Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 268 fol.

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Bréfabók Brynjólfs biskups Sveinssonar VII; Ísland, 1652-1654

Nafn
Gísli Magnússon ; Vísi-Gísli 
Fæddur
1621 
Dáinn
4. júní 1696 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari; Höfundur; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Oddsson 
Fæddur
1592 
Dáinn
10. mars 1665 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Nafn í handriti ; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Nikulásson, Tómas 
Dáinn
1665 
Starf
 
Hlutverk
Fgeti 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Helga Magnúsdóttir 
Fædd
1623 
Dáin
3. nóvember 1677 
Starf
Húsfreyja 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorlákur Skúlason 
Fæddur
24. ágúst 1597 
Dáinn
4. janúar 1656 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Gísli Einarsson 
Fæddur
1621 
Dáinn
1688 
Starf
Prestur; Rektor 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórður Jónsson 
Dáinn
27. október 1670 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Helgi Grímsson 
Fæddur
1622 
Dáinn
2. ágúst 1691 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Markús Snæbjarnarson 
Fæddur
1619 
Dáinn
1697 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Torfi Erlendsson 
Fæddur
1598 
Dáinn
25. ágúst 1665 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Annað 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Daðason 
Fæddur
1606 
Dáinn
13. janúar 1676 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Jónsson 
Fæddur
1600 
Dáinn
24. apríl 1675 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Bréfritari; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórdís Jónsdóttir 
Fædd
1671 
Dáin
1741 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Björnsson 
Fæddur
1. febrúar 1643 
Dáinn
3. september 1723 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Sigurðsson 
Dáinn
1648 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Torfi Jónsson 
Fæddur
9. október 1617 
Dáinn
20. júlí 1689 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur; Skrifari; Þýðandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Brynjólfur Sveinsson 
Fæddur
14. september 1605 
Dáinn
5. ágúst 1675 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Bréfritari; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Hjalti Snær Ægisson 
Fæddur
11. október 1981 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

(1r-213v)
Bréfabók Brynjólfs biskups Sveinssonar VII
Aths.

Fyrir árin 1652-1654.

(205r-213v)
Efnisyfirlit
1(2r)
Skuldaviðurkenning
Titill í handriti

„Meðkenning biskupsins upp á stórt hundrað ríkisdali“

Aths.

Skuldarviðurkenning þar sem Brynjólfur biskup staðfestir að hafa fengið 120 ríkisdali lánaða hjá Gottskálk Oddssyni, presti í Miðdal. Dags. á Þingvöllum 30. júní 1652.

Textinn er yfirstrikaður.

2(2r-2v)
Tillag sýslumanna til hospítalsins
Titill í handriti

„ Tillag sýslumanna til hospítalsins“

Aths.

Samantekt á niðurstöðum fundar þar sem sýslumenn úr Skálholtsstifti komu saman og ákváðu hversu miklu fé skyldi varið í rekstur spítala. Allir sýslumennirnir tilgreina hversu háa upphæð þeir hyggjast leggja fram og af hvaða kristsjörðum í hverri sýslu greiðslurnar skuli fengnar. Dags. 29. júní 1652.

Efnisorð
3(3r)
Vitnisburður Eggerts Björnssonar og Magnúsar Jónssonar upp á meðkenning Þórða...
Titill í handriti

„Vitnisburður Eggerts Björnssonar og Magnúsar Jónssonar upp á meðkenning Þórðar Péturssonar um meðtekin afgjöld af Mýrum“

Aths.

Eggert Björnsson og Magnús Jónsson staðfesta að þeir hafa móttekið jarðarafgjöld af Mýrartyngu frá Þórði Péturssyni, alls 16 fjórðunga smjörs og sjö ærgildi. Dags. 30. júní 1652.

4(3v)
Meðkenning Magnúsar og Einars Þorsteinssona upp á meðtekna stórt hundrað ríki...
Titill í handriti

„Meðkenning Magnúsar og Einars Þorsteinssona upp á meðtekna stórt hundrað ríkisdali af biskupinum fyrir tíu hundruð í Mófellsstöðum“

Aths.

Magnús og Einar Þorsteinssynir gefa skriflega viðurkennngu fyrir viðtöku hundrað ríkisdala úr hendi Brynjólfs Sveinssonar fyrir hlut í jörðinni Mófellsstöðum. Dags. 1. júlí 1652.

5(4r-6r)
Gísla Magnússyni tilskrifað sem eftir fylgir.
Titill í handriti

„Gísla Magnússyni tilskrifað sem eftir fylgir.“

Ábyrgð

Viðtakandi Gísli Magnússon

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Gísla Magnússyni ýmisleg tíðindi, m.a. um framlag sýslumanna til spítala, skipan Vigfúsar Árnasonar á Hofi í Vopnafirði í embætti prófasts og barnsfaðernismál þar sem Bjarni Oddsson, sýslumaður á Burstarfelli, vann eið að því að vera ekki faðir barns sem ónefnd kona á Eyvindará fæddi. Dags. 3. júlí 1652.

Efnisorð
6(6v-7v)
Quittantia upp á 1000 ríkisdali af Skálholtsdómkirkju og annarra kirkna aflög...
Titill í handriti

„Quittantia upp á 1000 ríkisdali af Skálholtsdómkirkju og annarra kirkna aflögðu inventario.“

Aths.

Jens Søffrensen fógeti og Henrik Bjelke höfuðsmaður staðfesta að þeir hafa tekið við 1.000 ríkisdala greiðslu frá Skálholtskirkju á Alþingi. Dags. á Þingvöllum 1. júlí 1652.

Bréfið er á dönsku.

7(8r)
Quittantia Matts Rasmussonar upp á 348 ríkisdali af kirkjunum aflagða.
Titill í handriti

„Quittantia Matts Rasmussonar upp á 348 ríkisdali af kirkjunum aflagða.“

Aths.

Mats Rasmusson, kaupmaður í Hafnarfirði, staðfestir að hann hefur tekið við 348 ríkisdala greiðslu frá Skálholtskirkju á Alþingi. Dags. á Þingvöllum 30. júní 1652.

8(8v-9r)
Ráðgan sr. Gissurs um sín efni.
Titill í handriti

„Ráðgan sr. Gissurs um sín efni.“

Aths.

Gissur Sveinsson, bróðir Brynjólfs biskups, greinir honum frá fráfalli eiginkonu sinnar og leitar eftir aðstoð hans við að finna sér nýja konu. Dags. í Skálholti 19. júní 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 4-5. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
9(9v-10v)
Sendibréf biskups til sr. Gissurs Sveinssonar.
Titill í handriti

„Sendibréf biskups til sr. Gissurs Sveinssonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup bregst við kvonbænamálum Gissurar bróður síns, segist ekki vita um neina konu er henti honum en stingur upp á að þeir leiti liðsinnis hjá Magnúsi Jónssyni, lögmanni í Miðhlíð. Dags. í Skálholti 19. júní 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 6-8. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
10(10v)
Klukka frá Miðdal heim í Skálholt látin brotin fyrir slopp.
Titill í handriti

„Klukka frá Miðdal heim í Skálholt látin brotin fyrir slopp.“

Aths.

Skjalfesting þess að Jón Gíslason, prestur í Miðdal, kom með brotna klukku til Skálholtskirkju og fékk í staðinn slopp (messuserk). Dags. 5. ágúst 1652.

Efnisorð
11(11r-11v)
Inntak úr bréfi biskupsins séra Gissuri Sveinssyni tilskrifuðu.
Titill í handriti

„Inntak úr bréfi biskupsins séra Gissuri Sveinssyni tilskrifuðu.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Gissuri bróður sínum og innir hann eftir hjúskaparmálum hans. Brynjólfur segist engar fréttir hafa fengið frá Magnússi Jónssyni, lögmanni í Miðhlíð. Dags. í Skálholti 26. febrúar 1653.

S. 12r auð.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 8. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
12(12v)
Tillag nokkurra presta til hospítalsins að Klausturhólum.
Titill í handriti

„Tillag nokkurra presta til hospítalsins að Klausturhólum.“

Aths.

Sjö prestar í Sunnlendingafjórðungi tilgreina þau fjárframlög sem þeir lofa að leggja til spítalans á Klausturhólum. Þetta eru prestar sem ekki komust á prestastefnuna að Hraungerði í Flóa (sbr. næsta bréf). Dags. að Kálfatjörn 2. ágúst 1652.

Efnisorð
13(13v-13v)
Tillag hospítalsins í Árnessýslu, á Hraungerðis prestastefnu.
Titill í handriti

„Tillag hospítalsins í Árnessýslu, á Hraungerðis prestastefnu.“

Aths.

Fundargerð prestastefnu að Hraungerði í Flóa. Ellefu prestar í Árnessýslu tilgreina þau fjárframlög sem þeir lofa að leggja til spítalans á Klausturhólum. Dags. 20. júlí 1652.

Efnisorð
14(14r)
Hospítals tillag prestanna í Rangárvallasýslu.
Titill í handriti

„Hospítals tillag prestanna í Rangárvallasýslu.“

Aths.

Fundargerð prestastefnu sem haldin var að Stórólfshvoli í Hvolhreppi 30. júlí 1652. Ellefu prestar í Rangárvallasýslu tilgreina þau fjárframlög sem þeir lofa að leggja til spítalans á Klausturhólum. Dags. í Skálholti 26. október 1652.

Efnisorð
15(14v)
Lofun leikmanna nokkurra til hospítalsins.
Titill í handriti

„Lofun leikmanna nokkurra til hospítalsins.“

Aths.

Hópur óvígðra manna bregst við hvatningarorðum Brynjólfs biskups á prestastefnunni að Hraungerði í Flóa (sbr. 13. bréf) og leggur fjármuni til spítalans á Klausturhólum. Þar á meðal er ein kona, Halldóra Jónsdóttir eldri í Skipholti, sem undirritar þó ekki bréfið. Dags. 20. júlí 1652.

S. 15r auð.

Efnisorð
16(15r-15v)
Mæling trjánna biskupsins sem sr. Stefán Hallkelsson keypti í Hólminum.
Titill í handriti

„Mæling trjánna biskupsins sem sr. Stefán Hallkelsson keypti í Hólminum.“

Aths.

Lengdar- og þykktarmál níu danskra trjáa sem Brynjólfur biskup hafði beðið um að yrðu mæld. Sr. Stefán Hallkelsson keypti þessi tré af Eggert Eggertssyni, kaupmanni í Hólmi. Dags. á Seltjarnarnesi 21. ágúst 1652.

Efnisorð
17(16rv-16v)
Kaupbréf fyrir Garðsstöðum á Rangárvöllum 15 hundruð og 5 hundruð í Mýdal í K...
Titill í handriti

„Kaupbréf fyrir Garðsstöðum á Rangárvöllum 15 hundruð og 5 hundruð í Mýdal í Kjós.“

Aths.

Hákon Bjarnason selur Brynjólfi biskup jörðina Garðsstaði á Rangárvöllum. Dags. að Brautarholti á Kjalarnesi 23. ágúst 1652.

18(17r-18r)
Sendibréf herra Árna Oddssonar til biskupsins um hospítölin.
Titill í handriti

„Sendibréf herra Árna Oddssonar til biskupsins um hospítölin.“

Ábyrgð

Bréfritari Árni Oddsson

Aths.

Árni Oddsson lögmaður skrifar Brynjólfi biskup og ráðleggur honum varðandi fyrirkomulag spítalans á Klausturhólum, ráðsmann, starfsfólk o.fl. Hann stingur upp á Ólafi Þórðarsyni á Spóastöðum í embætti ráðsmanns. Árni segist jafnframt hafa verið í sambandi við ýmsa sýslumenn varðandi fjárframlög til spítalans, þ. á m. Gísla Magnússon í Rangárþingi. Dags. 22. september 1652.

Utanáskrift bréfsins er á s. 18v.

Efnisorð
19(19r-21r)
Lögmannsins hr. Árna bréf til biskupsins.
Titill í handriti

„Lögmannsins hr. Árna bréf til biskupsins.“

Ábyrgð

Bréfritari Árni Oddsson

Aths.

Árni Oddsson lögmaður svarar bréfi frá Brynjólfi biskup og bregst við hugleiðingum hans um fyrirkomulag spítalans á Klausturhólum, fjárframlög, starfsfólk o.fl. Árni telur ekki þörf á því að aðskilja holdsveika sjúklinga frá öðrum vistmönnum eða starfsfólki í sérstökum húsakynnum. Hann vitnar í Lúther máli sínu til stuðnings. Dags. að Leirá 30. september 1652.

Utanáskrift bréfsins er á s. 21v.

Efnisorð
20(22r-22v)
Árni lögmaður um hospítalinn.
Titill í handriti

„Árni lögmaður um hospítalinn.“

Ábyrgð

Bréfritari Árni Oddsson

Aths.

Árni Oddsson lögmaður skrifar Brynjólfi biskup um fyrirkomulag spítala. Hann ræðir m.a. um sr. Salómon Jónsson, prest á Mosfelli í Grímsnesi. Dags. 23. október 1652.

Efnisorð
21(23r-23v)
Árni lögmaður um hospítalinn.
Titill í handriti

„Árni lögmaður um hospítalinn.“

Ábyrgð

Bréfritari Árni Oddsson

Aths.

Árni Oddsson lögmaður skrifar Brynjólfi biskup um fjárveitingar til spítala. Hann ræðir m.a. um fyrirhugað kaup ráðsmanns og ráðskonu á Klausturhólum, einnig um "fiskidagstoll", þ.e. skatt sem lagður var á sjómenn og ætlaður til spítala. Dags. 6. október 1652.

Efnisorð
22(24r-26r)
Fyrsta biskupsins skrif lögmanninum Árna Oddssyni tilskrifað um hospítalanna ...
Titill í handriti

„Fyrsta biskupsins skrif lögmanninum Árna Oddssyni tilskrifað um hospítalanna ráðstöfun.“

Ábyrgð

Viðtakandi Árni Oddsson

Aths.

Brynjólfur biskup svarar bréfum Árna Oddssonar um spítala. Hann ræðir um erfiðleikana sem fylgja því að fá starfsfólk til að annast holdsveika sjúklinga. Brynjólfur vill safna nægilegu fé til þess að unnt sé að reka spítalana með vöxtum, fremur en að hefja starfsemina strax. Dags. á Efra-Skarði í Svínadal 23. september 1652.

Efnisorð
23(26v-27r)
Hospítals tillags-lofun prestanna í Ísafjarðarsýslu í prófastsdæmi séra Jóns ...
Titill í handriti

„Hospítals tillags-lofun prestanna í Ísafjarðarsýslu í prófastsdæmi séra Jóns Jónssonar í Holti.“

Aths.

Fundargerð prestastefnu sem haldin var 10. ágúst 1652 á Holti í Önundarfirði. Átta prestar í Ísafjarðarsýslu tilgreina þau fjárframlög sem þeir lofa að leggja til spítalans á Hallbjarnareyri. Afrit dagsett í Skálholti 2. nóvember 1652.

Efnisorð
24(27v-28v)
Annað bréf biskupsins upp á lögmannsins andsvar.
Titill í handriti

„Annað bréf biskupsins upp á lögmannsins andsvar.“

Ábyrgð

Viðtakandi Árni Oddsson

Aths.

Brynjólfur biskup svarar bréfum Árna Oddssonar um spítala. Hann ræðir um áhættuna sem fylgir því að blanda saman sjúklingum og heilbrigðu fólki. Hann biður Árna að taka að sér umsjón með fjárframlögum til spítalans á Klausturhólum næsta árið en sjálfur hyggst hann taka að sér málefni er varða spítalann á Hörgslandi á Síðu. Dagsett á Brekku á Hvalfjarðarströnd 24. september 1652.

Efnisorð
25(28v-29r)
Quittantia gefin Finni Guðmundssyni fyrir biskupstíunda og Skammbeinsstaða um...
Titill í handriti

„Quittantia gefin Finni Guðmundssyni fyrir biskupstíunda og Skammbeinsstaða umboðs meðferð.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Finni Guðmundssyni á Snjallsteinshöfða umboð fyrir biskupstíundum í Rangárvallasýslu og leigugjöldum af jörðinni Skammbeinsstöðum í Holtum. Dags. í Skálholti 5. október 1652.

S. 29 er innfelldur miði.

26(29v-30r)
Tillag prestanna í Austfirðingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mik...
Titill í handriti

„Tillag prestanna í Austfirðingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mikið sem biskupinn magister Brynjólfur Sveinsson hefur þar af meðtekið Anno 1652.“

Aths.

Einungis fyrirsögn. Ódagsett.

S. 29 og 30 eru innfelldir miðar.

Efnisorð
27(30v-31r)
Tillag prestanna í Sunnlendingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mik...
Titill í handriti

„Tillag prestanna í Sunnlendingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mikið sem biskupinn magister Brynjólfur Sveinsson hefur þar af meðtekið Anno 1652.“

Aths.

Fjárframlög fimm presta í Sunnlendingafjórðungi til spítalans á Klausturhólum. Jón Árnason, ráðsmaður spítalans, staðfestir móttöku fjárins úr hendi biskups. Ódagsett.

Efnisorð
28(31v-32r)
Tillag prestanna í Vestfirðingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mik...
Titill í handriti

„Tillag prestanna í Vestfirðingafjórðungi til síns fjórðungshospítals, svo mikið sem biskupinn magister Brynjólfur Sveinsson hefur þar af meðtekið Anno 1652.“

Aths.

Fjárframlög sex presta í Vestfirðingafjórðungi til spítalans á Hallbjarnareyri. Magnús Magnússon, sýslumaður á Eyri, staðfestir móttöku fjárins úr hendi biskups. Dags. á Þingvöllum 30. júní 1653.

Efnisorð
29(32v-33v)
Bréf biskupsins til umboðsmannsins Tómasar Nikulássonar.
Titill í handriti

„Bréf biskupsins til umboðsmannsins Tómasar Nikulássonar.“

Ábyrgð

Viðtakandi Tómas Nikulásson

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni, fógeta á Bessastöðum, og tilkynnir honum andlát Hákonar Gíslasonar, sýslumanns í Rangárvallasýslu. Hann biður fógeta að skipa Hákon Ormsson í embættið í hans stað. Dags. í Skálholti 7. október 1652.

Bréfið er á dönsku.

Efnisorð
30(35r-35v)
Inntak úr bréfi Helgu Magnúsdóttur til hr. Þorláks Skúlasonar.
Titill í handriti

„Inntak úr bréfi Helgu Magnúsdóttur til hr. Þorláks Skúlasonar.“

Ábyrgð
Aths.

Helga Magnúsdóttir leitar aðstoðar hjá svila sínum, Þorláki Skúlasyni Hólabiskup, eftir andlát eiginmanns hennar, Hákonar Gíslasonar sýslumanns í Rangárvallasýslu. Hún biður Þorlák einnig að biðla til hirðstjórans á Bessastöðum um að Helga fái að búa á Skógarströnd, lénsjörð Hákonar. Dags. í Bræðratungu 11. október 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 9-11. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
31(35v)
Dánartilkynning Hákonar Gíslasonar
Ábyrgð
Aths.

Brynjólfur biskup tilkynnir Þorláki Skúlasyni Hólabiskup andlát Hákonar Gíslasonar, sýslumanns í Rangárvallasýsly. Dags. í Skálholti 11. október 1652.

Bréfið er á latínu.

Efnisorð
32(36r-36v)
Bréf fyrir Eyrarteigi í Skriðdal.
Titill í handriti

„Bréf fyrir Eyrarteigi í Skriðdal.“

Aths.

Jón Jónsson í Húsavík selur Brynjólfi biskup alla jörðina Eyrarteig í Skriðdal. Í staðinn veitir biskup Ólafi Jónssyni, syni Jóns, skólavist í Skálholtsskóla með fullri framfærslu, auk þess sem Ólafur fær 12 dali greidda árlega af jarðarverðinu á meðan á vistinni stendur. Hjalti Jónsson, umboðsmaður Brynjólfs í Austfjörðum, annast gjörninginn fyrir hans hönd. Gjörningurinn fer fram að Klifstað í Loðmundarfirði 27. júlí 1652 en bréf Jóns er dags. 15. október 1652. Afritið er dags. í Skálholti 22. október 1652.

33(36v)
Útskrift af bréfi Jóns Jónssonar tilskrifuðu biskupinum magister Brynjólfi Sv...
Titill í handriti

„Útskrift af bréfi Jóns Jónssonar tilskrifuðu biskupinum magister Brynjólfi Sveinssyni.“

Aths.

Jón Jónsson skrifar Brynjólfi biskup vegna kaupa á jörðinni Eyrarteigi í Skriðdal. Hann biður biskup að annast vel son sinn.

Efnisorð
34(37r-37v)
Umboðsgjöf biskupsins magisters Brynjólfs Sveinssonar í hendur fengin Egli Ma...
Titill í handriti

„Umboðsgjöf biskupsins magisters Brynjólfs Sveinssonar í hendur fengin Egli Magnússyni, til að afhenda Jóni Vigfússyni.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Agli Magnússyni umboð til eignaskipta á jörðinni Skipaskaga á Akranesi. Umboðið á Egill að afhenda Jóni Vigfússyni. Dags. í Skálholti 19. október 1652.

Efnisorð
35(37v-38r)
Magnúsi Sigfússyni tilskrifað.
Titill í handriti

„Magnúsi Sigfússyni tilskrifað.“

Aths.

Brynjólfur biskup svarar bréfi Magnúsar Sigfússonar á Felli í Vopnafirði. Magnús hefur selt biskupi jarðarpart í Ásbrandsstöðum og vill nú kaupa partinn aftur, en Brynjólfur telur það ógerlegt. Dags. 20. október 1652.

Efnisorð
36(38r)
Biskupstíundar uppgjöf Sigurðar Bjarnasonar.
Titill í handriti

„Biskupstíundar uppgjöf Sigurðar Bjarnasonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup gerir Sigurð Bjarnason á Þorbrandsstöðum í Vopnafirði undanþeginn biskupstíund. Á móti lofar Sigurður að annast hestaskipti og önnur handarvik fyrir biskup þegar hann á leið um byggðarlag Sigurðar. Dags. í Skálholti 21. október 1652.

Efnisorð
37(38v)
Myndugleiki sem Þorvarður Erlendsson gaf biskupinum að gjöra kaup á hálfum kr...
Titill í handriti

„Myndugleiki sem Þorvarður Erlendsson gaf biskupinum að gjöra kaup á hálfum krossi fyrir tvöhundruð í Reykjum.“

Aths.

Þorvarður Erlendsson veitir Brynjólfi biskup umboð til þess að annast skipti á hálfri jörðinni Krossi í Lundarreykjadal, sem Þorvarður á, og jörðinni Reykjum, sem Ólafur Vigfússon á. Dags. á Saurbæ 18. október 1652, vottað í Skálholti 25. október sama ár.

38(39r-39v)
Inntak úr bréfi biskupsins magisters Brynjólfs Sveinssonar umboðsmanninum Tóm...
Titill í handriti

„Inntak úr bréfi biskupsins magisters Brynjólfs Sveinssonar umboðsmanninum Tómasi Nikulássyni tilskrifað um collationem prestanna.“

Ábyrgð

Viðtakandi Tómas Nikulásson

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni, fógeta á Bessastöðum, um fjársöfnun presta til spítala. Dags. í Skálholti 7. október 1652.

Bréfið er á dönsku.

Efnisorð
39(40r-42v)
Gjörningur um Hörgslands hospítal við Eirík Sigvaldason.
Titill í handriti

„Gjörningur um Hörgslands hospítal við Eirík Sigvaldason.“

Aths.

Brynjólfur biskup gefur jörðina Hörgsland á Síðu undir spítala í Austfirðingafjórðungi og skipar Eirík Sigvaldason forstöðumann yfir stofnuninni. Eiríkur mun hafa yfirumsjón með smíði þeirra bygginga sem eiga að hýsa starfsemina. Dags. 11. nóvember 1652 í Skálholti.

Efnisorð
40(42v-43r)
Controversia eður ágreining millum skólameistarans Gísla Einarssonar og Magnú...
Titill í handriti

„Controversia eður ágreining millum skólameistarans Gísla Einarssonar og Magnúsar Jónssonar.“

Ábyrgð

Bréfritari Gísli Einarsson

Aths.

Gísli Einarsson, skólameistari í Skálholti, tilkynnir Brynjólfi að Magnús Jónsson, smiður við dómkirkjubygginguna, hafi beitt skólapilta ofbeldi og brotist inn í svefnhúsið þar sem Gísli sjálfur lá í svefni og ráðist á hann. Gísli biður biskup að láta tiltækið ekki órefsað. Dags. í Skálholti 15. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 12-13. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
41(43r-43v)
Áverkavottorð Einars Torfasonar.
Aths.

Sex skólapiltar vitna um áverka þá er Einar Torfason, félagi þeirra við skólann, hlaut þegar Magnús Jónsson braust inn í skála þeirra ásamt nokkrum öðrum mönnum og veittist að þeim. Dags. í Skálholti 15. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 13. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
42(43v-44r)
Ákæra yfir Magnúsi Jónssyni.
Aths.

Fjórir skólapiltar til viðbótar tilkynna biskupi að Einar Torfason hafi ráðist á Magnús Jónsson að fyrra bragði ásamt tveimur öðrum mönnum eftir að Magnús hafði brotið niður hurðina í skálanum. Dags. í Skálholti 15. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 14. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
43(44r)
Quittantia Péturs Bjarnasonar fyrir afgjald af lénsjörðum hans útgefin af Mat...
Titill í handriti

„Quittantia Péturs Bjarnasonar fyrir afgjald af lénsjörðum hans útgefin af Matthíasi Guðmundssyni.“

Aths.

Staðfesting þess að Pétur Bjarnason hefur greitt hálfan fjórtánda ríkisdal fyrir jarðir er hann hefur að léni. Greiðslan var innt af hendi 30. júní 1652. Dags. í Skálholti 17. nóvember 1652.

44(44r)
Hákonar Ormssonar eignarskjal fyrir hálfum teinæringi er Jacob Knutsson Bang ...
Titill í handriti

„Hákonar Ormssonar eignarskjal fyrir hálfum teinæringi er Jacob Knutsson Bang fékk honum.“

Aths.

Jacob Knutsson Bang, kaupmaður á Eyrarbakka, vottar að hann hefur fengið Hákoni Ormssyni skip til eignar. Dags. á Eyrarbakka 5. ágúst 1652.

Efnisorð
45(44v-45r)
Sendibréf Brynjólfs biskups til sr. Þórðar Jónssonar í Hítardal.
Ábyrgð

Viðtakandi Þórður Jónsson

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Þórði Jónssyni, presti í Hítardal. Dags. 19. nóvember 1652.

Bréfið er á latínu

S. 45v er auð.

Efnisorð
46(46r)
Vitnisburður biskupsins.
Titill í handriti

„Vitnisburður biskupsins.“

Ábyrgð

Bréfritari Helgi Grímsson

Aths.

Helgi Grímsson skrifar vitnisburð um framferði Brynjólfs biskups þegar skrifarastörfum hans fyrir biskupinn lýkur. Vitnisburðurinn er skrifaður að beiðni biskups. Helgi ber mikið lof á biskup og segir hann vinna öll sín embættisverk með ágætum. Dags. í Skálholti 18. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 23-24. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
47(46v)
Vitnisburður séra Helga Grímssonar.
Titill í handriti

„Vitnisburður séra Helga Grímssonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar vitnisburð um skrifara sinn, Helga Grímsson, sem er við það að láta af störfum. Hann gefur Helga bestu meðmæli og hefði gjarnan vilja hafa hann lengur í sinni þjónustu, en nú muni hann gerast aðstoðarprestur föður síns í elli hans. Dags. í Skálholti 13. febrúar 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 25. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
48(47r-47v)
Ákæra yfir Magnúsi Jónssyni
Aths.

26 skólapiltar (þar af þeir sex sem undirrita 41. bréf) tilkynna biskupi að Magnús Jónsson beri mesta ábyrgð á innrásinni í skálann. Fullyrt er að enginn úr hópi skólapilta hafi áreitt þessa innrásarmenn að fyrra bragði. Dags. í Skálholti í nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 14-15. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
49(48r)
Vitnisburður nær Jón Loftsson og Jón Salómonsson fram fóru úr skálanum.
Titill í handriti

„Vitnisburður nær Jón Loftsson og Jón Salómonsson fram fóru úr skálanum.“

Aths.

Þrír skólapiltar staðfesta að Magnús Jónsson sé ábyrgur fyrir áverkum Einars Torfasonar. Dags. í Skálholti 16. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 16. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
50(48r-48v)
Um jarðvarp og nær Einar var útdreginn, item hurðina.
Titill í handriti

„Um jarðvarp og nær Einar var útdreginn, item hurðina.“

Aths.

Fjórir skólapiltar staðfesta að Magnús Jónsson sé ábyrgur fyrir áverkum Einars Torfasonar. Dags. í Skálholti 16. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 16-17. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
51(48v-49r)
Vitnisburður um brot skálahurðarinnar.
Titill í handriti

„Vitnisburður um brot skálahurðarinnar.“

Aths.

Sex skólapiltar staðfesta að skálahurðin hafi verið gjörónýt eftir innrás Magnúsar Jónssonar og fylgdarmanna hans. Dags. í Skálholti 17. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 17. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
52(49r)
Skoðun utanskólamanna á skálahurðinni.
Titill í handriti

„Skoðun utanskólamanna á skálahurðinni.“

Aths.

Sex utanskólamenn segjast hafa skoðað skálahurðina að beiðni Magnúsar Jónssonar eftir að gert var við hana. Niðurstaða þeirra er sú að hurðin sé í góðu ásigkomulagi og að vart sjái á henni. Dags. í Skálholti 18. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 18. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
53(49r-49v)
Vitnisburður um orð Magnúsar Jónssonar við skólapilta.
Titill í handriti

„Vitnisburður um orð Magnúsar Jónssonar við skólapilta.“

Aths.

Sex skólapiltar votta að Magnús Jónsson hafi viðhaft illan munnsöfnuð þegar hann réðst inn í skálann. Við þetta er bætt mótbáru Magnúsar sem segist aðspurður ekki hafa tekið sér nein ósæmileg orð í munn. Dags. 17. nóvember 1652.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 18-19. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
54(49v)
Suplicatia Magnúsar Jónssonar til biskupsins.
Titill í handriti

„Suplicatia Magnúsar Jónssonar til biskupsins.“

Aths.

Magnús Jónsson skrifar Brynjólfi, segist borinn röngum ásökunum og biður biskup að kanna hvort hægt sé að finna honum einhverjar málsbætur gegn kærunni. Magnús biður jafnframt um að fá uppskrifaða frásögn um atvikið sem hann er kærður fyrir, því hann viti ekki sjálfur hvað felist í ásökununum. Dags. í Skálholti 18. nóvember 1652, afrit gert í Skálholti 20. nóvember sama ár.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 19-20. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
55(50r-52r)
Sáttmáli milli Gísla Einarssonar og Magnúsar Jónssonar.
Titill í handriti

„Sáttmáli milli Gísla Einarssonar og Magnúsar Jónssonar.“

Aths.

Sáttum er komið á milli Gísla Einarssonar, skólapilta og Magnúsar Jónssonar. Magnús biðst fyrirgefningar á hegðun sinni og lofar betri umgengni. Í yfirbótarskini fyrir brot sitt er honum gert að vinna þrjú dagsverk við smíði dómkirkjunnar kauplaust. Alls skrifa 49 manns undir bréfið, þ. á m. Þormóður Torfason og Daði Halldórsson sem báðir koma hér fyrir í bréfabókum Brynjólfs biskups í fyrsta sinn. Dags. í Skálholti 19. nóvember 1652.

S. 52v er auð.

Notaskrá

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 20-23. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
56(53r)
Meðkenning biskupsins upp á lýsing Kristínar sálugu Magnúsdóttur.
Titill í handriti

„Meðkenning biskupsins upp á lýsing Kristínar sálugu Magnúsdóttur.“

Aths.

Brynjólfur biskup vottar að jörðin Litla-Hlíð er lögmæt eign Magnúsar Jónssonar, sýslumanns í Haga á Barðaströnd. Brynjólfur var sjálfur viðstaddur þegar Kristín Magnúsdóttir, fyrri eigandi jarðarinnar, arfleiddi Magnús að jörðinni í heyranda hljóði í kirkjunni í Haga árið 1650 þegar hann var á yfirreið um Vestfirðingafjórðung. Kristín lýsti því yfir að Magnús verðskuldaði að eignast jörðina eftir hennar dag því hann hefði ætíð reynst henni vel, en Kristín er látin þegar bréf Brynjólfs er ritað. Dags. í Skálholti 28. febrúar 1653.

S. 53v er auð.

57(54r-55r)
Copia af kaupbréfi fyrir Mófellsstöðum í Skorradal.
Titill í handriti

„Copia af kaupbréfi fyrir Mófellsstöðum í Skorradal.“

Aths.

Vigfús Magnússon á Höfðabrekku selur Brynjólfi biskup jörðina Mófellsstaði í Skorradal. Bræðurnir Magnús og Einar Þorsteinssynir annast kaupin í umboði biskups. Dags. að Felli í Mýrdal 5. febrúar 1653.

S. 55v er auð.

58(56r)
Milligjöf Mófellsstaða og Garðstaða.
Titill í handriti

„Milligjöf Mófellsstaða og Garðstaða.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir bræðrunum Einari og Magnúsi Þorsteinssonum umboð til þess að kaupa jörðina Mófellsstaði af Vigfúsi Magnússyni gegn þóknun. Dags. í Skálholti 3. desember 1652.

Efnisorð
59(56v)
Skólameistarakaup.
Titill í handriti

„Skólameistarakaup.“

Aths.

Yfirlit yfir þær greiðslur sem Gísli Einarsson, skólameistari í Skálholti, hefur þegið fyrir störf sín frá því í september 1652. Dags. í Skálholti 17. mars 1653.

Efnisorð
60(57r-57v)
Bréf herra Þorláki Skúlasyni tilskrifað.
Titill í handriti

„Bréf herra Þorláki Skúlasyni tilskrifað.“

Ábyrgð
Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Þorláki Skúlasyni, biskupi á Hólum.

Bréfið er á latínu.

Efnisorð
61(58r-59v)
Trúlofun Þorsteins Eyvindssonar og Sigríðar Þorvaldsdóttur.
Titill í handriti

„Trúlofun Þorsteins Eyvindssonar og Sigríðar Þorvaldsdóttur.“

Aths.

Þorsteinn Eyvindsson, skólapiltur í Skálholti, lýsir því yfir að hann hefur trúlofast Sgríði Þorvaldsdóttur. Brynjólfur biskup og Margrét Halldórsdóttir, kona hans, taka sæti hins lögmæta giftingarmanns Sigríðar, Þorvalds Ásmundssonar föður hennar, því ekki er vitað hvort hann er á lífi. Sigríður hefur alist upp hjá biskupshjónunum í Skálholti frá níu ára aldri, en hún er tvítug þegar hún trúlofast. Þorsteinn og Sigríður hafa verið staðin að frillulífisbroti en með trúlofuninni er sá glæpur afmáður. Fimm vottar undirrita bréfið auk biskups, dómkirkjuprests og Þorsteins sjálfs. Dags. í Skálholti 18. desember 1652.

Efnisorð
62(59v)
Inntak úr bréfi Guðrúnar Árnadóttur tilskrifuðu biskupinum magister Brynjólfi...
Titill í handriti

„Inntak úr bréfi Guðrúnar Árnadóttur tilskrifuðu biskupinum magister Brynjólfi Sveinssyni.“

Aths.

Guðrún Árnadóttir á Sandfelli skrifar Brynjólfi biskup og biður hann að greiða sér fjögur kúgildi sem hún á inni hjá honum. Dags. á Sandfelli 4. júní 1652, afrit gert í Skálholti 20. desember sama ár.

Efnisorð
63(60r-62r)
Gjörningur um Klausturhóla hospítal við Jón Árnason.
Titill í handriti

„Gjörningur um Klausturhóla hospítal við Jón Árnason.“

Aths.

Brynjólfur biskup gefur jörðina Klausturhóla í Grímsnesi undir spítala í Sunnlendingafjórðungi og skipar Jón Árnason forstöðumann yfir stofnuninni. Jón mun hafa yfirumsjón með smíði þeirra bygginga sem eiga að hýsa starfsemina. Dags. í Skálholti 26. desember 1652.

