Handrit.is
 

Manuscript Detail

SÁM 3

There are currently no images available for this manuscript.

Sálmabók — Sjöorðabókin; Iceland, 1755-1756

Name
Hallgrímur Pétursson 
Birth
1614 
Death
27 October 1674 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Author; Scribe 
More Details
Name
Luther, Martin 
Birth
01 November 1483 
Death
08 February 1546 
Occupation
Priest Martin Luther's questioning of certain church practices led to the Protestant Reformation. 
Roles
Author; Scholar 
More Details
Name
Ketill Bjarnason 
Birth
1707 
Death
1744 
Occupation
Priest 
Roles
Poet 
More Details
Name
Sigurður Jónsson 
Birth
1590 
Death
1661 
Occupation
Priest 
Roles
Poet 
More Details
Name
Eiríkur Hallsson 
Birth
1614 
Death
1698 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Author; recipient 
More Details
Name
Magnús Ólafsson 
Birth
1573 
Death
22 July 1636 
Occupation
Priest; Poet 
Roles
Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jakob Sigurðsson 
Birth
1727 
Death
1779 
Occupation
Poet 
Roles
Scribe; Author; Poet 
More Details
Name
Ragnheiður Ólafsdóttir 
Birth
1695 
Death
1731 
Occupation
Húsfreyja 
Roles
Owner 
More Details
Name
Brynjólfur Halldórsson 
Birth
1676 
Death
22 August 1737 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Scribe; Translator; Poet 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Full Title

Ein sálmabók íslensk. Þríeinum Guði til lofs, æru og dýrðar, en oss öllum til sálargagns og nota fyrir Jesúm Kristum. Skrifað Anno 1755. Handritið kann að vera skrifað eftir prentaðri bók.

Note
Kaflaskiptingar: I Um holdgan Jesú Kristí. II Um pínuna Kristí. III Um Catechismus. IV Dagleg iðkun guðrækninnar. V Sálmar kvöld og morgna. VI Nokkrir Davíðssálmar. VII Um dómsdag og upprisuna. VIII Appendix bókarinnar.
Language of Text
Icelandic

Contents

(3r)
Registur
1(5r-26v)
Fyrsti partur bókarinnar hljóðar um holdgan og hingaðburð Jesú Kristí í vort auma hold.
Note

Átján sálmar.

Keywords
1.1(5r-6v)
Fagni nú frelsuð þjóð
Rubric

“I. sálmurinn. Undir þessum nótum”

Incipit

Fagni nú frelsuð þjóð …

Explicit

“… allt lof þér viljum vanda.”

Note

Nótur við fyrsta erindið.

Keywords
1.2(6v-7v)
Einum Guði sé eilíft lof
Rubric

“II. sálmurinn. Tón: Skaparinn stjarna herra h.”

Incipit

Einum Guði sé eilíft lof …

Melody

Skaparinn stjarna herra hreinn.

Explicit

“… af hug og hjarta dýrkum vér. Amen.”

Keywords
1.3(7v-8v)
Látið ei af að lofa Guð
Rubric

“III. sálmurinn. Tón: Svo vítt um heim sem sólin fer”

Incipit

Látið ei af að lofa Guð …

Melody

Svo vítt um heim sem sólin fer.

Explicit

“… að hlýðum þínum vilja rétt. Amen.”

Keywords
1.4(8v-9r)
Ó, maður, hugsa hvörsu mjög
Rubric

“IV. sálmur. [Tón]: Ofan af himnum hér kom eg etc.”

Incipit

Ó, maður, hugsa hvörsu mjög …

Melody

Ofan af himnum hér kom eg.

Explicit

“… eilífar þakkir, lof og dýrð. Amen.”

Keywords
1.5(9r-10r)
Adam leiddi oss í þá neyð
Rubric

“V. sálmur. Tón: Nú kom heiðinna hjálparráð et.”

Incipit

Adam leiddi oss í þá neyð …

Melody

Nú kom heiðinna hjálparráð.

Explicit

“… Eilífa gef oss dýrð og frið. Amen.”

Keywords
1.6(10r-v)
Englasveit kom af himnum há
Rubric

“Barnalofsöngur um það blessaða barnið Jesú og englanna boðskap til fjárhirðanna. Lúk. 2. Með lag sem Skaparinn stjarna.”

Incipit

Englasveit kom af himnum há …

Melody

Skaparinn stjarna herra hreinn.

Explicit

“… þolið vel æ sé yðar gætt. Amen.”

Keywords
1.7(10v-11r)
Nýtt sveinbarn eitt oss fæddist nú
Rubric

“Annar lofsöngur. Tón: Borinn er sveinn í Betlehem”

Incipit

Nýtt sveinbarn eitt oss fæddist nú …

Melody

Borinn er sveinn í Betlehem.

Explicit

“… Æðst lof og dýrð að eilífu. Halelúja amen.”

Keywords
1.8(11r-12r)
Í dag eitt blessað barnið er
Rubric

“Eitt lítið barn svo gleðilegt. Undir þessum nótum”

Incipit

Í dag eitt blessað barnið er …

Explicit

“… Lát oss í friði lifa. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið.

Keywords
1.9(12r-14r)
Salve blessað barnið fætt
Rubric

“Innileg ástarheilsan því nýfædda blessaða barninu Jesú. Undir þessum nótum”

Incipit

Salve blessað barnið fætt …

Explicit

“… hvörn dag prísi herrans Jesú háleitt nafn. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið.

Keywords
1.10(14r-15r)
Frelsarinn fæddist oss í Betlehem
Rubric

“X. sálmur. Undir þessum nótum”

Incipit

Frelsarinn fæddist oss í Betlehem …

Explicit

“… Amen, æ sem ber, amen, æ sem ber. Amen.”

Note

Strikað fyrir nótum við fyrsta erindi.

Keywords
1.11(15r-16r)
Ó, mín sála, uppvakna þú
Rubric

“XI. sálmurinn. Tón: Gæskuríkasti græðari minn”

Incipit

Ó, mín sála, uppvakna þú …

Melody

Gæskuríkasti græðari minn

Explicit

“… og hjá þér síðan að lyktum lenda. Amen.”

Keywords
1.12(16r-v)
Kóngur himnanna hár
Rubric

“XII. sálmurinn. Með sínum tón”

Incipit

Kóngur himnanna hár …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… síðan eilíft með himna her. Amen.”

Keywords
1.13(16v-17v)
Gleðjist nú Guðsbörn í heimi hér
Rubric

“XIII. sálmur. Tón: Lofið Guð, lofi hann hvör sem k[ann]”

Incipit

Gleðjist nú Guðsbörn í heimi hér …

Melody

Lofið Guð, lofi hann hver sem kann

Explicit

“… Lausnarinn Jesú Kristi. Amen.”

Keywords
1.14(17v-18r)
Morgunstjarnan fögur og fríð
Rubric

“XIV. sálmurinn. Tón: Gæskuríkasti græðari minn”

Incipit

Morgunstjarnan fögur og fríð …

Melody

Gæskuríkasti græðari minn

Explicit

“… hjartað mitt þráir þig að finna. Amen.”

Keywords
1.15(18r-19r)
Miskunnsamasti minn Jesú
Rubric

“XV. sálmurinn. Tón: Heiðra skulum vér herrann [Krist]”

Incipit

Miskunnsamasti minn Jesú …

Melody

Heiðra skulum vér herrann Krist

Explicit

“… eilífleg verði lofgjörð sú. Kyrie eleison.”

Keywords
1.16(19r-v)
Öll kristnin glöð nú gef
Rubric

“Ein andleg vísa af holdgan Kristí. Tón: In dulce Jubilo et ct.”

Incipit

Öll kristnin glöð nú gef …

Melody

In dulce Jubilo

Explicit

“… aldrei endast kann. Amen.”

Keywords
1.17(19v-22r)
Í paradís þá Adam var
Rubric

“Á Maríumessu. Conceptionis. Um holdgan Kristí, lofsöngur. Tón undir þessum nótum”

Incipit

Í paradís þá Adam var …

Explicit

“… eilífu að oss aldrei snúum. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindi.

Keywords
1.18(22r-23r)
Þér vil ég þakkir gjöra
Rubric

“Annar lofsöngur um holdgan Jesú Kristí. Undir þessum nótum”

Incipit

Þér vil ég þakkir gjöra …

Explicit

“… allt lofi allan þig. Amen.”

Final Rubric

“Endir fyrsta partsins.”

Note

Strikað fyrir nótum við fyrsta erindið.

Keywords
(23r-26v)
Sálmar settir til uppfyllingar þessum fyrsta parti
Rubric

“Sálmar settir til uppfyllingar þessum fyrsta parti”

Note

Fjórir sálmar.

1.19(23r-24v)
Sætasti sálarinnar sárþrútni brúðguminn
Rubric

“Nýárssálmur. Tón: Gæsku Guðs vér prísum”

Incipit

Sætasti sálarinnar sárþrútni brúðguminn …

Melody

Gæsku Guðs vér prísum

Explicit

“… inn til þess dýrðarlega nýárs í himna hafn. Amen.”

1.20(24v-25v)
Ó, Jesú, Guðs útvaldi þjón
Rubric

“Sálmur af Kristí dýrðarsamlegri uppstigning. Tón: Endurlausn[ari] vor Jesú Krist”

Incipit

Ó, Jesú, Guðs útvaldi þjón …

Melody

Endurlausnari vor Jesú Krist

Explicit

“… lögð sé til lofgjörðin. Amen.”

Keywords
1.21(25v-26v)
Æ kom blessaður, eðla ljós
Rubric

“Bænarsálmur til heilags anda. Tón: Kom, skapari heilagi andi, í hug”

Incipit

Æ kom blessaður, eðla ljós …

Melody

Kom, skapari heilagi andi

Explicit

“… frægst lofaður um aldirnar.”

Keywords
1.22(26v)
Ó Jesú, þér æ viljum vér
Rubric

“Af herranum Jesú einn lofsöngur. Tón: Herra Guð, þín helgu boð et.”

Incipit

Ó Jesú, þér æ viljum vér …

Melody

Herra Guð, þín helgu boð

Explicit

“… heiður sé þér og æra. Amen.”

Final Rubric

“Endir fyrsta partsins.”

Keywords
2(27r-51v)
Annar parturinn hljóðar um pínu og dauðann drottins vors Jesú Kristí
Rubric

“Annar parturinn hljóðar um pínu og dauðann drottins vors Jesú Kristí”

Note

Sjö sálmar ortir út af sjö orðum Krists á krossinum.

Sjö passíusálmar.

Sex stakir sálmar út af píslarsögu og upprisu Krists.

2.1(27r-28r)
Ó, Jesú blíði, bróðir minn
Rubric

“I. sálmurinn út af fyrsta orðinu Kristí á krossinum: Faðir fyrirgef þeim, þeir vita ei hvað þeir gjöra. Tón: Þegar kvalarar krossinn á k:”

Incipit

Ó Jesú blíði, bróðir minn …

Melody

Þegar kvalarar krossinn á

Explicit

“… um alla ævi mína. Amen.”

2.2(28v-29r)
Herra Jesú, hjálpari minn
Rubric

“II. sálmur út af því öðru orðinu: Þú kvinna sjá þar er þinn sonur. Tón: Uppreistum krossi herrans hjá”

Incipit

Herra Jesú, hjálpari minn …

Melody

Uppreistum krossi herrans hjá

Explicit

“… Amen hvar uppá segi. Amen.”

2.3(29r-v)
Glaðvær með Davíð syngur sér
Rubric

“III. sálmur út af þriðja orðinu: Sannlega segi ég þér, í dag skaltu vera með mér í paradís. Tón: Eilífur Guð og faðir kær”

Incipit

Glaðvær með Davíð syngur sér …

Melody

Eilífur Guð og faðir kær

Explicit

“… hjá mér í vegsemd vera. Amen.”

2.4(30r-v)
Æ skyldi sála minnast mín
Rubric

“IV. sálmurinn út af því fjórða orðinu: Guð minn, Guð minn, hvar fyrir yfirgafstu mig. Tón: Um dauðann gef þú, drottinn, mér”

Incipit

Æ skyldi sála minnast mín …

Melody

Um dauðann gef þú, drottinn, mér

Explicit

“… svo huggun hreppa megi. Amen.”

2.5(30v-31v)
Jesús lifendra ljós og braut
Rubric

“V. sálmur út af því fimmta orðinu: Mig þyrstir. Tón: Jesús sem að oss frelsaði, einn”

Incipit

Jesús lifendra ljós og braut …

Melody

Jesús sem að oss frelsaði

Explicit

“… fyrir krossmæðu þína. Amen.”

2.6(31v-32r)
Ó Jesú, hjartans elskan mín
Rubric

“VI. sálmur út af því sjötta orðinu: Það er fullkomnað. Tón: Þá linnir þessi líkamsvist og et.”

Incipit

Ó Jesú, hjartans elskan mín …

Melody

Þá linnir þessi líkamsvist

Explicit

“… í útvaldra sælusafni.”

2.7(32r-33r)
Ó Jesú, ljós og lífgun mín
Rubric

“VII. sálmur út af því sjöunda orðinu: Faðir, í þínar hendur fel eg minn anda. Tón: Hrópaði Jesús hátt í stað, holds m.”

Incipit

Ó Jesú, ljós og lífgun mín …

Melody

Hrópaði Jesús hátt í stað

Explicit

“… á seinustu lífsstund minni. Amen.”

(33r-44v)
Sálmar út af historíu pínunnar og dauðans drottins vors Jesú Kristí sem eru s...
Rubric

“Sálmar út af historíu pínunnar og dauðans drottins vors Jesú Kristí sem eru sjö að tölu”

2.8(33v-35v)
Vors herra píslar dapran dóm
Rubric

“I. sálmurinn. Tón: Eilífur Guð og faðir kær”

Incipit

Vors herra píslar dapran dóm …

Melody

Eilífur Guð og faðir kær

Explicit

“… svo allt megum yfirvinna. Amen.”

2.9(35v-36v)
Herinn og sá fyrir honum var
Rubric

“II. sálmur Historí. Tón: Nú bið ég, Guð, þú náðir [mig]”

Incipit

Herinn og sá fyrir honum var …

Melody

Nú bið ég, Guð, þú náðir mig

Explicit

“… tempraða og Guðs barna sið. Amen.”

2.10(36v-38v)
Með æðstu prestum öldungar
Rubric

“III. sálmur histor. Tón: Adams barn, synd þín svo [var stór]”

Incipit

Með æðstu prestum öldungar …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… til lífs sem aldrei linnir. Amen.”

2.11(38v-40v)
Pílatus kallar saman senn
Rubric

“IV. sálmur histor. Tón: Ó, Guð minn herra, aumka m[ig]”

Incipit

Pílatus kallar saman senn …

Melody

Ó, Guð minn herra, aumka mig

Explicit

“… minnkun þín er mín æra. Amen.”

2.12(40v-42r)
Stríðsfólkið fullt af bræði
Rubric

“V. sálmur historíunnar. Tón: Oss lát þinn anda styrkja þú”

Incipit

Stríðsfólkið fullt af bræði …

Melody

Oss lát þinn anda styrkja þú

Explicit

“… öllum á góðri gleðinnar tíð.”

2.13(42r-43v)
Fáheyrð myrkur fylltu allt land
Rubric

“VI. sálmur histor. Tón: Jesús sem að oss frelsaði einn”

Incipit

Fáheyrð myrkur fylltu allt land …

Melody

Jesús sem að oss frelsaði

Explicit

“… bjargi oss öllum amen.”

2.14(43v-44v)
Á affangadagskvöldið kom
Rubric

“VII. sálmur af greftrunarhistoríunni. Tón: Þá linnir þessi líkamsv[ist]”

Incipit

Á affangadagskvöldið kom …

Melody

Þá linnir þessi líkamsvist

Explicit

“… og gef mér upprisu góða”

2.15(44v-45v)
Lifandi Guðsson lausnarinn
Rubric

“Bænarsálmur útaf pínunni Kristí. Tón: Jesús Kristur á krossi var”

Incipit

Lifandi Guðsson lausnarinn …

Melody

Jesús Kristur á krossi var

Explicit

“… innlifast svo þér kynni. Amen.”

2.16(46r-48v)
Hjartað fagnar og hugur minn
Rubric

“Sálmur út af upprisuhistoríunni. Ortur af sál. sr. Hallgrími Péturs. Tón: Gæskuríkasti græðari minn”

Incipit

Hjartað fagnar og hugur minn …

Melody

Gæskuríkasti græðari minn

Explicit

“… honum skal jafnan heiðurinn bjóða. Amen.”

Note

Hallgrímur Pétursson: Ljóðmæli 3 (2005).

Keywords
2.17(49r-v)
Sigurhöfðinginn sæll Jesú
Rubric

“Lofsöngur af upprisunni Kristí. Tón: Guðsson í grimmu dauðans b[önd]”

Incipit

Sigurhöfðinginn sæll Jesú …

Melody

Guðsson í grimmu dauðans bönd

Explicit

“… slíku hnossi að ná. Halelújá. Amen.”

Keywords
2.18(49v-50v)
Uppreis herrann Kristur oss
Rubric

“Annar lofsöngur sama efnis. Tón: Kristur reis upp frá dauðum”

Incipit

Uppreis herrann Kristur oss …

Melody

Kristur reis upp frá dauðum

Explicit

“… um hátíð páska. Syngjum það, h[alelúja].”

