Handrit.is
 

Manuscript Detail

Lbs 781 4to

View Images

Handalínulist og höfuðbeinafræði; Iceland, 1759

Name
Sigurður Jónsson 
Birth
1631 
Death
20 April 1665 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Translator 
More Details
Name
Goclenius, Rudolf 
Birth
19 February 1527 
Death
08 June 1628 
Occupation
Læknir, prófessor 
Roles
Author 
More Details
Name
Jakob Sigurðsson 
Birth
1727 
Death
1779 
Occupation
Poet 
Roles
Scribe; Author; Poet 
More Details
Name
Runólfur Guðjónsson 
Birth
07 April 1877 
Death
23 February 1942 
Occupation
Bókbindari á Landsbókasafni 1908-1942 
Roles
Binder 
More Details
Name
Sigrún Guðjónsdóttir 
Birth
14 June 1946 
Occupation
Handritavörður 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Bragi Þorgrímur Ólafsson 
Birth
29 October 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Full Title

Handarlínulistin Skrifuð að Kirkjubæjarstað í Austfjörðum Anno 1759 af Jakob Sigurðssyni. (1r)

Note

Handritið var gefið út undir titlinum Handarlínulist og höfuðbeinafræði árið 2004.

Language of Text
Icelandic

Contents

1(2r-20r)
Handarlínulist
Keywords
1.1(2r)
Stutt undirvísan þeirra höfuðlistar chiromanthiae
Rubric

“Stutt undirvísan þeirra höfuðlistar chiromanthiae”

Keywords
1.2(2v-3r)
Af mynd handarinnar
Rubric

“Af mynd handarinnar”

Keywords
1.3(3r-4v)
Að þekkja höndina með sínum fingrum, línum og bungum
Rubric

“Að þekkja höndina með sínum fingrum, línum og bungum”

Keywords
1.4(5r-5v)
Um línur handarinnar
Rubric

“Um línur handarinnar”

Keywords
1.5(5v-6v)
Af þeim þremur sérlegustu línum sem uppspretta af þeim þremur höfuðlínum mann...
Rubric

“Af þeim þremur sérlegustu línum sem uppspretta af þeim þremur höfuðlínum mannsins líkama”

Keywords
1.6(6v-7r)
Af lífslínuteikninu í þeirri fyrstu almennilegu hönd
Rubric

“Af lífslínuteikninu í þeirri fyrstu almennilegu hönd”

Keywords
1.7(7r-7v)
Um líflínuna
Rubric

“Um líflínuna”

Keywords
1.8(7v-7r)
Um línu höfuðsins
Rubric

“Um línu höfuðsins”

Keywords
1.9(7v-8r)
Um lifrarlínuna
Rubric

“Um lifrarlínuna”

Keywords
1.10(8r-8v)
Um triangulo eður grundvöll handarinnar - borðlínu - og um Qvadrangulum eður ...
Rubric

“Um triangulo eður grundvöll handarinnar - borðlínu - og um Qvadrangulum eður borð handarinnar”

Keywords
1.11(8v-9v)
Um borðlínuna
Rubric

“Um borðlínuna”

Keywords
1.12(9v)
Um hinar aðrar línur sem ekki eru höfuðlínur
Rubric

“Um hinar aðrar línur sem ekki eru höfuðlínur”

Final Rubric

“FINIS”

Keywords
2(10r-20r)
Lófalínulestur
Keywords
2.1(10v)
Um restrictan eður úlnliðslínuna
Rubric

“Um restrictan eður úlnliðslínuna”

Keywords
2.2(10v-20r)
Um lukkulínuna
Rubric

“Um lukkulínuna”

Keywords
3(20v-30v)
Höfuðbeinafræði
Rubric

“Physiognomia. Það er náttúruleg þekking og skoðun mannsins, sérdeilis til höfuðsins af hverju nokkurn veginn ráða má ágæti og lesti þess eður þess. Samanskrifuð í latínumáli af doktoro Rudolpho Galenio til Marpurg og prentuð anno 1621 en til gamans á íslensku útlagt af séra Sigurði Jónssyni að Vatnsfirði við Ísafjörð, sællrar minningar 1656”

Statement of Responsibility
Keywords
3.1(21r-21v)
Um höfuðhárin
Rubric

“Um höfuðhárin”

Keywords
3.2(21v-22r)
Um höfuðið
Rubric

“Um höfuðið”

Keywords
3.3(22r-23v)
Um ennið
Rubric

“Um ennið”

Keywords
3.4(23v-24v)
Um augun og þeirra lit
Rubric

“Um augun og þeirra lit”

Keywords
3.5(24v-25v)
Eftirfylgir um lit augnanna
Rubric

“Eftirfylgir um lit augnanna”

Keywords
3.6(25v-26r)
Um nasirnar
Rubric

“Um nasirnar”

Keywords
3.7(26r-26v)
Um eyrun
Rubric

“Um eyrun”

Keywords
3.8(26r-26v)
Um bil milli augnanna
Rubric

“Um bil milli augnanna”

Keywords
3.9(26v-27r)
Nú eftirfylgir um önnur kennimerki hvör einnig í sama máta sýna lán eður löst...
Rubric

“Nú eftirfylgir um önnur kennimerki hvör einnig í sama máta sýna lán eður löst annars og má úrráða nær að er gætt þekkingarteikn heimsks manns og illgjarns manns”

Keywords
3.10(27r-28r)
Nú eftirfylgir um líkamans litu og ýmisleg náttúrumerki á ýmsum þjóðum
Rubric

“Nú eftirfylgir um líkamans litu og ýmisleg náttúrumerki á ýmsum þjóðum”

Keywords
3.11(28r-30v)
Að síðustu viljum vér athuga nokkra dýraásýnd, skikkun, sinni og náttúru, og ...
Rubric

“Að síðustu viljum vér athuga nokkra dýraásýnd, skikkun, sinni og náttúru, og bera oss að koma því heim hjá manninum svo sem þvílíkan nokkrun part.”

Keywords
3.12(28r)
Ljónið
Rubric

“Ljónið”

Keywords
3.13(28r)
Hesturinn
Rubric

“Hesturinn”

Keywords
3.14(28v)
Asninn
Rubric

“Asninn”

Keywords
3.15(28v)
Nautið
Rubric

“Nautið”

Keywords
3.16(28v)
Hjörturinn
Rubric

“Hjörturinn”

Keywords
3.17(29r)
Hundurinn
Rubric

“Hundurinn”

Keywords
3.18(29r)
Apynjan
Rubric

“Apynjan”

Keywords
3.19(29r)
Úlfurinn
Rubric

“Úlfurinn”

Keywords
3.20(29v)
Gæsin
Rubric

“ Gæsin”

Keywords
3.21(29v)
Náttuglan
Rubric

“Náttuglan”

Keywords
3.22(29v)
Páfuglinn
Rubric

“Páfuglinn”

Keywords
3.22(30r)
Haninn
Rubric

“Haninn”

Keywords
3.23(30r)
Auðuskélin
Rubric

“Auðuskélin”

Keywords
4(31r-41r)
Lófalestur
Rubric

“Ciromanttia eður sú list sem kennir af ýmislegum línum í mannsins lófa að yfirvega, þekkja og skoða náttúrunnar háttalag. Samanskrifuð í latínu af þeim háttupplýsta og vel vísa Doct. Rudolpho Galenio til Marpurg og prentuð anno 1621. En útlagt af séra Sigurði Jónssyni að Vatnsfirði sællar minningar anno 1626.”

Statement of Responsibility
Keywords
4.2(32r-32v)
Um háttalag og stærð handarinnar
Rubric

“Um háttalag og stærð handarinnar”

Keywords
4.3(32v-33v)
Lítil undirvísan hvörnig höndina eigi að skoða
Rubric

“Lítil undirvísan hvörnig höndina eigi að skoða”

Keywords
4.4(33v)
Nú eftirfylgir línuregistrið með höndinni
Rubric

“Nú eftirfylgir línuregistrið með höndinni”

Keywords
4.5(33v-35r)
Um þumalfingursbergið
Rubric

“Um þumalfingursbergið”

Keywords
4.6(35r-36r)
Um höfuðlínuna - lítið
Rubric

“Um höfuðlínuna - lítið”

Keywords
4.7(36r-37r)
Um borðlínuna
Rubric

“Um borðlínuna”

Keywords
4.8(37r-37v)
Um lifrarlínuna
Rubric

“Um lifrarlínuna”

Keywords
4.9(37v-38r)
Um bilið sem er á milli handarinnar og handleggsins
Rubric

“Um bilið sem er á milli handarinnar og handleggsins”

Keywords
4.10(38r)
Um lukkulínuna
Rubric

“Um lukkulínuna”

Keywords
4.11(38r-38v)
Um þær línur sem merkja sársauka, slátt og ákomur
Rubric

“Um þær línur sem merkja sársauka, slátt og ákomur”

Keywords
4.12(38v-39r)
Um þríhyrning og ferhyrning í hönd manns
Rubric

“Um þríhyrning og ferhyrning í hönd manns”

