Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 463 1-2 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Egils saga Skallagrímssonar

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þormóður Torfason 
Fæddur
27. maí 1636 
Dáinn
31. janúar 1719 
Starf
Sagnaritari 
Hlutverk
Eigandi; Fræðimaður; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Brynjólfur Jónsson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorlákur Skúlason 
Fæddur
24. ágúst 1597 
Dáinn
4. janúar 1656 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Aths.
Með er bundin uppskrift sem gerð var fyrir Árna Magnússon.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
iii + 62 + ii blöð (200 mm x 160 mm). Blað 56v er autt að mestu. Blað 62r er autt að hálfu og blað 62v er autt.
Band

Band frá ca 1700-1730 (217 mm x 168 mm x 20 mm). Spjöld eru klædd bókfelli úr kirkjulegu latnesku handriti, kjölur er einnig klæddur bókfelli. Síðara saurblað að aftanverðu hefur áður þjónað sem spjaldklæðning en hefur verið losað frá spjaldinu til þess að flúraðir upphafsstafir á innbroti gamla bókfellsins á spjaldinu mættu njóta sín. Áður var pappakápa utan um bandið. Á henni eru leifar af bláum safnmarksmiða. Kápan liggur með bandinu í stigaklæddri öskju.

Fylgigögn

Tveir seðlar, annar með hendi Árna Magnússonar og hinn með hendi Þormóðs Torfasonar, eru framan við textann:

  • 1) Seðill (157 mm x 114 mm) með hendi Árna Magnússonar er með upplýsingum um uppruna og feril handrits: „Frá sálugum assessor Thormod Torvesens enke 1720. Mér virðist þessi bók með sömu (α) hendi sem Egils saga mín in recenti membrana folio, hvar á eru fleiri sögur, og ætla ég herra Þorlák hafa látið skrifa bókina eftir minni stóru membrana, sem fyrrum hefir verið eign Björns Magnússonar. α) Imo mér virðist enn nú, að hendur þessar séu líkar, jafnvel þótt kálfskinnsbókin sé með ['settari'] skrift, en þessi Egils saga.“
  • 2) Seðill með tímatalsupplýsingum með hendi Þormóðs Torfasonar.: „Nota hos hypothese Egill gjörði drápu Eiríks kóngs sem Höfuðlausn er kölluð, anno 936. Var 14 ára þá hann sigldi fyrst fol. 45, anno (strikað út: 915) 916. Aðalsteinn kóngur kom til ríkis, anno 924, 26. ágúst. Á því (strikað út: fyrsta) öðru ári hans hafði hann stríð við Ólaf kóng af Skotlandi, anno 926 fol. 47 H000 Bio000t000 Egill var með kóngi veturinn eftir og dróg til Noregs um sumarið, anno (strikað út: 926) 927. Og 0000 að g00d00 það ár og var þann vetur í Noregi kom svo t000 vorið til Íslands, anno 928 og hafði þá verið burt í tólf ár (eitthvað strikað út) fol. 67 þá vill. Egill fæddur, anno 901. Í seinna sinn dró Egill frá Íslandi, anno 933 fol. 68. Drap Berg Önund, anno 934 fol. 73. Var á Íslandi, anno 935 meðan þeir Hákon Aðalsteinsfóstri deildu um Noreg. Sigldi út, anno 936 og kom til Norðimbralands fol. 78. Egill drap Bárð, anno (strikað út: 915) 916 fol. 49. Herjaði í Kúrlandi, anno (strikað út: 916) 917 fol. 51. Þá hafði Haraldur Gormsson tekið við ríki fol. 45. Stríð í (skannaffbrandt (?) og udplynd00o s000 l000f 54 var með Þór000 í Noregi 918 fol. 55. Slóst með 000t000ð sk000g000 við Jótlandi síðan, anno 919. Kom til Aðalsteins kóngs með Þórólfi 926.“

Uppruni og ferill

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 17. mars 1995.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH skráði handritið 3. apríl 2009; lagfærði í desember 2010,  DKÞ skráði 20. ágúst 2003, Kålund gekk frá handritinu til skráningar 26. maí 1887. Katalog I; bls. 650-651 (nr. 1235).

Viðgerðarsaga

Viðgert í Kaupmannahöfn í ágúst til september 1994. Pappakápa, sem var áður utan um bandið, liggur í öskju með handritinu.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, frá Arne Mann Nielsen.

Innihald

Hluti I ~ AM 463 1 4to
(1r-56v)
Egils saga Skallagrímssonar
Titill í handriti

„Hér byrjar sögu Egils Skallagrímssonar “

Upphaf

Úlfur hét maður son Bjálfa og Hallberu …

Niðurlag

„… og lýkur þar svo þessari frásögu.“

Skrifaraklausa

„Anno 1664, þann 19. dag mars (bl. 56v)“

Aths.

