Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 111 fol.

Skoða myndir

Landnámabók; Ísland, 1600-1677

Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Björnsson 
Fæddur
1. febrúar 1643 
Dáinn
3. september 1723 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi; Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Sigurður Jónsson 
Fæddur
1618 
Dáinn
4. mars 1677 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fædd
2. júní 1976 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Dall, Birgitte 
Fædd
1912 
Dáin
1989 
Starf
Forvörður 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Larsen Bloch, Matthias 
Starf
Conservator 
Hlutverk
Bókbindari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

(1r-18v)
Landnámabók
Titill í handriti

„Upphaf Íslands byggðar og annarra byggða í kringum landið“

Upphaf

Svo segir Beda prestur í aldarfarsbók þeirri …

Niðurlag

„… Ketill hinn fíflski. En landið var alheiðið 10 vetur.“

Aths.

Þetta er Skarðsárbókargerð Landnámu.

Án viðauka.

Efnisorð

Lýsing á handriti

Blaðefni
Pappír.
Blaðfjöldi
i + 18 + i blöð (323 mm x 210 mm).
Tölusetning blaða

Handritið hefur verið blaðmerkt síðar, 1-18.

Kveraskipan

Fjögur kver.

  • Kver I: bl. 1-4, 2 tvinn.
  • Kver II: bl. 5-8, 2 tvinn.
  • Kver III: bl. 9-16, 4 tvinn.
  • Kver IV: bl. 17-18, 1 tvinn.

Ástand

Handritið hefur trosnað á jöðrum en gert hefur verið við það. Sumar spássíugreinar hafa skerst.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 285-292 mm x 165-170 mm.
  • Línufjöldi er 38-45.
  • Griporð.

Skrifarar og skrift

Óþekktur skrifari, fljótaskrift.

Skreytingar

Pennaflúraðar fyrirsagnir og með stærra letri á bl. 1r, 4v, 1r, 9r, 13v, 16r.

Skreyttir upphafsstafir á bl. 1r (S), 4v (K), 9r (G), 13v (G), 16r (E).

Lítill bókahnútur á bl. 13v og 18v.

Sums staðar örlítið pennaflúr undir griporðum.

Spássíugreinar og aðrar viðbætur
Skýringar, athugasemdir og ártöl með hendi skrifara á spássíum.
Band

Band frá því í mars 1974 (328 mm x 239 mm x 15 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra bandi. Handritið liggur í öskju ásamt gömlu bandi.

>Gamalt pappaband frá 1772-1780 fylgir. Blár safnmarksmiði á kili.

Fylgigögn

  • Fastur seðill (147 mm x 146 mm) fremst með hendi Árna Magnússonar um uppruna handritsins. „Þessi Landnámabók er úttekin úr blöðum frá Sigurði Björnssyni lögmanni, hvar á voru Árna biskups saga og fleira. Er grei exemplar.“
  • Athugasemd á miða sem límdur hefur verið innan á kápu um að héðan hafi verið tekinn seðill Árna Magnússonar og settur í AM 104 fol. þar sem hann á heima.
  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Uppruni og ferill

Uppruni

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1600-1677, en til 17. aldar í Katalog I, bls. 73. Það var e.t.v. áður hluti af stærri bók sem innihélt AM 217 a fol., AM 217 b fol., AM 217 c fol. og Eddukvæði (sbr. bl. 1r í AM 217 a fol.).

Uppskrift byggð á AM 104 fol. og eftirgerðum þess.

Ferill

Árni Magnússon fékk handritið úr blöðum frá Sigurði Björnssyni lögmanni, en þau blöð eru nú flest í AM 217 a-c fol.. Sigurður erfði blöðin eftir tengdaföður sinn Sigurð Jónsson lögmann í Einarsnesi, sem átti bókina sem þau tilheyrðu (sbr. bl. 1a í AM 217 a fol.).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 11. september 1974.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P58. desember 2008 - 2. mars 2009 og síðar. DKÞ færði inn grunnupplýsingar 19. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 28. október 1885 (sjá Katalog I 1889:73 (nr. 130).

Viðgerðarsaga

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í mars 1974.

Mattias Larsen Bloch batt á árunum 1772-1780. Það band fylgir í öskju með handritinu.

Myndir af handritinu

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Ljósprent í Landnámabók. Íslenzk Handrit, Series in folio III (1974).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Landnámabók. Íslenzk Handrit, Series in folio III
Antiquités Russesed. C. C. RafnII: s. 231
Grönlands historiske Mindesmærkered. Det kongelige nordiske Oldskrift-SelskabI: s. 51
Guðrún Ása Grímsdóttir, Þórður Jónsson í HítardalÆttartölusafnrit séra Þórðar Jónssonar í Hítardal
Sture HastPappershandskrifterna till Harðar saga, 1960; XXIII
Íslendinga sögurs. 9-10
Skarðsárbók: Landnámabók Björns Jónssonar á Skarðsá, Rit Handritastofnunar Íslandsed. Jakob Benediktsson1958; I
Íslendínga sögur: udgivne efter gamle Haandskriftered. Det kongelige nordiske Oldskrift-Selskab1843-1889; I-IV
Arngrimi Jonae Opera Latine conscriptaIV: s. 430, 432, 435, 441, 446-450, 456-459
Landnámabók
Arkiv för nordisk filologiiv: s. 287
Ólafur HalldórssonGrænland í miðaldaritums. 248
Óláfs saga Tryggvasonar en mesta, ed. Ólafur Halldórsson2000; III
Árna saga biskups, ed. Þorleifur Hauksson1972; II
« »