæddur
1657 
Dáinn
1716 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Giovanni Verri 
Fæddur
20. desember 1979 
Starf
Stúdent 
Hlutverk
student 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Már Jónsson 
Fæddur
19. janúar 1959 
Starf
 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-75r)
Njáls saga
Titill í handriti

„Njáls sögubók. Sem er einn partur af Íslendinga sögum“

Upphaf

[M]örður hét maður er kallaður var gígja …

Niðurlag

„… er ágætastur maður hefur verið í allri þeirri ætt.“

Baktitill

„Og endast hér nú Brennu-Njáls saga.“

2(75r-75v)
Guðmundar saga biskups
Titill í handriti

„Lítið inntak úr Sögu Guðmundar biskups.“

Upphaf

Guðmundur biskup var fæddur á Grjótá í Hörgárdal …

Niðurlag

„… Var hann þá 76 ára gamall.“

Aths.

Útdráttur.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 75 + i blöð (194-198 mm x 160 mm). Blað 75v er autt að mestu leyti (aðeins þrjár línur).
Tölusetning blaða

  • Handritið hefur verið blaðmerkt síðar með blýanti 1-75. Áður hefur blað 75 verið merkt 74.
  • Leifar af rauðri blaðmerkingu er að finna víða.

Kveraskipan

Ellefu kver.

  • Kver I: bl. 1-6, 3 tvinn.
  • Kver II: bl. 7-16, 5 tvinn.
  • Kver III: bl. 17-22, 3 tvinn.
  • Kver IV: bl. 23-24, 1 tvinn.
  • Kver V: bl. 25-30, 3 tvinn.
  • Kver VI: bl. 31-40, 5 tvinn.
  • Kver VII: bl. 41-46, 3 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 47-56, 5 tvinn.
  • Kver IX: bl. 57-62, 3 tvinn.
  • Kver X: bl. 63-71, stakt blað og 4 tvinn.
  • Kver XI: bl. 72-75, 2 tvinn.

Ástand

  • Blöðin voru morknuð á jöðrum en gert hefur verið við þau.
  • Texti hefur sums staðar skerst dálítið við innri spássíu, til dæmis á blöðum 47, 63v.
  • Handritið er nokkuð notkunarnúið og blettir víða, til dæmis á blöðum 24v, 25r, 46v, 63.
  • Blek hefur smitast gegnum blað 1 frá fyrirsögn og hefur áhrif á texta á blaði 1v.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 162-170 mm x 125-130 mm.
  • Línufjöldi er ca 30-34.
  • Kaflatal á spássíum.
  • Griporð.
  • Eyður fyrir upphafsstafi.
  • Bendistafir („v“) á spássíum til að merkja vísur í texta.

Skrifarar og skrift

Með hendi Halldórs Guðmundssonar á Sílastöðum, norðlensks manns, blendingsskrift með smágerðu letri.

Skreytingar

Fyrirsögn er með stærra letri, feitletruð og örlítið flúruð. Línur hafa verið dregnar yfir og undir fyrirsögn og fyrstu þrjár línur textans með rauðu bleki.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Spássíugreinar, leiðréttingar og athugasemdir á spássíum (t.d.: bl. 3r, 14v, 16r-v, 31r-v, 42r, 46v, 49r og víðar).
  • Á spássíum er vísað í málshætti og orðtök í sögunni.
  • Víða er strikað undir orð og setningar og sums staðar dregin lína lóðrétt á spássíu við textann (t.d.: bl. 2r, 28r, 32r, 49r, 54r, 65v, 68r).

Band

  • Band frá nóvember 1975 (211 mm x 182 mm x 23 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra bandi.
  • Handritið liggur í öskju ásamt eldra bandi.

  • Eldra pappaband frá árunum 1772-1780. Pappaspjöld og kjölur klædd handunnum pappír. Spjaldblöð úr prentaðri bók. Safnmark og titill skrifað framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (200 mm x 150 mm) fremst með hendi Árna Magnússonar með upplýsingum um uppruna handritsins á rektóhlið: „Nials saga. ur bok Sr Jons Torfasonar ä Breidabolsstad, og heyrer [yfirstrikad: utferd00 Sr Jons] mier nu(1721.) til Jtem inntak ur sogu Gudmundar biskups þar af sest ad Codex resenianus hvar þesse epitome stendr inni, hefur i þær tider ä Jslandi vered.“. Kålund bætir því við að nú finnist ekkert slíkt í Codex Resenianus, þ.e. AM 399 4to.
  • Seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

  • Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1640-1660, en í Katalog I, bls. 704, til 17. aldar.
  • Samkvæmt AM 477 fol. hafa auk þess verið í handritinu AM 555 4to: Úlfs saga Uggasonar, — Stjörnu-Odda draumur, — Þorsteins draumur Síðu-Hallssonar, — Þorsteins þáttur Þorvarðarsonar, — Hænsa-Þóris saga, — Vatnsdæla saga - allar með hendi Ásgeirs Jónssonar (nema sú fyrsta) en þær vantar nú (sjá Kålund).
  • Handritið var áður bundið með AM 614 a-f 4to ogAM 779 c IV 4to.

Ferill

Árni Magnússon tók úr bók sem hann fékk hjá séra Jóni Torfasyni á Breiðabólstað og var komin í eigu hans 1721 (sjá seðil). Nefnd Breiðabólstaðarbók í Nials saga, Havniæ 1809, bls. 741-742.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 19. febrúar 1976.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

  • ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P521. apríl 2009 og síðar.
  • ÞS færði inn grunnupplýsingar 1. nóvember 2001.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar 23. september 1887(sjá Katalog I 1889:704 (nr. 1372).

    GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Viðgerðarsaga

Birgitte Dall gerði við og batt í nóvember 1975.

Matthías Larsen Bloch batt í pappa á árunum 1772-1780. Bandið fylgir með handritinu í öskju.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Guðrún Ása Grímsdóttir„Brot úr fornum annál“, 1998; 10: s. 35-48
Már Jónsson„Var þar mokað af miklum usla. Fyrsta atrenna að Gullskinnugerð Njálu“, Þorlákstíðir sungnar Ásdísi Egilsdóttur fimmtugri 26. október 19961996; s. 52-55
Stefán Karlsson„Halldór Guðmundsson, norðlenzkur maður“, Opuscula1970; IV: s. 83-107
Guðmundar sögur biskups, ed. Stefán Karlsson1983; 6
« »