Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 411 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Annáll; Ísland, 1685

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Halldórsson 
Fæddur
6. nóvember 1665 
Dáinn
27. október 1736 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari; Safnari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Björn Jónsson 
Fæddur
1574 
Dáinn
28. júní 1655 
Starf
Bóndi; Lögréttumaður 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Lárus Hansson 
Dáinn
1722 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjarni Árnason 
Fæddur
1642 
Dáinn
1717 
Starf
Lögréttumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eyjólfur Jónsson 
Fæddur
1670 
Dáinn
3. desember 1745 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari; Ljóðskáld; Höfundur; Bréfritari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-64v)
Annáll
Aths.

Nær yfir árin 70-1430.

Efnisorð
2(65r-66v)
Efnisyfirlit

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
66 blöð ().
Skrifarar og skrift
Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Undir lok handritsins eru ártöl leiðrétt á spássíum af Árna Magnússyni og öðrum.
  • Á bl. 65r stendur „Appendix“ með annarri hendi.

Band

Spjöld og kjölur klædd bókfelli úr kirkjulegu latnesku handriti.  

Fylgigögn

Fimm seðlar fremst með hendi Árna Magnússonar.

  • Seðill 1 (192 mm x 138 mm): „þessa annala hefi eg feinged frä Lauritz Scheving, klausturhalldara ad Módruvóllum, 1705. og voru þä bundner samanvid Annala Biorns ä Skardz ä. Scheving hafde feinged þessa sómu annala af Biarna Arnasyne ä Skumstódum. Hóndin ä annalunum er sira Jons Halldörs sonar i Hitardal, og seigest hann þä skrifad hafe i Midfelle, um þad leite er hann för ur sköla. Hann seigest fyrer sier haft hafa til epterskriftar tvær membranas frä Skalhollte: eina i litlu folio, sem hann minner, og adra i 4to (α) med nyrri hendi. seigest hann þeirra tenori vida saman blandad hafa, og skrifad sitt ur henni. (α) Hun er nu N. 420 i A.M. Bibliotheca. membranis hafe sidan til Skalholltz aptur skilad vered.“
  • Seðill 2 (tvinn) (195 mm x 154 mm): „A Jslande eignadist eg blód in folio (voru ad tólu 27.) ritud óll med hendi sira Þorleifs Claussonar ä utskalum. þeirra innehalld var: Jslandsker annalar sem byriudust anno Christi 1430. sem þar kalladist annus 1424. Voru manifeste uppskrifadar ur þeirre bok in 4to, sem sira Jon Halldorsson i Hitardal (þä undr madr) uppskrifade fyrir Biarna Arnason ä Skumstódum . Var i þessum blódum undanfellt margt og mikit þad sem finnst i bok Biarna. Voru þad mest exotica, sem yfir var hlaupad, enn mióg fätt var undanfellt af þvi, sem Jslande vidkemur. Allt þad, sem rangt er skrifad i bok Biarna (med hendi sira Jons) var hier eins rängt, so vel in nominibus propriis, sem ódru, og var þetta eins og þad, være med vilia giórt, hvad þö eigi er. þvi ignorantia hefur mestu ollad. Voru hier eins og þar sollicite conserverud crassa et manifesta vitia scripturæ ur bok Biarna, og varla neitt corrigerad, nema þar er bokstaf vanta kunni i almennilegum ordum. Hier fyrer utan var margt þad rangt skrifad i þessum blódum, sem riett er i bok Biarna. og sumstadar voru þesse blód ur mäta rangt skrifud. 1293. hefur sira jon sckrifad MCCVIIC. 1294. MCCVIC. 1925. MCCVC. 1296. MCCIVC. 1297. MCCIIIC. 1298 MCCIIC. 1299. MCCIC. Eins 1393. MCCVIIC. etc. þetta hefur eigi sira Þorleifur skilad, og voru i þessum stódum arstólen, ólldungis oriett skrifud, og komu eigi saman vid sialft sig. sierdeilis var a mille 1390 og 1400. hier ordinn (ut ur þessu þeckingarleyse Numerorum) meste viglingur i ärunum, og anni absurde transponerader, so eckert stöd hier heima. Blód þesse feck eg, ef mig rett minner, hia sira Arna Þorleifssyne i Arnarbæle. þau voru eingum ad gagne, hverki mier nie ódrum, og til einkis hæfe nema til ad villa epterkomendurnar. Reif eg þau þvi i sundur 1725 in Novembri.“
