Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 122 b fol.

Skoða myndir

Sturlunga saga — Árna saga biskups — Guðmundar saga biskups; Ísland, 1375-1399

Nafn
Benedikt Brynjólfsson 
Starf
 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Steindór Eggertsson 
Starf
 
Hlutverk
Óákveðið 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Halldór Pálsson 
Fæddur
1652 
Dáinn
1733 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Selárdalur 
Sókn
Bíldudalshreppur 
Sýsla
Vestur-Barðastrandarsýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Guðbrandur Vigfússon 
Fæddur
13. mars 1827 
Dáinn
31. janúar 1899 
Starf
Fræðimaður 
Hlutverk
Fræðimaður; Gefandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Guðmundsson 
Starf
Bóndi; Lögréttumaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Arason 
Fæddur
1684 
Dáinn
19. janúar 1728 
Starf
Kapteinn 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Eggert Snæbjörnsson 
Fæddur
1659 
Dáinn
1721 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Steinþór Eggertsson 
Starf
 
Hlutverk
Nafn í handriti  
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður lagaböggull 
Fæddur
1663 
Dáinn
1744 
Starf
Lögsagnari 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Fjörður 
Sókn
Reykhólahreppur 
Sýsla
Austur-Barðastrandarsýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ormur Daðason 
Fæddur
1. ágúst 1684 
Dáinn
1. júní 1744 
Starf
Sýslumaður 
Hlutverk
Eigandi; Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Svefneyjar 
Sókn
Reykhólahreppur 
Sýsla
Austur-Barðastrandarsýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Flatey 
Sókn
Mýrahreppur 
Sýsla
Austur-Skaftafellssýsla 
Svæði
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Ísland 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Magnús Jónsson 
Fæddur
1675 
Dáinn
11. nóvember 1752 
Starf
Bóndi 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórður Björnsson 
Starf
 
Hlutverk
Óákveðið 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Ásgeir Einarsson 
Fæddur
1615 
Dáinn
1702 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1r-24v)
Sturlunga saga
Aths.

Nítján brot.

1.1(1r-v)
Enginn titill
Upphaf

… sýna hversu mikið göfugmenni …

Niðurlag

„ … og hið mesta stórmenni í skapi …“

Aths.

Um helmingur ytri dálks er skorinn burt.

1.2(2r-v)
Enginn titill
Upphaf

… [giftu]maður og mun oft verða þinnar …

Niðurlag

„… þá er hann gekk inn í búðina …“

Aths.

Nokkrir bókstafir meðfram jaðri innri spássíu eru skornir burt.

Blaðið er í plastvasa í bandinu.

1.3(3r-v)
Enginn titill
Upphaf

… Sæmundur hinn fróði átti…

Niðurlag

„… Snorri Þórðar[son] var faðir Þórðar…“

Aths.

Blað 3v er illlæsilegt.

1.4(4r-5v)
Enginn titill
Upphaf

… Einars fóstbróður …

Niðurlag

„… og spurði því hann gerði honum slíkan …“

Aths.

Blað 4 er slitið og skemmt, innra horn að ofan er rifið af; það er laust í bandinu.

1.5(6r-v)
Enginn titill
Upphaf

… trau[sts] á menn með fégjöfum til liðveislu …

Niðurlag

„… við þeirri konu er Helga hét …“

1.6(7r-v)
Enginn titill
Upphaf

… en þá hélt maður á reipi hverju …

Niðurlag

„… hann biður Guðmund fara …“

1.7(8r-v)
Enginn titill
Upphaf

… og vildu [nauð]ga hann til sag[na] …

Niðurlag

„… og var heima nokkra stund …“

1.8(9r-v)
Enginn titill
Upphaf

… aðra fyrri og lofaði Guðmundur það …

Niðurlag

„… En ég skal velja mann til … “

Aths.

Blaðið er laust í bandinu.

1.9(10r-v)
Enginn titill
Upphaf

… ger[ir] orð Kolbeini …

Niðurlag

„… um myrginn. Þá gengu …“

Aths.

Einungis efri helmingur blaðs.

1.10(11r-v)
Enginn titill
Upphaf

Galt Þórður þá XI tigi .c.

