Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 239 fol.

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Postula sögur; Ísland, 1350-1400

Nafn
Magnús Jónsson ; Digri 
Fæddur
17. september 1637 
Dáinn
23. mars 1702 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Skrifari; Höfundur; Ljóðskáld; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Magnússon 
Fæddur
1630 
Dáinn
1. ágúst 1704 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Páll Jónsson Vídalín 
Fæddur
1667 
Dáinn
18. júlí 1727 
Starf
Lögmaður; Attorney 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Ljóðskáld; Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorlákur Arason 
Fæddur
1749 
Starf
 
Hlutverk
Óákveðið 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1v-35r)
Tveggja postula saga Jóns og Jakobs
Niðurlag

„gengr hann tıl herbergıs“

Aths.

Óheil.

Efnisorð
2(36r-52v)
Jóns saga baptista
Upphaf

Af huerío markı

Aths.

Óheil.

3(52v-95v)
Péturs saga postula
Aths.

Bls. 184-190 auðar.

Efnisorð
4(96r-101v)
Andrés saga postula
Upphaf

ſęll andreaſ postolı ſa þat

Aths.

Vantar framan af.

Efnisorð
5(101v-109v)
Viðræður GregoríusarDialogi Gregorii
Titill í handriti

„Jncıpıt prımuſ lıber dıalogorum quem fecıt beatuſ gregorıuſ papa“

Niðurlag

„Enn er þeir riſu upp af íordv“

Aths.

Óheilar.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn (innskotsblöð úr pappír)
Blaðfjöldi
109 blöð (300 mm x 202 mm).
Tölusetning blaða

Rektósíður merktar 1-217, þar með talin innskotsblöð merkt 171-189.

Ástand

Vantar mjög víða blöð í handritið:

  • tvö á eftir bls. 4
  • eitt á eftir bls. 8
  • tuttugu á eftir bls. 40
  • eitt á eftir bls. 58
  • eitt á eftir bls. 66
  • um sex á eftir bls. 70 (með niðurlagi Tveggja postula sögu Jóns og Jakobs)
  • líklega eitt framan við bls. 71 (með upphafi Jóns sögu baptista)
  • um tvö á eftir bls. 72
  • um tvö á eftir bls. 74
  • um sex á eftir bls. 76
  • eitt á eftir bls. 78
  • eitt á eftir bls. 90
  • blöð með niðurlagi Péturs sögu postula og upphafi Andrésar sögu postula, þar sem bls. 171-190 hefur verið skotið inn
  • eitt blað á eftir bls. 206
  • niðurlag Viðræðna Gregoríusar á eftir bls. 218.

Skrifarar og skrift
Skreytingar

Litaðir upphafsstafir.

Rauðar fyrirsagnir.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Bls. 171-190 innskotsblöð frá 17. öld; bls. 171-183 með uppskrift Magnúsar Jónssonar í Vigur á því sem vantar aftan af Péturs sögu postula í handritinu (en bls. 184-190 auðar).
  • Allmikið af pennakroti og þess háttar, auk nokkurra rúnastafa á bl. 1r, sem upprunalega var autt.

Band

Nýlegt band.

Band frá 1935.

Fylgigögn

Fjórir seðlar með hendi Árna Magnússonar:

  • Seðill 1 (164 mm x 105 mm): „Johannis og Jacobi postula p. 2-70 sögur: vantar mikið í aftan af Johannis sögu baptista p. 71-104. Péturs saga postula, vantar [p. 104-190] nokkuð við endann, sem annars staðar að tilsett er á pappír. [með hendi Magnúsar sál. í Vigur] Andreas postula saga. Vantar mikið framan við p. 191-202. Úr Gregorii dialogis, nokkuð endasleppt p. 202-215.“
  • Seðill 2(164 mm x 105 mm): „Postula sögur ætlar séra Páll Ketilsson, Tómas Þorsteinsson um hönd haft hafa, (a) í sínu (séra Páls) ungdæmi, skrifaðar á kálfskinn. Ekki veit séra Páll neitt til, að þær hafi komist til Þorláks Arasonar, svo að sú Relatio er annars staðar að til mín komin. Qvæ te(?) vera est. // a] hvert hann þær átt hafi eða til láns haft, veit séra Páll ekki.“
  • Seðill 3(165 mm x 108 mm): „Postula sögur (a) meinast vera á Hvali, komnar til Þorláks Arasonar frá Tómasi Þorsteinssyni. Relatio cujus dam. Tólf Postula sögur in membrana segir Helga Þorláksdóttir, Arasonar, föður sinn fengið hafa Magnúsi Magnússyni á Eyri í Seyðisfirði, áður hann (Þorlákur) austur flutti, meinar hún í sömu bók verið hafa Maríu sögu og hafi bókin býsna þykk verið. Ég á nú þessar postula sögur, fengnar af Páli Jónssyni lögmanni en hann fékk þær í Vigur. Magnús Jónsson af Magnúsi Magnússyni.“
  • Seðill 4 (165 mm x 105 mm): „Magnús Magnússon á Eyri í Seyðisfirði skrifaði amtmanninum Christian Müller anno 1698 til að hann vel fyrir 30 árum, hafi haft eina pergaments bók íslenska með gamalli skrift, rotna, máða og ólæsilega, innihaldandi nokkurra postula (hvað margra man hann ei, eigi heldur að þar hafi í verið Maríu saga) lífs sögur. Hafi í bókinni allvíða blöð vantað. Og með því þessar sögur ei fullkomnar verið hafi, hafi hann ei mjög bókina æstimerad og þar fyrir, fyrir mörgum árum, í burtu fengið og viti nú ei hvar // niðurkomin sé: Bókina segist hann fengið hafa af Þorláki heitnum Arasyni. (a) 1699 skrifar hann að ei minnist gjörla hverjum hana fengið hafi, og geti hana ei uppspurt. a] NB: Magnús í Vigur fékk þessar postulasögur af Magnúsi Magnússyni, en P.J.W eftir Magnúsi í Vigur, og á ég þær nú.“

Uppruni og ferill

Uppruni

Bl. 1v-35v eru tímasett til c1360-1370 og bl. 36r-85v og 96r-109v til c1350-1400 (sjá ONPregistreistre, bls. 438). Í Katalog I, bls. 201, eru blöðin tímasett í einu lagi til síðari hluta 14. aldar.

Ferill

Handritið tilheyrði á 17. öld Magnúsi Magnússyni á Eyri í Seyðisfirði, en um 1670 gaf hann það Magnúsi Jónssyni í Vigur. Tengdasonur hans Páll Vídalín lögmaður erfði handritið og gaf Árna Magnússyni (sbr. seðla og AM 435 a 4to, bl. 10v-11r). Aðrar upplýsingar Árna um fyrri eigendur, sérstaklega Þorlák Arason, dregur Kålund í efa (Katalog I, bls. 201).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 11. nóvember 1994.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Tekið eftir Katalog I, bls. 206-207 (nr. 361). Ekki kemur fram hvenær Kålund gekk frá handritinu til skráningar. DKÞ skráði 4. júlí 2001.

Viðgerðarsaga

Viðgert í ágúst 1992 til júlí 1994. Var í nýlegu bandi við skráningu í spjaldaskrá (án dags.). Nákvæm lýsing á myndun og viðgerð fyldi frá Kaupmannahöfn.

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn 1935. Það band fylgir ásamt öskju.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í febrúar 1985.
  • Sýnishorn í Early Icelandic Manuscripts in Facsimile 7, 1967.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Early Icelandic Manuscripts in Facsimile 7, 1967
Álfrún Gunnlaugsdóttir„Jakobs saga postola, Tveggia postola saga Jons og Jakobs og Liber Sancti Jacobi“, 2010; 21: s. 235-280
Peter Foote„[Introduction]“, A Saga of St. Peter the apostle : Perg. 4:0 nr. 19 Royal Library Stockholm [Introduction]1990; s. 11-65
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Um endurheimta fegurð drottningar, ættingja hennar og fyrsta eiganda“, Þúsund Þúsund og eitt orð sagt Sigurgeiri Steingrímssyni fimmtugum 2. október 19931993; s. 24-28
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Jóhann Gunnar Ólafsson„Magnús Jónsson í Vigur“, Skírnir1956; 130: s. 107-126
Kvæðabók úr Vigur AM 148, 8vo, Íslenzk rit síðari alda. 2. flokkur. Ljósprentanired. Jón Helgason
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 2000; 3
Ólafur HalldórssonHelgafellsbækur fornar, 1966; 24
Sögur úr Skarðsbóked. Ólafur Halldórsson
Ólafur Halldórsson„Skarðsbók - uppruni og ferill“, I: s. 19-25
Ólafur Halldórsson„Introduction“, The Great sagas of Olaf Tryggvason and Olaf the Saint AM 61 fol, Early Icelandic manuscripts in facsimile1982; 14: s. 7-32
The Arna-Magnæan manuscript 677, 4to : pseudo-Cyprian fragments. Prosper's epigrams, Gregory's homilies and dialogues, ed. Didrik Arup Seip1949; 18
Didrik Arup Seip„Introduction“, The Arna-Magnæan manuscript 677, 4to : pseudo-Cyprian fragments. Prosper's epigrams, Gregory's homilies and dialogues1949; s. 7-41
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Selma JónsdóttirGjafaramynd í íslensku handriti = A picture of a donor in an Icelandic manuscript of the 14th century, Árbók Hins íslenska fornleifafélags1964; s. 5-19
Stefán Karlsson„Introduction“, Sagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts1967; s. 9-61
Stefán KarlssonSagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts, Early Icelandic manuscripts in facsimile1967; 7: s. 63 p.
Stefán Karlsson„Helgafellsbók í Noregi“, s. 347- 49
Svanhildur Óskarsdóttir„Dómsdagslýsing í AM 764 4to“, s. 186-193
Hans Bekker-Nielsen, L. K. Shook, Ole Widding„The Lives of the Saints in Old Norse Prose: A Handlist“, Mediaeval Studies1963; s. 294-337
Kirsten Wolf„A comment on the dating of AM 226 fol. (Samtíningur)“, 1993; 8: s. 275-277
Gyðinga saga, ed. Kirsten Wolf1995; 42: s. clxvi, 233 p.
Rómverja sagaed. Þorbjörg Helgadóttir
Þórhallur ÞorgilssonÞýðingar úr ítölskum miðaldaritum, Árbók 1946 (Landsbókasafn Íslands)1946-1947; 3-4: s. 212-224
« »