Handrit.is
 

Manuscript Detail

Lbs 1513 4to

View Images

Kvæðabók; Iceland, 1767

Name
Maro, Publius Vergilus 
Birth
17 October 0070 
Death
23 September 0019 
Occupation
 
Roles
Author 
More Details
Name
Eggert Ólafsson 
Birth
01 December 1726 
Death
30 May 1768 
Occupation
Varalögmaður 
Roles
Author; Scribe; Poet; Marginal; recipient; Informant 
More Details
Name
Málfríður Jónsdóttir 
Birth
1717 
Death
1784 
Occupation
Lögmannsfrú 
Roles
Owner 
More Details
Name
Sveinn Sölvason 
Birth
06 September 1722 
Death
06 August 1782 
Occupation
Attorney 
Roles
Author; Poet; Correspondent; Scribe 
More Details
Name
Halldór Daníelsson 
Birth
06 February 1855 
Death
16 September 1923 
Occupation
Hæstaréttardómari (Assessor) 
Roles
Donor; Owner 
More Details
Name
Örn Snorrason 
Birth
31 January 1912 
Death
01 October 1985 
Occupation
Kennari; Rithöfundur 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Sigrún Guðjónsdóttir 
Birth
14 June 1946 
Occupation
Handritavörður 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r)
Tileinkun
Incipit

Þetta kvæðakver á hústrú Málfríður Jónsdóttir …

Keywords
1.1(1r)
Eclogues
Incipit

O! Meliboee, Deus nobis haec otia fecit. …

Melibeye, Guð oss þetta greiddi …

Note

Fyrsta bók, ljóðlínur 6-10.

Language of Text

Icelandic (primary); Latin

Keywords
2(1v)
Efnisyfirlit
Rubric

“Nöfn- og blaðsíðutala þessara kvæða.”

3(2r-4v)
Friðriksvarði á Íslandi
Rubric

“Friðriksvarði á Íslandi. Kvæðið er ort til burðardags Friðriks hins fimmta Danakonungs.”

Incipit

Sú mér sjón í tálum eigi / sýnast draumi vann …

Melody

Ég leit

Explicit

“… hildings mildi blóð!”

Note

40 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 68-72.

Keywords
4(4v-6r)
Einvalds vísur
Rubric

“Einvaldsvísur. Gjörðar til þakklætishátíðarinnar 1760 þá voru liðin 100 ár frá því er hófst einvaldsríki Danakonunga.”

Incipit

Stendur upp á leiftra landi / lýstur sólar arfi njólu …

Explicit

“… fjörvi mettan eftir þetta!”

Note

20 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 72-74.

Keywords
5(6r-7r)
Vínsteinsmál
Rubric

“Vínsteinsmál.”

Incipit

Árla dags erlan, í vildu knýar …

Explicit

“… gefa fró sefa.”

Note

10 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 188-189.

Keywords
6(7r-7v)
Burðardagsvísur
Rubric

“Burðardagsvísur til Kristjáns hins 7. Danakonungs, gjörðar í Kaupmannahöfn á hans 1. ríkisári 1766 og sendar til gildis Íslendinga.”

Incipit

Rennur í sorta sunna sorglegs Dana borgum …

Explicit

“… guð-sjótar má njóta.”

Note

3 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 189.

Keywords
7(7v-9v)
Hafnarsæla
Rubric

“Hafnarsæla. Gamansamt og nokkuð satíriskt kvæði um hætti manna í Kaupmannahöfn.”

Incipit

Förum vér til gleði að ganga / gaman þar og lyst að fanga …

Refrain

Út um strætin Hafnar há …

Explicit

“… enda þetts kvæði.”

Note

30 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 122-124.

Keywords
8(9v-11v)
Heimsótt
Rubric

“Heimsótt. Um girnd útlendra manna og sér í lagi margra ærlegra Íslendinga að vilja vitja aftur þeirra föðurlands.”

Incipit

Erindi neitt ég ekki kvað / um þá deilu heima …

Refrain

Út ertu við æginn blá …

Explicit

“… kalla ég til þín laungum.”

Note

21 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 116-118.

Keywords
9(11v-14v)
Íslandssæla
Rubric

“Íslandssæla. Er sett á mót Hafnarsælu.”

Incipit

Fari þér til vikivaka / vinnunot og hvíld að taka …

Refrain

Út um sveitir Ísalands …

Explicit

“… langar út um heim að blína.”

Note

30 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 119-121.

Keywords
10(14v)
Um leiða síns föðurlands
Rubric

“Ein vísa. Um leiða og auðvirðing síns föðurlands.”

Incipit

Er það satt sem nokkrir telja mér / aldrei glatt íslenskum verði hér …

Explicit

“…sig lét ei væla!”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 195.

Keywords
11(14v-16r)
Búrdrífuvísur
Rubric

“Búrdrífuvísur. Út af þeirri bábilju gamalra kvenna að nokkurs konar sætri drífu fenni inn um búrgluggana hvörja nýársnótt. Item af rétti þeim slíkur er og nefndist eftir þessari búrdrífu.”

Incipit

Búdrífan á nýársnótt / nýjung þótti lýði …

Explicit

“… freyjur Garðarshólma!”

Note

25 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 220-221.

Keywords
12(16r)
Kokkagæla
Rubric

“Kokkagæla. Um framandi matartilbúning sem landinu er óhentugur.”

Incipit

Hlæið að gælum hefðarlið / hættið þér ekki samt …

Explicit

“… tignum óhollt og rammt!”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 198.

Keywords
13(16r-16v)
Hnattarkvæði
Rubric

“Hnattarkvæði. Um þann veraldarhnött eða Globum terraqveum og hans útskíring sem E. gjörði 1762 til að sýna sem hæglegast principia sphærica geographiam etc.”

Incipit

Hnötturinn sem í Sauðlauksdali / settur var að aldartali …

Explicit

“… vorpið beggja valda stand!”

Note

9 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 228.

Keywords
14(16v)
Vísa
Rubric

“Vísa. Um þann marglætislöst er nefnist Polypragmosyne þá maður vill vera allt í öllu. Hvörs konar lærdómi, projectum, handverkum etc. Sníkir sitt hjá hvörjum og gefur það út sem sitt eigið. Er hlutsamur og meinhagur en gjörir þó ekki neitt að gagni þá búið er.”

Incipit

Polypragmosyne prjállegt hefur trýni / skammvinnt hygg ég skíni …

Explicit

“… dygð ég ætla ei krýni.”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 197.

Keywords
15(16v)
Skáldaþökk
Incipit

Það mun þökk fyrir kvæði / þeflaust skáldum gefa …

Explicit

“… raun að kvæðislaunum.”

Note

1 erindi.

Án titils.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 199.

Keywords
16(17r-23r)
Búnaðarbálkur
Rubric

“Búnaðarbálkur. Skiptur í þrjá kvæðaflokka; um íslenskt búskaparlíf þessara tíma, hvörsu leiðindalegt það sé hjá of mörgum, og með hvörju móti það megi gott og skemmtilegt verða; nefnilega með fleiru en því er almennilega tíðkast.”

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 30-50.

Keywords
16.1(17r-18v)
Eymdaróður
Rubric

“Fyrsta kvæðið. Eymdaróður. Um eyðilegan bæjarbrag víða hér á landi.”

Incipit

Þér sudda-drunga daufir andar / sem dragist gegnum myrkra loft! …

Melody

Ég svaf í föstum draumadvala

Explicit

“… hressi þeir upp og braggi sig!”

Note

24 erindi.

Keywords
16.2(18v-21r)
Náttúrulyst
Rubric

“Annað kvæði Búnaðarbálks. Náttúrulyst. Hvörsu maður skuli draga sér dæmi til dægrastyttingar og ánægju af þeim sköpuðu skepnum sem Guðs forsjón dásamlega stjórnar og viðheldur mönnunum til gagns og aðstoðar.”

Incipit

Hvað sem meinvætta mæltu þóftar / mér varð gengið í tjalda reit …

Explicit

“…landið fagni við soddan skraf!”

Note

36 erindi.

Keywords
16.3(21r-27r)
Bóndalíf og landselska
Rubric

“Þriðja kvæði Búnaðarbálks. Bóndalíf og landselska. Um ýmsa þá hluti sem menn helst kunna að hafa yndi af í daglegu bændalífi hér á landi.”

Incipit

Vænt er að kunna vel að búa / vel að fara með herrans gjöf …

Explicit

“… á meðan hrærist blóð!”

Note

100 erindi.

Keywords
17(27r)
Ein lofvísa um hornið
Rubric

“Ein lofvísa um hornið”

Incipit

Í horni er best að búa / birtunni undan snúa …

Explicit

“… og fám í ljósi trúa.”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 194.

Keywords
18(27v-28r)
Öfundarelta
Rubric

“Öfundarelta sýnir aðal og einkunnir þessarar ódygðar sem þrávalt hefur bæði fyrr og síðar spillt velgengni vors föðurlands.”

Incipit

Heyrðu nú Öfund orðin mín / ég skal þora að bíða þín …

Explicit

“… fyrir hjálp vors herra.”

Note

20 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 115.

Keywords
19(28v-29r)
Listhússkvæði
Rubric

“Lysthúskvæði. Sýnir það að slíka bygging má gjöra nógu skemmtilega á Íslandi.”

Incipit

Undir bláum sólarsali / Sauðlauks upp í lignum dali …

Refrain

Fagurt galaði fuglinn sá ...

Explicit

“… listamaðurinn lengi þar við undi.”

Note

12 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 219.

Keywords
20(29r-30v)
Helblinda
Rubric

“Helblinda. Um það að menn sjá ei né kannast við þær allra hörðustu Guðs bendingar, hvörjar þó varnar eru vort sjálfgjört syndastraff; einkum þá dæmalausu mannfæð, sem fram eftir þessum aldri hræðilega vaxið hefur, frá því að Stóra-Bóla var afgengin, og nú allt til skammra stunda.”

Incipit

Forlögunum fresta má / en fyrirkomast aldrei …

Explicit

“… svo aftri vítis hyr.”

Note

19 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 53-56.

Keywords
21(30v-31v)
Teflöskuvísur
Rubric

“Teflöskuvísur eru hálf-satíriskar um það ónýta te sem hingað flyst og að af innlendum grösum megi langtum hollara og þægilegra te tilreiða.”

Incipit

Flaskan segir svört á kinn / sælir ætíð, Vatnar minn …

Explicit

“… það er höfuð dáindi!”

Note

29 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 146.

Keywords
22(31v-32r)
Grýlukvæði
Rubric

“Grýlukvæði. Um þær myrkra fylgjur og illar hamingjur sem óholla skráveifu gjöra og gjört hafa landsins börnum.”

Incipit

Hér er komin hún Grýla / með gull-leysið mól …

Explicit

“… betri en hún var.”

Note

13 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 141.

Keywords
23(32r-33v)
Ægisdrekka hin nýja
Rubric

“Ægis drekka hin nýja. Um þá merkilegu Vatnsfjarðar veislu 1766 hvar Ægir, Rán og þeirra 9 dætur sátu að heimboði. Bragurinn er jambiskur eftir þeim er finnst í Epoda-bók skáldsins Horatii.”

Incipit

Vötnin og árnar vaxa fljótt og víður sjór …

Explicit

“… vil ég ekki þau vekji mig!”

Note

40 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 216-218.

Keywords
24(33v-38v)
Mánamál
Rubric

“Mánamál. Fornkveðið samtal þeirra Reykjavíkurfeðga, Ingólfs landnámsmanns, Þorsteins Ingólfssonar og Þorkels mána sonar hans, item Örlygs á Esjubergi.”

Incipit

Ár var að ári / dag enn átta, tvö …

Explicit

“…. guð endurgefi.”

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 77-84.

Keywords
25(38v)
Tvísýni á kvennheillum
Rubric

“Um tvísýnu á kvennaheillum. Nýr bragarháttur.”

Incipit

Hvað er blýða brúð' að eiga? / bað í kvíða dúði veiga …

Explicit

“… hvörr sem vill, að klappa.”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 151.

Keywords
26(39r-40r)
Vínleikabragur
Rubric

“Vínleikabragur kveðin mjög á latinska vísu með choriambisku lagi.”

Incipit

Farið á fætur brátt / frestin er ekki par …

Explicit

“…vitleysa nótt og dag.”

Note

14 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 142-144.

Keywords
27(40r-41r)
Mjaðdrekka
Rubric

“Mjaðdrekka. Um verðugt hrós og dyggðir mjaðarins fram yfir alla aðra áfenga drykki sem tíðkast á Norðurlöndum.”

Incipit

Heilagur hunangs drykkur! / Hann verður aldrei gikkur …

Melody

Nú hvílir mörk og engi etc.

Explicit

“… gól ég við Golnis fund.”

Note

19 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 178-179.

Keywords
28(41r-42r)
Heimildarvísur
Rubric

“Heimildarvísur. Hvar Íslands kvenfólki tileinkar brúkun og hlunnindi kvæða og sagna í móðurmáli.”

Incipit

Fyrst að blaðið autt var eitt / og eftir stund af vöku …

Explicit

“…braginn vil ég þegi.”

Note

24 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 171-172.

Keywords
29(42r-42v)
Vitringasæla
Rubric

“Vitringasæla. Sett á móti fullsælu Martialis, henni til endurbótar og aukningar, hvörnig einn heimspekingur eftir náttúrlegri guðvísi lagi sitt líferni til að ná fullkomnan eða fullsælu.”

Incipit

Þú heiðinn maður! hefur sagt / hvað er til kyrrða…

Explicit

“… að þú standir aldrei við.”

Note

21 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 63-64.

Keywords
30(42v)
Vísa um Ísland
Rubric

“Ein vísa um Íslands hrörnan og tvísýn og sérleg ævintýr”

Incipit

Undarlegt er Ísland / örvasa, lasið …

Explicit

“… gott stand það land.”

Note

1 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 195.

Keywords
31(43r)
Ísland með ermahnöppum
Rubric

“Nokkrar gamanvísur. Um búning Íslands konumyndar framan á Friðriks drápu og helst um ermahnappa íslenskunnar; þeim til undirvísunar sem að því hafa fundið að hún væri svona búin.”

Incipit

Íslenskan með ermahnappa! / af því sumir lófum klappa …

Explicit

“… ekki er gylfi gull í skel.”

Note

7 erindi.

Bibliography

Sjá: Eggert Ólafsson, Kvæði 1832, bls. 194.

Keywords

Physical Description

Support

Pappír.

No. of leaves
i + 43 + i blöð (260 mm x 200 mm). Autt blað: 43v.
Foliation

Upprunaleg blaðmerking 3-84 (2r-42v).

Handrit blaðmerkt með blýanti fyrir myndatöku.

Collation

Tólf kver.

  • Kver I: blöð 1–2, 1 tvinn.
  • Kver II: blöð 3–6, 2 tvinn.
  • Kver III: blöð 7–10, 2 tvinn.
  • Kver IV: blöð 11–14, 2 tvinn.
  • Kver V: blöð 15–18, 2 tvinn.
  • Kver VI: blöð 19–22, 2 tvinn.
  • Kver VII: blöð 23–26, 2 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 27–30, 2 tvinn.
  • Kver IX: blöð 31–34, 2 tvinn.
  • Kver X: blöð 35–38, 2 tvinn.
  • Kver XI: blöð 39–40, 1 tvinn.
  • Kver XII: blöð 41–43, 1 tvinn og 1 stakt blað.

Condition

Handritið er slitið af notkun.

Layout

Tveir dálkar.

Leturflötur er 108-260 mm x 118-150 mm.

Leturflötur er afmarkaður með broti á blaði.

Script

Ein hönd ; Skrifari:

Eggert Ólafsson, fornskrift og fljótaskrift, eiginhandarrit.

Additions

Athugasemdir og skýringar Eggerts Ólafssonar eru neðanmáls.

Binding

Band frá því um 1770 (265 mm x 210 mm x 16 mm).

Bókaspjöld úr pappa klædd pappír.

Slitið.

Límmiði á fremra spjaldi.

History

Origin
Ísland 1767
Provenance

Á blaði 1r stendur með hendi Eggerts Ólafssonar: “Þetta kvæðakver á hústrú Málfríður Jónsdóttir, kvinna herra Sveins Sölvasonar, lögmanns árið 1767. 1. kal. jan.”

Acquisition

Keypt af Halldóri Daníelssyni, 1909.

Additional

Record History
Örn Hrafnkelsson endurskráði 9. október 2012 ; Sigrún Guðjónsdóttir frumskráði fyrir myndvinnslu, 18. október 2010 ; Handritaskrá, 1. b.
Custodial History

Athugað fyrir myndatöku 29. október 2010.

Myndað í nóvember 2010.

Surrogates

Myndað fyrir handritavef í nóvember 2010.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Eggert ÓlafssonKvæði Eggerts Ólafssonar, útgefin eftir þeim beztu handritum er feingizt gátu1832; p. [4], 236 s.
« »