Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 488 4to

Skoða myndir

Bjarnar saga Hítdælakappa; NO, 1688-1689

Nafn
Ásgeir Jónsson 
Dáinn
27. ágúst 1707 
Starf
Skrifari 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

[Special character shown similar to its original form.]

Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jóhanna Ólafsdóttir 
Fædd
13. janúar 1949 
Starf
 
Hlutverk
Ljósmyndari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

(1r-59v)
Bjarnar saga Hítdælakappa
Upphaf

Nú skal segja nokkuð af þeim íslenskum mönnum …

Niðurlag

„… og lýkur hér nú frásögu þessari.“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
59 blöð (208 mm x 160-163 mm). Meiri hluti blaðs 26r er auður. Blöð 26v-27v eru auð.
Tölusetning blaða

  • Blaðmerking 1-59.

Kveraskipan

  • Kver I: blöð 1-11, 5 tvinn + 1 stakt blað.

    Kver I er þannig samsett að fremst er 1 stakt blað sem myndar fals utan um kverið, á falsið er fest 1 tvinn aftast í kverinu. Á milli staka blaðsins og tvinnsins eru saumuð saman 4 tvinn á hefðbundinn hátt.

  • Kver II: blöð 12-19, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 20-27, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 28-35, 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 36-43, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 44-51, 4 tvinn.
  • Kver VII: blöð 52-59, 4 tvinn.

Ástand

  • Blað 34 er litað bleki sem runnið hefur til þegar blaðið hefur blotnað. Textinn er þó vel læsilegur.
  • Texti sést sumstaðar í gegn (sjá blöð 24v-25r).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 170 mm x 115-120 mm.
  • Línufjöldi er ca 19-25.
  • Leturflötur hefur verið afmarkaður með línum við innri og ytri spássíu sem dregnar hafa verið með þurroddi eða með því að brotið hefur verið upp á blöð.
  • Vísuorð eru sér um línu (sjá t.d. blöð 25v-25v).

Skrifarar og skrift

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Blöð 1-11 eru innskotsblöð.
  • Nokkrar leiðréttingar með hendi Árna Magnússonar eftir AM 73 b fol (t.d. á blöðum 29v, 56r og víðar).
  • Nákvæmar spássíugreinar um innihaldið, m.a. staðfræðilegar upplýsingar, með annarri hönd (sjá t.d. blöð 1v, 3r og 12v og víðar).

Band

Band (218 mm x 170 mm x 13 mm) er frá 1730-1780. Spjöld og kjölur eru klædd handunnum pappír. Blár safnmarksmiði er á kili.

Fylgigögn

Tveir seðlar.

  • Á seðli (202 mm x 160 mm) fremst í handritinu er athugasemd um Björn Hítdælakappa eftir komu hans til Íslands: „Biarna saga Hitdælakappa þeße nærvarande, er ritud epter pappirs exemplar fra Þormodi Torfasyn [AM 551 d. 4to] misjafnt riett skrifudu þad sama pappirs exemplar var hofudlaust, og byriadest med þeim ordum: þann vetr for Biorn til hyrdar Eiriks J: hver ord hier standa fyrst ä fol: 12. hiä mier Arna Magnussyni er ein Olafs helga saga ä kalfskinni, fyllri enn almenniligar, þar inni talast um Biorn Hitdælakappa, og ur þeßare Olafs sogu eru ordriett talad þau ii. blod sem hier fyrst standa, Jtem nockrar differentiæ sem hier eru in margine settar, allt til utkomu Biarnar, þvi lengra nær ecke þeße Relatio um Biorn ij nefndre Olafs sögu. svo sem og sia er af þvi lausa blade sem lagt er innann bokina.“
  • Seðill ritara Árna Magnússonar með efni úr Ólafs sögu helga: „ur Olafs sogu helga. Þordur mællti haf þad fyrer satt sem þier synez. Nu fellr þetta tal þar nidr med þeim at sinni. Arngreir or Holmi for til skips ok fann son sinn vard þar mikill fagnaduar fundi ok baud hann Birni heim til sin for hann þangat. ok þotti medan lifdi mikil afreks madr ok hiellt Þordr Kolbeinsson litt sættar vard þeim mart til greina ok man þad allt umlida, þvi þad snertir ecki þessa sogu segir greinilega oll þeirra vidskipti, hvorsu karlmannliga, medan lifdu badir.“

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað í Noregi (Stangarlandi). Það er tímasett frá hausti 1688 til ársloka 1689 í umfjöllun Más Jónssonar um skrifarann Ásgeir Jónsson (sbr. Már Jónsson 2009: 282-297) en til um 1700 í Katalog I, bls. 661, en virkt skriftartímabil skrifara var ca 1686-1707.

Það er afrit af pappírshandriti frá Þormóði Torfasyni (AM 551 d, 4to). Það handrit var „höfuðlaust“ og því var upphafinu (úr Ólafs sögu helga, í eigu Árna Magnússonar sem hann fékk frá Bæ á Rauðasandi) bætt við á 11 blöðum fremst í handritinu (sbr. seðil). Þessar upplýsingar stemma við athugasemd í AM 435 a 4to, blað 162r, þar sem þetta handrit er nefnt meðal bóka sem keyptar voru af etatsráði Meier.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 30. apríl 1975.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH skráði handritið 29. apríl 2009; lagfærði í nóvember 2010.

GI skráði 23. janúar 2002.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 17. júní 1887. Katalog I; bls. 661-662 (nr. 1260).

Viðgerðarsaga

Bundið af Matthiasi Larsen Bloch á árunum 1730-1780.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Filma á Stofnun Árna Magnússonar, mynduð af Jóhönnu Ólafsdóttur 27. júlí 1988 (askja 314).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Einar G. PéturssonEddurit Jóns Guðmundssonar lærða Samantektir um skilning á Eddu og Að fornu í Þeirri gömlu norrænu kölluðust rúnir bæði ristingar og skrifelsi : Þættir úr fræðasögu 17. aldar, 1998; 46: s. 2
Már Jónsson„Skrifarinn Ásgeir Jónsson frá Gullberaströnd í Lundarreykjadal“, Heimtur: Ritgerðir til heiðurs Gunnari Karlssyni sjötugumed. Guðmundur Jónsson, ed. Helgi Skúli Kjartansson, ed. Vésteinn Ólason2009; s. 282-297
Borgfirðinga sögur. Hænsa-Þóris saga. Gunnlaugs saga ormstungu. Bjarnar saga Hítdælakappa. Heiðarvíga saga. Gísls þáttr Illugasonar, ed. Guðni Jónsson, ed. Sigurður Nordal1938; 3
« »