Handrit.is
 

Manuscript Detail

Lbs 1568 8vo

View Images

Sálmasafn; Iceland, 1689

Name
Magnús Jónsson ; Digri 
Birth
17 September 1637 
Death
23 March 1702 
Occupation
Farmer 
Roles
Scribe; Author; Poet; Owner 
More Details
Name
Stefán Ólafsson 
Birth
1619 
Death
29 August 1688 
Occupation
Priest 
Roles
Translator; Poet 
More Details
Name
Jón Þorsteinsson 
Occupation
 
Roles
Poet 
More Details
Name
Hallgrímur Pétursson 
Birth
1614 
Death
27 October 1674 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Author; Scribe; Marginal 
More Details
Name
Jón Þorláksson 
Birth
1643 
Death
1712 
Occupation
District/county magistrate 
Roles
Scribe; Author; Poet; Marginal 
More Details
Name
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Birth
09 June 1968 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Margrét Eggertsdóttir 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Karl Ó. Ólafsson 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Bragi Þorgrímur Ólafsson 
Birth
29 October 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Full Title

Musicum Sacrum, það er andlegt hljóðfæri: Aðskiljanlegir lofsöngvar, ágætir sálmar og söngvísur á ýmsum tímum, og eftir tíðarinnar háttalagi fyrir að syngja einum og þrennum ódauðlegum Guði til lofs, æru og dýrðar. Samantekið og skrifað til andlegrar sálarinnar og hjartans skemmtunar sem eftirlætis, handa þeim sömu sem þvílíka fegurðar lofsöngva áforma að iðka og um hönd hafa ásamt englum Guðs í drottins dýrðarríki síðar meir. Árum eftir Jesú Kristí fæðing M DC LXXXIX (1r)

Language of Text
Icelandic

Contents

1(1v (2))
Sá eð englum síðar hjá
Incipit

Sá er englum síðar hjá / syngja vill hallelújá ...

Note

1 vísa.

Keywords

2(1v (2))
Úr 63. Davíðssálmi
Incipit

Það væri minn hjartans fögnuður og unaðarsemd ...

Note

Fjórar línur. Undir þeim stendur: Sálm 63.

Keywords
3(1v (2))
112. Davíðssálmur
Incipit

Laudate pueri dominum ...

Note

112. Davíðssálmur allur. Á spássíu við upphafið stendur: Psalm Davidis [0]X[000]

Keywords
4(2r-5r (3-9))
Einn Guð skóp allt upphafi í
Rubric

“Ágætur fróðleikssálmur að syngja upp á 12 stundir dagsins frá morgni til aftans. Tón. Vor herra Jesú vissi það.”

Incipit

Einn Guð skóp allt upphafi í / einn almáttugur stjórnar því ...

Melody

Vor herra Jesú vissi það

Note

12 erindi. Á spássíur hefur verið bætt við bókaheitum og kaflanúmerum biblíunnar sem texti sálmsins vísar í. Það virðist vera með annarri hendi en aðaltextinn

Keywords
5(5r-6r (9-11))
Það stillir sturlanir styggð og neyð
Rubric

“Annar fagur sálmur með sínum tón.”

Incipit

Láð stillir sturlanir styggð og neyð / ef ég fer einatt hér upp á leið ...

Melody

Með sínum tón

Note

9 erindi

Keywords
6(6v-8v (??-11))
Rís mér hugur við heimi
Rubric

“Viðvörunarvísur að maðurinn kristinn afneiti ekki herranum Kristó í elsku veraldarinnar. Við sinn tón.”

Incipit

Rís mér hugur við heimi / hatað fæ ég hann ekki þó ...

Melody

Við sinn tón

Note

15 eirndi. Hér verður rugl í blaðsíðumerkingunni þar sem hlaupið er yfir bl. 6. Líklega hefur það verið á röngum stað þegar blaðsíðuröðin var skrifuð í bókina.

Keywords
7(8v-11r)
Ó drottinn mín einkaunaðssemd
Rubric

“Ágæt söngvísa. Ort af Magnúsi Jónssyni undir þýskum tón.”

Incipit

Ó drottinn mín einkaunaðssemd / athvarf traust hæli huggun von og yndi ...

Melody

Undir þýskum tón

Note

10 erindi

Keywords
8(11r-11v (19-20))
Vakið upp vakið
Rubric

“Andleg eftirlöngun einnrar Kristumelskandi sálar, eftir sínum brúðguma herranum Jesú. Með sínum tón.”

Incipit

Vakið upp vakið / oss vekur ein raust ...

Melody

Með sínum tón.

Note

3 erindi

Keywords
9(11v-13v (20-24))
Hvað morgunstjarnan skín nú skært
Rubric

“Andlegur brúðardiktur trúaðrar sálar að dansa fyrir brúðgumanum Jesú Kristó. Tón: Gæskuríkasti græðari minn.”

Incipit

Hvað morgunstjarnan skín nú skært / skrýdd náð og drottins sannleik kært ...

Melody

Gæskuríkasti græðari minn

Note

7 erindi

Keywords
10(13v-14v (24-26))
Ei er andvakan góð
Rubric

“Fögur söngvísa ort af S(éra) Stefáni Ólafssyni sál. Við danskan tón.”

Incipit

Ei er andvakan góð / andvöku fylgir angurværð ...

Melody

Við danskan tón

Note

8 erindi

Keywords
11(15r-17r (27-31))
Upp mitt sinni og sálin bæði
Rubric

“Fagur kvöldsálmur, útlagður úr dönsku. Með sinn tón.”

Incipit

Upp mitt sinni og sálin bæði / sorg lát fara en hughreyst þig ...

Melody

Með sinn tón

Note

12 erindi

12(17r-19v (31-36))
Margt er manna bölið
Rubric

“Vísur nokkrar, ortar af sr Stefáni Ó. s.”

Incipit

Margt er manna bölið / misjafnt drukkið ölið ...

Note

11 erindi. Á eftir bl. 17 hefur verið skotið inn nýju blaði sem geymir erindi 4-7. Merkt er með NB í aðaltextanum á eftir þriðja erindi til að sýna hvar þau erindi eiga að koma.

Keywords

13(19v-21r)
Heyr snarpan sann
Rubric

“Sá gamli lúrmannssöngur með hvörjum hann dansar sín börn til sængur.”

Incipit

Heyr snarpan sann / syndir af angist klaga ...

Note

14 erindi.

Keywords
14(21r-23r (39-43))
Árið hýra nú hið nýja
Rubric

“Ágæt nýársvísa, ort af sr. Hallgrími Péturssyni. Með sínum tón.”

Incipit

Árið hýra nú hið nýja / náðar góður sendi landi voru Guð ...

Melody

Með sínum tón.

Note

9 erindi. Á milli 6. og 7. erindis virðist vera hálft aukaerindi sem einnig er í næsta kvæði á eftir og byrjar svo: Blessan vissa blíða góða / blóðið rauða hann að með sér færir nú

Milli 5. og 7. er. er skotið inn erindi úr öðrum nýárssálmi (Fögnuð megnan færi eg dýru) sem kemur næst á eftir í hdr. sbr. Ljóðmæli HP 2,36

15(23r-25r (43-47))
Fögnuð megnan færi ég dýru
Rubric

“Annar nýárssálmur með sama tón.”

Incipit

Melody

Árið hýra nú hið nýja

Note

6 erindi

16(25r-26r (47-49))
Himnarós leiðarljós
Rubric

“Eftirlöngun og girnd eftir eilífu lífi. Tón. Árið nýtt”

Incipit

Himnarós leiðarljós / líf og velferð ...

Melody

Árið nýtt gefi gott

Note

9 erindi

Keywords
17(26r-28v (49-54))
Jesú minn
Rubric

“Merkilegur lofsöngur. Tón Þeir þrír menn.”

Incipit

Jesú minn / ég bið þig ...

Melody

Þeir þrír menn

Note

10 erindi

Keywords
19(29r-31r (55-59))
Kær Jesú Kriste
Rubric

“Fögur krosskveðja til herrans Jesúm. Samin af sr Stefáni Ólafssyni etc”

Incipit

Kær Jesú Kriste / kom þú nú til mín ...

Note

9 erindi

Keywords
20(31r-32r (59-61))
Ó Jesú endurlausnarinn
Rubric

“Vögguljóð kallast þetta.”

Incipit

Ó Jesú endurlausnarinn / álíttu mig og soninn minn ...

Note

4 erindi

Keywords
21(32r-33v (61-64))
Hvenær mun koma minn herrann sá
Rubric

“Einn harla fagur lofsöngur með sínum tón”

Incipit

Hvenær mun koma minn herrann sá / hvern ég girnist að sjá ...

Melody

Með sínum tón

Note

14 erindi

Keywords
22(33v-34v (64-66))
Lánið drottins lítum mæta
Rubric

“Drykkjuprýði eðla fögur. Undir sínum tón.”

Incipit

Lánið drottins lítum mæta / lét hann ölið hjörtun kæta ...

Melody

Undir sínum tón

Note

6 erindi. Búið er að leiðrétta textann hér og hvar með annarri hendi.

Keywords
23(34v-36r (66-69))
Salve Jesú ég syng þinn prís
Rubric

“Einn nákvæmur söngur á nóttunni þá maður getur ekki sofið.”

Incipit

Salve Jesú ég syng þinn prís / sæti Jesú mín paradís ...

Note

10 erindi

Keywords
24(36r-37r (69-71))
Guði sé heiður og eilíf þökk
Rubric

“Sálmur eftir máltíð útlagður úr dönsku.”

Incipit

Guði sé heiður og eilíf þökk / en sorgin fari ...

Note

11 erindi. Öll erindin enda á Gloria tibi domine.

Keywords
25(37r-39v (71-76))
Þig Guð Jesús grátandi ég bið
Rubric

“Ágætleg bænarvers. Undir þeim tón: Ó Guð minn herra aumka mig.”

Incipit

Þig Guð Jesús grátandi ég bið / greiðlega veit minn öndu frið ...

Melody

Ó Guð minn herra aumka mig

Note

9 erindi

Keywords
26(39v-41v (76-80))
Árið nýtt nú á
Rubric

“Einn fagur nýárssálmur. Tón: Gleðjum þjóð Guðs menn”

Incipit

Árið nýtt nú á / í nafni Jesú sæta ...

Melody

Gleðjum þjóð Guðs menn

Note

13 erindi

27(41v-42r (80-81))
Þá Ísrael út af Egyptalandi dró
Rubric

“Einn fagur sálmur úr saltaranum.”

Incipit

Þá Ísrael út af Egyptalandi dró / og Jakobshús frá járnofns kvöl við yndi stóð ...

Note

Í þrem hlutum.

Keywords
28(42r-43v (81-84))
Syrgjum ekki sáluga bræður
Rubric

“Sálmur að syngja í útför framliðinna.”

Incipit

Syrgjum ekki sáluga bræður / syrgjum ekki feður né mæður ...

Note

10 erindi

Keywords
29(43v-49v (84-96))
Himneski faðir heyrðu mig
Rubric

“Hjartnæmur iðrunarsöngur. Með tón: Einn tíma var sá auðugi m.”

Incipit

Himneski faðir heyrðu mig / hrópa ég nú í trú á þig ...

Melody

Einn tíma var sá auðugi mann

Note

30 erindi

30(49v-51r (96-99))
Signust mey og móðir að Kristi
Rubric

“Sorglegar raunir Marju meyjar við krossinn.”

Incipit

Tignust mey og móðir að Kristi / margtáruð við krossinn gisti ...

Note

8 erindi

Keywords
31(51r-52r (99-101))
Herra Jesú
Rubric

“Einn nákvæmur sálmur til uppvakningar Tón. Eins og sitt barn.”

Incipit

Herra Jesú / mín hjálp ertú ...

Melody

Eins og sitt barn

Note

10 erindi. Upphafsstafir erindanna mynda nafnið Hallgrímur.

Keywords
32(52v-56v (102-110))
Ó drottinn ég meðkenni mig
Rubric

“Ein merkileg syndajátning iðrandi manns sem setur sitt trúnaðartraust upp á Jesúm Kristum.”

Incipit

Ó drottinn ég meðkenni mig / margfaldlega synduga ...

Note

23 erindi

33(57r (111))
Sagnafár síst gleður drykkjuborð
Rubric

“Lítið ölvers við drykkjuborð”

Incipit

Sagnafár síst gleður drykkjuborð / sómi er skár sönglist og fögur orð ...

Note

1 erindi

Keywords

34(57r-59r (111-115))
Eftir það standa engla fjóra
Rubric

“Á allra heilagra messu út af pistlinum. Tón Snú þú nú aftur etc”

Incipit

Eftir það standa engla fjóra eg nam sjá / heims víðum fjórum hornum á ...

Melody

Snú þú nú aftur enn til hvíldar

Note

25 erindi

Keywords
35(59r (115))
Mitt hljóð skal drottinn dagsins fyrst
Rubric

“Morgunsigning Tón Vor herra Jesús vissi þ”

Incipit

Mitt hljóð skal drottinn dagsins fyrst / drottinn heyr mig fyrir Jesúm Krist ...

Melody

Vor herra Jesús vissi það

Note

1 erindi

Keywords
36(59v (116))
Enn gefur Jesús yfir mig nótt
Rubric

“Kvöldsigningin. Undir sama tón.”

Incipit

Enn gefur Jesús yfir mig nótt / ó drottinn Jesú lát mig fljótt ...

Melody

Vor herra Jesú vissi það

Note

1 erindi

Keywords
37(59v-60r (116-117))
Árið nýtt gefi gott
Rubric

“Fögur nýársvísa.”

Incipit

Árið nýtt gefi gott / Guð af náð oss ...

Note

3 erindi

38(60r-61v (117-120))
Þjónn Guðs ef réttur vera vilt
Rubric

“Sálmvísa af nokkrum orðum þess annars kapítula Síraksbókar Tón Jesús Kristur á krossi.”

Incipit

Þjónn Guðs ef réttur vera vilt / við freistingu þá bú þig stillt ...

Melody

Jesús Kristur á krossi var

Note

10 erindi

Keywords
39(61v-62v (120-1229)
Miskunna þú mér mildi Guð
Rubric

“Sá fimmtugasti og sjöundi sálmur Davíðs Tón: Jesús Kristur að Jórd.”

Incipit

Miskunna þú mér mildi Guð / mína sál virstu hugga ...

Melody

Jesús Kristur að Jórdan kom

Note

6 erindi

Keywords
40(62v-63v (122-124))
Lofið heiðrið vorn herra
Rubric

“Sálmur Davíðs hundraðasti fertugasti og sjöundi.”

Incipit

Lofið heiðrið vorn herra / hvað kostulegt er slíkt ...

Note

5 erindi

Keywords
41(63v-65v (124-128))
Ó Jesú eðla blómi
Rubric

“Sálmvísa séra Stefáns Ólafssonar”

Incipit

Ó Jesú eðla blómi / einasta vonin mín ...

Note

10 erindi

Keywords
42(65v-68v (128-134))
Lofið drottin lifandi sáð
Rubric

“Morgunsálmur. Með sinn tón.”

Incipit

Lofið drottin lifandi sáð / um lög og slétta grund ...

Melody

Með sinn tón

Note

17 erindi

43(68v-70v (134-138))
Herra Guð faðir hefur skapt
Rubric

“Kvöldsálmurinn við sama lag.”

Incipit

Herra Guð faðir hefur skapt / himins og jarðar láð ...

Melody

Lofið drottin lifandi sáð

Note

12 erindi

44(70v-72r (138-141))
Síst skarta sönglist má
Author

sr. Ólafur Jónsson

Rubric

“Út af Faðirvor. Bænarsálmur séra Ólafs Jónssonar”

Incipit

Síst skarta sönglist má / sé þar ekki elskan hjá ...

Note

11 erindi

Keywords
45(72r-74v (141-146))
Hljómi raustin barna best
Rubric

“Fagur sálmur um dómsdag og eilíft líf. Með sínum tón.”

Incipit

Hljómi raustin barna best / blíð á þessum degi ...

Melody

Með sínum tón

Note

16 erindi

Keywords
46(74v-76v (146-150))
Heyr þú Jesús læknir lýða
Rubric

“Sálmur séra Stefáns Ólafssonar með sínum tón.”

Incipit

Heyr þú Jesús læknir lýða / lifandi skjól og vonin mín ...

Melody

Með sínum tón

Note

10 erindi

Keywords
47(76v-79r (150-155))
Heyr þú Jesús hátt ég kalla
Rubric

“Annar sálmur séra Stefáns. Sami tón.”

Incipit

Heyr þú Jesús hátt ég kalla / harma burt úr djúpri þrá ...

Melody

Heyr þú Jesús læknir lýða

Note

15 erindi

Keywords
48(79r-79v (155-156))
Jesú minn trúr
Rubric

“Nokkur sálmvers með tón: Heiminn vor Guð”

Incipit

Jesú minn trúr / Jesú minn trúr ...

Melody

Heiminn vor Guð

Note

5 erindi

Keywords
49(79v-80v (156-158))
Salve sætasti Jesú minn
Rubric

“Fagur sálmur við tón: Hjartað fagnar og hugur.”

Incipit

Salve sætasti Jesú minn / sætasti endurlausnarinn ...

Melody

Hjartað fagnar og hugur minn

Note

6 erindi

Keywords
50(80v-81r (158-159))
Hæsta guðdómsins heilög mynd
Rubric

“Söngvers fagurt og fáort. Tón. Lífsreglur hollar.”

Incipit

Hæsta guðdómsins heilög mynd / holdi mannlegu klædd ...

Melody

Lífsreglur hollar heyri menn

Note

2 erindi

Keywords
51(81r-82r (159-161))
Hjartans langan ég hef til þín
Rubric

“Eftirlöngun eilífs lífs trúaðrar sálar.”

Incipit

Hjartans langan ég hef til þín / jörðu á ...

Note

8 erindi

Keywords
52(82r-84r (161-165))
Sú er mín girnd í friðnum fús
Rubric

“Annar sálmur sama innihalds. Tón: Eilíft lífið er æskilegt.”

Incipit

Sú er mín girnd í friðnum fús / fríðri Guðs borg að ná ...

Melody

Eilíft lífið er æskilegt

Note

6 erindi

Keywords
53(84r-85r (165-167))
Ó sæti Jesú mitt sálarlíf
Rubric

“Bænarsálmur. Um guðlega velgjörninga. Við sinn tón.”

Incipit

Ó sæti Jesú mitt sálarlíf / sálarlíf ....

Melody

Við sinn tón.

Note

15 erindi

Keywords
54(85r-86v (167-170))
Ó Jesú Guðs hinn sanni son
Rubric

“Sálmur séra Stefáns Ólafssonar. Um kraft og verkan Guðs guðdómlega orðs.”

Incipit

Ó Jesú Guðs hinn sanni son / synduga heyr þú mig ...

Note

9 erindi. Athyglisvert er að í fyrsta erindinu virðist ljóðmælandinn vera kvenkyns!

Keywords
55(86v-88v (170-174))
Lýðir Guðs lof margfaldi
Rubric

“Lofsöngur í inngöngu sumars. Ortur af séra Jóni Þorsteini í Vestmannaeyjum”

Incipit

Lýðir Guðs lof margfaldi / liðinn er veturinn kaldi ...

Note

17 erindi

Keywords
56(88v-92v (174-182))
Gef ég mig alla á Guðs míns náð
Rubric

“Sálmur séra Hallgríms Péturssonar, um dómsdag og upprisu framliðinna.”

Incipit

Gef ég mig alla á Guðs míns náð / geymi hann allt mitt efni og ráð ...

Note

33 erindi. Athyglisvert er að í fyrsta erindinu virðist ljóðmælandinn vera kvenkyns!

Keywords
57(92v-94r (182-185))
Brúðhjón ung blessuð og ágætleg
Rubric

“Brtúðkaupssálmur í hjónavígslunni að syngja. Tón Jesú minn ég bið etc.”

Incipit

Brúðhjón ung blessuð og ágætleg / sálmasöng ávarpa yður ég ...

Melody

Jesú minn ég bið þig heyr mig nú

Note

4 erindi

Keywords
58(94r-94v (185-186))
Einn Guð kann
Rubric

“Yfir hjónaskálinni.”

Incipit

Einn Guð kann / allskonar blessan tjá ...

Note

2 erindi

Keywords
59(94v-95v (181-183))
Blessaði brúðguminn
Rubric

“Annar sálmur sama innihalds. Tón: Sæll ertu sem þinn Guð.”

Incipit

Blessaði brúðguminn / blessaði Jesús ...

Melody

Sæll ertu sem þinn Guð

Note

11 erindi

Keywords
60(95v-97v (188-192))
Að iðka gott til æru
Rubric

“Kveðja séra Jóns í Vestmannaeyjum til burtsiglandi sonar síns. Við sinn tón.”

Incipit

Að iðka gott til æru / æðstum kóngi himnum á ...

Melody

Við sinn tón

Note

15 erindi

Keywords
61(97v-98r (192-193))
Heiminn vor Guð
Rubric

“Fögur söngvísa.”

Incipit

Heiminn vor Guð / heiminn vor Guð ...

Note

6 erindi

Keywords
62(98r-99r (103-105))
Uppljúk þú drottinn mínum munn
Incipit

Uppljúk þú drottinn mínum munn / sælunot Sebaoth ...

Note

12 erindi. Fyrir þessum sálmi er ekki fyrirsögn heldur kemur hann í beinu framhaldi af undanfarandi sálmi og er einungis auðkenndur með því að fremsti stafur fyrsta vísuorðsins er heldur stærri en upphafsstafir erinda í sálminum á undan.

Keywords
63(99r-106r (195-209))
Ó himneski Guð vor herra
Rubric

“Drykkjuskapar óhófssálmur.”

Incipit

Ó himneski Guð vor herra / hvörs dómur réttvís er ...

Note

29 erindi. Þessi sálmur er skrifaður með fljótaskrift (nema fyrsta línan í hverju erindi) en ekki kansellískrift??? eins og aðrir hlutar bókarinnar.???

Keywords
64(106r-107r (209-211))
Guð er mín huggun hjálp og traust
Rubric

“Symbolum eður útvalin kjörgrein frú Sofiæ. Guð yfirgefur ekki sína. Tón: Á þig alleina Jesú Kr.”

Incipit

Guð er mín huggun hjálp og traust / heill mín og vonin tryggva ...

Melody

Á þig alleina Jesú Krist

Note

4 erindi

Keywords
65(107r-108v (211-214))
Velkomin sértu elskan blíð
Rubric

“Af Salamonis lofkvæðis öðrum kapítula. Fagur söngur um andlegan ektaskap herrans Jesú og trúaðrar sálar. Með tón sem Gæskuríkasti græð.”

Incipit

Velkomin sértu elskan blíð / velkomin sértu árla og síð ...

Melody

Gæskuríkasti græðari minn

Note

7 erindi

Keywords
66(108v-110r (214-217))
Eilífur friðarfaðir
Rubric

“Fagur sálmur ortur af séra Hallgrími Péturssyni. Tón Ó Jesú eðla blómi etc.”

Incipit

Eilífur friðarfaðir / flýjum vér nú til þín ...

Melody

Ó Jesú eðla blómi

Note

7 erindi

Keywords
67(110r-112v (217-222))
Guð mín hrösun ei þegi þú
Rubric

“Sálmur Davíðs þess konunglega spámannns sá hundraðasti og níundi Tón Má ég ólukku ei móti”

Incipit

Guð mín hrósun ei þegi þú / þeir hafa nú ...

Melody

Má ég ólukku ei móti stá

Note

13 erindi

Keywords
68(112v-116v (222-230))
Ó Guð faðir þín eilíf náð
Rubric

“Andleg og ágæt syndajátning og samtal syndugs manns og Kristum, og hvörnin sá syndugi öðlast um síðir hann náð og miskunn.”

Incipit

Ó Guð faðir þín eilíf náð / öll hefur ráð ...

Note

Erindin eru til skiptis í orðastað syndarans og Krists og eru merkt þeim með yfirskrift á undan hverju erindi.

Keywords
69(230-233))
Herrans hjörð hér um kring
Author

sr. Guðmundur???

Rubric

“Sálmvísa sr. Guðmundar. Tón Jesú minn ég bið.”

Incipit

Herrans hjörð hér um kring / heyr mig nú ...

Melody

Jesú minn ég bið þig

Note

4 erindi

Keywords
70(118r-119v (233-236))
Heiður sé Guði á himni og jörð
Rubric

“Hjartnæmur kvöldsálmur. Tón Heiðrum vér Guð.”

Incipit

Heiður sé Guði á himni og jörð / hans sæta nafni þakkargjörð ...

Melody

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Note

8 erindi. Fyrir neðan síðasta erindið á bl. 119v er autt svæði.

Keywords
71(120r-120v (237-238))
María meyjan skæra
Rubric

“Maríuvísur”

Incipit

María meyjan skæra / minnið þitt og æra ...

Note

6 erindi

Keywords
72(120v-122v (238-242))
Heilagi drottinn himnum á
Rubric

“Einn ágætur lofsöngssálmur undir sínum tón.”

Incipit

Heilagi drottinn himnum á / heiðrað og lofað sé nafnið þitt ...

Melody

Með sínum tón

Note

18

Keywords
73(122v (242))
Ég lifi og veit hvað lengi það er
Rubric

“Harmaklögun heiðinna manna.”

Incipit

Ég lifi og veit hvað lengi það er / ég dey og veit ei hvert ég fer ...

Note

1 erindi

Keywords
74(122v (242))
Ég lifi og veit ei hvað lengi það er
Rubric

“Huggun kristinna manna.”

Incipit

Ég lifi og veit ei hvað lengi það er / ég dey og veit vel hvert ég fer ...

Note

1 erindi. Framhald þess sem á undan fór.

Keywords
75(123r (243))
Brot úr brúðkaupskvæði
Incipit

... mína kvað ég vísuna vinir / viðtaka því ber yður.

Note

Aðeins tvö vísuorð. Vantar framan af. Á spássíunni stendur: Viðaukinn. Miðað við að uppsetningin hafi verið svipuð og á næsta kvæði vantar næstum allt kvæðið.

Keywords

76(123r (243))
Konungdóm blíðir beimar
Rubric

“Brúðgumakróksvísan”

Incipit

Konungdóm blíðir beimar / bæri hlýða með æru ...

Refrain

Vorum kóngi leggi lið / lofðung himna sveita ...

Note

5 erindi og viðlag. Á spássíu eru hlutar kvæðisins merktir með orðunum slæmur, vísan og viðaukinn.

Keywords

77(123r-123v (243-244))
Kóng Ólafur lengi
Rubric

“Í brúðarkrókinn”

Incipit

Kóng Ólafur lengi / lystugur fylgdi Kristó ...

Refrain

Þengill ungur enginn finnst / æðri kóngi vorum ...

Note

7 erindi og viðlag. Á spássíu eru hlutar kvæðisins merktir: Slæmur, annar slæmur, þriðji slæmur, vísan, viðaukinn.

Keywords

78(123v (244))
Græðarans móður Guð nam prýða fríða
Rubric

“Fyrir Maríuminni á sunnudagskvöldið, miðborðsvísan.”

Incipit

Græðarans móður Guð nam prýða fríða / gleði meður réð í geði kveðja ...

Refrain

Fyrir bóndann Maríu byrja ég ljóð / og boðsmenn eftir vanda ...

Sæla kalla Maríu má / af meyjunum allra handa ...

Note

6 erindi og viðlag. Á spássíu eru hlutar kvæðisins merktir: Slæmur, annar slæmur, viðaukinn.

Keywords

79(123v-124r (244-245))
María meyja dýrust
Rubric

“Brúðgumakróksvísur”

Incipit

María meyja dýrust / María fremd í ári ...

Refrain

Mey María mey varð hrein / mey hana Jósef festi ...

María ein á alla grein / öllum meyjum skærri ...

Note

6 erindi og viðlag. Á spássíu eru hlutar kvæðisins merktir: Slæmur, annar slæmur, vísan, viðaukinn.

Keywords

80(124r (245))
Af eftirdæmum ættu gullasniftir
Rubric

“Brúðakróksvísur”

Incipit

Af eftirdæmum ættu gullasniftir / ærusamlegt dagfar Maríu læra ...

Refrain

Mey María meyjablóm / meyja var þá fæddi ...

María hlaut það mesta skraut / mann og Guð þá fæddi ...

Note

6 erindi og viðlag. Á spássíu eru hlutar kvæðisins merktir: Slæmur, annar slæmur, vísan, viðaukinn.

Keywords

81(124v (246))
Náðugur sté Guðs niður
Rubric

“Fyrir Krists minni á mánudaginn fyrir miðju borði.”

Incipit

Náðugur sté Guðs niður / niður í meyjar iður ...

Refrain

Kristur fæddist, Kristur dó / Kristur reis frá dauðum ...

Note

5 erindi og viðlag

Keywords

82(124v (246))
Hér er minni herrans Kristí borið
Rubric

“Fyrir brúðgumakrók.”

Incipit

Hér er minni herrans Kristí borið / heiðurinn honum lof og æra greiðist ...

Refrain

Kristur gisti krossi á / krýndur píndur bæði ...

Note

3 erindi og viðlag

Keywords

83(124v (246))
Jesú lofum minninu með
Rubric

“Fyrir brúðarkrók.”

Incipit

Jesú lofum minninu með / í máli san[00...00]

Note

Einungis fyrstu orðin úr viðlaginu varðveitt. Vantar aftan af. Á spássíunni stendur: Slæmur.

Keywords

84(125r (247))
Brot úr brúðkaupskvæði
Incipit

... vernda vorn / vínið er nú á kön[00] ...

Note

Óvíst um fjölda erinda. Vantar framan af. Á spássíu má sjá leifar af orðinu viðaukinn.

Keywords

85(125r (247))
Maríu dyggðir dýrar
Rubric

“Fyrir brúðarkróki.”

Incipit

Maríu dyggðir dýrar / dæmi ég góðar þó ræmist ...

Melody

Blíðum lýðum blíðum með / blíðlegt kemur minni ...

Note

1 erindi og viðlag. Á eftir viðlaginu, sem er fremst, stendur: Þennan slæm má hafa og svo fyrir brúðgumakr(ók). og skipta um nöfnin brúður og brúðguma. Fyrir neðan kvæðið er autt pláss. Svo virðist sem skrifarinn hafi ekki skrifað allt kvæðið.

Keywords

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
125 blöð (130 mm x 76 mm). Blað 125v autt, blöð 18v, 119v og 125r auð að hálfu.
Foliation
Blaðsíðumerking með blýanti á rektósíðum 1-243, máð og illlæsileg hér og hvar. Blaðmerking með blýanti á 12, 20 og svo á 10 blaða fresti eftir það (nema 110 og 120). Einstaka blað annað er tölusett að auki.
Condition
  • Einhver blöð hafa týnst úr handritinu milli blaða 122 og 123 og aftur milli 124 og 125.
  • Ástand handritsins er gott. Nokkur blöð fremst og aftast eru þó orðin nokkuð slitin, jafnvel svo að textinn er orðinn ólæsilegur á stöku stað.
  • Nokkur af kverunum hafa losnað úr bandinu og liggja laus.
Script

Páll Eggert Ólason telur í Skrá Lbs að handritið sé líklega með hendi Jóns Þorlákssonar sýslumanns í Berunesi. Skriftin er kansellískrift en kvæði blaða 99r-106r er með fljótaskrift að undanskildum fyrstu línum í hverju erindi.

Blöð 18r-18v: Óþekktur skrifari. Eitt blað sem skotið er inn í bókina, kansellískrift.

Additions
  • Blaði 18 hefur verið bætt við eftirá. Það er með annarri hendi en inniheldur nokkur erindi sem skotið er inn í kvæði á blaði 19r. Merkt er með NB á 19r hvar innskotstextinn passar inní aðaltextann.
  • Á fremra kápublaði má lesa ýmislegt krot, ekkert að því er virðist með hendi handritaskrifarans:

    Jón Þorgrímsson a liber me d[0] Rekte.

    El[00] B D. Með rauðu bleki.

    ...[J]ónsdóttir [00...00]tta kver

Binding

Skinnband með tréspjöldum. Þrykkt mynstur í skinninu (138 mm x 76 mm x 30 mm).

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi árið 1689. Ritunartími handritsins kemur fram á titilblaði.

Additional

Record History
Sigríður H. Jörundsdóttir sameinaði skráningar 17. desember 2013 ; Margrét Eggertsdóttir yfirfór skráningu 2013 ; Karl Ó. Ólafsson skráði 2013 ; Bragi Þorgrímur Ólafsson frumskráði fyrir myndvinnslu, 20. október 2009 ; Handritaskrá, 2. b.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katharina Baier, Eevastiina Korri, Ulrike Michalczik, Friederike Richter, Werner Schäfke, Sofie Vanherpen“An Icelandic Christmas Hymn. Hljómi raustin barna best.”, 2014; 25: p. 193-250
« »