Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 113 c fol.

Skoða myndir

Íslendingabók; Ísland, 1650-1698

Nafn
Ari Þorgilsson ; fróði 
Fæddur
1067 
Dáinn
2. nóvember 1148 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Höfundur 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Erlendsson 
Dáinn
1. ágúst 1672 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þorbjörg Vigfússdóttir 
Fædd
1651 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórður Jónsson 
Fæddur
1672 
Dáinn
21. ágúst 1720 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Ljóðskáld; Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fædd
15. maí 1956 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar

Innihald

1(1r-7v)
Íslendingabók
Titill í handriti

„Schedæ Ara prests fróða“

Notaskrá

Jón Jóhannesson 1956, ÍHF bindi I s. vii.

Tungumál textans

Íslenska

1.1(1r-1r)
Formáli
Upphaf

Íslendingabók gjörða eg fyrst biskupum vorum …

Niðurlag

„… að öllum Norvegi.“

Aths.

Fyrir neðan formálann og á undan meginmálinu er yfirlit yfir efni bókarinnar.

1.2(1r-7r)
Um Íslandsbyggð
Upphaf

Ísland byggðist fyrst úr Norvegi á dögum Haralds hins hárfagra Halfdanarsonar …

Niðurlag

„… Hér lýkst sjá bók.“

Efnisorð
1.3(7r-7v)
Ættartölur
Skrifaraklausa

„Þessar schedæ Ara prests fróða og frásögn er skrifuð eftir hans eiginhandskrift á bókfelli (að menn meina) í Villingaholti af Jóni presti Erlendssyni anno domini 1651, mánudaginn næstan eftir Dominicam jubilate. Jón Erlendsson p.m.p. (blað 7v).“

Aths.

Íslendingabók hér er sömu ættar og AM 113 a fol. skv. Árna Magnússyni (sbr.seðil (172 mm x 114 mm): „Þetta Exemplar Ara fróða er tekið framar úr bók Þorbjargar Vigfúsdóttur, er ég fékk af séra Þórði Jónssyni, og er það progenies Codicis B. Það hefur séra Þórður sett framan við bókina í staðinn þess góða Exemplaris, sem hann fyrrum úr bókinni hafði út tekið og mér gefið, hvert góða Exemplar ég kalla: Codicem A.“.

Efnisorð
1.3.1(7r)
Þetta er kyn biskupa Íslendinga og ættartala
Titill í handriti

„Þetta er kyn biskupa Íslendinga og ættartala“

Upphaf

Ketilbjörn landnámsmaður …

Niðurlag

„… Ketils er nú er biskup að Hólum næstur Jóhanni.“

Efnisorð
1.3.2(7r-7v)
Þessi eru nöfn langfeðga Ynglinga og Breiðfirðinga
Titill í handriti

„Þessi eru nöfn langfeðga Ynglinga og Breiðfirðinga“

Upphaf

Ingvi Tyrkjakonungur …

Niðurlag

„… föður Brands og Þorgils föður míns en eg heitir(!) Ari.“

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír
Blaðfjöldi
i + 7 + i blöð (285 mm x 178 mm).
Tölusetning blaða

Blaðmerking með bleki, 1-7.

Kveraskipan

Eitt kver.

  • Kver I: blöð 1-7, 3 tvinn + 1 stakt blað.

Ástand

  • Blekdregnir og flúraðir upphafsstafir sem og skreytingar sjást víða í gegn (sbr. blöð 1v og 7r).

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 222 mm x 142 mm
  • Línufjöldi er ca 30.
  • Griporð eru neðst í hægra horni (sbr. blað 3r).

Skrifarar og skrift

Með hendi Magnúsar Ketilssonar; kansellískrift.

Skreytingar

  • Flúraðir upphafsstafir (sjá t.d. blað 1).

  • Stór bókahnútur er við niðurlag textans á blaði 7v.

Band

  • Pappaband (282 mm x 177 mm x 4 mm) frá 1772-1780.
  • Nafn og safnmark er skrifað framan á kápuspjald. Blár safnmarksmiði er á kili.
  • Handritið er í öskju með AM 113 b-k fol.

Fylgigögn

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið er skrifað á Íslandi ca 1650-1698. Það er tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 75. Það var áður hluti af stærri bók (sbr.seðil). Í þeirri bók voru einnig AM 13 fol., AM 34 II fol., AM 49 fol., AM 113 b. fol., AM 148 fol., AM 155 fol. og AM 185 fol. (Agnete Loth 1967; 92-100 og Jón Helgason 1970; 350-363).

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið úr bók Þorbjargar Vigfúsdóttur sem hann fékk frá Þórði Jónssyni og tók í sundur. Þórður hafði sett AM 113 c fol. í bókina í stað AM 113 b fol. (A) sem hann hafði áður gefið Árna (sbr. seðill).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 8. apríl 1974.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 30. október 1885 Katalog I;bls. 75-76 (nr. 134), DKÞ grunnskráði 20. nóvember 2001, VH skráði handritið samkvæmt TEIP5 reglum 4. febrúar 2009.

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í nóvember 1971.

Bundið af Matthiasi Larsen Bloch á árunum 1772-1780.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Íslendingabók Ara fróða: AM 113a and 113b, fol, Íslenzk Handrit, Series in folioed. Jón Jóhannesson1956; I
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Agnete Loth„Om håndskrifter fra Vigur i Magnús Jónssons tid. Tre bidrag“, s. 92-100
Már JónssonÁrni Magnússon : ævisaga
« »