Keywords
2.19(50v-51v)
Upprisinn er Kristur af böndum dauðans
Rubric

“Þriðji lofsöngur. Tón: Kristur reis upp frá dauðum”

Incipit

Upprisinn er Kristur af böndum dauðans …

Melody

Kristur reis upp frá dauðum

Explicit

“… svo þér lofsyngjum allan tíð. Kyrie eleison. Amen.”

Keywords
2.20(51v)
Upprisinn er Kristur
Rubric

“Einn lítill lofsöngur um upprisuna Kristí. Með sama lagi”

Incipit

Upprisinn er Kristur …

Melody

Kristur reis upp frá dauðum

Explicit

“… og lofum því allir hann. Halelúja. Amen.”

Final Rubric

“Endir annars partsins bókarinnar.”

Keywords
3(52r-67v)
Þriðji parturinn inniheldur nokkra himna og lofsöngva út af katekismus eður f...
Rubric

“Þriðji parturinn inniheldur nokkra himna og lofsöngva út af katekismus eður fræðunum”

3.1(52r-v)
Drottinn sendi nú anda sinn
Rubric

“I. boðorðasálmurinn. Tón: Adams barn, synd þín svo var stór”

Incipit

Drottinn sendi nú anda sinn …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… og styrki oss allt til enda. Amen.”

3.2(52v-53r)
Nú skal öllum kristnum kátt
Rubric

“Andleg vísa hvar inni katikismus og barnalærdómur er stuttlega saman tekinn, diktuð af prédikurum til Brunswick, má syngja eins og Væri nú Guð oss ekki hjá”

Incipit

Nú skal öllum kristnum kátt …

Melody

Væri nú Guð oss ekki hjá

Explicit

“… eins sem hún var að …”

Note

Skrifari hefur líklega ekki lokið uppskrift kvæðisins eða það hefur verið óheilt í forriti.

Keywords
3.3(53r-54r)
Heyrið þau 10 helgu boð
Rubric

“Af tíu guðslaga boðorðum D. Marth. Luth.

Incipit

Heyrið þau 10 helgu boð …

Explicit

“… Guðs reiði meir forþéna þær. Kyrie eleison. Amen.”

3.4(54r-v)
Vilt þú, maður, þitt vanda ráð
Rubric

“II. boðorðasálmur. Með sama lag”

Incipit

Vilt þú, maður, þitt vanda ráð …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… hjörð og annað ei girnist þú. Kyrie eleison. Amen.”

3.5(54v-55r)
Guðs rétt og voldug verkin hans
Rubric

“III. boðorðasálmur. Með tón: Náttúran öll og eðli manns”

Incipit

Guðs rétt og voldug verkin hans …

Melody

Náttúran öll og eðli manns

Explicit

“… Ó, faðir, oss miskunna. Amen.”

3.6(55r-56r)
Allir trúaðir heyrið hér
Rubric

“IV. boðorðasálmur. Tón: Jesús Kristur á krossi var”

Incipit

Allir trúaðir heyrið hér …

Melody

Jesús Kristur á krossi var

Explicit

“… á vegum hans mættum standa. Amen.”

3.7(56r)
Óttast Guð, ei skaltu sverja
Rubric

“Stutt summa og innihald boðorðanna. Tón: Tunga mín af hjarta [hljóði]”

Incipit

Óttast Guð, ei skaltu sverja …

Melody

Tunga mín af hjarta hljóði

Explicit

“… góss annars þú girnist ei á.”

(56v-58v)
Út af trúarjátning. Sálmar og lofsöngvar.
Rubric

“Út af trúarjátning. Sálmar og lofsöngvar.”

Note

Tveir sálmar.

3.8(56v-57v)
Ég trúi á Guð föður þann
Rubric

“Lofsöngvar tveir af postullegri trúarjátningu sá fyrri með lag: Faðir vor, sem á himnum ert”

Incipit

Ég trúi á Guð föður þann …

Melody

Faðir vor, sem á himnum ert

Explicit

“… gef þessu jafnan höldum vær. Amen.”

Keywords
3.9(57v-58v)
Vér trúum á Guð eilífa
Rubric

“Annar lofsöngur af trúarjátningunni. Tón: Halt oss, Guð, við þitt [hreina orð]”

Incipit

Vér trúum á Guð eilífa …

Melody

Halt oss, Guð, við þitt hreina orð

Explicit

“… og erfum dýrð með sjálfum þér. Amen.”

Keywords
(58v-60v)
Drottinlegrar bænar sálmar og lofsöngvar
Rubric

“Drottinlegrar bænar sálmar og lofsöngvar”

Note

Þrír sálmar.

3.10(58v-59r)
Faðir vor, sem á himnum ert
Rubric

“Fyrsti. Tón: Heyrið þau tíu [heilögu boð]”

Incipit

Faðir vor sem á himnum ert …

Melody

Heyrið þau tíu heilögu boð

Explicit

“… vernda og halt við rétta trú. Kyrie eleison.”

Keywords
3.11(59r-v)
Faðir á himnum, herra Guð
Rubric

“Annar sálmur út af Faðirvori. Tón: Halt oss, Guð, við þitt hrei[na orð]”

Incipit

Faðir á himnum, herra Guð …

Melody

Halt oss, Guð, við þitt hreina orð

Explicit

“… lát mig og vera arfann þinn. Amen.”

Keywords
3.12(59v-60v)
Faðir vor sem á himnum ert
Rubric

“Enn einn bænarsálmur af Faðirvor. Tón: Adams barn, synd þín svo var st[ór]”

Incipit

Faðir vor sem á himnum ert …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… frelsa oss frá öllu illu. Amen.”

Keywords
3.13(60v-61v)
Ó, Guð, í upphæðinni
Rubric

“Út af sakramenti skírnarinnar. Bænarlofsöngur. Tón: Ó, Jesú, önd mín leitar”

Incipit

Ó Guð, í upphæðinni …

Melody

Ó, Jesú, önd mín leitar

Explicit

“… eilífa þökk amen.”

Keywords
(61v-63r)
Út af sakramenti altarisins. Tveir sálmar
Rubric

“Út af sakramenti altarisins. Tveir sálmar”

3.14(61v-62v)
Ó, minn Jesú, efling dáða
Rubric

“Sá fyrri. Tón: Jesús Kristur er vor frel[sari]”

Incipit

Ó minn Jesú, efling dáða …

Melody

Jesús Kristur er vor frelsari

Explicit

“… í dýrðarsal finn ég þig. Amen.”

Keywords
3.15(62v-63r)
Herra minn Jesú, heiðra ég þig
Rubric

“Annar sakramentissálmur. Tón: Kristi, vér allir þökkum þér”

Incipit

Herra minn Jesú, heiðra ég þig …

Melody

Kristi, vér allir þökkum þér

Explicit

“… þá blæs ei margt á móti. Amen.”

Keywords
3.16(63r)
Vér biðjum þig, ó Jesú Krist
Rubric

“Ending katikismi. Tón: Adams barn, synd þín svo [var stór]”

Incipit

Vér biðjum þig, ó Jesú Krist …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… frið með frelsara vorum.”

Keywords
(63r-67v)
Sálmar til uppfyllingar þessum þriðja parti bókarinnar
Rubric

“Sálmar til uppfyllingar þessum þriðja parti bókarinnar”

Note

Sjö sálmar.

3.17(63r-64r)
Rís upp, drottni dýrð
Rubric

“Fögur söngvísa um þá nýju Jerúsalem. Með sínum tón”

Incipit

Rís upp, drottni dýrð …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… í þína ég fel hönd. Amen.”

Keywords
3.18(64r-65v)
Þeir þrír menn sem sátu í eldsins ón
Rubric

“Lofsöngur þeirra þriggja manna í þeim brennanda eldsins ofni. Tón: Lofið Guð, lofið hann hver sem [kann]”

Incipit

Þeir þrír menn sem sátu í eldsins ón …

Melody

Lofið Guð, lofið hann hver sem kann

Explicit

“… hann eilíflega. Amen.”

Keywords
3.19(65v-65v)
Lát nú, herra, þjón þinn fara í friðinn
Rubric

“Lofsöngur hins gamla sæla Simeonis. Með sínum tón”

Incipit

Lát nú, herra, þjón þinn fara í friðinn …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… aumur maður ég syng glaður amen.”

Keywords
3.20(66r)
Ó Guð, ég bið miskunn þína
Rubric

“Andlátssálmur ortur af sr. Katli sál. Bjarnasyni. Með sínum tón og lagi”

Incipit

Ó Guð, ég bið miskunn þína …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… sífellt hósíanna. Amen.”

Keywords
3.21(66v)
Ég aumur maður játa á
Rubric

“Hjartnæm syndajátning. Tón: Á þig alleina, Jesú Krist, er m”

Incipit

Ég aumur maður játa á …

Melody

Á þig alleina, Jesú Krist

Explicit

“… hjartanu er það huggun fín. Amen.”

Keywords
3.22(66v-67r)
Má ég ólukku ei móti stá
Rubric

“Vísa drottningarinnar af Hungaríalandi. Með sínum tón”

Incipit

Má ég ólukku ei móti stá …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… hann leysir mig frá langri kvíðu.”

Keywords
3.23(67r-67v)
Allt mitt ráð til Guðs ég set
Rubric

“Einn hjartnæmur bænarsálmur. Tón: Guðsson kallar, kom[ið til mín]”

Incipit

Allt mitt ráð til Guðs ég set …

Melody

Guðsson kallar: komið til mín

Explicit

“… og gef mér útför góða. Amen. Amen.”

Final Rubric

“Endir þriðja partsins.”

Keywords
4(68r-83v)
Fjórði parturinn. Dagleg iðkun guðrækninnar. Innihaldandi nokkra sálma sem fl...
Rubric

“Fjórði parturinn. Dagleg iðkun guðrækninnar. Innihaldandi nokkra sálma sem flesta ort hefir sá gáfuríki kennimann sál. sr. Sigurður Jónsson að Presthólum”

4.1(68r-69r)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“I. sálmur. Um stærð upprunasyndarinnar. Tón: Nú hefst nóttin og [hylur dag]”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Nú hefst nóttin og hylur dag

Explicit

“… hjálp mér allri saurgan frá.”

Keywords
4.2(69r-70r)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Annar sálmur um æskubrest og ungdómssyndir. Með sama tón”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Nú hefst nóttin og hylur dag

Explicit

“… ég ungur og gamall framkvæmdi. Amen.”

Keywords
4.3(70r-70v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Þriðji sálmur. Á móti daglegri hrósun og falli. Tón: Faðir vor, sem á himnum ert”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Faðir vor, sem á himnum ert

Explicit

“… hjartað mitt treystir samt á það.”

Keywords
4.4(70v-71v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Fjórði sálmur. Um rannsökun framferðisins við fyrri boðorðatöfluna. Með sama lag”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Faðir vor, sem á himnum ert

Explicit

“… mitt hóp, drottinn, ég treysti þér. Amen.”

Keywords
4.5(71v-73r)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Fimmti sálmur. Um yfirvegun síðari töflunnar og elsku til náungans. Tón: Halt oss, Guð, við þitt hre[ina orð]”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Halt oss, Guð, við þitt helga orð

Explicit

“… í miskunn þinni mig hólpinn gjör. Amen.”

Keywords
4.6(73r-v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Sjötti sálmur. Ein bevísing að maður gjöri sig oft sekan í annarlegum syndum. Með sama lag”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Halt oss, Guð, við þitt helga orð

Explicit

“… Æ sé þér lof og þakkargjörð. Amen.”

Keywords
4.7(74r-v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Sjöundi sálmur. Um það hvörnin bevísað verður á allar síður að vér höfum syndgað. Tón: Guðsson kallar, komið til mín”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Guðsson kallar, komið til mín

Explicit

“… í Jesú nafni amen.”

Keywords
4.8(74v-76r)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Áttundi sálmur. Um það hvað þung og óbærileg að syndin sé. Með sama lag”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Guðsson kallar, komið til mín

Explicit

“… fyrir náðarnafn þitt. Amen.”

Keywords
4.9(76r-v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Níundi sálmur. Þakkargjörð fyrir fyrirgefning syndanna. Tón: Ofan af himnum hér kom [ég]”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Ofan af himnum hér kom ég

Explicit

“… og syngi þér lof um eilíf ár. Amen.”

Keywords
4.10(76v-77v)
Ó, þú herra Guð heilagi
Rubric

“Tíundi sálmur. Sem oss kennir að skynja hvað ströng að sé Guðs reiði í móti syndinni, út af pínu og dauða Jesú Kristí. Með sama lagi”

Incipit

Ó, þú herra Guð heilagi …

Melody

Ofan af himnum hér kom ég

Explicit

“… ætíð lofi þig hjartað mitt. Amen.”

Keywords
(78r-83v)
Um persónu og embætti Kristí. Sálmar og lofsöngvar
Rubric

“Um persónu og embætti Kristí. Sálmar og lofsöngvar”

Note

Átta sálmar.

4.11(78r-79r)
Einn herra ég best ætti
Rubric

“Gömul söngvísa snúin og umbreytt Jesú Kristo til lofs”

Incipit

Einn herra ég best ætti …

Explicit

“… mig leysti frá allri andar deyð. Amen.”

Note

Punktalína sett undir “allri”.

Keywords
4.12(79r-80r)
Jesús, heyr mig fyrir þinn deyð
Rubric

“Jesús, heyr mig. Tón: Allt mitt ráð til Guðs ég set, á et.”

Incipit

Jesús, heyr mig fyrir þinn deyð …

Melody

Allt mitt traust til Guðs ég set

Explicit

“… og einn herra himnaríkja. Amen.”

Keywords
4.13(80r)
Gef frið, drottinn, um vora tíð
Rubric

“Bæn að biðja um frið kristilegrar kirkju. Tón: Lof söng Guði mey María, mín”

Incipit

Gef frið, drottinn, um vora tíð …

Melody

Lof söng Guði mey María

Explicit

“… öllum heim birtast kynni. Amen.”

Keywords
4.14(80v-81r)
Jesú Kristi, þig kalla ég á
Rubric

“Bænarsálmur til Jesúm Kristum. Að biðja um verk kærleikans og þolinmæðinnar. Með sínum tón”

Incipit

Jesú Kristi, þig kalla ég á …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… síst munt þó vinna láta. Amen.”

Keywords
4.15(81r-82r)
Á einn Guð vil ég trúa
Rubric

“Um kross og mótgang. Huggunarsálmur í mannraunum og mótgangi. Með sínum tón”

Incipit

Á einn Guð vil ég trúa …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… sárleg dauðans kvöl.”

Note

Undir stendur: “Frið veit þú voru landi, voldugi.”

4.16(82r-v)
Öll Guðs börn hughraust verum vær
Rubric

“Annar huggunarsálmur. Tón: Væri nú Guð oss ekki hjá”

Incipit

Öll Guðs börn hughraust verum vær …

Melody

Væri nú Guð oss ekki hjá

Explicit

“… hans nafn heiðrum og lofum. Amen.”

4.17(82v-83r)
Ó, Jesú Krist, Guðs einkason
Rubric

“Bænarsálmur í hörmung og mótgangi. Tón: Faðir vor, sem á himnum ert, oss hefur”

Incipit

Ó, Jesú Krist, Guðs einkason …

Melody

Faðir vor, sem á himnum ert

Explicit

“… hreinan lærdóm og góðan frið. Amen.”

Keywords
4.18(83r-v)
Æ hvað eymdarlig er vor stund
Rubric

“Ein andleg vísa um eymdarlega hérvist vora í heiminum. Tón: Sæll er sá mann sem hafna kann”

Incipit

Æ hvað eymdarlig er vor stund …

Melody

Sæll er sá mann sem hafna kann

Explicit

“… Amen fyrir Jesúm Kristum. Amen.”

Final Rubric

“Endir fjórða partsins.”

Keywords
5(84r-105v)
Fimmti parturinn hefur inni að halda morgun- og kvöldsálma
Rubric

“Fimmti parturinn hefur inni að halda morgun- og kvöldsálma”

5.1(84r-85r)
Ó, þú eilífi friður
Rubric

“I. morgunsálmurinn. Undir þessum nótum”

Incipit

Ó, þú eilífi friður …

Explicit

“… blessi Jesús vorn allra hag, halelúja. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið.

5.2(85r-86r)
Himneski faðir, heiður og dýrð
Rubric

“I. kvöldsálmurinn. Undir þessum nótum”

Incipit

Himneski faðir, heiður og dýrð …

Explicit

“… Guð gefi oss öllum góða nótt. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið.

5.3(86r-v)
Næturenda Guð enn gefur
Rubric

“Ii. morgunsálmur. Tón: Hjartað þankar hugur sinni”

Incipit

Næturenda Guð enn gefur …

Melody

Hjartað þankar hugur sinni

Explicit

“… mitt svo efna heitið kynni. Amen.”

5.4(86v-87r)
Nú líður nóttu að
Rubric

“II. kvöldsálmur. Tón: Kristnin í Guði glödd, syngi m.”

Incipit

Nú líður nóttu að …

Melody

Kristnin í Guði glödd

Explicit

“… sveitinn þinn blóðrauði.”

5.5(87r-87v)
Skapari minn það skyldugt
Rubric

“III. morgunsálmur. Tón: Ó, Jesú Guðs hinn sanni son”

Incipit

Skapari minn það skyldugt …

Melody

Ó, Jesú Guðs hinn sanni son

Explicit

“… um eilíf dýrðarár. Amen.”

5.6(88r-v)
Nú er dagsljóminn liðinn
Rubric

“III. kvöldsálmur. Tón: Einn herra ég best ætti”

Incipit

Nú er dagsljóminn liðinn …

Melody

Einn herra ég best ætti

Explicit

“… engla með fögrum her. Amen.”

5.7(88v-89r)
Kristo höfuð míns hjálpræðis
Rubric

“IV. morgunsálmur. Með sínum tón”

Incipit

Kristo höfuð míns hjálpræðis …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… sé til góðs aðstoðandi hér. Amen.”

5.8(89r-v)
Heiður sé Guði á himni og jörð
Rubric

“IV. kvöldsálmur. Tón: Heiðrum vér Guð af huga og s[ál]”

Incipit

Heiður sé Guði á himni og jörð …

Melody

Heiðrum vér Guð af huga og sál

Explicit

“… gef oss þá seinast góða nótt. Amen.”

5.9(89v-90r)
Sól réttlætisins sanna
Rubric

“V. morgunsálmur. Tón: Einn herra ég best ætti, er mínar”

Incipit

Sól réttlætisins sanna …

Melody

Einn herra ég best ætti

Explicit

“… amen Guð lofi þig.”

5.10(90r-91r)
Herra Guð faðir sem húm og dag
Rubric

“V. kvöldsálmurinn. Tón: Herra Guð í himinríki, hann oss sinn”

Incipit

Herra Guð faðir sem húm og dag …

Melody

Herra Guð í himinríki

Explicit

“… ætíð haldist án enda. Amen.”

5.11(91r-v)
Dagur nú lýsir, drottinn minn
Rubric

“VI. morgunsálmur. Tón: Náttúran öll og eðli manns et.”

Incipit

Dagur nú lýsir, drottinn minn …

Melody

Náttúran öll og eðli manns

Explicit

“… hér og í eilífu lífi. Amen.”

5.12(91v-92r)
Nú sígur yfir svartnættið
Rubric

“VI. kvöldsálmur. Tón: Vor herra Jesús vissi það”

Incipit

Nú sígur yfir svartnættið …

Melody

Vor herra Jesús vissi það

Explicit

“… ég vil þig ætíð prísa. Amen.”

5.13(92r-93r)
Náðugi guð og hæstum hæðum
Rubric

“Einn kvöldsálmur. Með lag: Líknarfullur Guð og góður gæskuríkur og”

Incipit

Náðugi Guð á hæstum hæðum …

Melody

Líknarfullur Guð og góður

Explicit

“… eilífan prísi guðdóms mátt. Amen.”

5.14(93r-v)
Eilífi Guð, þín æra og prís
Rubric

“Morgunsálmur. Tón: Lof sé þér, Guð minn, lof sé þér”

Incipit

Eilífi Guð, þín æra og prís …

Melody

Lof sé þér, Guð minn, lof sé þér

Explicit

“… yfir oss náð þín standi. Amen.”

5.15(94r-v)
Heilög þrenning vor farsæld fríð
Rubric

“Kvöldsálmurinn. Með sama lagi”

Incipit

Heilög þrenning vor farsæld fríð …

Melody

Lof sé þér, Guð minn, lof sé þér

Explicit

“… sem allt kann mér að veita. Amen.”

5.16(94v-95v)
Ó, Guð, mildiríkasti minn
Rubric

“Daglegur lofsöngur. Tón: Guðsson kallar, komið til mín, sem kvíð.”

Incipit

Ó Guð, mildiríkasti minn …

Melody

Guðsson kallar, komið til mín

Explicit

“… en annars heims eilíflega.”

5.17(95v)
Augun mín uppvekur morgunn skær
Rubric

“Lofgjörðar morgunminning. Með lag: Lofið Guð, lofið hann hvör sem [kann]”

Incipit

Augun mín uppvekur morgunn skær …

Melody

Lofið Guð, lofið hann hver sem kann

Explicit

“… úr gröfinni upp rísi. Amen.”

5.18(95v-96r)
Sæti Jesús safnaðarins
Rubric

“II. morgunlofgjörð þá maður klæðist. Tón: Adams barn, synd þín svo var st[ór]”

Incipit

Sæti Jesús safnaðarins …

Melody

Adams barn, synd þín svo var stór

Explicit

“… fullsæll í farsæld mætti. Amen.”

5.19(96r)
Dýrðarsöm blessan gæskugóð
Rubric

“III. morgunsöngvísa. Guð, vor faðir, vertu oss hjá”

Incipit

Dýrðarsöm blessan gæskugóð …

Melody

Guð, vor faðir, vertu oss hjá

Explicit

“… minn góði Jesús, þá lífið þver. Amen.”

5.20(96v-97r)
Öll Guðsbörn segi og syngi
Rubric

“Kvöldsálmur ortur af sr. Eiríki Hallssyni. Tón: Heiður og háleit æra, h. dro.”

Incipit

Öll Guðs börn segi og syngi …

Melody

Heiður og háleit æra

Explicit

“… meðan eilífðin er. Amen.”

5.21(97r-v)
Drottinn, margfalda miskunn þín
Rubric

“Dauðans kvöldminning syndugs manns. Tón: Til þín h[eilagi] herra Guð, hef ég lyft s.”

Incipit

Drottinn, margfalda miskunn þín …

Melody

Til þín, heilagi herra Guð

Explicit

“… engla og útvaldra manna. Amen.”

5.22(97v-98v)
Lof sé Guði leið af nóttin
Rubric

“Morgunsálmur. Tón: Hjartað þankar hugur sinni”

Incipit

Lof sé Guði leið af nóttin …

Melody

Hjartað þankar hugur sinni

Explicit

“… sífelldlega amen, amen. Amen.”

5.23(98v-99v)
Heiður sé Guði á himni og jörð
Rubric

“Morgunsálmur. Tón: Heiðrum vér Guð af hug og s[ál]”

Incipit

Heiður sé Guði á himni og jörð …

Melody

Heiðrum vér Guð af huga og sál

Explicit

“… og gef oss sælan gleðidag. Amen.”

5.24(99v-100r)
Undirgöngu er sól að sjá
Rubric

“Kvöldsálmur. Tón: Í Jesú nafni uppgá”

Incipit

Undirgöngu er sól að sjá …

Melody

Í Jesú nafni uppgá

Explicit

“… hæsta vegsemd sé þér skýrð. Amen.”

5.25(100r-v)
Dagur rennur og sýnir sig
Rubric

“Morgunsálmur. Tón: Dagur og ljós þú, drottinn, ert, dimmt”

Incipit

Dagur rennur og sýnir sig …

Melody

Dagur og ljós þú, drottinn, ert

Explicit

“… sem sættir oss með þinni bón. Amen.”

5.26(100v-101r)
Þér, drottinn, ég þakkir gjöri
Rubric

“Ég heiðra þig, herrann góði. Eftir originalnum lagfærður. Tón: Krists er koma fyrir höndum”

Incipit

Þér, drottinn, ég þakkir gjöri …

Melody

Krists er koma fyrir höndum

Explicit

“… heift djöfuls allri frá. Amen.”

Keywords
5.27(101v)
Orðskviður úr sálmunum
Note

Tilvitnunin er skrifuð inn í mynd sem þekur blaðsíðuna. Myndin er í litum. Á henni eru karl og kona við landbúnaðarstörf og hús fyrir aftan. Myndin gæti verið teiknuð eftir erlendri fyrirmynd.

Keywords
(102r-104r)
Hymnar um verk drottins sem hann skapaði á sérhvörjum þeirra sex daga og heyr...
Rubric

“Hymnar um verk drottins sem hann skapaði á sérhvörjum þeirra sex daga og heyra til fimmta partinum. Allir með hymnalögum”

5.28(102r-v)
Ljóssins skaparinn líknsami
Rubric

“Guðs dagsverk á fyrsta degi. Lucis Creator”

Incipit

Ljóssins skaparinn líknsami …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… hæst guðdómsvera ein og þrenn. Amen.”

Keywords
5.29(102v)
Himnaskaparinn herra dýr
Rubric

“Guðsverk á öðrum degi. Imense Coeli Condi”

Incipit

Himnaskaparinn herra dýr …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… endalaust hefur ríkis ráð. Amen.”

Keywords
5.30(103r)
Herra Guð skapað hefur jörð
Rubric

“Guðs verk á þriðja degi. Telluris Ingens”

Incipit

Herra Guð skapað hefur jörð …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… Guð faðir og hans sæti son, og sannl.”

Note

Lokaerindi er hið sama og í öðrum sálmi, en ekki skrifað út.

Keywords
5.31(103r-v)
Helgasti guð sem allt um kring
Rubric

“Guðs verk á fjórða degi. Coeli Deus”

Incipit

Helgasti Guð sem allt um kring …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… og sannleiks ann.”

Note

Lokaerindi er hið sama og í öðrum sálmi, en ekki skrifað út.

Keywords
5.32(103v)
Voldugi Guð, af vötnum mynd
Rubric

“Guðs verk á fimmta degi. Magne Deus”

Incipit

Voldugi Guð, af vötnum mynd …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… Guð faðir og hans einkason, af náð.”

Note

Lokaerindi er hið sama og í fyrsta sálmi, en ekki skrifað út.

Keywords
5.33(104r)
Mannsins skapari drottinn dýr
Rubric

“Guðs verk á sjötta degi. Plasmator hominis Deus”

Incipit

Mannsins skapari drottinn dýr …

Melody

Hymnalag

Explicit

“… endalaust hefur ríkis ráð. Amen.”

Note

Lokaerindi er hið sama og í fyrsta sálmi.

Keywords
5.34(104r-v)
Kom, faðir, hæsti herra
Rubric

“Kvöldsöngur. Prudentii. Með sínum tón”

Incipit

Kom, faðir, hæsti herra …

Melody

Með sínum tón.

Explicit

“… samt hugleiðingarefni. Amen.”

Note

Undir stendur: “Amen, í Jesú nafni amen.”

5.35(105r)
Til Guðs mitt traust alleina er
Rubric

“Konung Kristjáns hins þriðja yfir Danmerkur og Noregs ríki. Symbolum. Traust mitt til Guðs eins, ei annar neins”

Incipit

Til Guðs mitt traust alleina er …

Explicit

“… í eilífri gleði amen. Amen.”

Keywords
5.36(105v)
Mitt hop og öll mín trú og traust
Rubric

“Konung Friðriks loflegrar minningar symbolum. Mitt hop til Guðs alleina”

Incipit

Mitt hop og öll mín trú og traust …

Melody

Mitt hop til Guðs alleina

Explicit

“… meðtaki þar og geymi. Amen.”

Note

Undir stendur: “Endir þessa fimmta partsins.”

Keywords
6(107r-123v)
Sjötti partur bókarinnar inniheldur nokkra útvalda sálma þess konunglega spám...
Rubric

“Sjötti partur bókarinnar inniheldur nokkra útvalda sálma þess konunglega spámanns Davíðs”

Note

Sálmarnir eru 34 að tölu, númeraðir I-XXXV en sálm nr. XXII vantar.

Á bl. 106v er teiknuð mynd í lit af Davíð konungi í hásæti sínu með hörpu í annarri hendi. Inni í myndinni er tilvitnun í 150. Davíðssálm: “Lofið drottin meður hörpuslætti. Lofið hann með bumbu. Lofið hann með strengjaleik. Ps. 150.”

6.1(107r-v)
Hvör mun búa, vor herra Guð
Rubric

“I. sálmur. Undir þessum nótum”

Incipit

Hvör mun búa, vor herra Guð …

Explicit

“… sannlega gengur hönum vel. Amen.”

Note

Nótur eru við fyrsta erindið.

Keywords
6.2(107v-108r)
Trúfasti Guð, þig treysti ég á
Rubric

“II. sálmur. Sem er sá 16di í sálmatölunni. Hljóðar um Kristí dauða og upprisu og hans eilífa ríki. Tón: Gjörvöll kristnin”

Incipit

Trúfasti Guð, þig treysti ég á …

Melody

Gervöll kristnin skal gleðjast nú

Explicit

“… til hægri handar þinnar. Amen.”

Keywords
6.3(108r-109r)
Himnarnir boða herrans dýrð
Rubric

“III. sálmur. Sem er sá 19di í sálmatölunni. Tón: Nú kom heiðinna hjálparr[áð]”

Incipit

Himnarnir boða herrans dýrð …

Melody

Nú kom heiðinna hjálparráð

Explicit

“… drottinn sem hefur frelsað mig. Amen.”

Keywords
6.4(109r)
Herrann sjálfur er hirðir minn
Rubric

“IV. sálmur. Sem er sá 23ji í sálmatölunni. Tón: Alleinasta Guði í himinríki”

Incipit

Herrann sjálfur er hirðir minn …

Melody

Alleinasta Guði í himnaríki

Explicit

“… í húsi Guðs mig hyllir. Amen.”

Keywords
6.5(109r-v)
Heyr mitt ákall, minn herra Guð
Rubric

“V. sálmur. Sem er sá 28di í sálmatölunni. Tón: Jesú Kristi, þig kalla ég á”

Incipit

Heyr mitt ákall, minn herra Guð …

Melody

Jesú Kristi, þig kalla ég á

Explicit

“… í náð hjá þér að skína. Amen.”

Keywords
6.6(110r)
Guðslýð líflegri raustu
Rubric

“VI. sálmur. Sem er sá 47di í sálmatölunni. Tón: Kristur reis uppfrá [dauðum]”

Incipit

Guðslýð líflegri raustu …

Melody

Kristur reis uppfrá dauðum

Explicit

“… herrann sem Guðsfólk lofar kátt. Halelúja.”

Keywords
6.7(110r-v)
Frelsa mig, Guð, mitt fría gjald
Rubric

“VII. sálmur. Sem er sá 54ði í sálmatölunni. Tón: Á þér, herra, hef ég trú”

Incipit

Frelsa mig, Guð, mitt fría gjald …

Melody

Á þér, herra, hef ég trú

Explicit

“… óvinum þú burt kastar. Amen.”

Keywords
6.8(110v-111r)
Mitt ákall, herra, heyrðu
Rubric

“VIII. sálmur. Sem er sá 61ti í sálmatölunni. Tón: Jesús Guðsson eingetinn”

Incipit

Mitt ákall, herra, heyrðu …

Melody

Jesús Guðsson eingetinn

Explicit

“… herrann heyrir hans bón. Amen.”

Keywords
6.9(111r-v)
Syngið Guði sæta dýrð
Rubric

“IX. sálmur. Sem er sá 81ti í sálmatölunni. Tón: Kristi, þú klári dagur ert”

Incipit

Syngið Guði sæta dýrð …

Melody

Kristi, þú klári dagur ert

Explicit

“… svo og hunang af hellu sætt.”

Keywords
6.10(111v-112r)
Rammbyggðir hátt á heilög fjöll
Rubric

“X. sálmur. Sem er sá 87di í sálmatölunni. Tón: Kristi, þú klári dagur [ert]”

Incipit

Rammbyggðir hátt á heilög fjöll …

Melody

Kristi, þú klári dagur ert

Explicit

“… syngi í þér með fagran hljóm.”

Keywords
6.11(112r-v)
Drottinn er kóngur dýrðar einn
Rubric

“XI. sálmur. Sem er sá 93ji í sálmatölunni. Tón: Skaparinn stjarna, herra [hreinn]”

Incipit

Drottinn er kóngur dýrðar einn …

Melody

Skaparinn stjarna, herra hreinn

Explicit

“… hreinn og trúr er lærdómur þinn.”

Keywords
6.12(112v-113r)
Nýjan söng drottni syngið sætt
Rubric

“XII. sálmur. Sem er sá 96ti í sálmatölunni. Tón: Ofan af himnum hér kom [ég]”

Incipit

Nýjan söng drottni syngið sætt …

Melody

Ofan af himinum hér kom ég

Explicit

“… drottins fólk, heyrið náðarorð.”

Keywords
6.13(113r-v)
Guði lof syngi sérhvör vor
Rubric

“XIII. sálmur. Sem er sá 98di í sálmatölunni. Tón: Kristi, þú klári dagur ert”

Incipit

Guði lof syngi sérhvör vor …

Melody

Kristi, þú klári dagur ert

Explicit

“… drottins lið heyrir náðarorð. Amen.”

Keywords
6.14(113v)
Heimskringlan öll af mesta mátt
Rubric

“XIV. sálmur. Sem er sá 100ti í sálmatölunni. Tón: Ofan af himnum hér kom [ég]”

Incipit

Heimskringlan öll af mesta mátt …

Melody

Ofan af himnum hér kom ég

Explicit

“… eins og sannleikur drottins hreinn. Amen.”

Keywords
6.15(114r-v)
Guði lof skalt, önd mín, inna
Rubric

“XV. sálmur. Sem er sá 103ji í sálmatölunni. Með sínum tón”

Incipit

Guði lof skalt, önd mín, inna …

Með sínum tón

Explicit

“… Guði lof í hvörjum stað.”

Keywords
6.16(114v-115r)
Herrans himins og landa
Rubric

“XVI. sálmur. Sem er sá 110di í sálmatölunni. Tón: Jesús Guðsson”

Incipit

Herrans himins og landa …

Melody

Jesús Guðsson eingetinn

Explicit

“… sitt höfuð hefja mun. Amen.”

Keywords
6.17(115r-v)
Af hjarta öllu ég heiðra Guð
Rubric

“XVII. sálmur. Sem er sá 111ti í sálmatölunni. Tón: Sæll er sá mann sem hafna kann”

Incipit

Af hjarta öllu ég heiðra Guð …

Melody

Sæll er sá mann sem hafna kann

Explicit

“… lofstír aldrei linna.”

Keywords
6.18(115v-116r)
Sæll er sá mann sem óttast Guð
Rubric

“XVIII. sálmur. Sem er sá 112ti í sálmatölunni. Tón: Verði ætíð hvað vill [minn Guð]”

Incipit

Sæll er sá mann sem óttast Guð …

Melody

Verði ætíð hvað vill minn Guð

Explicit

“… allt saman gropnar niður. Amen.”

Keywords
6.19(116r-v)
Heiðrið og lofið herrann
Rubric

“XIX. sálmur. Sem er sá 113di í sálmatölunni. Tón: Guði lof skalt önd mín inna”

Incipit

Heiðrið og lofið herrann …

Melody

Guði lof skalt önd mín inna

Explicit

“… hún söng halelúja.”

Keywords
6.20(116v)
Lofið Guð, lofi hann hver sem kann
Rubric

“XX. sálmur. Sem er sá 117di í sálmatölunni. Tón: Blíði Guð, börnum þínum [ei gleym]”

Incipit

Lofið Guð, lofi hann hvör sem kann …

Melody

Blíði Guð, börnum þínum ei gleym

Explicit

“… eilífleg vist er halelúja.”

Keywords
6.21(117r-v)
Þegar að Ísrael útdró af Egyptanna landi
Rubric

“XXI. sálmur. Sem er sá 114di í sálmatölunni. Tón: Jesús Kristur að Jórdan kom”

Incipit

Þegar að Ísrael útdró af Egyptanna landi …

Melody

Jesús Kristur að Jórdan kom

Explicit

“… úr bjargi bunar þetta.”

Note

Hér vantar 22. sálm.

Keywords
6.22(117v)
Ég hrópa til þín, herra Guð
Rubric

“XXIII. sálmur. Sem er sá 120di í sálmatölunni. Tón: Á þér, herra, hef ég nú von, hjálp”

Incipit

Ég hrópa til þín, herra Guð …

Melody

Á þér, herra, hef ég nú von

Explicit

“… en hinir móti þræta. Amen.”

Keywords
6.23(117v-118r)
Anda ég mínum og augum leit
Rubric

“XXIV. sálmur. Sem er sá 121ti í sálmunum. Með sínum tón”

Incipit

Anda ég mínum og augum leit …

Með sínum tón

Explicit

“… nú og um alla ævi. Amen.”

Keywords
6.24(118r-v)
Til þín, herra Guð, himnum á
Rubric

“XXV. sálmur. Sem er sá 123 í sálmatölunni. Tón: Af djúpri hryggð ákalla ég þig”

Incipit

Til þín, herra Guð, himnum á …

Melody

Af djúpri hryggð ákalla ég þig

Explicit

“… send þú oss, herra, sigur. Amen.”

Keywords
6.25(118v-119r)
Nær sem að herrans höndin mild
Rubric

“XXVI. sálmur. Sem er sá 126ti í sálmatölunni. Tón: Ofan af himnum hér kom ég”

Incipit

Nær sem að herrans höndin mild …

Melody

Ofan af himnum hér kom ég

Explicit

“… þeir með bindini koma heim. Amen.”

Note

Skrifað “Nær sem hans að herrans höndin mild” en punktalína sett undir “hans”.

Keywords
6.26(119r-v)
Herra, þú kennir hjartað mitt
Rubric

“XXVII. sálmur. Tón: Alleinasta Guði í himinríki et. Sá 131 í sálmatölunni”

Incipit

Herra, þú kennir hjartað mitt …

Melody

Alleinasta Guði í himnaríki

Explicit

“… um ævinlegar aldir. Amen.”

Keywords
6.27(119v)
Sjá þú hvað ágætt er
Rubric

“XXVIII. sálmur. Sem er sá 133ji í sálmatölunni. Tón: Á minn ástkæra Guð”

Incipit

Sjá þú hvað ágætt er …

Melody

Á minn ástkæra Guð

Explicit

“… og það um aldir alda. Amen.”

Keywords
6.28(119v-120r)
Hafið á gætni góða
Rubric

“XXIX. sálmur. Sem er sá 134ði í sálmatölunni. Tón: Guði lof skalt önd mín inna”

Incipit

Hafið á gætni góða …

Melody

Guði lof skalt önd mín inna

Explicit

“… og hvað þar inni er. Amen.”

Keywords
6.29(120r-v)
Í Babýlon við vötnin ströng
Rubric

“XXX. sálmur. Sem er sá 137di í sálmatölunni. Tón: Á bökkum vatna í Babýlon et.”

Incipit

Í Babýlon við vötnin ströng …

Melody

Á bökkum vatna í Babýlon

Explicit

“… fái lukku margfalda. Amen.”

Keywords
6.30(121r)
Með hárri röddu hrópa ég
Rubric

“XXXI. sálmur. Sem er sá 142r í sálmatölunni. Tón: Nær hugraun þunga hitt[um vér]”

Incipit

Með hárri röddu hrópa ég …

Melody

Nær hugraun þunga hittum vér

Explicit

“… sanntrúaðir sem leita þín. Amen.”

Keywords
6.31(121v-122r)
Önd mín og sála, upp sem fyrst
Rubric

“XXXII. sálmur. Sem er sá 146ti í sálmatölunni. Tón: Sæll er sá mann sem hafna [kann]”

Incipit

Önd mín og sála, upp sem fyrst …

Melody

Sæll er sá mann sem hafna kann

Explicit

“… sætt halelúja syngja. Amen.”

Keywords
6.32(122r)
Jerúsalem Guðs barna borg
Rubric

“XXXIII. sálmur. Sem er sá 147di í sálmatölunni. Tón: Um dauðann gef þú, drottinn, m[ér]”

Incipit

Jerúsalem Guðs barna borg …

Melody

Um dauðann gef þú, drottinn, mér

Explicit

“… gjöf visku Guðs og náða.”

Keywords
6.33(122r-123r)
Þér himnar hefjið dýrð
Rubric

“XXXIV. sálmur. Sem er sá 148di í sálmatölunni. Tón: Öll kristnin gef að gaum”

Incipit

Þér himnar hefjið dýrð …

Melody

Öll kristnin gef að gaum

Explicit

“… syngið lof allir saman, sætt halelúja. Amen.”

Keywords
6.34(123r-v)
Daglega syngið dýrð og lof
Rubric

“XXXV. sálmur. Sem er sá 150sti í sálmatölunni. Tón: Sæll er sá mann sem hafna k[ann]”

Incipit

Daglega syngið dýrð og lof …

Melody

Sæll er sá mann sem hafna kann

Explicit

“… Ég lofa hann með þeim öllum. Amen.”

Note

Undir stendur: “Endir þessa sjötta partsins.”

Þar fyrir neðan er skrautrammi úr engli og inni í honum stendur: “Jesús, þú ert vor vegur og til himinsins stigi. Lát oss ei fara í óvegi.”

Keywords
7(125r-132v)
Sjöundi partur bókarinnar hefur inni að halda sálma, andlegar vísur um dómsda...
Rubric

“Sjöundi partur bókarinnar hefur inni að halda sálma, andlegar vísur um dómsdag, upprisuna og eilíft líf eftir þetta”

Note

Á bl. 124v er teiknuð mynd af Jesú að dæma lifendur og dauða.

7.1(125r-126r)
Vakna og vel þín gætir
Incipit

Vakna og vel þín gætir …

Explicit

“… að eilífu lifa hér. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið (bl. 125r).

Keywords
7.2(126v-127v)
Ætíð sé öllum kristnum kátt
Rubric

“Ætíð sé öllum kristnum kátt. Má syngja sem Autora Lucis. Erasmus Albertus D.”

Incipit

Ætíð sé öllum kristnum kátt …

Melody

Autora Lucis

Explicit

“… með þér að lifum, þrenning fróm. Amen. Amen.”

Keywords
7.3(127v-128v)
Guð oss lærdóm sinn ljósan gaf
Author

Dr. Albert Erasmus

Rubric

“Af teiknum hins síðasta dags og vondum ósiðum veraldarinnar. Erasmus Albertus”

Incipit

Guð oss lærdóm sinn ljósan gaf …

Explicit

“… sjá síðasta dag. Amen.”

Keywords
7.4(128v-130r)
Sankti Páll kenndi kristna trú
Rubric

“Einn fagur lofsöngur af upprisu framliðinna á efsta degi. Með hymnalagi”

Incipit

Sankti Páll kenndi kristna trú …

Hymnalag

Explicit

“… ætíð syngja þér lof og dýrð. Amen.”

Keywords
7.5(130r-132v)
Aldrei örvilnast skyldum eigum
Rubric

“Andleg vísa um dómsdag og hans teikn og fyrirburði. Má syngja sem Kært lof Guðs kristni altíð”

Incipit

Aldrei örvilnast skyldum eigum …

Melody

Kært lof Guðs kristni altíð

Explicit

“… oss haldi til dýrðar sér. Amen. Amen. Amen.”

Note

Undir stendur: “Endir sjöunda parts bókarinnar.”

Keywords
8(133r-140r)
Appendix eður viðbætir lítill þessarar góðu sálmabókar
Rubric

“Appendix eður viðbætir lítill þessarar góðu sálmabókar”

Final Rubric

“Endar svo þetta sálmakver fyrir hjálp og aðstoð drottins”

Colophon

“Skrifað Jórvík í Breiðdal af Jakob Sigurðssyni. Anno 1756 (bl. 140r).”

8.1(133r-v)
Nær mun sá dagur, drottinn, ljóma
Rubric

“Eftirlöngun himnaríkis. Tón: Hjartað þankar hugur sinni”

Incipit

Nær mun sá dagur, drottinn, ljóma …

Melody

Hjartað þankar hugur sinni

Explicit

“… með allri þinni kristni hér. Amen.”

Keywords
8.2(133v-135r)
Á einum Guði er allt mitt traust
Rubric

“Huggunarsálmur. Ortur af sr. Hallgrími Péturssyni. Undir þessum nótum”

Incipit

Á einum Guði er allt mitt traust …

Explicit

“… hjálpi mér ævinlega. Amen.”

Note

Nótur við fyrsta erindið (bl. 133v).

Bibliography

Ljóðmæli 3 (2005:19-29).

Keywords
8.3(135r-136r)
Ó, Jesú Krist, ég þakka þér
Rubric

“Söngvísa. Kveðin af þeim sem sér lætur til hjarta ganga pínuna Kristí. Tón: Faðir vor, sem á himnum [ert]”

Incipit

Ó, Jesú Krist, ég þakka þér …

Melody

Faðir vor, sem á himnum ert

Explicit

“… hérmeð án enda blessaður. Amen.”

Keywords
8.4(136r-137r)
Sæll Jesús sæti
Rubric

“Bænarvísa af nafninu Jesú. Sr. Magnús Ólafs s. Tón: Ein kanversk kvinna kom þar”

Incipit

Sæll Jesús sæti …

Melody

Ein kanversk kvinna kom þar

Explicit

“… græðarinn allra meina. Amen. Amen.”

Keywords
8.5(137r-139v)
Jesús sonur Guðs sætasti
Rubric

“Einn sálmur út af pínu vors endurlausnara. Með lag: Jesús sem að oss frelsaði”

Incipit

Jesús sonur Guðs sætasti …

Melody

Jesús sem að oss frelsaði

Explicit

“… að náum vér föðurlandi. Amen. Amen.”

Keywords
8.6(140r)
Allar skepnur þér æðstur Guð
Incipit

Allar skepnur þér æðstur Guð …

Explicit

“… á lifandi manna landi”

Keywords

Physical Description

Support

Pappír.

No. of leaves
ii + 140 + i (155 mm x 100 mm). Auð bl.: 1r upprunalega autt, 2v, 3v, 4r, 106r, 124r, 140v.
Foliation

Tíunda hvert blað hefur nýlega verið merkt með blýanti.

Condition

  • Gert hefur verið við fjögur fremstu blöð handritsins með því að líma blaðræmu upp við kjöl og aftasta blaðið hefur enn fremur verið styrkt.
  • Vatnsblettur á blaði 133r sem skerðir texta örlítið.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 125 +/- 1 mm x 75 +/- 1 mm.
  • Línufjöldi er 26-30.
  • Griporð sumstaðar.

Script

Jakob Sigurðsson í Jórvík í Breiðdal skrifaði á árunum 1755-1756, kansellíbrotaskrift.

Decoration

Gamla skjaldarmerki Íslands, krýndur flattur þorskur, er teiknaður í lit á bl. 1v.

Andlitsmynd í lit í hringlaga ramma á bl. 2r (titilsíðu).

Skrautlegur rammi með andlitsmyndum og laufskreyti utan um tilvísun í Kol. 3.16 á bl. 4v.

Teikning af engli í rauðu og bláu á bl. 23r (ígildi bókahnúts).

Heilsíðumynd af fólki, gróðri og húsi í litum og undir er tilvísun í Sálmana 33 kafla í ramma á bl. 101v.

Heilsíðumynd í litum af konungi með hörpu í hendi á bl. 106v.

Heilsíðumynd með tilvísun í Opinberunarbókina, Guð að dæma lifendur og dauða, á bl. 124v.

Bókahnútur á bl. 4v, 26v, 33r, 51v, 67v, 83v, 104v, 123v (með mynd af engli), 132v

Breiður skrautlegur rammi í lit á bl. 140r.

Fyrirsagnir flúraðar og litaðar með rauðu og bláu á bl. 2r, 5r, 23r, 27r, 33r, 52r, 68r, 84r, 102r, 105r, 107r, 125r, 133r.

Stórir skreyttur upphafsstafur með myndum á bl. 27v (mynd af Kristi á krossinum), 32v

Upphafsstafir sálma víða pennaflúraðir og sumir með rauðu og bláu, sjá til dæmis bl. 24v, 25v, 26v, 28v, 29r, 30r-v, 31v, 43v, 45r, 49r, 63r, 67r, 68r, 70r, 71v, 76r-v, 88r, 117r, 118v, 119r, 135r.

Laufskreytibekkur neðst á bl. 139v.

Musical Notation

Nótur eru víða við fyrsta erindi sálmanna (bl. 5r-v, 11r-12r, 19v-20r, 84r, 85r-v, 107r-v, 125r-v, 133v-134r.).

Binding

Band frá síðari hluta 18. aldar (161 mm x 103 mm x 28 mm). Tréspjöld klædd flúruðu skinni, kjölur er einnig flúraður og með upphleyptum röndum; önnur af tveimur spennslum lafir enn á en hin er glötuð að hluta. Saurblöð tilheyra bandi.

History

Origin

Skrifað á Íslandi, Jórvík í Breiðdal, árin 1755-1756 (sbr. blöð 2r og 140r).

Grein um skrifarann og sennilega mynd úr þessu handriti er í Jólablaði Þjóðviljans 1967 (sbr. ópr. skrá um SÁM-handrit). Greinin var endurprentuð í Múlaþing (2010).

Provenance

Á saurblöðum má lesa nöfnin Steinunn Stefánsdóttir og Sigurður Sigurðarson. Þar kemur einnig fram að afi Sigurðar hafi gefið honum bókina. Það mun vera Sigurður Sigurðsson í Fögruhlíð í Jökulsárhlíð.

Á bl. 1r kemur fram að Bjarni Ketilsson hafi fengið bókina að gjöf frá Ragnheiði Ólafsdóttur. Líklega er hér um að ræða Bjarna son sr. Ketils BjarnasonarHjaltastað og síðar Eiðum. Ketill ólst upp hjá Brynjólfi Halldórssyni á Kirkjubæ í Hróarstungu en kona Brynjólfs var Ragnheiður Ólafsdóttir og svo hét einnig sonardóttir þeirra hjóna. Líkur hafa verið leiddar að því að Jakob Sigurðsson hafi alist upp hjá Ólafi, syni Brynjólfs (og föður Ragnheiðar yngri) en sá tók við Kirkjubæ af föður sínum (sjá Benedikt Gíslason 1967).

Acquisition

Handritastofnun Íslands fékk að gjöf frá Halldóri Péturssyni skrifstofumanni, Snælandi við Nýbýlaveg, 1966. (Greinargerð frá honum er í óprentaðri skrá um SÁM-handrit).

Additional

Record History

ÞS skráði handritið 6.-18. júní 2008 og í mars 2010. Handritinu er lýst í: Ljóðmæli Hallgríms Péturssonar III:286-287.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Benedikt Gíslason 1967
Ljóðmæli Hallgríms Péturssonar III:286-287
« »