Efnisorð
64(62v)
Rekaumboð fyrir staðarrekum á Eyrarbakka útgefið sr. Torfa Jónssyni.
Titill í handriti

„Rekaumboð fyrir staðarrekum á Eyrarbakka útgefið sr. Torfa Jónssyni.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Torfa Jónssyni rekaumboð fyrir Eyrarbakka, þ.e. milli Þjórsár og Ölfusár. Torfi mun safna viði og hval á þessu svæði. Tveir þriðju aflans renna til dómkirkjunnar í Skálholti en Torfi fær þriðjung í sinn hlut fyrir starfið. Dags. í Skálholti 4. janúar 1653.

65(63r)
Biskupsins jarða- og kúgildaregistur hér fyrir austan 1651.
Titill í handriti

„Biskupsins jarða- og kúgildaregistur hér fyrir austan 1651.“

Aths.

Yfirlit yfir jarðir og kúgildi í eigu biskups í Austfirðingafjórðungi árið 1651. Ódagsett.

S. 63v er auð.

Efnisorð
66(64r-65r)
Bréf Sigurðar Jónssonar fyrir hospítals tillags samantöku í Mýrasýslu.
Titill í handriti

„Bréf Sigurðar Jónssonar fyrir hospítals tillags samantöku í Mýrasýslu.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Sigurði Jónssyni, sýslumanni í Mýrasýslu, umboð til að innheimta framlög til spítalans á Hallbjarnareyri hjá þegnum síns umdæmis, bæði frjáls framlög og skipshluti. Sigurður fær þriðjung aflans í þóknun fyrir starfið. Dags. í Skálholti 11. febrúar 1653.

Efnisorð
67(65r-65v)
Sendibréf biskupsins Markúsi Snæbjörnssyni tilskrifað.
Titill í handriti

„Sendibréf biskupsins Markúsi Snæbjörnssyni tilskrifað.“

Ábyrgð
Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Markúsi Snæbjarnarsyni fyrir hönd prests og sóknarmanna Dalskirkju í Patreksfirði, en Markús er eigandi kirkjujarðarinnar. Kirkjan er orðin svo illa farin að varla er hægt að framkvæma prédikanir, altarisgöngur og aðra kirkjulega þjónustu þar. Vindur og regn berast hæglega um alla kirkjuna í vondum veðrum. Páll Björnsson í Selárdal, prófastur í Barðastrandarprófastsdæmi, skoðaði kirkjuna þann 12. nóvember 1653 og staðfestir þennan framburð. Markús er ábyrgur fyrir viðhaldi kirkjunnar og Brynjólfur biður hann að lagfæra húsakostinn. Dags. í Skálholti 28. febrúar 1653.

Efnisorð
68(65v-66v)
Pappírstaka Jóns Pálssonar.
Titill í handriti

„Pappírstaka Jóns Pálssonar.“

Aths.

Jón Pálsson, skólapiltur í Skálholti, stundaði það veturinn 1652-1653 að laumast inn í bústað skólameistarans og stela þaðan pappírsörkum. Pappírinn seldi hann síðan skólafélögum sínum, en í skjalinu er að finna yfirlit yfir það hversu mikið hann hefur selt hverjum og einum. Jón var rekinn úr skólanum fyrir þessa iðju sína. Dags. í Skálholti 12. mars 1653.

Efnisorð
69(67r-67v)
Bréf Torfa Erlendssyni tilskrifað.
Titill í handriti

„Bréf Torfa Erlendssyni tilskrifað.“

Ábyrgð

Viðtakandi Torfi Erlendsson

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Torfa Erlendssyni, sýslumanni í Árnesþingi. Hann ræðir um ótíð síðustu misserin og biður Torfa að sýna því skilning að syni hans, Þormóði Torfasyni, sem er við nám í Skálholtsskóla, hafi ekki verið veitt svo vel sem skyldi í skólanum, enda hafa matföng verið óvenju lítil vegna árferðisins. Megintilgangur Brynjólfs með bréfinu er þó að biðja Torfa að styrkja spítalann á Klausturhólum með fjáframlagi. Dags. í Skálholti 15. mars 1653.

Efnisorð
70(67v-68v)
Bréf umboðsmanninum Tómasi Nikulássyni tilskrifað.
Titill í handriti

„Bréf umboðsmanninum Tómasi Nikulássyni tilskrifað.“

Ábyrgð

Viðtakandi Tómas Nikulásson

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni, fógeta á Bessastöðum, og bregst við fyrirspurn hans um gögn um fjárreiður og útgjöld á tíð Ögmundar Pálssonar Skálholtsbiskups. Brynjólfur svarar því til að engin slík gögn séu varðveitt í Skálholti því Ögmundur hafi yfirgefið staðinn nokkru fyrir andlát sitt. Hann biður Tómas að brýna fyrir sýslumönnum að hafa eftirlit með innheimtu fiskidagstollsins, annars sé hætt við því að lítið verði úr fjárframlögum til spítala. Dags. í Skálholti 15. mars 1653.

Bréfið er á dönsku.

Efnisorð
71(69r)
Afbötun skólapilta um Kálfafells kirkju kaleik.
Titill í handriti

„Afbötun skólapilta um Kálfafells kirkju kaleik.“

Aths.

Fjórir skólapiltar í Skálholtsskóla greina frá atviki sem varð í kirkjunni að Kálfafelli í Hornafirði þegar þeir gistu þar haustið 1652. Kona að nafni Auðbjörg Einarsdóttir kom til þeirra um morguninn, gekk inn í kórinn og fór gáleysislega með ýmsa muni kirkjunnar. Í ógátinu datt kaleikur í gólfið og brotnaði í tvennt en einn skólapiltanna límdi hann saman með rauðu lakki. Dags. í Skálholti 16. mars 1653.

Efnisorð
72(69v)
Quittantia biskupsins af Pétri Þórðarsyni fyrir Breiðu spjöll.
Titill í handriti

„Quittantia biskupsins af Pétri Þórðarsyni fyrir Breiðu spjöll.“

Aths.

Pétur Þórðarson staðfestir að hafa móttekið tólf dali úr hendi Brynjólfs biskups á Alþingi 1652. Greiðslan var fyrir spjöll er orðið höfðu á landi hans Breið á Skaga. Dags. á Innra Hólmi á Akranesi 2. maí 1653.

S. 70r er auð.

73(70v-71r)
Eignarskipti á Skagalandi á Akranesi.
Titill í handriti

„Eignarskipti á Skagalandi á Akranesi.“

Aths.

Brynjólfur biskup vottar lögmæt helmingaskipti á jörðinni Skaga á Akranesi. Dags. á Skipaskaga 3. maí 1653.

S. 71v er auð.

74
Vígslubréf Gísla Jónssonar.
Titill í handriti

„Vígslubréf Gísla Jónssonar.“

Ábyrgð

Viðtakandi Jón Daðason

Aths.

Brynjólfur biskup tilkynnir Jóni Daðasyni, presti í Arnarbæli, að hann hefur skipað honum aðstoðarprest (kapellán) sem er Gísli Jónsson. Gísli hefur hlotið prestvígslu og á að annast alla þjónustu í Ölvesi í forföllum sr. Jóns. Dags. í Skálholti 1. nóvember 1653.

75(72v)
Meðkenning biskupsins upp á 40 ríxdali meðtekna af Gottskálk Oddssyni.
Titill í handriti

„Meðkenning biskupsins upp á 40 ríxdali meðtekna af Gottskálk Oddssyni.“

Aths.

Brynjólfur biskup staðfestir að hann hefur fengið 40 ríkisdali að láni hjá Gottskálk Oddssyni, presti í Miðdal. Hann skuldbindur sig til að endurgreiða féð fyrir næsta jóladag. Dags. í Skálholti 24. maí 1653.

76(73r)
Reikningur millum biskupsins og sr. Ásgeirs Einarssonar.
Titill í handriti

„Reikningur millum biskupsins og sr. Ásgeirs Einarssonar.“

Aths.

Jarðaskipti Brynjólfs biskups og sr. Ásgeirs Einarssonar, prests í tröllatungu. Ásgeir selur biskupi hálfa jörðina Gautsdal fyrir sex hundruð í Hyrnastöðum í Hvammssveit. Í bréfinu er einnig gerð grein fyrir ýmsum skuldaskiptum á milli Brynjólfs og Ásgeirs. Jarðaskiptin fóru fram 14. ágúst 1650 en eru endanlega frágengin þremur árum síðar líkt og kemur fram í næsta bréfi. Ódagsett.

77(73v)
Quittantia biskups af sr. Ásgeiri Einarssyni fyrir öll skipti og býti.
Titill í handriti

„Quittantia biskups af sr. Ásgeiri Einarssyni fyrir öll skipti og býti.“

Aths.

Brynjólfur biskup og sr. Ásgeir Einarsson gera reikningskaup um öll og kaup og skipti sem fram hafa farið þeirra á milli. Dags. að Tungu í Steingrímsfirði 10. ágúst 1653.

78(74r)
Vitnisburður um Efri Strandar land.
Titill í handriti

„Vitnisburður um Efri Strandar land.“

Aths.

Indriði Jónsson sem búið hefur á Rangárvöllum alla ævi vottar að landamerki Efri Strandar og aðliggjandi jarða séu rétt eftir hans bestu vitneskju. Sigmundur Guðmundsson og Jón Ingjaldsson rita vitnisburðinn upp eftir Indriða, en auk þeirra skrifa fimm dómsmenn undir skjalið. Dags. á Reyðarvatni 9. maí 1653.

79
Annar vitnisburður um Efri Strandar land.
Titill í handriti

„Annar vitnisburður um Efri Strandar land.“

Aths.

Auðun Ólafsson sem ólst upp á Efri Strönd og búið hefur á Rangárvöllum mestalla ævina vottar að landamerki Efri Strandar og aðliggjandi jarða séu rétt eftir hans bestu vitneskju. Sigmundur Guðmundsson og Jón Ingjaldsson rita vitnisburðinn upp eftir Indriða, en auk þeirra skrifa fimm dómsmenn undir skjalið. Dags. á Reyðarvatni 9. maí 1653.

80(74v)
Lögfesta Finns Guðmundssonar á Efri Strandar landi.
Titill í handriti

„Lögfesta Finns Guðmundssonar á Efri Strandar landi.“

Aths.

Finnur Guðmundsson lögfestir jörðina Efri Strönd með öllum landsnytjum sem eign Skálholtskirkju. Dags. á Reyðarvatni 9. maí 1653.

81(75r)
Vitnisburður um landamerki á millum Hraungerðis og Króks.
Titill í handriti

„Vitnisburður um landamerki á millum Hraungerðis og Króks.“

Aths.

Jón Jónsson sem bjó í níu ár í æsku á jörðinni Króki í Hraungerðishreppi vottar að landamerkin milli Króks og Hraungerðis eru rétt eftir hans bestu vitneskju. Dags. í Skálholti 20. júní 1653.

S. 75v er auð.

82(76r-76v)
Kaupbréf Skálholts dómkirkju fyrir Björk í Flóa.
Titill í handriti

„Kaupbréf Skálholts dómkirkju fyrir Björk í Flóa.“

Aths.

Magnús Arnórsson á Ferju í Ölfusi selur Skálholtskirkju jörðina Björk í Flóa. Brynjólfur biskup greiðir tuttugu og fimm hundruð í lausafé fyrir jörðina. Dags. í Skálholti 17. júní 1653.

83(77r-77v)
Útgjald fyrir Björk.
Titill í handriti

„Útgjald fyrir Björk.“

Aths.

Nánari útlistun á þeim greiðslum sem Magnús Arnórsson hlýtur fyrir jörðina Björk í Flóa. Auk peninga fær Magnús greitt í ýmiss konar vöru. Dags. í Skálholti 17. júní 1653.

Efnisorð
84(77v)
Quittantia biskupinum útgefin fyrir Bjarkar andvirði.
Titill í handriti

„Quittantia biskupinum útgefin fyrir Bjarkar andvirði.“

Aths.

Magnús Arnórsson staðfestir að hann hefur móttekið umsamdar greiðslur fyrir jörðina Björk í Flóa. Dags. í Skálholti 29. desember 1654.

85(78r-79v)
Útskrift lögfestu og vitnisburða sem liggjandi eru á Valþjófsstað um þrætulan...
Titill í handriti

„Útskrift lögfestu og vitnisburða sem liggjandi eru á Valþjófsstað um þrætulandið kirkjunnar.“

Aths.

Orðrétt útskrift lögfestu frá 1484 sem er að finna í kirkjunni á Valþjófsstað. Þar staðfesta þrír sjónarvottar að þeir heyrðu sr. Árna Þorsteinsson, prest á Valþjófsstað, lögfesta í heyranda hljóði jörðina Hólmaland sem eign kirkjunnar á Valþjófsstað, en deilur standa á milli Valþjófsstaðar og Víðivalla ytri um eignarhaldið á jörðinni árið 1653. Við útskriftina er bætt vitnisburðum fimm manna sem hafa búið lengi í héraðinu. Það er samdóma álit þeirra allra að Hólmaland hafi verið álitið eignarjörð Valþjófsstaðarkirkju svo lengi sem þeir vita til. Vitnisburðirnir eru dagsettir á Valþjófsstöðum og Bessastöðum í Fljótsdal frá febrúar til júní 1653. Skjalið í heild er síðan dagsett í Skálholti 10. júlí 1653.

86(80r)
Lögfesta Skipaskaga.
Titill í handriti

„Lögfesta Skipaskaga.“

Aths.

Hannes Björnsson, prestur í Saurbæ, lögfestir eign Brynjólfs biskups á hálfri jörðinni Skipaskaga á Akranesi. Öllum mönnum er bannað að yrkja jörðina eða byggja á henni nema með leyfi biskups. Ódags.

87(80v)
Lögfesta Innstavogs.
Titill í handriti

„Lögfesta Innstavogs.“

Aths.

Hannes Björnsson, prestur í Saurbæ, lögfestir eign Brynjólfs biskups á jörðinni Innsta Vogi á Akranesi. Öllum mönnum er bannað að yrkja jörðina eða byggja á henni nema með leyfi biskups. Ódags.

88(81r-83v)
Registur gjörningsbréfa sem geymast austur í bókaskemmu biskupsins.
Titill í handriti

„Registur gjörningsbréfa sem geymast austur í bókaskemmu biskupsins.“

Aths.

Yfirlit yfir gjörningsbréf í bókhaldi Brynjólfs biskups, mest kaupbréf en einnig kvittanir, samþykkisbréf fyrir sölu jarða og vitnisburðir um landamerki. Alls eru talin upp 175 bréf. Dags. 11. júlí 1652.

Efnisorð
89
Áminningarbréf prestanna í Skálholtsstifti um guðrækilegt bænadagahald.
Titill í handriti

„Áminningarbréf prestanna í Skálholtsstifti um guðrækilegt bænadagahald.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar próföstum og prestum í Skálholtsstifti. Hann hefur meðtekið ellefu eintök af bók með bænadagaprédikunum úr hendi konungs. Hann dreifir þessum eintökum til valinna presta og mælist til þess að menn láni hverjir öðrum bækurnar svo að þær nýtist sem best. Í bókinni er að finna upplýsingar um alla þá bænadaga sem konungur býður að séu hafðir í heiðri meðal þegna sinna og eru þegar haldnir hátíðlegir í Danmörku og Noregi. Dags. í Skálholti 27. október 1653.

Efnisorð
90(85r)
Befalning Jens Sófrenssonar að séra Ámundi á Kálfatjörn láti ekki neitt undan...
Titill í handriti

„Befalning Jens Sófrenssonar að séra Ámundi á Kálfatjörn láti ekki neitt undan kirkjunni ganga.“

Aths.

Jens Søffrensen fógeti gefur sr. Ámunda Ormssyni, presti á Kálfatjörn, þau fyrirmæli að hann skuli ekki selja frá sér neinar af þeim eigum sem kirkjunni á Kálfatjörn tilheyra. Dags. á Bessastöðum 16. júlí 1646, afritið gert að Kálfatjörn 18. ágúst 1652.

S. 85v er auð.

Efnisorð
91(86r-86v)
Bréf til presta í Skaftafellssýslu um framkvæmd á tilleggi til hospítalsins.
Titill í handriti

„Bréf til presta í Skaftafellssýslu um framkvæmd á tilleggi til hospítalsins.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar prestum í Skaftafellssýslu. Hann hefur fengið þær fréttir að allmargir prestar í sýslunni hafi vanrækt að innheimta fjárframlög til spítalans á Hörgslandi á Síðu og tilgreinir hann sr. Þorleif Magnússon á Sandfelli sérstaklega í því sambandi. Hann uppnefnir þessa duglausu presta "Jebúsíta", með skírskotun í frásagnir Gamla testamentisins um einn þeirra ættbálka sem bjó í landinu helga fyrir komu Ísraelsmanna. Biskup biður þessa presta að bæta sig. Dags. í Skálholti 17. janúar 1653.

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 26-27. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
92(86v)
Vitnisburður Símonar Þorvaldssonar.
Titill í handriti

„Vitnisburður Símonar Þorvaldssonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar vitnisburð um Símon Þorvaldsson að beiðni sama. Símon hefur starfað í þjónustu dómkirkjunnar í Skálholti frá 1640, einkum sem verkstjóri á nokkrum nærliggjandi bæjum. Biskup gefur Símoni hæstu meðmæli og segir hann fylgisaman staðnum og sínum húsbændum "hvör dyggð sjaldfengin er nú í þessari smeðju öld, þar flestir vilja öllum þóknast og þóknast þar með öngum." Dags. í Skálholti 19. janúar 1653.

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 27-28. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Efnisorð
93(87r-87v)
Umboð Gísla Einarssonar yfir Árbæ.
Titill í handriti

„Umboð Gísla Einarssonar yfir Árbæ.“

Aths.

Brynjólfur biskup gefur Gísla Einarssyni, skólameistara í Skálholti, umboð yfir jörðinni Árbæ á Landi sem er eign dómkirkjunnar í Skálholti. Dags. í Skálholti 22. desember 1652.

Undirskriftir vantar.

Efnisorð
94(88r-88v)
Kaupbréf fyrir Geldingaá.
Titill í handriti

„Kaupbréf fyrir Geldingaá.“

Aths.

Staðfesting á landakaupum þar sem Brynjólfur biskup selur Sigurði Árnasyni jörðina Efra Skarð í Svínadal en fær á móti jarðirnar Geldingaá í Melasveit, Minni-Leirárgarða í Leirársveit og tvö hundruð í Handursholti (Arnþórsholti) í Lundarreykjadal. Dags. í Skálholti 16. janúar 1653.

Efnisorð
95(89r-91r)
Ráðsmannsdæmi Hannesar Helgasonar.
Titill í handriti

„Ráðsmannsdæmi Hannesar Helgasonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup skipar Hannes Helgason ráðsmann Skálholtsstaðar. Hannes tekur við embættinu af Hákoni Ormssyni sem hefur hverfur til nýrra starfa sem sýslumaður í Rangárvallasýslu (sbr. 29. bréf). Í bréfinu fylgir ítarleg lýsing á starfsskyldum og launakjörum ráðsmanns í Skálholti. Dags. í Skálholti 1. febrúar 1653.

Efnisorð
96(91v)
Kvittantia Hannesar Helgasonar fyrir biskupstíundir.
Titill í handriti

„Kvittantia Hannesar Helgasonar fyrir biskupstíundir.“

Aths.

Brynjólfur biskup staðfestir að hann hefur tekið við greiðslu biskupstíunda fyrir árið 1652 úr Árnessýslu úr hendi Hannesar Helgasonar. Dags. í Skálholti 1. janúar 1653.

97(92r-92v)
Útskrift af kaupbréfi Einars Torfasonar fyrir Bergsholti.
Titill í handriti

„Útskrift af kaupbréfi Einars Torfasonar fyrir Bergsholti.“

Aths.

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir jarðaskipti á Alþingi 2. júlí 1647 þar sem Eggert Björnsson seldi Einari Torfasyni jörðina Bergsholt í Staðarsveit og sex hundruð í jörðinni Gullberastöðum í Lundarreykjadal. Á móti galt Einar Eggerti sextán hundruð í jörðinni Tannanesi í Önundarfirði og sex hundruð í jörðinni Sveinseyri í Dýrafirði. Dags. í Skálholti 21. mars 1653.

98(92v-93r)
Bón Einars Torfasonar felld til Jóns Brynjólfssonar að taka sitt umboð til að...
Titill í handriti

„Bón Einars Torfasonar felld til Jóns Brynjólfssonar að taka sitt umboð til að tala út við Eggert Björnsson um jarða afgifta mismun.“

Aths.

Einar Torfason gefur frænda sínum, Jóni Brynjólfssyni, umboð til þess að semja við Eggert Björnsson um greiðslu á mismuni afgjalda af jarðarpörtum í Tannanesi og Tungu í Önundarfirði. Einar treystir sér ekki til að reka málið sjálfur vegna vanheilsu. Dags. í Skálholti 21. mars 1653.

Efnisorð
99(93v)
Eignarráð gefur biskupinn séra Jóni Daðasyni yfir Tröllaskógi og partinum í K...
Titill í handriti

„Eignarráð gefur biskupinn séra Jóni Daðasyni yfir Tröllaskógi og partinum í Kjóastöðum.“

Aths.

Brynjólfur biskup gefur sr. Jóni Daðasyni umboð og eignarráð yfir jarðarpörtum í Tröllaskógi og Kjóastöðum. Dags. í Skálholti 14. júní 1653.

100(94r)
Inntak úr sendibréfi séra Jóns Daðasonar tilskrifuðu biskupinum magister Bryn...
Titill í handriti

„Inntak úr sendibréfi séra Jóns Daðasonar tilskrifuðu biskupinum magister Brynjólfs Sveinssonar.“

Aths.

Sr. Jón Daðason, prestur í Arnarbæli, tilsegir Brynjólfi biskup jörðina Krók í Flóa til eignar. Dags. í Arnarbæli 12. febrúar 1653.

Efnisorð
101(94v-97r)
Bréf Magnúsar Jónssonar biskupinum tilskrifað.
Titill í handriti

„Bréf Magnúsar Jónssonar biskupinum tilskrifað.“

Ábyrgð

Bréfritari Magnús Jónsson

Aths.

Magnús Jónsson, lögmaður í Miðhlíð, svarar fyrirspurn Brynjólfs um kvonfang handa Gissuri, bróður biskups (sbr. 9. bréf), og stingur upp á Margréti Jónsdóttur, 44 ára gamalli ekkju, sem konuefni fyrir hann. Dags. í Miðhlíð á Barðaströnd 2. nóvember 1652.

Efnisorð
102(97r-98r)
Annað bréf Magnúsar Jónssonar biskupinum tilskrifað.
Titill í handriti

„Annað bréf Magnúsar Jónssonar biskupinum tilskrifað.“

Ábyrgð

Bréfritari Magnús Jónsson

Aths.

Magnús Jónsson ítrekar tillögu sína um Margréti Jónsdóttur sem konuefni fyrir Gissur, bróður Brynjólfs biskups, en er hræddur um að hún sé orðin afhuga ráðahagnum þar eð ekkert hafi heyrst frá þeim bræðrum aftur um málið. Dags. í Haga á Barðaströnd 11. janúar 1653.

Efnisorð
103(98v)
Peningar taldir og gefnir séra Stefáni Ólafssyni af föður hans.
Titill í handriti

„Peningar taldir og gefnir séra Stefáni Ólafssyni af föður hans.“

Aths.

Sr. Ólafur Einarsson, prestur í Kirkjubæ í Tungu, ánafnar syni sínum Stefáni Ólafssyni fjölda jarða. Þar á meðal er jörðin Vallanes þar sem Stefán hafði þjónað sem prestur frá árinu 1649. Dags. í Skálholti 18. mars 1653.

104(99r-100r)
Eignarráð biskupsins yfir Bergsholti í Staðarsveit og fjórum leigukúgildum þa...
Titill í handriti

„Eignarráð biskupsins yfir Bergsholti í Staðarsveit og fjórum leigukúgildum þar með.“

Aths.

Einar Torfason veitir Brynjólfi biskup forræði yfir jörðinni Bergsholti í Staðarsveit og heimilar honum að selja jörðina ef nægilega gott tilboð fæst. Jörðin er komin í niðurníðslu, Einar býr sjálfur fjarri henni og á erfitt með að ferðast þangað sökum veikinda, auk þess sem synir hans tveir eru of ungir til að annast jörðina. Dags. í Skálholti 20. mars 1653.

105(100r-100v)
Eign biskupsins á Handursholti.
Titill í handriti

„Eign biskupsins á Handursholti.“

Aths.

Brynjólfur biskup selur Jóni Brynjólfssyni jörðina Bergsholt í Staðarsveit. Á móti fær biskup jörðina Handursholt í Lundarreykjadal. Dags. í Skálholti 20. mars 1653.

106(100v)
Meðkenning Halldórs Jónssonar um sitt kaup og kvittun.
Titill í handriti

„Meðkenning Halldórs Jónssonar um sitt kaup og kvittun.“

Aths.

Halldór Jónsson, heyrari í Skálholtsskóla, staðfestir að hann hefur þegið fimm hundruð í árslaun fyrir störf sín á yfirstandandi ári. Dags. í Skálholti 23. mars 1653.

Efnisorð
107(101r-101v)
Gjörningur millum Ásmundar Þorsteinssonar og Ólafs Skæringssonar um uppgjöf á...
Titill í handriti

„Gjörningur millum Ásmundar Þorsteinssonar og Ólafs Skæringssonar um uppgjöf á Hlemmiskeiði, leigumála Ásmundar.“

Aths.

Ásmundur Þorsteinsson selur Ólafi Skæringssyni á Skeiðum jörðina Hlemmiskeið í Skeiðahreppi. Á móti skuldbindur Ólafur sig til þess að taka yngsta barn Ásmundar í fóstur og hafa hjá sér í vist stúlku sem á að þjóna Ásmundi í veikindum hans. Auk þess á Ólafur að annast ýmsar skepnur Ásmundar á jörðinni, bæði kýr og hesta. Dags. í Skálholti 12. maí 1653.

Efnisorð
108(102r-102v)
Kapelláns köllun séra Eiríks Vigfússonar af séra Þórði Jónssyni.
Titill í handriti

„Kapelláns köllun séra Eiríks Vigfússonar af séra Þórði Jónssyni.“

Ábyrgð

Bréfritari Þórður Jónsson

Aths.

Sr. Þórður Jónsson í Hítardal skrifar Brynjólfi biskup. Þórður hefur átt við veikindi að stríða og telur sig þurfa aðstoðarprest til að geta sinnt embættisskyldum sínum. Hann biður Brynjólf biskup að veita Eiríki Vigfússyni prestvígslu og senda hann til sín sem fyrst. Dags. í Hítardal 16. mars 1653.

109(102bisr)
Eignarráð Sigurðar Arnarsonar yfir Krók (10 hundruð) eður 10 hundruð í Þóriss...
Titill í handriti

„Eignarráð Sigurðar Arnarsonar yfir Krók (10 hundruð) eður 10 hundruð í Þórisstöðum.“

Aths.

Sigurður Árnason tekur við jörðinni Krók í Flóa og tíu hundruðum í jörðinni Þórisstöðum í Ölvesi af föðursystur sinni, Margréti Oddsdóttur. Brynjólfur biskup undirritar bréfið sem vottur að jarðaskiptunum. Dags. í Skálholti 27. mars 1653.

110(102bisr-102bisv)
Vígslubréf Eiríks Vigfússonar.
Titill í handriti

„Vígslubréf Eiríks Vigfússonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar sr. Þórði Jónssyni í Hítardal og tilkynnir honum að hann hefur vígt Eirík Vigfússon til prests og skipað hann aðstoðarprest í Hítardal (sbr. 108. bréf). Dags. í Skálholti 27. mars 1653.

111(102bisv-103r)
Kaupbréf fyrir hálfri Höfn.
Titill í handriti

„Kaupbréf fyrir hálfri Höfn.“

Aths.

Brynjólfur biskup selur Sigurði Árnasyni jarðirnar Litlu Leirárgarða og Steinsholt í Leirársveit. Á móti fær biskup hálfa jörðina Höfn í Melasveit. Dags. í Leirá 28. apríl 1653.

112(103v-104r)
Kaupbréf fyrir Vatnsenda í Skorradal.
Titill í handriti

„Kaupbréf fyrir Vatnsenda í Skorradal.“

Aths.

Brynjólfur biskup selur Birni Gíslasyni jarðirnar Geldingaá í Melasveit og Handursholt í Lundarreykjadal. Á móti fær biskup jörðina Vatnsenda í Skorradal. Dags. á Görðum á Akranesi 30. apríl 1653.

113(104v)
Úr bók Þórðar lögmanns um landamerki millum Hafnar og Melakirkju skógs.
Titill í handriti

„Úr bók Þórðar lögmanns um landamerki millum Hafnar og Melakirkju skógs.“

Aths.

Vitnisburður uppskrifaður úr skjölum Þórðar Guðmundssonar lögmanns (1524-1608) sem hélt Mela í Melasveit frá 1563. Textinn er skrifaður upp eftir Böðvari Þorgilssyni sem greinir frá landamerkjum á Melum eftir sinni bestu vitneskju. Böðvar var heimilisfastur á Súlunesi eystra í þrjú ár þegar hann var um þrítugt en hann er 83 ára þegar skjalið var gert. Fjórir menn undirrita skjalið til staðfestingar því að þeir hafa skrifað textann upp úr bók Þórðar lögmanns. Einn þeirra, Jón Vigfússon, er barnabarn Þórðar lögmanns og staðfestir Jón að skriftin í frumheimildinni er sannarlega með rithönd afa hans. Dags. á Innra-Hólmi á Akranesi 2. maí 1653.

Efnisorð
114(104v)
Vitnisburður Guðmundar Þorsteinssonar.
Aths.

Guðmundur Þorsteinsson greinir frá landamerkjum á Melum í Melasveit eftir sinni bestu vitneskju, tilkvaddur af Brynjólfi biskup. Guðmundur fullyrðir að faðir hans, Þorsteinn Sigvatsson, hafi búið í Höfn þegar Þórður Guðmundsson lögmaður hélt Melastað. Dags. í Reykholti 1. ágúst 1653.

Efnisorð
115(105r-106r)
Afhentur og úttekinn staðurinn í Reykjadal.
Titill í handriti

„Afhentur og úttekinn staðurinn í Reykjadal.“

Aths.

Brynjólfur biskup tekur við kirkjustaðnum í Reykjadal eftir andlát prestsins þar, sr. Jóns Jónssonar, og gerir úttekt á kirkjunni með aðstoð fimm annarra manna. Í skjalinu er ítarleg lýsing á þeim innanstokksmunum, skrautbúnaði, bókum og búpeningi sem kirkjunni tilheyra. Skoðunarmennirnir sex undirrita skjalið auk tveggja sona sr. Jóns. Dags. í Reykjadal í Ytra-Hreppi 27. maí 1653.

Á s. 106v er utanáskrift 115. bréfs.

Efnisorð
116(107r)
Vitnisburður Jóns Vigfússonar um Hafnar land.
Titill í handriti

„Vitnisburður Jóns Vigfússonar um Hafnar land.“

Aths.

Jón Vigfússon, tilkvaddur af Brynjólfi biskup, greinir eftir sinni bestu vitneskju frá því hvar sá fosslækur sé sem er oft nefndur í bréfum Melastaðarkirkju. Jón hefur það eftir sér eldri mönnum að um sé að ræða þann fosslæk sem sé næstur fyrir innan Straumneseyri og renni ofan eftir Melaskörðum. Vitnisburðurinn er framlag til þess verkefnis að skilgreina landamerkin milli Melastaðar og Hafnar. Dags. á Efra-Skarði í Svínadal 4. maí 1653.

Efnisorð
117(107r)
Vitnisburður Torfa Helgasonar um sama.
Titill í handriti

„Vitnisburður Torfa Helgasonar um sama.“

Aths.

Torfi Helgason, tilkvaddur af Brynjólfi biskup, greinir eftir sinni bestu vitneskju frá því hvar sá fosslækur sé sem er oft nefndur í bréfum Melastaðarkirkju. Framburður hans er í fullu samræmi við framburð Jóns Vigfússonar í fyrra bréfi. Dags. á Efra-Skarði í Svínadal 4. maí 1653.

Síður 107v-108r eru auðar.

Efnisorð
118(108v)
Útskrift af bréfi Hákonar Bjarnasonar um innstæðukúgildi með Garðstöðum.
Titill í handriti

„Útskrift af bréfi Hákonar Bjarnasonar um innstæðukúgildi með Garðstöðum.“

Aths.

Hákon Bjarnason svarar bréfi Brynjólfs biskups og útlistar þau innstæðukúgildi sem tilheyra jörðinni Garðstöðum. Um er að ræða fjögur kúgildi sem Hákon fær biskupi til eignar. Dags. 19. apríl 1653.

Efnisorð
119(109r)
Útskrift af bréfi séra Jóns Daðasonar um Mýdals og Handursholts parta og Krók...
Titill í handriti

„Útskrift af bréfi séra Jóns Daðasonar um Mýdals og Handursholts parta og Króks í Flóa og kúgildi Gautastaða.“

Aths.

Sr. Jón Daðason, prestur í Arnarbæli, skrifar Brynjólfi biskup og tilgreinir þá parta sem biskup á í nokkrum jörðum: Fjögur hundruð í Mýdal, tvö hundruð í Handursholti, tíu hundruð í Krók í Flóa og sex kúgildi í Gautastöðum. Bréfið er látið fylgja bréfi Hákonar Bjarnasonar um Garðstaði. Dags í Arnarbæli 30. apríl 1653.

Efnisorð
120(109v-110r)
Umboðsbréf Þorsteins Eyvindssonar fyrir skiparáðum og sjóar útvegum á Akranesi.
Titill í handriti

„Umboðsbréf Þorsteins Eyvindssonar fyrir skiparáðum og sjóar útvegum á Akranesi.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Þorsteini Eyvindssyni á Bekansstöðum umboð yfir öllum þeim skipum og bátum sem hann á á Akranesi og inn með Hvalfirði. Þorsteinn fær jafnframt umboð til þess að ráðstafa aflanum í samráði við Pál Teitsson, próventumann biskups. Ágóðann á að nota til uppbyggingar biskupsjörðum í Borgarfirði. Dags. í Skálholti 9. maí 1653.

S. 110v er auð.

Efnisorð
121(111r-111v)
Útskrift af sendibréfi til Aðalvíkur sóknarmanna.
Titill í handriti

„Útskrift af sendibréfi til Aðalvíkur sóknarmanna.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar sóknarmönnum í Aðalvíkurkirkjusókn að sr. Árni Kláusson, prestur staðarins hafi beðist lausnar. Eiginkona Árna lést árið áður og hann treystir sér ekki til að þjóna sókninni lengur, en hyggst flytjast búferlum í næstkomandi fardögum. Í stað sr. Árna Kláussonar kemur sr. Árni Loptsson, prestur í Þykkvabæjarklaustri, og munu þeir skipta á prestaköllum. Dags. í Skálholti 23. maí 1653.

Efnisorð
122(111v-112r)
Útskrift af bréfi biskupsins til séra Jóns Arasonar.
Titill í handriti

„Útskrift af bréfi biskupsins til séra Jóns Arasonar.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar sr. Jóni Arasyni í Vatnsfirði, prófasti Ísafjarðarsýslu, og tilkynnir honum fyrirhuguð prestaskipti í Aðalvíkursókn. Biskup telur engan mann efnilegri til að annast staðinn en sr. Árna Loptsson. Dags. í Skálholti 23. maí 1653.

Efnisorð
123(112v)
Meðkenning séra Jóns Pálssonar upp á Hamrapart.
Titill í handriti

„Meðkenning séra Jóns Pálssonar upp á Hamrapart.“

Aths.

Jón Pálsson, prestur í Vogsósum, tilkynnir skriflega að hann hefur selt Brynjólfi biskup hálfa jörðina Hamra og er hluturinn metinn átta hundruð að dýrleika. Jörðin var áður eign Valgerðar Daðadóttur, eiginkonu sr. Jóns, og föður hennar, Daða Jónssonar, en kaupin eru gerð með fullu samþykki Valgerðar og bróður hennar, sr. Halldórs Daðasonar. Á móti fær Valgerður fimm hundruð í jörðinni Þrándastöðum í Brynjudal og fimm hundruð í fríðu. Dags. í Vogshúsum í Selvogi 10. maí 1653.

Efnisorð
124(113r)
Kvittast þrjú hundruð við Hákon Ormsson sem hann á að Skálholts stað.
Titill í handriti

„Kvittast þrjú hundruð við Hákon Ormsson sem hann á að Skálholts stað.“

Aths.

Brynjólfur biskup og Hákon Ormsson, sýslumaður í Rangárvallasýslu, undirrita skjal til staðfestingar skuld sem sá síðarnefndi á inni hjá Skálholtsstað, alls þrjú hundruð og fimm aurar. Dags. í Skálholti 2. júní 1653.

S. 113v er auð.

Efnisorð
125(114r-119v)
Bræðratungu reikningur.
Titill í handriti

„Bræðratungu reikningur.“

Aths.

Samantekt yfir þær eigur sem Hákon Gíslason, sýslumaður í Rangárvallasýslu, lætur eftir sig (sbr. 29. bréf). Sex menn koma saman í Bræðratungu til að meta dánarbúið en auk þeirra eru Margrét Jónsdóttir, móðir Hákonar, og Helga Magnúsdóttir, ekkja Hákonar, viðstaddar. Þær Margrét og Helga hafa hvor um sig kallað þrjá af mönnunum sex til verksins. Dags. í Bræðratungu 8. júní 1653.

Efnisorð
126(120r)
Copium af kaupbréfi fyrir Vatnsenda í Skorradal.
Titill í handriti

„Copium af kaupbréfi fyrir Vatnsenda í Skorradal.“

Aths.

Afrit bréfs sem gert var 1. febrúar 1369 (Íslenzkt fornbréfasafn III, bls. 250-251). Í því kemur fram að Snorri Torfason selur Jóni Jónssyni Hof í Vatnsdal fyrir Vatnsenda og Hálsa í Skorradal. Afskriftin er gerð á Alþingi 1. júlí 1646.

Efnisorð
127(120r-120v)
Annað kaupbréf fyrir Vatnsenda í Skorradal.
Titill í handriti

„Annað kaupbréf fyrir Vatnsenda í Skorradal.“

Aths.

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir jarðaskipti á Varmalæk í Borgarfirði þann 8. apríl 1628 þar sem Salómon Björgólfsson seldi Ormi Vigfússyni hálfa jörðina Vatnsenda í Skorradal, tuttugu hundruð að dýrleika. Með í kaupunum fylgja fimm hundruð í jörðinni Hvammi í sömu sveit og fimm hundruð í jörðinni Aurstöðum í Hálsasveit. Á móti geldur Ormur alla jörðina Geirshlíð í Flókadal. Dags. á Varmalæk 9. apríl 1628

Efnisorð
128(120v)
Um fimm hundruð í Vatnsenda meðkenning Orms Vigfússonar.
Titill í handriti

„Um fimm hundruð í Vatnsenda meðkenning Orms Vigfússonar.“

Aths.

Ormur Vigfússon staðfestir að hann hefur selt Birni Gíslasyni fimm hundruð í jörðinni Vatnsenda fyrir fimm hundruð í Hvammi í Skorradal. Dags. í Eyjum í Kjós 2. október 1633.

Björn Gíslason var kvæntur Ingibjörgu, dóttur Orms Vigfússonar.

Efnisorð
129(120v-121r)
Samþykki Eyjólfs Eyjólfssonar um hálfan Vatnsenda.
Titill í handriti

„Samþykki Eyjólfs Eyjólfssonar um hálfan Vatnsenda.“

Aths.

Eyjólfur Eyjólfsson staðfestir að hann hefur selt Birni Gíslasyni hálfa jörðina Vatnsenda, tuttugu hundruð að dýrleika, fyrir tuttugu hundruð í jörðinni Tungu í Hörðudal. Kaupin fóru fram 8. september 1629. Þórður Árnason, eiginmaður móður Eyjólfs, annaðist kaupin fyrir hans hönd. Dags. á Melum í Melasveit 5. ágúst 1641.

Efnisorð
130(121r)
Lögfesta Björns Gíslasonar.
Titill í handriti

„Lögfesta Björns Gíslasonar.“

Aths.

Björn Gíslason lögfestir að öll jörðin Vatnsendi er hans eign. Bréfinu fylgir staðfesting þess að undanfarandi fimm bréf um jörðina Vatnsenda í Skorradal (126.-130. bréf) eru rétt útskrifuð og samanlesin. Dags. í Skálholti 27. júlí 1653.

Efnisorð
131(121r-121v)
Kaupbréf fyrir hálfum Vatnsenda.
Titill í handriti

„Kaupbréf fyrir hálfum Vatnsenda.“

Aths.

Gísli Björnsson, Sigurður Þorsteinsson og Jón Magnússon votta að þeir voru viðstaddir jarðakaup Þórðar Árnasonar og Björns Gíslasonar þann 8. september 1629 (sbr. 129. bréf). Dags. á Vatnsenda í Skorradal 9. janúar 1630. Afritið gert á Bæ í Borgarfirði 31. júlí 1653.

Efnisorð
132(122r)
Lýsing biskups um kaup sitt við Björn Gíslason.
Titill í handriti

„Lýsing biskups um kaup sitt við Björn Gíslason.“

Aths.

Brynjólfur biskup kaupir alla jörðina Vatnsenda í Skorradal af Birni Gíslasyni fyrir jarðirnar Geldingaá í Melasveit og Handursholt í Lundarreykjadal. Ingibjörg Ormsdóttir, eiginkona Björns, átti fimmtán hundruð í Vatnsenda og veitir hún samþykki sitt fyrir kaupunum. Dags. á Bæ í Borgarfirði 31. júlí 1653.

Efnisorð
133(122v)
Afhending á Króki.
Titill í handriti

„Afhending á Króki.“

Aths.

Sr. Jón Daðason, prestur í Arnarbæli, afhendir Brynjólfi biskup jörðina Krók í Flóa (sbr. 100. bréf). Dags. í Skálholti 14. júní 1653.

Efnisorð
134(123r)
Bjarnanes reikningur.
Titill í handriti

„Bjarnanes reikningur.“

Aths.

Sr. Jón Bjarnason greiðir Brynjólfi biskup umboðsgjald sem hann hefur innheimt frá landsetum í Bjarnarnesi. Í bréfinu er að finna sundurliðaða upptalningu á því fé og þeirri vöru sem greidd hefur verið í umboðsgjald. Dags. í Skálholti 14. júní 1653.

Efnisorð
135(123r)
Útskrift Hákonar Þorsteinssonar af handskrift upp á honum lánaða 10 ríxdali 1...
Titill í handriti

„Útskrift Hákonar Þorsteinssonar af handskrift upp á honum lánaða 10 ríxdali 1653 á Alþingi.“

Aths.

Skuldaviðurkenning Hákonar Þorsteinssonar um tíu ríxdali sem Brynjólfur biskup lánaði honum á Alþingi sumarið 1653. Dags. í Skálholti 4. apríl 1654.

Efnisorð
136(123v)
Quittantia upp á öll skipti og kaup biskupsins og Sigurðar Árnasonar.
Titill í handriti

„Quittantia upp á öll skipti og kaup biskupsins og Sigurðar Árnasonar.“

Aths.

Kvittun um skipti á kúgildum sem Brynjólfur biskup og Sigurður Árnason gerðu á Alþingi. Dags. á Þingvöllum 29. júní 1653.

Efnisorð
137(123v)
Handskriftir upp á 40 ríxdali lánaða Eiríki Sigvaldasyni.
Titill í handriti

„Handskriftir upp á 40 ríxdali lánaða Eiríki Sigvaldasyni.“

Aths.

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir í kirkjunni á Þingvöllum þegar Brynjólfur biskup lánaði Eiríki Sigvaldasyni 40 ríxdali. Dags. á Þingvöllum 29. júní 1653.

Efnisorð
138(123v)
Kvittun um greiðslu Eiríks Sigvaldasonar.
Aths.

Staðfesting þess að Eiríkur Sigvaldason hefur endurgreitt Brynjólfi biskup 24 ríxdali af þeim 40 sem hann fékk lánaða, svo eftir standa 16 ríxdalir. Dags. í Skálholti 4. apríl 1654.

Efnisorð
139(124r)
Bréf biskupsins tilskrifað herra Hinrich Bielke.
Titill í handriti

„Bréf biskupsins tilskrifað herra Hinrich Bielke.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Henrik Bjelke höfuðsmanni og biður um samþykki hans fyrir því að veita Hákoni Ormssyni embætti sýslumanns í Rangárvallasýslu (sbr. 29. bréf). Tómas Nikulásson fógeti hefur þegar fallist á veitinguna og nú vantar aðeins samþykki höfuðsmanns fyrir henni. Brynjólfur ávarpar Bjelke með virðingarheitinu Mæcenas. Dags. í Skálholti 22. júní 1653.

Bréfið er á latínu.

Efnisorð
140(124v)
Handskrift Péturs Þórðarsonar upp á 15 ríxdali að betala.
Titill í handriti

„Handskrift Péturs Þórðarsonar upp á 15 ríxdali að betala.“

Aths.

Skuldaviðurkenning Péturs Þórðarsonar um 15 ríxdali sem Brynjólfur biskup lánaði honum á Alþingi sumarið 1653. Dags. á Þingvöllum 1. júlí 1653. Við bréfið er bætt athugasemd biskups um að Pétur hafi greitt skuldina með sex hundruðum í jörðinni Bakka í Arnarfirði þann 3. maí 1654.

Efnisorð
141(124v)
Biskupstíunda reikningur úr Barðastrandarsýslu.
Titill í handriti

„Biskupstíunda reikningur úr Barðastrandarsýslu.“

Aths.

Guðmundur Jónsson í Hvammi á Barðaströnd afhendir Brynjólfi Sveinssyni biskupstíundir af Barðastrandarsýslu á Alþingi. Alls nemur greiðslan 72 álnum vaðmáls. Dags. á Þingvöllum 1. júlí 1653.

Efnisorð
142(124v)
Quittantia upp á öll biskupsins skipti og Magnúsar Þorsteinssonar.
Titill í handriti

„Quittantia upp á öll biskupsins skipti og Magnúsar Þorsteinssonar.“

Aths.

Magnús Þorsteinsson staðfestir að öll viðskipti Brynjólfs biskups við hann sjálfan og Vigfús Magnússon á Höfðabrekku eru uppgerð, en biskup hefur haft skipti á landskyldum og kúgildum við mennina tvo. Dags. á Þingvöllum 1. júlí 1653.

Efnisorð
143(125r)
Gjörningur um prests uppheldi af Kolbeinsstaðakirkju.
Titill í handriti

„Gjörningur um prests uppheldi af Kolbeinsstaðakirkju.“

Aths.

Þorkell Guðmundsson, sýslumaður í Borgafjarðarsýslu, lofar að tryggja laun fyrir prest sem skuli þjóna við kirkjuna á Kolbeinsstöðum, eignarjörð Þorkels. Dags. á Þingvöllum 1. júní 1653.

Efnisorð
144(125v)
Meðkenning Tómasar Finnssonar upp á 4 ríxdali til láns tekna vegna Hjalta Jón...
Titill í handriti

„Meðkenning Tómasar Finnssonar upp á 4 ríxdali til láns tekna vegna Hjalta Jónssonar.“

Aths.

Tómas Finnsson staðfestir að hann hefur tekið við fjórum ríxdölum úr hendi Brynjólfs biskups. Um er að ræða lénsgjald ætlað Hjalta Jónssyni, umboðsmanni biskups á Austfjörðum. Dags. í Skálholti 4. júlí 1653.

Efnisorð
145(125v)
Veitingarbréf séra Hinriks Jónssonar til Eiðaþinga.
Titill í handriti

„Veitingarbréf séra Hinriks Jónssonar til Eiðaþinga.“

Aths.

Brynjólfur biskup gefur sr. Hinrik Jónssyni meðmæli sín í embætti prest á Eiðum. Sr. Hinrik þjónaði áður sem prestur í Hvolskirkju en missti brauðið vegna frillulífisbrots. Hann hefur hins vegar fengið uppreist æru hjá konungi og er því vel hæfur í embættið að mati biskups. Brynjólfur biðlar til Gísla Magnússonar, lögmanns á Hlíðarenda, að tala máli sr. Hinriks við sr. Vigfús Árnason, héraðsprófast í Múlaþingi.

Efnisorð
146(126r)
Quittun biskupsins fyrir Meðalnesi í Fellum og Þorbrandsstöðum í Vopnafirði ú...
Titill í handriti

„Quittun biskupsins fyrir Meðalnesi í Fellum og Þorbrandsstöðum í Vopnafirði útgefin af Tómasi Finnssyni.“

Aths.

Tómas Finnsson gefur Brynjólfi biskup allt tilkall til gjalda af jarðarpörtum sínum í Meðalnesi í Fellum og Þorbrandsstöðum í Vopnafirði.

Efnisorð
147(126r)
Handskrift Bjarna Oddssonar upp á 32 ríxdali að betala.
Titill í handriti

„Handskrift Bjarna Oddssonar upp á 32 ríxdali að betala.“

Aths.

Bjarni Oddsson, sýslumaður á Burstarfelli, staðfestir að hann skuldar Brynjólfi biskup 32 ríxdali. Peningana fékk Bjarni upphaflega að láni hjá sr. Sæmundi Jónssyni á Skálá sem nú er látinn.

Efnisorð
148(126v)
Meðkenning séra Böðvars Sturlusonar upp á lexicon.
Titill í handriti

„Meðkenning séra Böðvars Sturlusonar upp á lexicon.“

Aths.

Sr. Böðvar Sturluson vottar að hann hefur fengið Brynjólfi biskup þrímála orðabók til eignar. Böðvar fékk Níels Klemensson, kaupmann í Vestmannaeyjum, til þess að fara með bókina til Kaupmannahafnar í bókband. Sá skilmáli fylgir gjöfinni að Brynjólfur greiðir fyrir bandið þegar bókin kemur aftur.

Efnisorð
149(126v)
Heimild biskupsins yfir sex hundruð í Efstabæ í Skorradal og níu hundruð í Na...
Titill í handriti

„Heimild biskupsins yfir sex hundruð í Efstabæ í Skorradal og níu hundruð í Narfastöðum í Melasveit.“

Aths.

Ragnhildur Daðadóttir staðfestir að hún fær Brynjólfi biskup tvo jarðarparta til eignar, sex hundruð í Efstabæ í Skorradal og hálft tíunda hundrað í Narfastöðum í Melasveit. Á móti fær Ragnhildur jafnmörg og jafngóð jarðarhundruð sunnanlands, ýmist í Árnessýslu eða Rangárvallasýslum.

Efnisorð
150(127r)
Afhendir biskupinn séra Jóni í Reykjadal upp í verð þeirra peninga sem frá Re...
Titill í handriti

„Afhendir biskupinn séra Jóni í Reykjadal upp í verð þeirra peninga sem frá Reykjadalskirkju voru komnir, 315 álnir.“

Aths.

Brynjólfur biskup afhendir sr. Jóni Jónssyni, presti í Reykjadal, messuskrúða og altarisklæði á móti því fé sem faðir hans heitinn, sr. Jón Jónsson er áður þjónaði við Reykjadalskirkju, greiddi til Skálholts.

Efnisorð
151(127r-127v)
Veitingarbréf séra Jóns Jónssonar fyrir Reykjadal.
Titill í handriti

„Veitingarbréf séra Jóns Jónssonar fyrir Reykjadal.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar sóknarmönnum í Reykjadals- og Tungufellskirkjusóknum og tilkynnir þeim að hann hefur skipað sr. Jón Jónsson í embætti prests í Reykjadal. Jón tekur við embættinu eftir föður sinn, sr. Jón Jónsson, sem er látinn.

Efnisorð
152(127v)
Um tillag til hospítalsins í Vestfirðingafjórðungi.
Titill í handriti

„Um tillag til hospítalsins í Vestfirðingafjórðungi.“

Aths.

Magnús Björnsson, lögmaður norðan og vestan, og þeir lögréttumenn sem undir hann eru settir samþykkja aukahlut um Vestfirðingafjórðung til spítalans á Hallbjarnareyri. Með fundinum er fylgt því fordæmi sem gefið var á fundi sýslumanna í Sunnlendinga- og Austfirðingafjórðungi á Alþingi sumarið áður (sbr. 2. bréf).

Efnisorð
153(127v-128r)
Reikningur eignar og inventarii Staðarkirkju í Aðalvík er svo látandi þegar s...
Titill í handriti

„Reikningur eignar og inventarii Staðarkirkju í Aðalvík er svo látandi þegar séra Árni Clausson greindan stað afgreiddi en séra Árni Loftsson viðtók.“

Aths.

Yfirlit yfir eignir kirkjunnar á Stað í Aðalvík, gert þegar sr. Árni Loptsson tekur við staðnum af sr. Árna Kláussyni.

Efnisorð
154(128r-128v)
Virðing á kirkjubót í Aðalvík.
Titill í handriti

„Virðing á kirkjubót í Aðalvík.“

Aths.

Ólafur Guðmundsson og Eiríkur Þorkelsson, tveir íbúar í Aðalvíkursveit sem annast hafa endurbætur á kirkju staðarins gefa skýrslu um kostnaðinn við viðgerðirnar. Mat þeirra er að efniskostnaður og vinna hlaupi á gildum átta hundruðum.

Efnisorð
155(128v)
Vitnisburður Einars Jónssonar um eldiviðartök Skálholtsstaðarjarða í Saurbæja...
Titill í handriti

„Vitnisburður Einars Jónssonar um eldiviðartök Skálholtsstaðarjarða í Saurbæjarstaðarlandi.“

Aths.

Einar Jónsson svarar fyrirspurn Brynjólfs biskups um það hvernig öflun eldiviðar á landi Saurbæjar á Hvalfjarðarströnd hafi gengið fyrir sig í áranna rás. Einar var heimilismaður sr. Rafns Þorvaldssonar í rúm tuttugu ár og fullyrðir að Skálholtsstaðajarðir, "Brekka og tveir Sandar" hafi haft heimild til að sækja kol og eldivið í Saurbæjarskóg.

Efnisorð
156(129r)
Copium af lögfestu séra Jóns á Melum fyrir seljalandi.
Titill í handriti

„Copium af lögfestu séra Jóns á Melum fyrir seljalandi.“

Aths.

Sr. Jón Jónsson, prestur á Melum, lögfestir seljaland Melakirkju og fyrirbýður mönnum að nytja landið nema með sínu leyfi.

Á síðum 129r-129v er uppkast að 157. bréfi.

S. 130r er auð.

Efnisorð
157(130v-131r)
Umboð séra Jóni Ólafssyni gefið yfir Ytri Vík og Þambárvalla reka.
Titill í handriti

„Umboð séra Jóni Ólafssyni gefið yfir Ytri Vík og Þambárvalla reka.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir sr. Jóni Ólafssyni umboð yfir jörðinni Ytri-Vík í Hrútafirði sem tilheyrir Skálholtsdómkirkju. Jóni er ætlað að finna áreiðanlegan ábúanda á jörðina sem skal rækta hana og hirða reka. Jóni Ólafssyni er einnig fengið umráð yfir reka á jörðinni Þambárvöllum en honum er ætlað að safna rekaviði og flytja hann að Hvammi í Norðurárdal. Jón fær landskuldina af Þambárvöllum í sinn hlut fyrir vinnuna.

S. 131v er auð.

Efnisorð
158(132r)
Bakkapartur sex hundruð gefinn Pétri Þórðarsyni í löggjöf af Guðrúnu Henriksd...
Titill í handriti

„Bakkapartur sex hundruð gefinn Pétri Þórðarsyni í löggjöf af Guðrúnu Henriksdóttur.“

Aths.

Sjö menn votta að þeir voru viðstaddir samningsgerð þar sem Guðrún Henriksdóttir gaf bróðursyni sínum, Pétri Þórðarsyni, sex hundruð í jörðinni Bakka í Arnarfirði. Á móti skuldbindur Pétur sig til þess að vera Guðrúnu "til aðstoðar, með ráð og dáð í öllu því sem henni væri sómasamlegt að þiggja".

S. 132v er auð.

Efnisorð
159(133r-133v)
Byggingarbréf Helga Jónssonar að Mófellsstöðum af biskupinum gefið.
Titill í handriti

„Byggingarbréf Helga Jónssonar að Mófellsstöðum af biskupinum gefið.“

Aths.

Brynjólfur biskup veitir Helga Jónssyni alla jörðina Mófellsstaði í Skorradal til ábúnaðar. Helgi skal greiða hálft annað hundrað í landskuld auk leigu af sjö innstæðukúgildum. Kveðið er á um allar þær skyldur sem Helga er ætlað að rækja á jörðinni, m.a. varðandi húsbyggingar og jarðrækt.

Efnisorð
160(133v-134r)
Vitnisburðar meðkenning um Hafnar fjárhús hvar staðið hefði.
Titill í handriti

„Vitnisburðar meðkenning um Hafnar fjárhús hvar staðið hefði.“

Aths.

Þorsteinn Þorgeirsson gefur Brynjólfi biskup upplýsingar um það hvar fjárhús hafi staðið á landi Hafnar í Melasveit, en Þorsteinn var heimilisfastur hjá sr. Einari Þórðarsyni á Melum á uppvaxtarárum sínum. Á þeim tíma bjó Helgi Torfason lögréttumaður í Höfn. Í skjalinu kemur fram að Þorsteinn hefur gengið með Brynjólfi og fylgdarmönnum hans um jörðina og sýnt þeim tóftina þar sem fjárhúsið stóð eftir hans bestu vitneskju. Teitur Helgason, sonur Helga Torfasonar, var með í för og staðfesti frásögn Þorsteins.

S. 134v er auð.

Efnisorð
161(135r-135v)
Citatia Gísla Einarssonar skólameistara og Guðmundar Guðmundssonar til Ólafsv...
Titill í handriti

„Citatia Gísla Einarssonar skólameistara og Guðmundar Guðmundssonar til Ólafsvalla prestastefnu.“

Aths.

Brynjólfur biskup skrifar Gísla Einarssyni skólameistara og boðar hann á prestastefnu sem haldin verður á Ólafsvöllum þann 15. nóvember næstkomandi. Tilefnið eru ásakanir sem Guðmundur Guðmundsson, kirkjusmiður í Skálholti, hefur borið fram. Guðmundur fullyrðir að Gísli hafi stungið sig með hnífi í vinstri höndina og barið sig með könnu í höfuðið, en Brynjólfur skrifar upp allt bréf Guðmundar til sín inni í bréfinu til Gísla. Brynjólfi þykja ásakanirnar svo þungar að Gísla sé varla stætt í embætti skólameistara ef þær reynast sannar, og því skipar hann honum að mæta fyrir prestastefnudóm. Guðmundur er einnig boðaður til stefnunnar í sama bréfi. Á eftir bréfinu fylgir sú athugasemd að sr. Halldór Eiríksson hafi lesið bréfið í heyranda hljóði yfir þeim Gísla og Guðmundi.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
213 blöð (348 mm x 212 mm).
Tölusetning blaða

Í fyrri helmingi bókarinnar er blaðsíðumerking (óregluleg) en í síðari helmingnum eru síður merktar með númerum skjalanna (til samans 1-364).

Skrifarar og skrift
Band

Band frá 1972.

Fylgigögn

Einn seðill (168 mm x 103 mm)fremst með hendi skrifara Árna Magnússonar og með viðbótum frá Árna: „þesse VIIda brefabök Mag: Bryniolfs heyrer til lógmannenum Sigurde Biórnssyne. Var hun, þä mier j hóndum kom samfóst vid þä Itu, enn eg separerade þær ordinis causa. [með hendi Árna: nu ä eg hana. hínu megin: H. lógmannsens Sigurdar Biórnssonar]“

Uppruni og ferill

Uppruni

Þetta bindi er skrifað á árunum 1652-1654.

Ferill

Árni Magnússon fékk bókina hjá Sigurði Björnssyni lögmanni, fyrst að láni og síðar til eignar (sbr. seðil). Sigurður gæti hafa fengið hana frá mági sínum Jóni Sigurðssyni í Einarsnesi, er átti Ragnheiði dóttur sr. Torfa Jónssonar, sem var aðalerfingi Brynjólfs biskups (sbr. Jón Helgason, Úr bréfabókum Bryjólfs biskups Sveinssonar, bls. VII). Þetta bindi var þá samfast við fyrsta bindið en Árni tók þau í sundur (sbr. seðil). Fyrsta bindið hefur glatast við brunann 1728.

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 16. október 1980.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Tekið eftir Katalog I, bls. 242 (nr. 423). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í janúar 1886. DKÞ færði inn grunnupplýsingar 1. júlí 2002. HSÆ skráði í desember 2018.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið á verkstæði Birgitte Dall í mars 1977. Eldra band fylgir í öskju sem nú er orðin of lítil fyrir handritið sjálft.

Myndir af handritinu

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Úr bréfabókum Bryjólfs biskups Sveinssonar
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »