Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 441 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Víga-Glúms saga; Ísland, 1675-1699

Nafn
Ólafur Gíslason 
Fæddur
1646 
Dáinn
1714 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1bisr)
Víga-Glúms saga
Upphaf

Illt er á jörð oforðið, aldur bölvar mjög skáldi …

Niðurlag

„… Og lýkur hér nú sögu Víga-Glúms Eyjólfssonar. Njóti sá er nam, heilir þeir er hlýddu.“

Aths.

Einungis niðurlagið.

Blað 1 var límt yfir niðurlag Víga-Glúms sögu. Það hefur nú verið losað frá og er autt að öðru leyti en neðst í hægra horni blaðs 1r hefur bókbindari skrifað eftirfarandi skýringu:„Tidligere sammenklabet med det flg. blad. Arskildt 15/1 1976.“

2(1bisv-45v)
Eyrbyggja saga
Titill í handriti

„Hér byrjast saga af Eyrbyggjum“

Upphaf

Ketill flatnefur hét einn ágætur hersir í Noregi …

Niðurlag

„… og lúkum vér svo þessari sögu, þeirra Þórsnesinga, Eyrbyggja og Álftfirðinga.“

Aths.

Texti er sumstaðar máður og illlæsilegur t.d. nokkrar línur á blaði 27r og tvær efstu línurnar á blaði 43r.

3(45v-110r)
Laxdæla saga
Titill í handriti

„Hér byrjast saga af Laxdælum.“

Upphaf

Ketill flatnefur hét maður, hann var son Bjarnar bunu …

Niðurlag

„… Þorkell Gellisson var hið mesta nytmenni og var sagður manna fróðastur.“

Aths.

Þannig enda sögur Laxdælu af Z-flokki (sbr. Einar Ólafur Sveinsson, Íslenzk fornrit V, 1934,) auk þess sem þar fylgja frekari lyktir:„Og lýkur þar nú sögunni.“ Bollaþáttur sem hér fylgir án fyrirsagnar er í handritum af M- og V-flokki, skv. sömu heimild.

3.1(110r-115v)
Bolla þáttur
Upphaf

Í þann tíma er Bolli Bollason bjó í Tungu …

Niðurlag

„… Bolli bjó í Tungu til dauðadags og höfum vér ei heyrt þessa sögu lengri. Endir.“

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
ii + 116 + i blöð, þar með talið blað merkt 1bis (203 mm x 167 mm). Blað 1 er autt.
Tölusetning blaða

  • Síðari tíma blaðmerking með blýanti: 1, 1bis-115.

Kveraskipan

Fimmtán kver.

  • Kver I: 1 saurblað + blöð 1, 1bis-2, 2 tvinn
  • Kver II: blöð 3-11, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 11-18, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 19-26, 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 27-34, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 35-42, 4 tvinn.
  • Kver VII: blöð 43-50, 4 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 51-58, 4 tvinn.
  • Kver IX: blöð 59-66, 4 tvinn.
  • Kver X: blöð 67-74, 4 tvinn.
  • Kver XI: blöð 75-82, 4 tvinn.
  • Kver XII: blöð 83-90, 4 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 91-98, 4 tvinn.
  • Kver XIV: blöð 99-106, 4 tvinn.
  • Kver XV: blöð 107-115, 4 tvinn.

Ástand

  • Límt var yfir blað 1bisr, niðurlag Víga-Glúms sögu, en blöðin voru aðskilin 1976 (sbr. upplýsingar á blaði 1r).
  • Blöð eru víða blettótt og skítug (sbr. blöð 1v-2r og 108r-115v)
  • Sumstaðar er blekið orðið heldur dauft (sbr. t.d. á blöðum 10v-11r) og texti því mislæsilegur.
  • Texti sést sumstaðar í gegn (sbr. t.d. 57r-58v).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca (160-170 mm x 145-150 mm).
  • Línufjöldi er á bilinu ca 26-34.

Skrifarar og skrift

Með hendi sr. Ólafs Gíslasonar; fljótaskrift.

Skreytingar

  • Fyrirsagnir og fyrsta lína texta eru með stærra og settarar letri en meginmálið (sjá t.d. blöð1bisv og 45v.

  • Sums staðar má sjá fyllta upphafsstafi (sbr. 1bisv-2r.

  • Bókahnútar á blöðum 1bisr og blaði 115v.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Athugasemdir og merki eru víða á spássíum, sbr. t.d. 36v-37r og 109v-110r

Band

Band (210 mm x 195 mm x 33 mm) er frá september 1976.

Pappaspjöld eru klædd fínofnum striga, grófari strigi á hornum og kili. Saumað á móttök. Ytri saurblöð tilheyra þessu bandi.

Í eldra bandi voru spjöld og kjölur klædd bókfelli úr kirkjulegu latnesku handriti frá því um 1200.  

Fylgigögn

  • Seðill (86 mm x 143 mm milli saurblaða fremst) með hendi Árna Magnússonar: „Eyrbyggia saga Laxdæla saga ur bokum er eg fieck af Sr Olafi Gislasyne ä Hafi i Vopnafirde.“
  • Miði með upplýsingum um forvörslu bands.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1675-1700, en til 17. aldar í Katalog I, bls. 638.

Handritið var áður hluti af stærri bók sem í voru (í þessari röð): AM 552 f 4to, AM 564 b 4to, AM 552 e 4to, AM 552 a 4to, AM 552 i 4to, AM 591 f 4to, AM 552 d 4to, AM 552 o 4to, AM 565 a 4to, AM 565 b 4to, AM 441 4to, AM 552 k alfa 4to, AM 591 c 4to, AM 591 d 4to, AM 591 h 4to og AM 459 4to (Loth, A. 1960).

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið úr bók frá séra Ólafi Gíslasyni á Hofi í Vopnafirði (sbr. seðil).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 1. apríl 1977.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

VH skráði handritið 27. mars 2009; lagfærði í nóvember 2010.  GI skráði 27. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 14. maí 1887.Katalog I, bls. 638-639 (nr. 1210).

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í september 1976. Eldra band fylgdi.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Forrest S. ScottEyrbyggja saga. The vellum tradition, 2003; 18
Wilhelm HeizmannKannte der Verfasser der Laxdæla saga Gregors des Grossen Moralia in Iob?, Opuscula, Bibliotheca Arnamagnæana1996; XL: s. 194-207
Laxdæla saga, ed. Kristian Kålund1889; 19
Agnete Loth„Sønderdelte arnamagnæanske papirhåndskrifter“, s. 113-142
« »