Keywords
4.13(39r)
Um handarbergið
Rubric

“Um handarbergið”

Keywords
4.14(39r-39v)
Um vísifingursbergið
Rubric

“Um vísifingursbergið”

Keywords
4.15(39v)
Um miðfingursbergið
Rubric

“Um miðfingursbergið”

Keywords
4.16(39v)
Um gullfingursbergið
Rubric

“Um gullfingursbergið”

Keywords
4.17(40r)
Um litlafingursbergið
Rubric

“Um litlafingursbergið”

Keywords
4.18(41r)
Nokkur viðauki um líflínuna
Rubric

“Nokkur viðauki um líflínuna”

Keywords
5(41r-49r)
Hér eftirfylgja nokkrar reglur hvörnig maður skal haga sér í hvörjum mánuði á...
Rubric

“Hér eftirfylgja nokkrar reglur hvörnig maður skal haga sér í hvörjum mánuði ársins nær sólin gengur í þau 12 himinsins teikn”

5.1(41r-41v)
Vatnsberamerki
Rubric

“Vatnsberamerki”

5.2(41v-42r)
Fiskamerki
Rubric

“Fiskamerki”

5.3(41r-42v)
Hrútsmerki
Rubric

“Hrútsmerki”

5.4(43r-43v)
Uxamerki
Rubric

“Uxamerki”

5.5(43r-44r)
Tvíburamerki
Rubric

“Tvíburamerki”

5.6(44r-44v)
Krabbamerki
Rubric

“Krabbamerki”

5.7(44v-45r)
Leonsmerki
Rubric

“Leonsmerki”

5.8(45r-45v)
Jómfrúarmerki
Rubric

“Jómfrúarmerki”

5.9(46r-46v)
Metaskálarmerki
Rubric

“Metaskálarmerki”

5.10(46v-47v)
Höggormsmerki
Rubric

“Höggormsmerki”

5.11(47v-48r)
Skotmannsmerki
Rubric

“Skotmannsmerki”

5.12(48r-49r)
Steingeitarmerki
Rubric

“Steingeitarmerki”

6(49r-49v)
Hvörnig menn skulu finna plánetanna tíma - Á hvörjum hvör þeirra stjórnar - H...
Rubric

“Hvörnig menn skulu finna plánetanna tíma - Á hvörjum hvör þeirra stjórnar - Hvar eftir menn skulu hegða sér í öllum sínum verkum.”

7(49v-50v)
Mannsins líf eftir náttúrunnar hlaupi
Rubric

“Hér eftirskrifast nokkur undirvísan af því nýja Calendarion eður rími sem þrykkt var og útsett í þeim keisaralega stað Lubeck anno 1590 hvörnig meistararnir bevísa að mannsins líf sé 72 ár eftir náttúrunnar hlaupi að tala.”

Keywords
8(50v-53r)
Um það hvörnig menn skulu halda sig þá 12 mánuði ársins
Rubric

“Um það hvörnig menn skulu halda sig þá 12 mánuði ársins”

8.1(50v-51r)
Um januarium
Rubric

“Um januarium”

8.2(51r)
Februarius
Rubric

“Februarius”

8.3(51r-51v)
Martius
Rubric

“Martius”

8.4(51v)
Aprilis
Rubric

“Aprilis”

8.5(51v)
Majus
Rubric

“Majus”

8.6(51v-52r)
Junius
Rubric

“Junius”

8.7(52r)
Julius
Rubric

“Julius”

8.8(52r)
Augustus
Rubric

“Augustus”

8.9(52r-52v)
September
Rubric

“September”

8.10(52v)
October
Rubric

“October”

8.11(52v)
November
Rubric

“November”

8.12(52v-53r)
December
Rubric

“December”

9(53r-57v)
Hér eftirfylgir um náttúrustjórn og eiginlegleika þeirra sjö pláneta, hvörsu ...
Rubric

“Hér eftirfylgir um náttúrustjórn og eiginlegleika þeirra sjö pláneta, hvörsu stórar og háar þær séu frá jörðinni”

9.1(53r-53v)
Satúrnus
Rubric

“Satúrnus”

9.2(53v)
Júpíter
Rubric

“Júpíter”

9.3(54r-54v)
Mars
Rubric

“Mars”

9.4(54v)
Sólin
Rubric

“Sólin”

9.5(55r)
Venus
Rubric

“Venus”

9.6(55r-55v)
Merkúríus
Rubric

“Merkúríus”

9.7(56r-57r)
Luna
Rubric

“Luna”

9.8(57r)
Hvörnig mann skal finna hvörts manns plánetu
Rubric

“Hvörnig mann skal finna hvörts manns plánetu”

9.9(57r-57v)
Um merking og þýðing cometu
Rubric

“Um merking og þýðing cometu”

10(57v-62v)
Um art og náttúru þeirra 12 teikna
Rubric

“Um art og náttúru þeirra 12 teikna”

10.1(57v-58v)
Aries - hrútur
Rubric

“Aries - hrútur”

10.2(58v-59r)
Taurus - uxi
Rubric

“Taurus - uxi”

10.3(59r-59v)
Gemini - tvíburi
Rubric

“Gemini - tvíburi”

10.4(59v-60v)
Cancer - krabbi
Rubric

“Cancer - krabbi”

10.5(60v)
Leo - leon
Rubric

“Leo - leon”

10.6(61r)
Virgo - mey
Rubric

“Virgo - mey”

10.7(61r-61v)
Libra - vigt
Rubric

“Libra - vigt”

10.8(61v-62r)
Scorpio - höggormur
Rubric

“Scorpio - höggormur”

10.9(62r-62v)
Sagittarius - skytta
Rubric

“Sagittarius - skytta”

10.11(62v)
Labricornus - steingeit
Rubric

“Labricornus - steingeit”

11(68r)
Nokkuð lítið um blóðtökur og aðrar uppáfindingar
Rubric

“Nokkuð lítið um blóðtökur”

Keywords
11.1(63v)
Hvörnig blóð skal sjá og þekkja
Rubric

“Hvörnig blóð skal sjá og þekkja”

Keywords
11.2(63v)
Nomina metallorum ad planetas translata
Rubric

“Nomina metallorum ad planetas translata”

Keywords
11.3(64r)
Eitt A B C um tvö ektahjón, hvört fyrri skal deyja, maðurinn eða konan
Rubric

“Eitt A B C um tvö ektahjón, hvört fyrri skal deyja, maðurinn eða konan”

Keywords
11.4(64r-64v)
Ein uppáfinding og A B C að dæma um sjúkdóm og aðra ólukku
Rubric

“Ein uppáfinding og A B C að dæma um sjúkdóm og aðra ólukku”

Keywords
11.5(64v-65r)
Plánetanna dagatal
Rubric

“Plánetanna dagatal”

Keywords
11.6(65r)
Plánetanna dagatal
Rubric

“Plánetanna dagatal”

Keywords
11.7(65r)
Enn eitt A B C að dæma um lukku og ólukku og aðra aðskiljanlega hluti
Rubric

“Enn eitt A B C að dæma um lukku og ólukku og aðra aðskiljanlega hluti”

Keywords
11.8(65v-66r)
Plánetanna dagatal
Rubric

“Plánetanna dagatal”

Keywords
11.9(66v)
Viðburðir á dögum vikunnar
Rubric

“Viðburðir á dögum vikunnar”

Keywords
11.10(67r)
Tímatal
Keywords
11.11(67v)
Um siðgæði kvenna
Rubric

“Um siðgæði kvenna”

Keywords
11.12(67v)
Tólf eru heimsins ósómar
Rubric

“Tólf eru heimsins ósómar”

Keywords
11.13(67v)
Um mannsins art og eðli
Rubric

“Um mannsins art og eðli”

Keywords
11.14(67v)
Um safnaðarheiti
Rubric

“Um safnaðarheiti”

Keywords
11.15(68r)
Enn framar úr gamalli skræðu
Rubric

“Enn framar úr gamalli skræðu”

Keywords
12(68r-70r)
Drauma útþýðing
Rubric

“Drauma útþýðing”

Keywords
12.1(69r-70r)
Um drauma umbreyting hvör eð skeður eftir tunglsins aldri
Rubric

“Um drauma umbreyting hvör eð skeður eftir tunglsins aldri”

Keywords
13(70v-75r)
Problemata. Það er eftirgrennslan leyndra hluta. Colloqvia. Samtal meistara o...
Rubric

“Problemata. Það er eftirgrennslan leyndra hluta. Colloqvia. Samtal meistara og lærisveinsins”

13(75r-80v)
Fróðleikur dulinn um getnað á millum karlmanns og kvenmanns
Rubric

“Fróðleikur dulinn um getnað á millum karlmanns og kvenmanns”

13.1(76r)
Nú finnst þetta enn ljósara og reynist sannarlegt að vera hvörnig barnið skap...
Rubric

“Nú finnst þetta enn ljósara og reynist sannarlegt að vera hvörnig barnið skapast í móðurlífi”

13.2(76r-76v)
Tantum de siac re in praesentiarum - ein könst að vita hvort píka er eður ei
Rubric

“Tantum de siac re in praesentiarum - ein könst að vita hvort píka er eður ei”

13.3(76v-77v)
De coitu maris et fæminae
Rubric

“De coitu maris et fæminae”

13.3(77v-78r)
De monstris
Rubric

“De monstris”

13.4(78r-78v)
Nú eftirfylgir nokkuð problemata
Rubric

“Nú eftirfylgir nokkuð problemata”

13.5(78v-79r)
Um nokkra leynda hluti og þeirra náttúrleg meðöl og háttalag
Rubric

“Um nokkra leynda hluti og þeirra náttúrleg meðöl og háttalag”

13.6(79r-79v)
Um ófrjósemina
Rubric

“Um ófrjósemina”

13.7(79v-80v)
De spermate
Rubric

“De spermate”

14(81r-83r)
Ein artug konst
Rubric

“Ein artug konst, að verða ekki drukkinn þó menn drekki nokkuð”

15(83r-85v)
De lapidus et memmis. Um steina og geimsteina
Rubric

“De lapidus et memmis. Um steina og geimsteina”

Keywords
16(86v-98v)
Um lækningar. Einar og aðrar
Rubric

“Um lækningar. Einar og aðrar”

Keywords
17(99v-101v)
Lukkukver að nýju tilsnikkað
Rubric

“Lukkukver að nýju tilsnikkað”

Keywords
18(101v)
Eitt ævintýr af völundarhússins bygging
Rubric

“Eitt ævintýr af völundarhússins bygging”

Keywords
19(102v)
Stefna Ólafs Teitssonar
Rubric

“Stefna Ólafs Teitssonar”

Physical Description

Support

Pappír.

No. of leaves
ii + 102 + ii blöð (197 mm x 160 mm).
Foliation

Handrit blaðmerkt með blýanti fyrir myndatöku.

Layout

  • Eindálka, en blöð 86r-101v eru tvídálka
  • Línufjöldi er 30
  • Griporð á nokkrum stöðum
  • Leturflötur er 175 mm x 135 mm

Script

Ein hönd ; Skrifari:

Jakob Sigurðsson sprettskrift.

Decoration

Heilsíðumyndir á blöðum: 1r 1v 4r 4v 34r 34v 99r 102r 103r

Skýringarmyndir af höndum vegna lófalínulesturs 10r-20r

Teikningar af dýrategundum: Ljónið 28r Hesturinn 28r Asninn 28v Nautið 28v Hjörturinn 28v Hundurinn 29r Apynjan 29r Úlfurinn 29r Gæsin 29v Náttuglan 29v Páfuglinn 29v Haninn 30r Auðuskelin 30r

Teikningar af stjörnumerkjunum: Vatnsberamerki 41r Fiskamerki 41v Hrútsmerki 42r Uxamerki 43r Tvíburamerki 43v Krabbamerki 44r Leonsmerki 44v Jómfrúmerki 45v Metaskálamerki 46r Höggormsmerki 46v Skotmannsmerki 47v Steingeitarmerki 48v

Tákn fyrir stjörnurnar 53r-56r

Teikning af halastjörnu 57r

Teikning af erni 94v

Teikning af lukkuhring 99r

Teikning af völdunarhúsi 102r-103r

Skreytt titilsíða 1r

Bókahnútar: 20r og 30v

Binding

Bundið inn af Runólfi Guðjónssyni

Band frá fyrri hluta 20. aldar (205 mm x 168 mm x 204 mm).

Skinn á kili og hornum, kjölur þrykktur með gyllingu, handskrifað safnmark og titill límdur á kjöl.

Límmiðar á kili

History

Origin
Ísland 1759

Additional

Record History
Sigrún Guðjónsdóttir frumskráði fyrir myndvinnslu, 8. október 2010 Bragi Þorgrímur Ólafsson bætti við skráningu 2. nóvember 2012 Handritaskrá, 1. bindi.
Custodial History

Athugað fyrir myndatöku 13. október 2010: Öftustu blöð viðkvæm.

Myndað í október 2010.

Handritið var bundið inn af Runólfi Guðjónssyni á Landsbókasafni
Surrogates

Myndað fyrir handritavef í október 2010.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Jakob SigurðssonHandarlínulist og höfuðbeinafræði, Heimildarit Söguspekingastiftis ; 7ed. Örn Hrafnkelsson2004; p. 207 s.
Alessia BauerLaienastrologie im nachreformatorischen Island. Studien zu Gelehrsamkeit und Aberglauben, Münchner Nordistische Studien2015; 21
« »