Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 175 a 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Kristinréttur Árna biskups; Ísland, 1440-1460

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Sigurðsson 
Fæddur
17. júní 1811 
Dáinn
7. desember 1879 
Starf
Fræðimaður; Skjalavörður 
Hlutverk
Fræðimaður; Skrifari; Höfundur; Nafn í handriti ; Eigandi; Gefandi; Bréfritari; Viðtakandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórður Þorláksson 
Fæddur
14. september 1637 
Dáinn
16. mars 1697 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Höfundur; Eigandi; Ljóðskáld; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fædd
1. maí 1959 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1v-19r)
Kristinréttur Árna biskups
Upphaf

Ala skal barn hvert er borið verður …

Niðurlag

„… koma til biskups úrskurðar eður hans umboðsmanns.“

Aths.

Óheill.

Hér eru einnig varðveittir 1. og 2. kafli úr appendix útgáfunnar.

2(19r)
Gamli sáttmáli
Upphaf

Í nafni föður og sonar og heilags anda …

Niðurlag

„… að bestu manna yfirsýn et cetera.“

Efnisorð
3(19v-37v)
Kirkjuskipanir, formálar o.fl.
Upphaf

Tíðaoffur presta …

Niðurlag

„… anno domini mmlxx quinto.“

Aths.

Óheilt.

Um innihaldið vísar Kålund í Norges gamle Love IV, en tilfærir viðbótarefni (sjá Katalog 1888:454).

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
37 blöð (217-220 mm x 152-154 mm). Bl. 1r upprunalega autt.
Tölusetning blaða

Handritið er blaðsíðumerkt en aðeins rektósíður númeraðar, 1-73.

Ástand

  • Á milli blaða 18 og 19 vantar blöð, ef til vill fjögur. Á eftir bl. 20 vantar að því er virðist eitt kver.
  • Skorið hefur verið af efri spássíu bl. 31 og 32, en ytri spássíu bl. 35.
  • Fyrirsagnir eru víða máðar og illlæsilegar.
  • Blað 1r er máð og illa farið.
  • Göt sem skerða texta sums staðar, t.d. á bl. 1.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 142-152 mm x 90-100 mm.
  • Línufjöldi er 27-29.
  • Víða gatað fyrir línum.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Upphafsstafir í ýmsum litum, sumir dregnir út úr leturfleti (sjá til dæmis bl. 6r-v, 15v, 18r-v, 23v, 25v, 35v og víðar).

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Spássíuflúr víða, líklega síðari tíma (sjá bl. 5r, 6r-v, 10r).

Nótur

Nótur á bl. 37v (ein lína) með eftirfarandi texta: „Laus sit semper deo; nostro Iesu Christo“.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Viðbót á bl. 1r: Tvær smágreinar um helgidaga (tíu línur) og Eiðsformálar (níu línur).
  • Spássíugreinar víða, sumar með hendi skrifara (sjá bl. 3v, 4r, 5r, 6r, 9r-v, 13r, 20r-v, 21r, 25v, 28r-v, 29r-30v, 31v, 32r, 33v-34r, 36v, 37v).
  • Leiðréttingar eru á stöku stað með hendi skrifara.
  • Áherslumerki eru víða og einnig stendur allvíða á spássíu „nota“.

Band

Band frá árunum 1772-1780 (230 mm x 163 mm x 24 mm). Pappaspjöld klædd handunnum pappír. Titlar og safnmark skrifað framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili.

Fylgigögn

Þrír seðlar með hendi Árna Magnússonar og einn með hendi skrifara hans:

  • Fastur seðill fremst með upplýsingum um feril og uppruna.
  • Fastur seðill fremst með upplýsingum um innihald, uppruna og feril.
  • Fastur seðill milli bl. 17 og 18. með upplýsingum um feril.
  • Lýsing Jóns Sigurðssonar í kápu hjá handritinu.

Uppruni og ferill

Uppruni

  • Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1450 (sjá ONPRegistre, bls. 449), en til ca 1400 í Katalog I, bls. 453. Bl. 37r-37v eru hins vegar tímasett til ca 1450-1500 (sjá ONPRegistre, bls. 449).
  • Handritið var áður hluti af stærri bók. Í þeirri bók var einnig AM 175 c 4to.

Ferill

Hluta af handritinu (aftan til) fékk Árni Magnússon frá Skálholti árið 1699, en það mun hafa legið þar í tíð Þórðar Þorlákssonar biskups. Fremsta hluta handritsins fékk Árni á tveimur stöðum á Íslandi árið 1702 (sjá nánar um þetta á seðlum og AM 435 a-b 4to).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 2. janúar 1975.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

  • ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P5 6. október 2009.
  • GI færði inn grunnupplýsingar 27. júní 2002.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar í júní 1886(sjá Katalog I 1888:453-454 (nr. 846).

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í október 1957.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í maí 1974.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Norges gamle Love indtil 1387ed. Gustav Storm1895; V
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »