Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 204 fol.

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Biskupasögur; Ísland, 1630-1675

Nafn
Þorsteinn Björnsson 
Fæddur
1612 
Dáinn
1675 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Björnsson 
Fæddur
1. febrúar 1643 
Dáinn
3. september 1723 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jóhanna Ólafsdóttir 
Fædd
13. janúar 1949 
Starf
 
Hlutverk
Ljósmyndari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-6r)
Hungurvaka
Titill í handriti

„Hér byrjast Hungurvaka“

Upphaf

[B]ækling þennan kalla eg Hungurvöku …

Niðurlag

„… bæði við óhlýðna menn og rangláta.“

Notaskrá

Hungurvaka 1778.

Efnisorð
2(6r-27r)
Þorláks saga helga
Titill í handriti

„Þorlákur hinn helgi, sjötti biskup í Skálh(olti).“

Upphaf

[Í] þann tíma er stýrði Guðs kristni Innocentius páfi …

Niðurlag

„… lofandi Guð og hinn sæla Þorlák biskup.“

Efnisorð
3(27v-28v)
Páls saga biskups
Titill í handriti

„Frásögn hin sérlegasta af Páli Jónssyni sjöunda Skálholtsbiskupi“

Upphaf

[P]áll var son Jóns, göfugasta manns, Loftssonar …

Niðurlag

„… af sínum frændum jafngöfugum.“

Aths.

Aðeins hluti sögunnar, skrifaður á upprunalega auðar síður (sbr. Kålund, bls. 168).

Notaskrá

ÍF bindi XVI.

Efnisorð
4(29r-47v)
Lárentíus saga biskups
Titill í handriti

„Hér byrjar sögu af Laurentio Hólabiskupi“

Upphaf

[Þ]ann tíma er almenniligri kristni Guðs stýrði postullegur faðir Úrbanus hinn fjórði …

Niðurlag

„… en allir menn máttu sjá hvað leið megin hans.“

Efnisorð
5(48r-71v)
Guðmundar saga biskups
Titill í handriti

„Hér hefst saga af Guðmundi biskup Arasyni góða þeim fimmta að Hólum“

Upphaf

[Þ]orgeir Hallason bjó undir Hvassafelli í Eyjafirði …

Niðurlag

„… og tveir synir Þórðar Laufæsings, Hákon og Hildibrandur.“

Efnisorð
6(72r-80r)
Árna saga biskups
Titill í handriti

„Hér hefur upp frásögn af herra Árna Þorlákssyni x. biskupi í Skálaholti“

Upphaf

[H]erra Árni biskup er þessi frásögn er af skrifuð …

Niðurlag

„… með bændum þennan eið.“

Aths.

Aðeins hluti sögunnar.

Notaskrá

ÍF bindi XVII.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 80 + i blöð (296 mm x 194 mm). Auð blöð: Einn og hálfur dálkur á bl. 47v, stærsti hluti bl. 71v og 80r og bl. 80v.
Tölusetning blaða

Upprunaleg blaðmerking 267-346, en handritið var blaðmerkt síðar með blýanti 1-80, efst á milli dálka.

Ástand

Dökkur blettur neðarlega við kjöl á bl. 61. Blaðið hefur verið styrkt með pappír.

Umbrot

  • Tvídálka.
  • Leturflötur er ca 250-270 mm x 160 mm (dálkar eru að jafnaði 75-80 mm á breidd).
  • Línufjöldi er 53-56.
  • Eyður fyrir upphafsstöfum kafla.
  • Griporð undir dálkum.

Skrifarar og skrift

Með hendi Þorsteins Björnssonar á Útskálum, fljótaskrift, smágerð og þétt.

Skreytingar

Fyrirsagnir eru blekfylltar og örlítið flúraðar. Sumar kaflafyrirsagnir einnig, einkum á fyrstu sex blöðunum.

Upphafsstafir kafla blekfylltir og örlítið pennaflúraðir á bl. 27v og 28r.

Nótur

Nótur á bókfelli í gömlu bandi.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

  • Efst á bl. 1r bætt við með annarri hendi: „Cic. Nescire qvid ante se sit factum est sempere esse puerum“.
  • Tíu síðustu línurnar á bl. 28v eru viðbót með annarri hendi.
  • Leiðrétting á bl. 9v, númer á ytri spássíu bl. 18v, ártöl á bl. 56v, 57v-60v og 62v.

Band

Band frá júlí 1978 (299 mm x 218 mm x 25 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk, grófari dúkur á kili og hornum, saumað á móttök. Saurblöð tilheyra bandi.

Spjöld og kjölur í eldra bandi klædd bókfelli úr latnesku helgisiðahandriti með nótum.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (99 mm x 162 mm) fremst með efnisyfirliti með hendi Árna Magnússonar: „Hungurvaka. Þorláks saga. Páls biskups saga (fragment). Lárentíus saga. Guðmundar saga biskups. Árna biskups saga Þorlákssonar.“
  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

  • Handritið er skrifað á Íslandi. Það er tímasett til miðrar 17. aldar í Katalog I, bls. 83, en virkt skriftartímabil Þorsteins var ca 1630-1675.
  • Handritið var áður hluti af stærri bók sem innihélt einnig AM 121 fol., AM 158 fol., AM 181 a-h fol. og AM 181 k-l fol. (sbr. JS 409 4to).

Ferill

Bókin sem handritið tilheyrði var í eigu skrifarans séra Þorsteins Björnssonar á Setbergi (að Útskálum) og síðar Sigurðar Björnssonar lögmanns (sbr. JS 409 4to og seðla í AM 121 fol. og AM 158 fol.).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 26. september 1978.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í júlí 1978.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Negatíf filma frá 1990 á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi Ljósmyndari Jóhanna Ólafsdóttir.
  • Tvær filmur af bl. 72r-80v á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (öskjur 336 og 161).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Hungurvaka 1778
ÍFXVI
Guðmundar sögur biskups I: Ævi Guðmundar biskups, Guðmundar saga A, ed. Stefán Karlsson1983; VI
ÍFXVII
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Biskupa sögur I.
Laurentius saga biskups, Rit Handritastofnunar Íslandsed. Árni Björnsson1969; 3: s. lxxiv, 155 p.
Árna saga biskups, ed. þorleifur Hauksson1972; 2: s. cxii, 207 s.
Merete Geert Andersen„Colligere fragmenta, ne pereant“, s. 1-35
Árni Björnsson„Laurentius saga biskups í ÍB 62 fol“, 1993; 8: s. 125-130
Biskupa sögur II, ed. Ásdís Egilsdóttir2002; 16
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; 14
Guðrún Ása GrímsdóttirHeimkynni uppskrifta Sturlunga sögu, Skjöldur1996; 11: s. 12-16
Biskupa sögur III, ed. Guðrún Ása Grímsdóttir1998; 17
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Hemings þáttr Áslákssonar, ed. Gillian Fellows Jensen1962; 3
Byskupa sögur, ed. Jón Helgason1938; 13:1
Jón Helgason„Introduction“, Alexanders saga: Alexanders saga the Arna-Magnæan manuscript 519A, 4to1966; s. v-xxxiii
Kristian KålundOm håndskrifterne af Sturlunga Saga og dennes enkelte bestanddele, 1901; 1901: s. 259-300
Sturlunga saga efter membranen Króksfjarðarbók. Udfyldt efter Reykjarfjarðarbóked. Kristian Kålund
Agnete Loth„Om håndskrifter fra Vigur i Magnús Jónssons tid. Tre bidrag“, s. 92-100
Sigurgeir Steingrímsson„Stefán Karlsson dr. phil h.c. 2.12.1928-2.5.2006“, 2006; 17: s. 193-215
I. R. Hare, J. Simpson„Some observations on the relationship of the II-class paper MMS of Sturlunga saga“, s. 190-200
Mírmanns saga, ed. Desmond Slay1997; 17: s. clxxi, 216 p.
Peter SpringborgAntiqvæ Historiæ Lepores - om renæssancen i den islandske håndskriftproduktion i 1600-tallet, 1977; 8: s. 53-89
Stefán Karlsson„Introduction“, Sagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts1967; s. 9-61
Stefán Karlsson„Ritun Reykjafjarðarbókar. Excursus, bókagerð bænda“, s. 120-140
Guðmundar sögur biskups, ed. Stefán Karlsson1983; 6
Stefán Karlsson„Textaspjöll í prestssögu og draugmerking orðs (Samtíningur)“, 1984; 6: s. 297-301
Hans Bekker-Nielsen, L. K. Shook, Ole Widding„The Lives of the Saints in Old Norse Prose: A Handlist“, Mediaeval Studies1963; s. 294-337
« »