  • Seðill 3 (196 mm x 138 mm): „Annala þä, sem sira Jon Halldorsson i Hitardal (þä ungur madur) hafde uppskrifad in 4to ex membranis Scalholtensibus (hveria sidan eignadizt Biarne Arnason ä Skumstódum, og fra honum Lauritz Scheving) uppskrifade a capite ad calcem Grimur Arnason, þienare eda domesticus nfnds Schevings, med fliotaskrift in 4to. framan ä annalana setti hann þennan epterfylgianda titill, conscio vel svadente (α) Halldore Eynarsyne: Annalar. Eg meina Kolskeggs hins vitra, hvor hans annala samanskrifadi um sudur og austur landid. Enn Ari prestur Þorgilsson skrifadi fyrer nordan og vestan. a fyrsta sidu annalanna hefde Grimur Arnason skrifad med sinne eigen hende, nedst ä bladinu: skrifad 1695. ä Módruvalla claustre. Þetta geims autographum eignadist eg fra Lauritz Scheving 1705. epter nefdann Grim daudan. 1725. i Kauðenhafn reif eg þad i sundur og eydilagde, svo engann villa skylldi, hverki med þessum falska title, nie erroribus ärstalanna, sem hier voru eins raung og i autographo sira Jons Halldorssonar. α) þesse titell stendur ecki i avtographo sira Jons Halldörs sonar, helldr settu hann til Grimur Arnason og Halldör Einarsson sem adr er sagt kannske til ad pretta folk, og kannske af van vitsku. þeir hafa teked þessa heimsku ur formala Biórns ä Skardzä yfir sina annala. En Biórn talar þar um Landnams boka skrif. þeir gatu og sied ad annalar þesser ganga um allt land, eins og aller annalar, og gat so eigi titelenn vid þä komed epter þeirra eigen hypothesi. “
  • Seðill 4 (milli bl.43 og 44) (179 mm x 52 mm): „Jvans Holms. þesse correction virdest mier vera med hendi sira Eyolfs ä Vóllom.“
  • Seðill 5 (milli bl. 46 og 47) (171 mm x 51 mm): „þetta er hónd sira Eyolfs ä Vóllum. i Svarfadardal. inde patet eum hoc libro usum esse. hínu megin við seðil stendur einnig: „X þad meina eg sie sem vier nu kóllum óræfe. sira Þorleifur Clausson i sinni exemplare hiuc descripto.““
  • fremst í handritinu á saurblaði eru athugasmedir á dönsku með hendi sem virðist vera samtímaleg og Árni með blíant, á þvi virpast vera tímareikningar.

Uppruni og ferill

Uppruni

Með hendi séra Jóns Halldórssonar í Hítardal og tímasett til síðari hluta 17. aldar í Katalog I, bls. 616. Aftan við þessa tímasetningu setur Kålund (c. 1685), en á seðli kemur fram að Jón segist hafa skrifað handritið í Miðfelli um það leyti sem hann lauk námi. Handritið var áður hluti af stærri bók sem í voru annálar Björns Jónssonar á Skarðsá.

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið árið 1705 frá Lárus Scheving klausturhaldara að Möðruvöllum. Lárus Scheving fékk það hins vegar frá Bjarna Árnasyni á Skúmstöðum. Af sumum leiðréttingum má sjá að séra Eyjólfur Jónsson á Völlum hefur notað handritið (sjá seðla).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 8. nóvember 1973.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Tekið eftir Katalog I, bls. 616-617 (nr. 1176). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í nóvember 1886. GI skráði 21. nóvember 2001.

Myndir af handritinu

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Guðrún Ása Grímsdóttir„Brot úr fornum annál“, 1998; 10: s. 35-48
Már JónssonÁrni Magnússon : ævisaga
Gustav StormIslandske annaler indtil 1578
« »