Löngu kvæðin vantar nema fyrstu vísu Sonatorreks.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
56 blöð (196-200 mm x 160 mm). Blað 56v er autt að mestu
Tölusetning blaða

  • Blaðsíðutal frá 1-113, blaðsíðu 41 vantar í blaðsíðutal. Blaðsíða 40 (blað 20v) hefur síðar fengið númer „41“ (41 er skrifað með blýanti) til viðbótar og er nú blaðsíða „40-41“.

Kveraskipan

Sjö kver.

  • Kver I: blöð 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: blöð 9-16, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 17-24, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 25-32, 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 33-40, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 41-48, 4 tvinn.
  • Kver VII: blöð 49-56, 4 tvinn.

Ástand

  • Blöð eru víða blettótt og skítug (sjá t.d. 28r, 33v og 62v).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 160-170 mm x 135 mm.
  • Línufjöldi er ca 31-35.
  • Griporð (sbr. t.d. á blöðum 19v-20r).
  • Markað er fyrir innri og ytri spássíum; hugsanlega með þurroddi eða því að brotið hefur verið upp á blöð (sjá t.d. blað 15v).

Skrifarar og skrift

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Fylgigögn

Tveir seðlar, annar með hendi Árna Magnússonar og hinn með hendi Þormóðs Torfasonar, eru framan við textann:

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi árið 1664. Árni Magnússon taldi að Þorlákur Skúlason hefði látið skrifa bókina eftir AM 132 fol. (sbr. seðil). Sennilega hefur annað handrit Egils sögu, sem nú er glatað, einnig verið forrit. Handritið var áður hluti af stærri bók. Í þeirri bók, sem Árni tók í sundur, voru sögur sem nú eru í AM 443 4to, sem einnig er með hendi Brynjólfs Jónssonar (sbr. AM 435 b 4to, blöð 17v og 18 (bls. 78-79 í prentaðri útgáfu)). Sama hendi virtist Árna og vera á AM 128 fol. (sbr. seðil), hluta úr Sturlunga sögu í AM 440 4to, Göngu-Hrólfs sögu í AM 587 c 4to og ýmsum sögum sem nú eru í AM 342 4to (sbr. AM 435 b 4to, blað 17v og 18).

Hluti II ~ AM 463 2 4to
(57r-62r)
Egils saga Skallagrímssonar
Upphaf

… þeir börðust. Þorsteinn reið á Álftanes …

Niðurlag

„… og lýkur þar svo þessari frásögu.“

Aths.

Niðurlag sögunnar:

Uppskrift gerð fyrirÁrna Magnússon.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
6 blöð (197 mm x 156 mm). Blað 62v er autt.
Tölusetning blaða

  • Önnur hver síða er tölusett.

Kveraskipan

Eitt kver, 3 tvinn.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 170-175 mm x 125-130 mm.
  • Línufjöldi er 20-21.

Skrifarar og skrift

  • Með hendi óþekkts skrifara Árna Magnússonar, kansellískrift.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi fyrir Árna Magnússon og tímasett til ca 1700 í Katalog I, bls. 650.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
The Saga manuscript 9. 10. Aug. 4to in the Herzog August Library, Wolfenbüttel, ed. Jón Helgason1956; 3: s. xxxi p., facsim.: [179] p.
Bjarni EinarssonLitterære forudsætninger for Egils saga, 1975; 8: s. 299
Bjarni Einarsson„Um Eglutexta Möðruvallabókar í 17du aldar eftirritum“, Gripla1993; 8: s. 7-54
Egils saga Skallagrímssonar. Bind I. A-redaktionen, ed. Bjarni Einarsson2001; 19
Bjarni Einarsson„Om den Arnamagnæanske kommissions udgave af Egils saga Skallagrímssonar (1809)“, Gripla2010; 21: s. 7-17
Margaret Clunies Ross„Verse and prose in Egils saga Skallagrímssonar“, Creating the medieval saga2010; s. 191-211
Egils saga Skallagrímssonar, tilligemed Egils större kvad, ed. Finnur Jónsson1886-1888; 17
Jón Helgason„Athuganir um nokkur handrit Egils sögu“, Nordæla1956; s. 110-148
Matteo Tarsi„Instances of loanword/native word textual variation in the manuscript transmission of Egils saga Skallagrímssonar and Gísla saga Súrssonar“, Scripta Islandica2019; 70: s. 87-104
« »