Niðurlag

„Í engum ráðum eður vitorði verið með Ólafi.“

1.11(12r-v)
Enginn titill
Upphaf

… drengjum áheyrilig boð …

Niðurlag

„… Þórður Henriksson, Högni Halldórsson bö[ð] …“

Aths.

Einungis innri dálkur.

1.12(13r-v)
Enginn titill
Upphaf

… [Ó]rækja var nú í Vatnsfirði …

Niðurlag

„… og höfðu látið skafa …“

Aths.

Nokkrir bókstafir meðfram jaðri innri spássíu eru skornir burt.

Blaðið er í plastvasa í bandinu.

1.13(14r-v)
Enginn titill
Upphaf

… yfir landinu hafði hafði (!) Hákon konungur …

Niðurlag

„… til búðar. Tók Guðmundur …“

1.14(15r-v)
Enginn titill
Upphaf

… þá menn upp teknir …

Niðurlag

„… Eftir þetta fór Þuríður til … “

Aths.

Einungis hluti innri dálks.

1.15(16r-v)
Enginn titill
Upphaf

… tóku þá meðal göngur …

Niðurlag

„… og margt kom við …“

Aths.

Meginhluti ytri dálks er skorinn burt. Síðustu orðin eru næstum ólæsileg.

1.16(17r-18v)
Enginn titill
Upphaf

… gengu þeir Þorgeir og Þorgils til laugar …

Niðurlag

„… og bað hann koma …“

1.17(19r-v)
Enginn titill
Upphaf

… vetri fyrr en þetta var …

Niðurlag

„… hjó hann með sverði í höfuðið …“

Aths.

Blaðið er götótt og helmingur ytri dálks skorinn burt.>

1.18(20r-23v)
Enginn titill
Upphaf

… komu til Þingeyra …

Niðurlag

„… nær LXXX … til ferðar …“

Aths.

Hér og þar er skorið utan af ytri spássíu á blaði 20.

Einungis tvö brot eru eftir af blaði 21, þau eru í plastvasa í bandinu.

Það vantar rúmlega helming ofan af innri dálki á blaði 22, tæplega helming ofan af ytri dálki. Blaðið er fest á pappaspjald sem laust er í bandinu fyrir aftan plastvasa.

Einungis hluti af innri dálki á blaði 23 er eftir.

Blöð 20r-23v hafa verið notuð sem fatasnið.

1.19(24r-v)
Enginn titill
Upphaf

… [fra]man á brjóstið í bardaganum …

Niðurlag

„… vildi hann það eigi. Skildust … “

Aths.

Einungis efri helmingur blaðs, mjög slitinn og dökkur.

Blaðið er í plastvasa í bandinu.

2(25r-27v)
Árna saga biskups
Aths.

Þrjú brot.

Efnisorð
2.1(25r-v)
Enginn titill
Upphaf

… Herra Magnús … hversu þau skildi …

Niðurlag

„… erkibiskups boðskap [Sneri] …“

2.2(26r-v)
Enginn titill
Upphaf

… á kistunni en hún var eigi um vættar höfga …

Niðurlag

„… svo að hann gaf eigi upp …“

Aths.

Næstum allur ytri dálkur er skorinn burt.

Efnisorð
2.3(27r-v)
Enginn titill
Upphaf

… [M]án[udaginn í] gagndögum lét hann …

Niðurlag

„… sneru öllum sínum lygðum og rang …“

Efnisorð
3(28r-30v)
Guðmundar saga biskups
Aths.

Þrjú brot.

Efnisorð
3.1(28r-v)
Enginn titill
Upphaf

… Hér fara margar sögur saman …

Niðurlag

„… Mér er svo mikil forvitni á að sjá …“

Efnisorð
3.2(29r-v)
Enginn titill
Upphaf

… og hafði jafnan síðan hægra ráð en áður …

Niðurlag

„… Þorkell var faðir Barkar …“

Aths.

Einungis ytri dálkur, vantar neðan af blaðinu.

Efnisorð
3.3(30r-v)
Enginn titill
Upphaf

… [K]olbeinn átti hrút þann er gersimi var í …

Niðurlag

„… Hákon og Hildibrandur …“

Aths.

Vantar neðan af blaðinu.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
30 blöð
Umbrot

  • Tvídálka.

Skrifarar og skrift

Skreytingar

  • Litaðir upphafsstafir í hluta handritsins (sjá t.d. blöð 3r og 4r).

  • Teikning af konu á blaði 27v.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur

Band

  • Skinnband frá 1957 (341 mm x 270 mm x 27 mm). Handritið liggur í öskju.

Fylgigögn

Á milli fremra saurblaðs verso og blaðs 1r í handriti eru átta miðar með upplýsingum um uppruna, feril og innihald. Sjö seðlanna eru með hendi Árna Magnússonar en sá fyrsti er undirritaður: „Guðbrandur.“

  • 1) Blár fastur seðill sem festur er á móttak; undirritaður „12. desember. 62. Guðbrandur.“ Efst á seðli er safnmark handritsins.

Seðlar með hendi Árna Magnússonar. Tveir þeir fyrstu eru festir á umslag sem áður var í AM 122 a fol. Umslagið og þeir miðar sem á eftir fara eru fest sér á móttök.

  • 2) Fastur seðill (118 mm x 79 mm): „Þetta blað úr Sturlunga sögu fékk ég í Svefneyjum á Breiðafirði um veturinn skammt fyrir jól 1723 meinast frá Flatey komið ásamt bókum fyrir það var utan um fyrir saurblað.“
  • 3) Fastur seðill (193 mm x 112 mm): „Sturlunga sögu blöð þessi eru frá Magnúsi Arasyni til mín komin, en hann hefur þau fengið í Bíldudal hjá Árna Guðmundssyni og er þar ekkert meira.“
  • 4) Fastur seðill (312 mm x 203 mm); gamalt umslag (1 tvinn) fest á móttak: „Tabula ma[?] fragu[m?] Jslandiæ (Sturlunga sögu) quod maximo Historiæ-Islandicæ damno, aulo auta nostra tempore (imo in pueritia nostra) in occidentali Jslandiam discerptum est et dissipatum. Codex olim fuet Gislasonis Jonæ da Reykjarfirði.“
  • 5) Fastur seðill (35 mm x 93 mm), sem festur er á móttak. Á honum stendur: „frá captain Magnúsi Arasyni.“
  • 6) Fastur seðill (195 mm x 139 mm, sem festur er á móttak. Á honum er greint frá 4 blöðum sem Árni hefur fengið frá Halldóri Pálssyni í Selárdal: „Úr Sturlunga sögu 4 blöð circiter. Komið til mín 1701 frá séra Halldóri Pálssyni í Selárdal. Eru eigi úr þeirri sem Þórður Steinþórsson átti og nú er hjá mér.“
  • 7) Fastur seðill (176 mm x 119 mm), sem festur er á móttak. Á honum eru upplýsingar um hálft annað blað úr Árna sögu biskups: „Hálft annað blað úr Árna biskups sögu Þorlákssonar. Fengið 1715 frá monsieur Árna Daðasyni með hans bréfi dateruðu 1714.“
  • 8) Blaðpar, eitt tvinn sem fest er á móttak; aðeins er skrifað fremst á það með hendi Árna Magnússonar en Guðbrandur Vigfússon á þar eina athugasemd.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1375-1400 (sbr. ONPRegistre, bls. 433), en til um 1400 í Katalog I, bls. 85.

Ferill

Bókin sem blöðin tilheyrðu var hjá Árna Guðmundssyni á Bíldudal og var þar rifin sundur. Þaðan fékk Magnús Arason nokkur ótilgreind blöð sem Árni Magnússon fékk svo frá honum (sbr. seðil og AM 435 a 4to, blað 63v). Spássíugreinar og seðlar Árna veita upplýsingar um hvaðan hann fékk einstök blöð:

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 27. júní 1973.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Kålund gekk frá handritinu til skráningar í 14. nóvember 1885 Katalog I, bls. 85-88 (150), DKÞ skráði 19. júní 2001, VH skráði handritið skv. TEIP5 reglum 17. febrúar 2009; lagfærði í nóvember 2010.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið eftir 1957.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.
  • Svart-hvít ljósmynd af bl. 27r á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Stefán Karlsson„Ritun Reykjarfjarðarbókar. Excursus: Bókagerð bőnda“, s. 120-140
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »