Handrit.is
 

Manuscript Detail

Lbs 531 4to

View Images

Íslenskar þjóðsögur og ævintýri; Iceland, 1850-1865.

Name
Jón Árnason 
Birth
17 August 1819 
Death
04 September 1888 
Occupation
Librarian 
Roles
Correspondent; Scribe; Donor; Author; Owner; collector 
More Details
Name
Árni Pálsson 
Birth
1785 
Death
09 December 1874 
Occupation
Farmer; Scholar 
Roles
Scribe; Informant 
More Details
Name
Ingibjörg Pétursdóttir 
Birth
01 June 1793 
Death
04 July 1860 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Gísli Konráðsson 
Birth
18 June 1787 
Death
22 February 1877 
Occupation
Scholar 
Roles
Scribe; Poet; Author; Marginal; Informant 
More Details
Name
Sigríður Jónsdóttir 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Jón Norðmann 
Birth
05 December 1820 
Death
15 March 1877 
Occupation
Prestur 
Roles
Informant 
More Details
Name
Margrét Jónsdóttir 
Birth
1796 
Death
19 March 1872 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Ragnheiður Einarsdóttir 
Birth
23 April 1829 
Death
1890 
Occupation
Húsfreyja 
Roles
Informant 
More Details
Name
Kristín Finnsdóttir 
Birth
1788 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Vigfús Gíslason 
Birth
1798 
Death
03 March 1867 
Occupation
Bóndi 
Roles
Informant 
More Details
Name
Magnús Grímsson 
Birth
03 June 1825 
Death
18 January 1860 
Occupation
Priest; Priest 
Roles
Author; Scribe; Poet; Informant; collector 
More Details
Name
Páll Jónsson 
Birth
15 January 1818 
Death
08 November 1870 
Occupation
Prestur 
Roles
Informant 
More Details
Name
Skafti Skaftason 
Occupation
,,Læknir" 
Roles
Donor; Informant 
More Details
Name
Eiríkur Kúld 
Birth
12 June 1822 
Death
19 July 1893 
Occupation
Prestur 
Roles
Owner; Correspondent; Scribe; Poet; Informant 
More Details
Name
Ólafur Sveinsson 
Birth
1762 
Death
28 July 1845 
Occupation
Farmer 
Roles
Scribe; Informant; collector 
More Details
Name
Þorvarður Ólafsson 
Birth
1829 
Death
29 November 1872 
Occupation
Hreppstjóri 
Roles
Owner; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Arnljótur Ólafsson 
Birth
21 November 1823 
Death
29 October 1904 
Occupation
Priest 
Roles
Owner; Informant; Correspondent; Scribe 
More Details
Name
Ólöf Jónsdóttir 
Birth
12 May 1800 
Death
04 March 1883 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Jakob Björnsson 
Birth
29 June 1836 
Death
14 February 1919 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Informant 
More Details
Name
Hjálmar Jónsson ; Bólu-Hjálmar 
Birth
29 September 1796 
Death
05 August 1875 
Occupation
Farmer 
Roles
Author; Poet; Scribe; Informant 
More Details
Name
Skúli Gunnarsson ; yngri 
Birth
26 July 1763 
Death
20 March 1841 
Occupation
Farmer 
Roles
Poet; Informant 
More Details
Name
Páll Jónsson 
Birth
23 August 1812 
Death
08 December 1889 
Occupation
Prestur 
Roles
Informant; Scribe 
More Details
Name
Sigurður Gíslason 
Birth
06 February 1798 
Death
19 August 1874 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Informant 
More Details
Name
Sigurður Guðmundsson 
Birth
09 March 1833 
Death
07 September 1874 
Occupation
Painter 
Roles
Correspondent; Scribe; Informant; Poet 
More Details
Name
Jón Sigurðsson 
Birth
11 May 1828 
Death
26 June 1889 
Occupation
Umboðsmaður; Alþingismaður 
Roles
recipient; Scribe; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Maurer, Konrad 
Birth
29 April 1823 
Death
16 September 1902 
Occupation
Professor 
Roles
Owner; Author; Scribe; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Eggert Ólafsson 
Birth
01 December 1726 
Death
30 May 1768 
Occupation
Varalögmaður 
Roles
Author; Scribe; Poet; Marginal; recipient; Informant 
More Details
Name
Jón Jakobsson 
Birth
12 May 1834 
Death
19 January 1873 
Occupation
Priest 
Roles
Donor; Informant 
More Details
Name
Jóhannes Lund Jónsson 
Birth
1801 
Death
04 April 1863 
Occupation
Bóndi; Silfursmiður 
Roles
Informant 
More Details
Name
Sigurður Gunnarsson 
Birth
10 October 1812 
Death
22 November 1878 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Páll Pálsson ; stúdent 
Birth
09 March 1806 
Death
20 March 1877 
Occupation
Official; Scribe 
Roles
Owner; Author; Scribe; collector; Correspondent 
More Details
Name
Guðrún Guðmundsdóttir ; skálda 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Ásgeir Einarsson 
Birth
23 July 1809 
Death
15 November 1885 
Occupation
Farmer; Member of the Icelandic legislative assembly 
Roles
recipient; Informant; Owner; Correspondent; Scribe 
More Details
Name
Jón Kristjánsson 
Birth
17 May 1812 
Death
14 April 1887 
Occupation
Prestur 
Roles
Informant 
More Details
Name
Þórður Sæmundsson 
Birth
1796 
Death
06 March 1863 
Occupation
Bóndi 
Roles
Informant 
More Details
Name
Jón Þórðarson 
Birth
03 October 1826 
Death
13 June 1885 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Owner; Donor; Informant 
More Details
Name
Brandþrúður Benónýsdóttir 
Birth
26 June 1831 
Death
03 July 1911 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Jón Egilsson 
Birth
04 September 1548 
Death
1636 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Informant 
More Details
Name
Jón Espólín Jónsson 
Birth
22 October 1769 
Death
01 August 1836 
Occupation
District/county magistrate 
Roles
Correspondent; Scribe; Owner; Author; Poet; Translator; Informant 
More Details
Name
Þorsteinn Jónsson Kúld 
Birth
25 November 1807 
Death
20 November 1859 
Occupation
Kaupmaður; Bóksali 
Roles
Scribe; Poet 
More Details
Name
Guðríður Magnúsdóttir 
Birth
22 April 1802 
Death
28 April 1862 
Occupation
Ljósmóðir 
Roles
Informant 
More Details
Name
Markús Gíslason 
Birth
30 October 1837 
Death
15 October 1890 
Occupation
Skólapiltur; Prestur 
Roles
Informant 
More Details
Name
Þorsteinn Jakobsson 
Birth
20 April 1814 
Death
29 September 1868 
Occupation
Carpenter 
Roles
Owner; Informant 
More Details
Name
Runólfur Jónsson 
Birth
1813 
Death
26 January 1881 
Occupation
Bóndi 
Roles
Informant; Scribe 
More Details
Name
Skúli Gíslason 
Birth
14 August 1825 
Death
02 December 1888 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Author; Informant 
More Details
Name
Hallgrímur Pétursson 
Birth
1614 
Death
27 October 1674 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Author; Scribe; Marginal 
More Details
Name
Jón Jónsson ; Borgfirðingur ; bókabéus 
Birth
30 September 1826 
Death
20 October 1912 
Occupation
Lögregluþjónn 
Roles
Scribe; Owner; Donor; recipient; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Kristín Ásmundsdóttir 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Guðmundur Einarsson 
Birth
25 March 1816 
Death
31 October 1882 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Scribe; Correspondent; Informant 
More Details
Name
Sveinn Níelsson 
Birth
1801 
Death
17 January 1881 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Owner; Correspondent; Scribe; Informant 
More Details
Name
Benedikt Þórðarson 
Birth
30 July 1800 
Death
09 December 1882 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Informant 
More Details
Name
Sigurður Jónsson 
Birth
1814 
Death
06 March 1874 
Occupation
Bóndi 
Roles
Scribe; Informant 
More Details
Name
Runólfur Guðmundsson 
Birth
1800 
Death
10 September 1856 
Occupation
Bóndi 
Roles
Scribe; Informant 
More Details
Name
Jón Sigurðsson 
Birth
13 May 1802 
Death
07 January 1883 
Occupation
Bóndi 
Roles
Poet; Owner; Informant 
More Details
Name
Geir Zoega Tómasson 
Birth
28 March 1857 
Death
15 April 1928 
Occupation
Rector 
Roles
Donor 
More Details
Name
Þórður Jónassen 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Hallgrímur Hannesson Scheving 
Birth
13 July 1781 
Death
31 December 1861 
Occupation
Rector 
Roles
Correspondent; Scribe; Owner; Poet; Author; Informant 
More Details
Name
Ingunn Olsen 
Birth
1817 
Death
04 April 1897 
Occupation
 
Roles
Informant 
More Details
Name
Þorvarður Jónsson 
Birth
1798 
Death
27 September 1869 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Informant; Correspondent 
More Details
Name
Jón Guðmundsson 
Birth
10 December 1807 
Death
31 May 1875 
Occupation
Editor 
Roles
Editor; Owner; Informant; corresponden; recipient 
More Details
Name
Hólmfríður Þorvaldsdóttir 
Birth
29 September 1812 
Death
25 November 1876 
Occupation
Húsfreyja 
Roles
Owner; Informant 
More Details
Name
Jón Þorleifsson 
Birth
12 May 1825 
Death
13 February 1860 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Marginal; Poet 
More Details
Name
Magnús Jónsson 
Occupation
 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Þórarinn Jónsson 
Occupation
 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Birth
09 June 1968 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-2v)
Sveinninn sem undi ekki með álfum
Rubric

“Huldufólk heillar barn”

Incipit

Norður í Þingeyjarsýslu hvarf eitt sinn drengur á 4. árinu …

Explicit

“… en sveinninn vóx upp hjá móður sinni, og var efnismaður.”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 48.

2(2v-3r)
Tökum á, tökum á
Rubric

“Ekki má því mein er á”

Incipit

Tvær álfkonur fóru einu sinni …

Explicit

“… og síðan sagði frá þessum atburði.”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 42 - 43.

3(4r-4v)
Prestsdóttirin frá Prestsbakka
Rubric

“7. Tilvera huldufólks”

Incipit

Á Prestbakka á Síðu í Skaftafellssýslu …

Explicit

“… Upp frá því dreymdi hann hana aldrei.”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 3. bindi , bls. 77.

4(4v)
Meystelpan á Kirkjubóli
Rubric

“Meystelpan á Kirkjubóli ”

Incipit

Páll bóndi Sæmundarson bjá á Kirkjubóli, á Bæjarnesi …

Explicit

“… er Málfríður kallaði.”

Colophon

“Eftir honum, nú komnum yfir sjötugt er sagan tekin 1859. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Árni Pálsson

Scribe Jón Árnason

Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 46.

5(5r)
Fardagar álfa
Rubric

“Fardagar álfa ”

Incipit

Fardagar álfa eru …

Explicit

“… nokkuð gjör frásagt.”

Statement of Responsibility
Note

Er yfirstrikað í handriti.

6(5v-7v)
Álfadans á nýjársnótt
Rubric

“Álfadans á nýjársnótt ”

Incipit

Tvo bræður greindi á um það …

Explicit

“… hvarf aldrei maður síðan nokkra nýársnótt .”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 117 - 118.

7(8r-8v)
Um álfa
Rubric

“Um álfa ”

Incipit

Það er alkunnugt …

Explicit

“… sem að þeim hefir verið farið .”

Statement of Responsibility
Keywords
8(8v-9r)
Skarðhóll hjá Látraseli
Rubric

“Skarðhóll hjá Látraseli ”

Incipit

Maður hér Gunnlaugur Árnason …

Explicit

“… og komst undir tvítugt .”

Colophon

“Eftir Gísla fróða Konráðssyni ”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að prentaða finna í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 35.

9(9r-10r)
Álfkonan í Skollhól
Rubric

“Álfkonan í Skollhól ”

Incipit

Á Eyrarbakka í Árnessýslu er kot nokkurt …

Explicit

“… grimmilega gjalda gáska síns.”

Colophon

“Eftir manni sem alist hefur upp á Eyrarbakka ”

Statement of Responsibility
Note

Sögu þessa er að finna prentaða í Íslenzkum þjóðsögum og ævintýrum 1. bindi , bls. 35 - 36.

10(11r)
Prestsdóttirin frá Prestsbakka
Rubric

“Sama efni”

Incipit

Páll bóndi Sæmundarson bjá á Kirkjubóli, á Bæjarnesi …

Explicit

“… er Málfríður kallaði. ”

Statement of Responsibility
Note

Sama saga og er á blaði 4r-4v.

11(11v-12v)
Frá Eyjólfi og álfkonu
Rubric

“Frá Eyjólfi og álfkonu ”

Incipit

Gunnlaugur prestur Þorsteinsson …

Eftir Gísla fróða Konráðssyni

Explicit

“… og varð það Eyjólfi að bana. ”

Statement of Responsibility
12(12v)
Álfar í Ásgarðsstapa
Rubric

“Sama efni ”

Incipit

Í Hvammssveit í Dalasýslu …

Explicit

“… tekur hann í hönd hennar. ”

Statement of Responsibility
Note

Er yfirstrikað í handriti.

Keywords
13(13r-14r)
Prestdóttir gift huldumanni
Rubric

“Prestdóttir gift huldumanni ”

Incipit

Prestur einn á einhverjum stað …

Explicit

“… sem þú átt skilið. ”

Colophon

“Eftir Gísla fróða Konráðssyni ”

Statement of Responsibility
14(14v)
Skarðhóll hjá Látraseli
Rubric

“Skarðhóll hjá Látraseli ”

Incipit

Maður hér Gunnlaugur Árnason …

Explicit

“… og komst undir tvítugt. ”

Colophon

“Eftir henni nær sextugri er saga þessi tekin (1859?) ”

Statement of Responsibility
Note

Er yfirstrikað í handriti.

15(15r-15v)
Álfkonur í barnsnauð
Rubric

“Álfkonur í barnsnauð ”

Incipit

Þegar álfkonur geta ekki fætt …

Explicit

“… var hún skyggn þaðan í frá. ”

Statement of Responsibility
16(15v-17r)
Álfkonan í Ásgarðsstapa
Rubric

“Álfkonan í Ásgarðsstapa ”

Incipit

Í Hvammssveit í Dalasýslu …

Explicit

“… hin mesta alla ævi. ”

Colophon

“Úr Eyjafirði”

Statement of Responsibility
17(17r-18r)
Konan á Skúmstöðum
Rubric

“Sama efni ”

Incipit

Á Skúmstöðum í Landeyjum …

Explicit

“… og engan huldumann upp frá því. ”

Colophon

“Eftir manni sem ólst upp í Rangárþingi ”

Statement of Responsibility
18(18v)
Álfkona fæðir í híbýlum manna
Rubric

“Álfkona fæðir í híbýlum manna ”

Incipit

Í þá tíð sem Grímur (Grímólfur) prestur …

Explicit

“… og hefður þetta verið tvær huldukonur. ”

Colophon

“Eftir sama”

Statement of Responsibility
19(19r)
Magnús pólití
Incipit

Hann ólst upp á einhverjum bæ austur í Þingvallasveit …

Explicit

“… kenna það þessum atburði. ”

Statement of Responsibility
20(19r-19v)
Sigríður frá Þorgautsstöðum
Incipit

Frá því hefir sagt gömul kona …

Explicit

“… og elti hana svo. ”

Statement of Responsibility
21(19v)
Prestsonurinn á Knappstöðum
Incipit

Það er og fært í frásögur …

Explicit

“… og væru kirkjusiðir þess líkir vorum. ”

Statement of Responsibility
22(19v)
Séra Jón Norðmann
Incipit

Þegar Jón prestur Norðmann var ungur …

Explicit

“… þá meinsemd í mánuð. ”

Statement of Responsibility
23(19v-20r)
Sæmundur á Staðastað
Incipit

Nálægt Staðarstað er hóll …

Explicit

“… hér um bil 14 ára. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Norðmann

Scribe Jón Árnason

24(20r)
Áttræður umskiptingur
Incipit

Það hefir verið sagt frá umskiptingi …

Explicit

“… að hann komst þar ekki fyrir.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Norðmann

Scribe Jón Árnason

25(20r)
Guðlaugur á Hurðarbaki
Incipit

Ólafur hét maður …

Explicit

“… af því nógu snemma var að gætt.”

Statement of Responsibility
26(20v)
Barnsvaggan á Minni-Þverá
Rubric

“Barnsvaggan á Minni-Þverá”

Incipit

Kristín sem var á Minniþverá …

Explicit

“… og hurfu þau þar öll.”

Colophon

“Eptir Ragnheiði og Ragnhildi Einarsdætrum. ”

Statement of Responsibility
27(20v-21v)
Umskiptingurinn í Sogni
Rubric

“Umskiptingurinn á Sogni ”

Incipit

Gísli hét maður …

Explicit

“… En konan var lengi ístöðulítil eftir þessa ásjón. ”

Colophon

“Eftir þeim systrum Ragnheiði og Ragnhildi Einarsdætrum. ”

Statement of Responsibility
28(22r)
Andrahaus
Rubric

“Andrahaus”

Incipit

Í Skarðslöndum (eyjum, sem liggja undir Skarð á Skarðsströnd) er eya ein …

Explicit

“… að láta slá hann. ”

Colophon

“Eftir Vigfúsi föður Sigurðar gullsmiðs ”

Statement of Responsibility
29(22v)
Karl og kerling
Rubric

“Karl og kerling ”

Incipit

Tvö tröll framan úr Breiðafjarðardölum …

Explicit

“… heita enn Karl og Kerling .”

Colophon

“Sami sögumaður ”

Statement of Responsibility
30(22v-23r)
Djúpir eru Íslands álar
Incipit

Sagt er, að tröllkona nokkur …

Explicit

“… riðið undir knésbótina krepta. ”

Colophon

“Sbr. Safn til sögu Ísl. I, 46. ”

Statement of Responsibility
31(23r)
Skessulág
Rubric

“Skessulág”

Incipit

Skamt fyrir ofan Mælifell í Skagafirði …

Explicit

“… ímyndað sér tröllin ”

Colophon

“Eftir handriti Skúla prests Gíslasonar ”

Statement of Responsibility
32(23v)
Narfi Tarfi Bol Bol Bol
Rubric

“Draugurinn ”

Incipit

Einu sinni var draugur einn …

Explicit

“… fyrir þrekvirki þetta .”

Colophon

“Handritsdrusla rifin innan um blöð sr. Magnúsar sál. Grímssonar. ”

Statement of Responsibility
Keywords
33(24r)
Af drengnum í Dyrhólaey
Rubric

“Af drengnum í Dyrhólaey ”

Incipit

Fyrir skömmu var smaladrengur í Dyrhólaey …

Explicit

“… og sumir heyrðu hljóð hans á land. ”

Colophon

“Eftir sömu blaðadruslum ”

Statement of Responsibility
34(24r)
Sagan af skratta og þremur djöflum hans
Rubric

“Sagan af skratta og 3 djöflum hans ”

Incipit

Einu sinni sendi fjandinn 3 djöfla …

Explicit

“… teljast næstur mér upp héðan. ”

Colophon

“Eftir sömu blaðadruslum ”

Statement of Responsibility
35(24v-25r)
Skólapiltar á Hólum og í Skálholti kveðast á
Rubric

“Skólapiltar á Hólum og í Skálholti kveðast á ”

Incipit

Fyrrum þegar skólar voru …

Explicit

“… liggja vestur á höfða. ”

Colophon

“Eftir sömu druslum. ”

Statement of Responsibility
Keywords

36(26r-27r)
Rauðhöfði
Rubric

“Um huldufólk í Geirfuglaskeri ”

Incipit

Það er í sögnum haft …

Explicit

“… Lýkur svo þessari sögu. ”

Colophon

“Páll prestur Jónsson í Hvammi skrásetti eftir gömlum manni á Skaga. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

Scribe Jón Árnason

37(28r)
Mannhyllingar álfa
Rubric

“Mannhyllingar álfa ”

Incipit

Það hefir á stundum borið við …

Explicit

“… Hér skal og segja dæmi þess. ”

Statement of Responsibility
38(28r-29v)
Stúlka dvelur með álfum
Rubric

“Uppeldisdóttir álfkonu”

Incipit

Einu sinni var stúlkubarn …

Explicit

“… áður hún lagðist og dó.”

Statement of Responsibility
39(30r-30v)
Stúlka dvelur með álfum
Rubric

“Hyllingar ”

Incipit

Það hefur oft borið við …

Explicit

“… þangað til hún lagðist og dó. ”

Colophon

“Eftir sögn gamallar konu í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
Note

Eftir sögn gamallar konu í Borgarfirði.

40(31r-32v)
Átján barna faðir í Álfheimum
Rubric

“Umskiptingar ”

Incipit

Það var á bæ einum …

Explicit

“… og ólst upp hjá móður sinni. ”

Colophon

“Tekið eftir vanalegri sögn í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
41(33r)
Tökum á tökum á
Rubric

“Tökum á, tökum á! ”

Incipit

Einu sinni fóru tvær álfkonur …

Explicit

“… sagði síðan frá atburði þessum. ”

Colophon

“Tekið eftir vanalegri sögn í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
42(34r-34v)
Huldufólk
Rubric

“Huldufólk”

Incipit

Það vita allir …

Explicit

“… búa illir álfar og alheiðnir. ”

Colophon

“Eftir sögn Borgfirðinga og Álftnesinga. ”

Statement of Responsibility
43(35r)
Skafti læknir Sæmundsson
Incipit

Í Reykjavík er maður sé enn á lífi …

Explicit

“… hafa ræst ummæli álfkonunnar! ”

Colophon

“… ... Eftir Skafta sjálfum um föður hans, Skafta lækni Sæmundsen. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Skafti Skaftason

44(35v)
Brandur á Þúfu
Incipit

Á Þúfu á Fellsströnd …

Explicit

“… auðséð er ljós í álfabyggð. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Collector Eiríkur Kúld

45(36r-36v)
Skafti læknir Sæmundsson
Rubric

“Skafti Sæmundsson læknir ”

Incipit

Skafti hét maður …

Explicit

“… og var hann þar síðan til dauðadags. ”

Colophon

“Skafti sonur hans, sem og er heppinn læknir, hefur sagt frá þessari sögu, eftir því sem amma hans hafði honum sagt ungum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

46(37r-38r)
Tekannan
Rubric

“Tekannann ”

Incipit

Sá prestur var í Gaulverjabæ …

Explicit

“… var látin í steypu til koparsmiðs. ”

Statement of Responsibility
47(39r)
Álfadrengur í Dagverðarnesi
Incipit

Á næsta bæ við mig …

Explicit

“… heyrst spunnið á rokk og áraglamur. ”

Statement of Responsibility
48(40r)
Álfar í Fagurey
Incipit

Þegar ég var í Fagurey …

Explicit

“… Gekk konan svo á burt.”

Statement of Responsibility
49(41r)
Álfar í Purkey
Incipit

Hið fyrsta sumar er við vorum hér í Purkey …

Explicit

“… og kvennfólk líkt búið og heimafólk hér. ”

Statement of Responsibility
50(42r)
Huldukonan í bæjarhólnum
Incipit

Hér í hólnum milli bæjar og fjóssins …

Explicit

“… né nokkur skrípalæti. ”

Statement of Responsibility
51(43r)
Hrútur í Arney
Incipit

Guðlaug hét kona …

Explicit

“… feitur og þriflegur með fallegum lagði. ”

Statement of Responsibility
52(44r)
Draumur
Incipit

Þá foreldrar konu minnar …

Explicit

“… að hann það ei gjöra skyldi. ”

Statement of Responsibility
Keywords
53(45r)
Huldumenn í hvalflutningi
Rubric

“Huldumenn í hvalflutningi ”

Incipit

Mr. Vigfús Sigurðsson á Brokey sagði …

Explicit

“… af þeim er samleið áttu. ”

Colophon

“Eftir handriti Ólafs Sveinssonar í Purkey ”

Statement of Responsibility
54(46r)
Huldufólk í Arnarbæli
Incipit

Þegar Bjarni sál., langafi konu minnar …

Explicit

“… ganga um gólf undir borginni, mjög hægan. ”

Statement of Responsibility
55(47r-47v)
Landdís álfastúlka og Þorsteinn í Búðardal
Incipit

Þorsteinn sál. Pálsson, er var í Búðardal …

Explicit

“… hann í fyrsta sinn eldinn sá. ”

Statement of Responsibility
56(48r)
Þorsteinn í Búðardal
Incipit

Þegar Páll sálugi bróðir minn …

Explicit

“… hefði átt heima í hæð þessari. ”

Statement of Responsibility
57(49r)
Álfahökullinn á Brjánslæk
Rubric

“Álfahökullinn ”

Incipit

Þegar foreldrar séra Eyjólfs …

Explicit

“… það veit ég ekki. ”

Statement of Responsibility
58(49v)
Ljúflingsmál
Incipit

Einu sinni varð bóndadóttir …

Explicit

“… og lögðu fæð á dóttur sína. . ”

Statement of Responsibility
58(49v)
Efnisröðun
Statement of Responsibility
59(50r)
Huldumenn standa fyrir fé
Incipit

Svo bar við á Ormsstöðum …

Explicit

“… þótt pilturinn sæi þær ei. ”

Statement of Responsibility
60(51r)
Huldusmalinn í Purkey
Incipit

Svo bar við hér í Purkey …

Explicit

“… í hæð þeirri er ég áður nefndi. ”

Statement of Responsibility
61(52r-52v)
Ábreiða frá álfum
Incipit

Hjá foreldrum Madame Gróu …

Explicit

“… og látið hana njóta Sigurðar. ”

Statement of Responsibility
62(53r)
Pétur og álfamærin
Rubric

“Pétur og álfamærin ”

Incipit

Pétur Pétursson, er síðar bjó að Hríshól …

Explicit

“… og fór vanaleg leið. ”

Colophon

“Vestfirsk sögn ”

Statement of Responsibility
63(54r)
Huldukonan hjá Hríshóli
Rubric

“Huldukonan hjá Hríshóli ”

Incipit

Ragnheiður Jónsdóttir á Hríshóli …

Explicit

“… en ekki stallsystir Ragnheiðar ”

Colophon

“Vestfirsk sögn ”

Statement of Responsibility
64(55r-55v)
Augnasmyrls álfa
Rubric

“Augnasmyrls álfa ”

Incipit

Þegar álfkonur geta ekki fætt …

Explicit

“… og aldrei var hún skyggn þaðan í frá. ”

Colophon

“Eftir sögn manna í Borgarfirði ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

65(56r-59v)
Prestsdóttirin frá Stað í Hrútafirði
Rubric

“Prestsdóttirin frá Stað í Hrútafirði”

Incipit

Einu sinni bjó prestur að Stað …

Explicit

“… meðan þau lifðu.”

Colophon

“Eftir handriti Þorvarðar Ólafssonar.”

Statement of Responsibility
66(60r-60v)
Prestsdóttirin frá Prestsbakka
Rubric

“Prestsdóttirin ”

Incipit

Á Prestbakka á Síðu í Skaftafellssýslu …

Explicit

“…prestdóttur sína aldrei framar. ”

Colophon

“Eftir sögn skólapilta að austan, 1847.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

67(61r)
Nykurinn í Svínavatni
Rubric

“Nykurinn í Svínavatni ”

Incipit

Nykur er í Svínavatni …

Explicit

“… hafi verið nykur úr Svínavatni. ”

Colophon

“Tekið eftir sögn hr. A. Ólafssonar ”

Statement of Responsibility
68(62r-62v)
Nykur
Rubric

“Nykur”

Incipit

Það segja menn að nykur …

Explicit

“… né heldur börnin. ”

Colophon

“Eftir sögn manna í Borgarfirði og leiðrétting Dr. H. Scheving í Reykjavík.”

Statement of Responsibility
69(63r-66r)
Tungustapi
Rubric

“Tungustapi”

Incipit

Í gamla daga …

Explicit

“… enda hafa slík býsn eigi skeð síðan þetta var. ”

Colophon

“Í Eyrbyggju, seinasta kapit. er sagt frá að kirkja hafi verið flutt í Sælingsdalstungu, kirkjugarður grafinn og bein manna upptekinn t.d. Snorra goða og Barkar digar; var það á dögum Guðnýjar húsfreyju í Hvammi móður þeirra Sturlusona því söguritarinn segir að hún hafi verið við og hefur eftir henni það sem greint er um stærð beinanna. Sagan talar ekkert um hvers vegna krikjan var flutt úr stað en á Vesturlandi gengur þessi saga um tilefnið til flutningsins. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

70(66r-69r)
Gullbrá
Rubric

“Gullbrá ”

Incipit

Hvammur í Dölum …

Explicit

“… svo útkom um bakið. . ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

70(66r-70v)
Skeggi í Hvammi
Rubric

“Skeggi í Hvammi”

Incipit

Þess er getið í Kristnisögu …

Explicit

“… sunnan megin í þeim dal. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

71(71r-72v)
Tungustapi
Incipit

Þá mun nú vera mál að byrja söguna …

Explicit

“… hvernig úti er núna. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Note

Vantar framan við þessa sögu.

72(73r)
Hann er í hafti
Incipit

Það var einu sinni bóndi …

Explicit

“… Lýkur svo sögu þessari. ”

Colophon

“Skrifað eftir Ólöfu Jónsdóttir í Krosskoti. ”

Statement of Responsibility
73(73v-74r)
Stúlka leggur leiðri sínar í Álfhól
Incipit

Einu sinni voru hjón á bæ einum …

Explicit

“… og lýkur svo sögunni.”

Statement of Responsibility
74(74r-74v)
Ólöf hin Eyfirzka og útilegumaðurinn
Incipit

Einu sinni var kaupamaður …

Explicit

“… og lifðu lengi saman.”

Statement of Responsibility
75(75r)
Hjónin í Skál á Síðu
Rubric

“Saga af hjónum nokkrum sem bjuggu í Skál áSíðu ”

Incipit

Einu sinni bjuggu hjón …

Explicit

“… batnaði mikið að lyktum. ”

Colophon

“Að austan, frá Magnúsi Jónssyni frá Felli?”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

76(75r-76v)
Kötludraumur
Rubric

“Önnur saga nefnd Kötludraumur ”

Incipit

Már hefur búið manna göfugastur …

Explicit

“… og varð nýtur maður og endast svo þetta. ”

Colophon

“Að austan, frá Magnúsi Jónssyni frá Felli?”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

77(76v-78v)
Huldupilturinn
Rubric

“3ja saga af huldupilti nokkrum ”

Incipit

Hjón nokkur auðug bjuggu á bæ …

Explicit

“… og lýkur svo þessari sögu. ”

Colophon

“Að austan, frá Magnúsi Jónssyni frá Felli?”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

78(78v-79v)
Prestsdóttirin
Rubric

“4a saga af Prestsdóttur nokkri ”

Incipit

Eitt sinn bjó prestur á kirkjustað …

Explicit

“… og sloppur fylgdi með. ”

Colophon

“Að austan, frá Magnúsi Jónssyni frá Felli?”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

79(80r)
Sækýr
Rubric

“sækýr”

Incipit

Sækýr eru gráar á lit …

Explicit

“… góðar til undaneldis. ”

Colophon

“Eftir sögn manna í Borgarfirði”

Statement of Responsibility
80(81r)
Frá Marbendli (Kvíguvogabjarg)
Rubric

“Kvíguvogabjarg ”

Incipit

Vogastapi i Gullbringusýslu …

Explicit

“… eins og fyrr segir. ”

Colophon

“Eftir sögn Vogamanna, 1850. ”

Statement of Responsibility
81(82r-82v)
Frá Marbendli
Rubric

“Marbendill ”

Incipit

Það segja menn, að niður í sjónum …

Explicit

“… sem öðrum þykir ekki hláturlegt. ”

Colophon

“Tekið eftir vanalegri sögn í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
82(83r)
Nennir
Incipit

Einu sinni var stúlka frá Þingeyrum …

Explicit

“… sett sig með hana í vatnið.”

Statement of Responsibility
83(84r-84v)
Kolbeinn í Bjarghúsum
Incipit

Á næstliðinni öld bjó maður …

Explicit

“… að niðjar Kristínar hafi verið ólánsmenn. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords

84(85r-86r)
Frá Marbendli
Rubric

“Frá marmennli ”

Incipit

Á Suðurnesjum er bæjaþorp nokkurt …

Explicit

“… er áður voru kallaðir Vogar. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

85(86v)
Sendibréf
Statement of Responsibility

Recipient Jón Árnason

Note

Skrifað á dönsku að Eyrarbakka 14. janúar 1859.

86(88r-92v)
Móðars þáttur
Rubric

“Móðarsþáttur ”

Incipit

Það er upphaf sögu þessarar …

Explicit

“… Og lúkum vér þannig Móðarsþætti. ”

Colophon

“Eftir handriti Hjálmars skálds Jónssonar.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Hjálmar Jónsson

87(94r-96v)
Kona numin af tröllkonu
Rubric

“Kona numin af tröllkonu ”

Incipit

Einu sinni bað ungur prestur sér stúlku …

Explicit

“… frá því mjög hjálpsöm. ”

Colophon

“Eftir handriti frá séra S. Gunnarssyni ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Collector Skúli Gunnarsson

Keywords
88(97r-97v)
Kleppa tröllkona
Rubric

“Kleppa tröllkona ”

Incipit

Bær sá liggur fremst í Staðardal …

Explicit

“… en rústir sjást þar enn. ”

Colophon

“Vestfirsk sögn ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

89(97v)
Steingrímur trölli
Incipit

Steingrímur trölli, er bjó að Stað …

Explicit

“… haug sínum í Staðarfjalli. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

90(98r)
Surtshellir
Rubric

“Surtshellir ”

Incipit

Það er í frásögum haft …

Explicit

“… allra mestur og verstur. ”

Colophon

“Tekið eftir sögn manna í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

91(99r-100r)
Veiðimannaþáttur
Rubric

“Veiðimannaþáttur ”

Incipit

Bjarni er maður nefndur …

Explicit

“… lýkur svo frá honum að segja. ”

Colophon

“Frá Jóni Borgfirðing upp úr einhverri bók. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

92(101r-101v)
Guðmundur biskup vígir Látrabjarg
Rubric

“Guðmundur biskup vígir Látrabjarg ”

Incipit

Á dögum Guðmundar biskups voru óeirðir …

Explicit

“… og það er hann Gvöndur. ”

Colophon

“Eftir handriti Ólafs Sveinssonar í Purkey. ”

Statement of Responsibility
91(102r-103v)
Vígð Drangey
Rubric

“Drángey ”

Incipit

Drángey liggur hér um bil …

Explicit

“… því þar er fjöruborðið mest ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

92(103v-104v)
Upptök Drangeyjar
Rubric

“Frá upptökum Drángeyjar ”

Incipit

Á fyrri dögum áttu nátttröll …

Explicit

“… Guðmundur biskup vígði Drángey. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

93(105r)
Teikning af Drangey með kennileitum
Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

94(106r-107r)
Mjóafjarðarskessan
Rubric

“Mjóafjarðar-skessa”

Incipit

Fyrir framan Fjörð í Mjóafirði er gil eitt …

Explicit

“… hversu vel sem í það hefur verið hlaðið.”

Colophon

“Hermann nokkur, bóndi í Firði, dáin sirka 1830, kvaðst muna eftir járnskó skessunar sem fallið hafði af henni, þá er hún sté skarðið úr garðinum; var skórinn hafður fyrir sorptrog.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

95(107r-108r)
Skessusteinn
Incipit

Í grennd við Kirkjubæ í Hróarstungu …

Explicit

“… þeim er síðar er Skessusteinn kallaður. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

96(108r-109v)
Vikivakakvæði
Rubric

“Vikivakakvæði”

Incipit

Hér fer hind af heiði …

Explicit

“… hjá fögrum baugaskorðum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
97(110r)
Jólasveinar
Rubric

“Jólasveinar ”

Incipit

Þeir eru 13 að tölu …

Explicit

“… enn hinn seinasti á þrettánda. ”

Colophon

“Frá Sr. P. Jónssyni á Myrká”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

Keywords
98(110r-111r)
Kýrnar á þrettándanótt
Rubric

“Kýrnar á þrettándanótt ”

Incipit

Á þrettándanótt tala allar kýr …

Explicit

“… voru allar kýrnar lausar. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

99(111r-112r)
Guðbjartur sauðamaður og Tófan
Rubric

“Guðbjartur prestur á Laufási ”

Incipit

Hann var prestur að Laufási, þegar Gottskálk Gottskálsksson var biskup á Hólum. …

Explicit

“… og tók nú fyrir allan dýrbítir. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

100(112r-114v)
Guðbjartur og Gottskálk biskup
Incipit

Gottskálk biskup hfði þungan hug til Guðbjartar prests …

Explicit

“… Og lyktar svo þessi saga. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

101(115r-115v)
Þormóður í Þormóðsey
Rubric

“Þormóður í Þormóðsey ”

Incipit

Hann bjó í Þormóðsey í Breiðafjarðareyum …

Explicit

“… áður en hann fór að heiman. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
102(115v-117v)
Álfkonan í Ásgarðsstapa
Rubric

“Álfar ”

Incipit

Í Hvammsveit í Dalasýslu er bær sá, sem Ásgarður heitir …

Explicit

“… En mesta auðnukona var hún alla ævi. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

103(118r-120r)
Árum-Kári
Rubric

“Árum-Kári ”

Incipit

Kári eða Árum-Kári tjásit verið hafa prestur í Selárdal við Arnarfjörð. …

Explicit

“… er hann braut skipið á Kolbeinsboði. ”

Colophon

“Eftir sögn Sigurðar prests Gíslasonar á Stað í Steingrímsfirði. ”

Statement of Responsibility
104(121r-121v)
Málmey
Rubric

“Missagnir og viðaukar við þáttinn af séra Hálfdáni í Felli. Málmey.”

Incipit

Sú hefur verið trú á bænum Málmey í Skagafirði …

Explicit

“… ef hún væri þar í 20. ár. ”

Colophon

“Þessi missögn er tekin eftir Sigurði málara Guðmundssyni; samanber. 17. kapituli Í þættinum. ”

Statement of Responsibility
Note

Missögn.

105(121v-122r)
Hálfdán prestur reið gandreið í Hvammdalabjarg
Rubric

“Hálfdán prestur reið gandreið í Hvammdalabjarg ”

Incipit

Svo er mælt, að í fornöld hafi konum í Málmey oft orðið slysagjarnt með einhverju móti …

Explicit

“… og sneru þeir síðan aftur. ”

Colophon

“Páll prestur Jónsson í Hvammi hefir tekið þessa missögn 1859 eftir gömlum manni á Skaga. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

Note

Missögn.

106(122v-123v)
Hálfdán prestur þjónar Hvammdalabrauði
Rubric

“Hálfdán prestur þjónar Hvammdalabrauði ”

Incipit

Svo er sagt, að einn tíma væri prestlaust í Hvamms og Ketu brauðu …

Explicit

“… í miðju skarðinu. ”

Colophon

“Páll prestur Jónsson í Hvammi hefir skrásett eftir sama sögumanni. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

Keywords
107(124r-124v)
Fiskveiðin
Rubric

“Fiskveiðin ”

Incipit

Það var einhverju sinni …

Explicit

“… að Hálfdán prestur hafi gjört rekskör að um lúðuhvarfið. ”

Colophon

“Eftir handriti Jóns alþingismanns á Gautlöndum.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Sigurðsson

Keywords
108(125r)
Gissur á Botnum
Rubric

“Gissur í Lækjabotni ”

Incipit

Gissur hét maður; hann átti heima í Botni …

Explicit

“… og reið sem hann mátti burtu þaðan. ”

Colophon

“Eftir sögn gamallar konu úr Rangárþingum ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Note

Eftir sögn gamallar konu úr Rangárþingum.

109(125v)
Gissur á Botnum
Incipit

Í Búrfelli upp af Þjórsárdal …

Explicit

“… og því unnu þær systur honum ekki mein, ”

Colophon

“Missögn við söguna Gissur á Botnum eftir Maurer. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Note

Missögn.

110(126r)
Tröllkonan í Helgafellssveit
Incipit

Af tröllkonu þeirri, sem átti heima í Helgafellssveit …

Explicit

“… og Kerlíng heitir. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Note

Þrjár sögur.

111(126v)
Tröllskessa í Kerlingaskarði
Incipit

Nálægt Nesvogi hjá Stykkishólmi eru 3 litlir hólar …

Explicit

“… brjóta með því kirkjuna á Helgafelli. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

112(126v)
Vestmannaeyjar
Incipit

Sagt er og, að tröll hafi átt að kasta Vestmannaeyjum …

Explicit

“… hvernig á því stóð. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Keywords
113(126v)
Illþurrka
Incipit

Milli Búðardals og Skarðs á Skarðsströnd …

Explicit

“… sem mönnum sé ekkert annað kunnugt um. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

114(126v)
Nátttröll í Bárðardal
Incipit

Hjá Hlíðarenda í Bárðardal …

Explicit

“… ná sér mönnum til átu. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

115(126v)
Karl og kerling í Hítardal
Incipit

Í Bæarfelli í Hítardal eru klettar tveir …

Explicit

“… að þau Karl og Kerlingu hafi dagað uppi. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

116(126v)
Likný í Þjórsárdal
Incipit

Í Þjórsárdal fyrir ofan Stóranúp …

Explicit

“… og á mynd hennar að vera á klettinum Líkn. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

117(126v-127r)
Þuríður sundafyllir
Incipit

Landnáma (II, 29. kap) telur með fyrstu landnámsmönnum á Íslandi galdrakonu eina …

Explicit

“… sem Þórólfur hét. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

118(127r)
Karl og kerling í Hítardal
Incipit

Eggert Ólafsson getur þess og í ferðabók sinni …

Explicit

“… varð honum þess ei auðið. ”

Statement of Responsibility
119(127r)
Ármannshaugur
Incipit

Ármannshaugur á að vera hjá Ármannsfelli …

Explicit

“… hvar haugur hans er. ”

Statement of Responsibility
120(127r)
Bergþórsleið
Incipit

Í Haukadal vestra sér enn Bergþórsleiði …

Explicit

“… að hafi beðið dauða af hringbrotinu. ”

Statement of Responsibility
121(127r)
Náttröllin á Hlíðarenda
Incipit

Þess er áður getið, að nátttröll séu ein tegund trölla …

Explicit

“… hafa þókt góðar landvættir. ”

Statement of Responsibility
122(127v)
Leppalúði og Grýla
Incipit

Þó gangi ekki lengur nein ummæli um Grýlu …

Explicit

“… og ofnbrunnið grjót. ”

Statement of Responsibility
123(128r)
Narfastaðir
Incipit

Á Narfastöðum í Melasveit hefir sá maður búið í fornöld …

Explicit

“… eins og hann væri holur innan. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Jón Jakobsson

124(129r-129v)
Kleppa á Kleppustöðum
Rubric

“Missögn (Vestfirsk sögn)”

Incipit

Kleppa tröllkona bjó á Kleppustöðum í Staðardal …

Explicit

“… og réð henni sjálfur bana litlu síðar. ”

Statement of Responsibility
Note

Missögn.

125(130r-131v)
Jóra í Jórukleif
Rubric

“Jórukleif (úr Árnessýslu) ”

Incipit

Jórunn hét stúlka ein …

Explicit

“… heitir síðan Jórukleif. ”

Statement of Responsibility
126(132r-133v)
Jóra í Jórukleif
Rubric

“Jóra í Jórukleif ”

Incipit

Jóra hefir kona heitið …

Explicit

“… Og lýkur hér að segja frá Jóru. ”

Colophon

“Eftir sögn hr. Gullsmiðs Jóhannesar J. Lund í Gullbringusýslu

Statement of Responsibility
127(134r-135v)
Kona numin af tröllkonu
Rubric

“Kona numin af tröllkonu ”

Incipit

Einu sinni bað ungur prestur sér stúlku …

Explicit

“… og var ætíð karlinum hjálpsöm upp frá þessu. ”

Statement of Responsibility
128(136r-139r)
Biskupsdóttirin frá Hólum
Rubric

“Biskupsdóttirin frá Hólum ”

Incipit

Í pápísku var prestur í Hólabiskupsdæmi …

Explicit

“… að henni leið vel. ”

Colophon

“Eftir handriti frá Eiríki presti Kúld á Helgafelli.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Collector Eiríkur Kúld

129(140r-142v)
Tröllin í Þórisás
Rubric

“Tröllin í Þórisás”

Incipit

Út frá svo kölluðum Þórisás …

Explicit

“… urðu geldingarnar aldrei lángstæðar. ”

Colophon

“Eftir sögnum úr Múlasýslu. Stúdent Páll Pálsson í Reykjavík hefir safnað þeim.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Collector Páll Pálsson

130(143r-143v)
Þóruhólmi
Rubric

“Þóruhólmi ”

Incipit

Jón hét maður Sigurðarson …

Explicit

“… tveim vetrum fyrir Stórubólu 1707. ”

Colophon

“Eftir Guðrúnu Guðmundsdóttur skáldu”

Statement of Responsibility
131(144r-144v)
Tröllin á Vestfjörðum
Rubric

“Tröllin á Vestfjörðum ”

Incipit

Í fyrndinni voru 3 tröll á Vestfjörðum …

Explicit

“… af Breiðafirði eða Húnaflóa.”

Colophon

“Eftir sögn Ásgeirs alþingismanns Einarssonar á Þingeyrum ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Ásgeir Einarsson

Keywords
132(145r-148v)
Helga prestsdóttir
Rubric

“Helga prestsdóttir ”

Incipit

Í fyrndinni bjó prestur nokkur á Felli í Sléttuhlíð …

Explicit

“… Endar svo sagan af Helgu prestsdóttr frá Felli.”

Colophon

“Eftir handriti sr. Jóns Kristjánssonar á Ystafelli.”

Statement of Responsibility
133(149r)
Básinn og hóllinn í Gaulverjabæ
Rubric

“Básinn og hóllinn í Gaulverjabæ ”

Incipit

Það var forn álfatrú í Gaulverjabæ …

Explicit

“… að nógar væru slægjur í Gaulverjabæ. ”

Colophon

“Eftir handriti Gísla Konráðssonar. ”

Statement of Responsibility
134(150r-150v)
Álfar í Litla-Langadal
Rubric

“Álfar í Litla-Langadal ”

Incipit

Egill hét maður, sem bjó í LitlaLangadal …

Explicit

“… en nágranna hennar. ”

Colophon

“Eftir handriti Gísla Konráðssonar. ”

Statement of Responsibility
Keywords
135(151r-151v)
Huldumaðurinn úr Miðstapa
Rubric

“Huldumaðurinn úr Miðstapa”

Incipit

Þórunn hét mær ein gjafvaxta …

Explicit

“… Þórunn dó sjötug nú (1860) fyrir 4 eða 5 árum.”

Colophon

“Eftir Guðrúnu Guðmundsdóttur skáldu.”

Statement of Responsibility
136(152r)
Frá Hans lögmanni Becker
Rubric

“Hans Becker ”

Incipit

Hans Becker lögmaður fór til Brokeyjar …

Explicit

“… og lést af þeim veikindum. ”

Colophon

“Eftir handriti Gísla Konráðssonar. ”

Statement of Responsibility
137(153r-154r)
Álfarnir á Bíldhóli
Rubric

“Álfarnir á Bíldhóli ”

Incipit

Bær heitir á Bíldhóli á Skógarströnd …

Explicit

“… af álfar hefðu valdið þessu.”

Colophon

“Eftir handriti Gísla Konráðssonar. ”

Statement of Responsibility
138(155r-156r)
Hallgrímur á Böðvarsbakka
Rubric

“Hallgrímur á Böðvarsbakka ”

Incipit

Á Böðvarsbakka í Þverárhlíð var hér um bil árið 1822 vinnumaður …

Explicit

“… mundi sig ekki skorta það. ”

Colophon

“Eftir sögn Þórðar Sæmundssonar á Búrfelli ”

Statement of Responsibility
139(157r-160v)
Sagan af Jónasi á Melstað
Rubric

“Sagan af Jónasi á Melstað ”

Incipit

Í fyrri tíð bjó prestur einn á Melstað …

Explicit

“… og varð góður bóndi.”

Colophon

“Eftir handriti Jóns prests Þórðarsonar á Auðkúlu.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Þórðarson

140(161r-162v)
Bóthildur drottning
Rubric

“Bóthildur drottning ”

Incipit

Á jólaaftan var það einu sinni að Melum í Hrútafirði …

Explicit

“… og varð hin mesti gæfumaður. ”

Colophon

“Eftir handriti Jóns prests Þórðarsonar á Auðkúlu ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Þórðarson

141(163r-164v)
Átta herramannsdætur
Rubric

“Átta systur á gandreið ”

Incipit

Það var einu sinni herramaður …

Explicit

“… eftir þetta fyrir magnleysi. ”

Colophon

“Eftir Branþrúði Benonísdóttur úr Múlasýslu. ”

Statement of Responsibility
142(165r-165v)
Unnustinn
Incipit

Einu sinni var piltur og stúlka á bæ einum …

Explicit

“… og vitjaði maðurinn hennar aldrei síðan. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

143(166r-166v)
Sendingin og séra Jón í Tröllatungu
Incipit

Á Tröllatungu í Trékyllisvík fyrir vestan …

Explicit

“… en prestur fór til sængur og svaf af um nóttina. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

144(167r-167v)
Ketill prestur í Húsavík
Incipit

Fyrir vestan var prestur að nafni Ketill …

Explicit

“… gróf aldrei framar upp neina kistu úr kirkjugarðinum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

145(168r-168v)
Kerlingin afturgengna
Incipit

Það var fyrir fáum árum að tveir menn áttu tal saman …

Explicit

“… en karl kvað kerlingu hafa villt um sig. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

146(169r-169v)
Afturgangan
Incipit

Svo bar við á ríkisbæ einum …

Explicit

“… og fær helming fjársins. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

147(170r)
Draugahver
Rubric

“Saga um draugahver ”

Incipit

Hjá Grafarbakka í Hrunamannahrepp eru margir hverir …

Explicit

“… og heitir Draugahver. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

148(171r-171v)
Snæfjalladraugurinn
Rubric

“Snæfjalladraugurinn ”

Incipit

Litlu eftir siðaskiptin á 16. öld var sá prestur á Snæfjöllum …

Explicit

“… hann tók á móti draugnum og setti hann niður.”

Colophon

“Eftir frásögnum að vestan.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

149(172r-173v)
Sólheima-Móri
Rubric

“Sólheima-Móri ”

Incipit

Á öndverðri 19. öld bjó að Skriðnesenni í Bitru bóndi …

Explicit

“… Lúkum vér svo þessari sögu. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

150(174r-174v)
Sendingin og séra Jón í Tröllatungu
Rubric

“Sendingin ”

Incipit

Á Tröllatungu fyrir vestan var lengi prestur einn að nafni Björn …

Explicit

“… fór til sængur og svaf af um nóttina.”

Colophon

“Úr Barðarstrandarsýslu.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

151(175r)
Torfi í Klofa
Rubric

“Torfi í Klofa”

Incipit

Torfi er maður nefndur …

Explicit

“… sem nú mun sagt verða.”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Egilsson

Informant Jón Espólín

Scribe Jón Árnason

152(175r-176v)
Deilur Torfa og Stefáns biskups
Rubric

“Deilur Torfa og Stefáns biskups ”

Incipit

Meðan Magnús Eyjólfsson mókolls sat að stóli í Skálholti …

Explicit

“… þótt hér sé ekki greint frá atvikum. ”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Egilsson

Informant Jón Espólín

Scribe Jón Árnason

153(176v)
Torfi fer að Lénharði fógeta
Rubric

“Torfi fer að Lénharði fógeta ”

Incipit

Meðan Torfi hélt Árnessýslu …

Explicit

“… Þó varð ekki þelalaust með þeim.”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility
Keywords
154(176v-177v)
Jarðhús Torfa
Rubric

“Jarðhús Torfa ”

Incipit

Torfi átti ekki aðeins í styrjöldum við þá, sem nú var getið …

Explicit

“… eftir meir en 300 ár. ”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility
155(177v-179v)
Byggð í Torfajökli
Rubric

“Bygð í Torfajökli ”

Incipit

Það er mælt að plágan seinni hafi komið út hingað með enskum kaupmönnum í Hafnarfjörð …

Explicit

“… sem sagan segir að hann hafi verið á dögum Torfa.”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility
156(179v-180v)
Að gjalda Torfalögin
Rubric

“Að gjalda Torfalögin ”

Incipit

Eins og Torfi var uppvöðslusamur og ófyrirleitinn …

Explicit

“… sem þar var til forna. ”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility
157(180v-181r)
Ófall Torfa á Alþingi
Rubric

“Ófall Torfa á alþingi ”

Incipit

Það var eitt sinn á alþingi …

Explicit

“… Hann dó skömmu eftir aldamótin 1500. ”

Colophon

“Eftir Jóni Egilssyni, Jóni Espólín og munnmælum af landi.”

Statement of Responsibility
158(181r-183r)
Skíðastaðir
Rubric

“Skíðastaðir”

Incipit

Skíðastaðir hefir bær heitið …

Explicit

“… og heitir það enn Skíðaskarð. ”

Statement of Responsibility
159(183v-184r)
Hestastuldurinn
Rubric

“Hestastuldurinn”

Incipit

Séra Eiríkur varaði bæði smala og aðra stráka við því …

Explicit

“… að hann ekki skyldi heldur komast upp af honum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Scribe Jón Árnason

160(184v)
Sels-Móri eða Þorgarður
Rubric

“Selsmóri ”

Incipit

Maður hét Þorfinnur …

Explicit

“… Þorfinnur kvaðst vilja leysa með því líf pilts. ”

Colophon

“Eftir sögn á Seltjarnarnesi. ”

Statement of Responsibility
161(185r-186v)
Reimleiki á Auðkúlu
Rubric

“Prestarnir á Auðkúlu ”

Incipit

Í langa tíma …

Explicit

“… er síðar kom fram bæði við séra Jón sjálfan og aðra. ”

Colophon

“Þessa sögu sagði mér sonur séra Jóns Þorstein kaupmaður 1858. En dóttir séra Jóns, Guðríður, var 6 vetra er hún kom að Kúlu segir að þetta hafi orðið að vera fyrsta eða fyrstu ár föður síns á Kúlu, því aldrei hefið hann farið fylgdarlaust, eftir að hún fór að muna til, og er því ólíklegt að þetta hafi verið fyrstu fundir þeirra nafna séra Jóns eldra og yngra.”

Statement of Responsibility
162(187r-190v)
Miklabæjar-Solveig
Rubric

“Miklabæjar-Solveig ”

Incipit

Stúlka ein, er Solveig hét …

Explicit

“… Aðrar sögur hefi ekki heyrt af Solveigu. ”

Colophon

“1. Þessi saga er tekin etir Guðríði Magnúsdóttur, ljósmóður í Reykjavík, en hún hafði hana eftir Valgerði sem dvaldi mörg ár eftir það hjá Guðríði eftir þenna atburð. 2. Sigurður málari hefir sagt frá þessu atviki um séra Gísla. Sbr. Dr. Maurers Isl. Volkss. 72 bls. ”

Statement of Responsibility
163(190r)
Athugasemdir
Colophon

“Athugasemdir við legsteininn yfir Kjartani Ólafssyni ”

Statement of Responsibility
Keywords

163(190r-190v)
Efnisröðun
Statement of Responsibility
Keywords

163(190v)
Grýla og Leppalúði
Rubric

“Hnýtt aftan í Grýlu og Leppalúða”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords

163(191r)
Náhljóð
Rubric

“Náhljóð ”

Incipit

Náhljóð þykjast menn oft hafa heyrt …

Explicit

“… þegar hinn kemur í garðinn. ”

Colophon

“Eftir almennri sögn í Borgarfirði ”

Statement of Responsibility
Keywords

164(192r-192v)
Fjölskylda Grýlu
Rubric

“Jólasveinar”

Incipit

1. Stekkjastaur …

Explicit

“… og þá var hringt öllum jólabjöllunum.”

Colophon

“Úr Eyjafirði.”

Statement of Responsibility
165(192r-193v)
Grýla
Incipit

Þó nú gangi ekki lengur nein munnmæli um Grýlu …

Explicit

“… Jólasveinar heita svo eiginlegum nöfnum. ”

Statement of Responsibility
167(194r-194v)
Lúpa og Skröggur
Incipit

Þá átti Leppalúði holukrakka sinn …

Explicit

“… sem um þau hafa verið ort. ”

Statement of Responsibility
168(194v)
Athugasemd við Hallgerði á Bláfjalli
Rubric

“Athugasemd við Hallgerði á Bláfjalli ”

Incipit

Það getur verið að Ólafur eyfirski …

Explicit

“… sem ég veit ekki eftir hverjum er höfð. ”

Statement of Responsibility
Keywords
169(195r)
Fylgjur
Rubric

“Fylgjur”

Incipit

Hver maður hefir fylgju …

Explicit

“… bæði að fornu og nýju.”

Colophon

“Eftir sögn manna í Borgarfirði.”

Statement of Responsibility
170(196r)
Dauðra manna fylgjur
Rubric

“Dauðra manna fylgjur”

Incipit

Það ber stundum við …

Explicit

“… Þetta er dauðs manns fylgja.”

Colophon

“Tekið eftir vanalegri sögn í Borgarfirði.”

Statement of Responsibility
171(197r)
Vökumaður
Rubric

“Vökumaður ”

Incipit

Sá maður, sem fyrstur er grafinn í hverjum kirkjugarði …

Explicit

“… grafa sig né ættingja sína í Sturlungareitum. ”

Colophon

“Eftir almennri sögn í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
171(198r)
Dapur er dauðinn kaldi
Incipit

Fyrir 2 árum drukknuðu margir menn af skipi …

Explicit

“… á lifandi manna landi.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

172(198r)
Draugasögur
Rubric

“Draugasögur.”

Incipit

Um útburði …

Explicit

“… þá er hún bar það út.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
173(199r)
Útburðir
Rubric

“Útburðir”

Incipit

Oft þykjast menn hafa séð útburði …

Explicit

“… þegar hún bar það út. ”

Statement of Responsibility
Keywords
173(199r)
Móðir mín í kví, kví
Incipit

Einu sinni voru tveir kvennmenn …

Explicit

“… og dansa í.”

Statement of Responsibility
Keywords
174(200r)
Veggjaútburðurinn
Rubric

“Veggjaútburðurinn ”

Incipit

Einu sinni var maður á reið á ásunum hjá Síðumúlaveggjum í Borgarfirði …

Explicit

“… og sigrað klárinn. ”

Colophon

“Eftir sögn Síðumúlamanna í Hvítársíðu. ”

Statement of Responsibility
175(200r)
Útburður í Flókadal
Incipit

Þessa vísu er og sagt að útburður hafi kveðið …

Explicit

“… fæddur er ég á Mói ”

Colophon

“Eftir handriti séra Jóns Norðmanns. Flókadalur er til bæði í Sagafjarðarsýslu Og Borgarfjarðarsýslu, og ef til vill víðar á Íslandi. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Norðmann

Scribe Jón Árnason

175(201r-202r)
Til manns var ég ætluð
Rubric

“Útburðarsaga (brot) ”

Incipit

Einu sinni var kvennmaður …

Explicit

“… og systir hennar sem út var borin hafi kveðið hana. ”

Colophon

“Eftir Sigurð málara Guðmundsson ”

Statement of Responsibility
176(201r-202r)
Afturgöngur
Incipit

Þá eru þeir framliðnir og á kreiki …

Explicit

“… Greftrun Þorgunnu. ”

Statement of Responsibility
Note

Minnispunktar Jóns um afturgöngur.

Keywords
176(202r)
Jón hrak
Incipit

Einhvern tíma var maður uppi …

Explicit

“… Sókti Jón þá ekki framar að honum.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

176(202v)
Kjálkarnir mínir
Incipit

Einu sinni var prestur á kirkjustað …

Explicit

“… Eftir það var ekki á neinum reimleika.”

Colophon

“Sagan er tekin eftir frásögn Markúsar skólapilts Gíslasonar úr Mýrasýslu.”

Statement of Responsibility
177(203r)
Bæjargilsdraugurinn á Húsafelli
Rubric

“Draugurinn í bæargilinu á Húsafelli ”

Incipit

Í fjallinu fyrir sunnan bæinn á Húsafelli …

Explicit

“… svo frá sé greint. ”

Colophon

“Eftir sögn Þorsteins bónda Jakobssonar þar á bæ. ”

Statement of Responsibility
Keywords
178(204r)
Undur við fjárgröft og haugabrot
Incipit

Nú munum við víkja að sögum þeim …

Explicit

“… sem þar lúta að. ”

Statement of Responsibility
Keywords

179(205r-205v)
Vafurlogi hjá Guðlaugsstöðum
Rubric

“Vafurlogar ”

Incipit

Allvíða er það …

Explicit

“… en enginn veit greinilega hvar hann er. ”

Colophon

“Tekið eftir sögn herra Arnljóts Ólafssonar ”

Statement of Responsibility
Keywords

180(206r-206v)
Draugur á barn við stúlku
Rubric

“Draugur á barn við stúlku ”

Incipit

Kvennmaður einn var einu sinn að prjóna úti á kirkjuvegg …

Explicit

“… að því leyti sem hann var af jarðneskum uppruna. ”

Colophon

“Vestfirsk sögn ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

181(207r-208r)
Ævintýri
Incipit

með því mundi hún skilja …

Explicit

“… og gjörðu hana að heiman með mikilli rausn. ”

Statement of Responsibility
Note

Vantar framan á þessa sögn.

182(208v)
Snæbjörn Hákonarson
Incipit

Snæbjörn Hákonarson hét maður …

Explicit

“… kölski sótt eign sína alla. ”

Statement of Responsibility
184(209r)
Galdrastafir
Rubric

“Formáli við glímugaldur ”

Incipit

Gapandi undir hæli …

Explicit

“… Skal vera glímuflötur. ”

Statement of Responsibility
Keywords
183(209r)
Mannsístra
Incipit

Blæs ég svo …

Explicit

“… lifandi fjandans auðar. ”

Statement of Responsibility
185(209v-210r)
Horfinn er fagur farfi
Incipit

Einu sinni var lík grafið á prestsetri …

Explicit

“… og kvað vísuna. ”

Statement of Responsibility
186(210v)
Fáðu mér beinið mitt, Gunna
Incipit

Það er venja í sveitum …

Explicit

“… varð stúlkunni ekkert meint við þetta. ”

Statement of Responsibility
188(211r-217v)
Ófælni drengurinn
Rubric

“Ófælni drengurinn ”

Incipit

Einu sinni var drengur …

Explicit

“… af honum eftir þetta. ”

Statement of Responsibility
189(219r-220r)
Greftrun Þórgunnu
Incipit

Í byrjun 11. aldar …

Explicit

“… lá í kistu þeirri hinni fornu. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

191(221r-221v)
Höfðabrekku-Jóka
Rubric

“Höfðabrekku-Jóka ”

Incipit

Svo segja sumir …

Explicit

“… en annar endi trefilsins sé fastur í hverinum. ”

Statement of Responsibility
192(222r-222v)
Nýársnótt
Rubric

“Nýársnótt ”

Incipit

Það er eitt undur á nýársnótt …

Explicit

“… og hún sjálf skömmu síðar. ”

Colophon

“Tekið eftir almennri sögn í Borgarfirði”

Statement of Responsibility
193(223r-223v)
Reynistaðabræður
Rubric

“Reynistaðabræður ”

Incipit

Um haustið 1780 …

Explicit

“… að ná norður. ”

Colophon

“Eftir Árbókum Espólíns og sögn nyrðra frá Skúla presti Gíslasyni. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Collector Jón Egilsson

Collector Skúli Gíslason

Scribe Jón Árnason

194(224r-225r)
Reynistaðabræður
Rubric

“Reynistaðabræður ”

Incipit

Þegar þeir Reynistaðarbræður …

Explicit

“… eins og galdramaðurinn hafði sagt suður í Kjalhrauni. ”

Colophon

“Frá Skúla presti Gíslasyni eftir sögn nyrðra.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Skúli Gíslason

195(225v)
Hjónadjöfulinn
Rubric

“Hjónadjöfulinn ”

Incipit

Á Geirmundastöðum í Skagafirði …

Explicit

“… Enda sást móri aldrei framar. ”

Colophon

“Eftir sögn Sigurðar málara Guðmundssonar ”

Statement of Responsibility
196(226r)
Myrti drengurinn
Incipit

Sigurður bóndi Sigurðsson bjó norður í Eyjafirði …

Explicit

“… víst mun blæða sjöfaldar. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

197(227r-227v)
Skorravíkur-Jón
Rubric

“Skorravíkur-Jón ”

Incipit

Maður nokkur …

Explicit

“… oftar en einu sinni. ”

Statement of Responsibility
198(227v-228r)
Miklabæjar-Solveig
Rubric

“Séra Oddur á Miklabæ ”

Incipit

Stúlka ein var það …

Explicit

“… Síðan fara ekki sögur af þessari afturgöngu. ”

Colophon

“Sagan er tekin eftir frásögn Sigurðar málara og Dr. Maurers ”

Statement of Responsibility
199(228v)
Konan með rauðu húfuna
Rubric

“Konan með rauðu húfuna ”

Incipit

Á prestsetri einu …

Explicit

“… við gröfinni eftir það. ”

Statement of Responsibility
200(229r-230v)
Ólafur Sveinsson
Rubric

“Ólafur Sveinsson ”

Incipit

Ólafur var sonur Sveins nokkurs Magnússonar …

Explicit

“… veit ég eigi ”

Statement of Responsibility
Keywords

201(231r-231v)
Miklabæjar-Solveig
Rubric

“Miklabæjar-Solveig ”

Incipit

Stúlka ein er Solveig hét …

Explicit

“… Síðan fara ekki sögur af þessari afturgöngu. ”

Colophon

“Sagan er tekin eftir frásögn Sigurðar málara og með samanburði við Dr. Maurers ”

Statement of Responsibility
202(232r-232v)
Sjaldan brúkar dauður maður hníf
Rubric

“Sjaldan brúkar dauður maður hníf ”

Incipit

Einu sinni voru hjón á bæ fyrir norðan …

Explicit

“… og hvarf síðan. ”

Colophon

“Almenn sögn niðra eftir Sigurði málara ”

Statement of Responsibility
203(233r)
Af Jóni og sýslumanni
Rubric

“Uppvakningur ”

Incipit

Halldór sýslumaður Jakobsson mæltist einhverju sinni til þess við bónda einn …

Explicit

“… að mælti er hann dræti það til dauða. ”

Colophon

“Vestfirsk sögn ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

204(234r-234v)
Fjandinn í hrossleggnum
Rubric

“Fjandinn í hrossleggnum ”

Incipit

Prestur var á Völlum í Svarfaðardal …

Explicit

“… hvarf hann að öllu leiti.”

Statement of Responsibility
206(235r)
Sels-Móri
Rubric

“Sels-Móri”

Incipit

Maður nokkur, að nafni Guðmundur …

Explicit

“… fylgir niðjum Guðmundar í níunda lið. ”

Colophon

“Eftir Dr. Maurer 85-86 bls. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Scribe Jón Árnason

207(235r)
Sviðholtdraugurinn
Rubric

“Sviðholtdraugurinn”

Incipit

Þegar draugur þessi heitir ekki Móri …

Explicit

“… ”

Colophon

“Eftir Dr. Maurer 85-86 bls.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Scribe Jón Árnason

208(235r-235v)
Goggur
Rubric

“Goggur”

Incipit

járnkrók þann, er fiskimenn hafa …

Explicit

“… Síðan er sagt að Goggur hafi fylgt ættinni ”

Colophon

“Eftir Dr. Maurer 85-86 bls. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

Scribe Jón Árnason

209(235v-236r)
Eiríkur góði
Rubric

“Eiríkur góði”

Incipit

Um upptök hans …

Explicit

“… leggur hann á Brún sinn niður og skyrpir í hófana.”

Colophon

“Þetta hefur Sigurður málari sagt.”

Statement of Responsibility
210(236r)
Sels-Móri
Rubric

“Selsmóri”

Incipit

Í Árnessýslu á Eyrarbakka …

Explicit

“… að hann sé nú einn á kreiki eftir um Bakkann. ”

Colophon

“Sbr. Dr. Maurers Isl. Volkss. 104 bls. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Konrad Maurer

211(236v-237v)
Móhúsa-Skotta
Rubric

“Móhúsa-Skotta”

Incipit

Móhús er kot eitt í Stokkseyrarhverfi á Eyrarbakka …

Explicit

“… og skildu þeir nafnar við það ekki meir en sáttir.”

Statement of Responsibility
212(238r-238v)
Hörgslands-Móri
Rubric

“Hörgslands-Móri ”

Incipit

Draugur sá er austur á Síðu í Skaftafellssýslu …

Explicit

“… en geðveiki er alsagt hann olli þeim mörgum. ”

Statement of Responsibility
213(239r-249v)
Írafells-Móri
Rubric

“Írafells-Móri”

Incipit

Kort hét maður og var Þorvarðarson …

Explicit

“… er Þorvaldur hafið séð um nóttina. ”

Statement of Responsibility
214(250r-255v)
Hvítárvalla-Skotta
Rubric

“Hvítárvalla-Skotta ”

Incipit

Sigurður er maður nefndur …

Statement of Responsibility
215(256r-262r)
Reimleiki á Auðkúlu
Rubric

“Reimleiki á Auðkúlu”

Incipit

Í langa tíma …

Explicit

“… Mun sá hinn sami ekki verða langlífur. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

216
Sels-Móri eða Þorgarður
Rubric

“Selsmóri? Sviðholts-draugur, Þorgarður”

Incipit

Þó svo megi að orði kveða …

Explicit

“… en ekki hafa þau þótt lángefin. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

217(265v)
Hvítárvalla-Skotta
Rubric

“Athugasemdir við Hvítárvallask. ”

Incipit

Aðrir segja svo frá …

Explicit

“… sem á ferjunni voru. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

218(265v)
Hörgslands-Móri
Rubric

“Við Hörglandsmóra ”

Incipit

segir séra Jón Halldórsson …

Explicit

“… dáið að völdum Móra ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Rubric

“Viðauki við Hallgrím Pétursson”

Incipit

Önnur sögn er það um Hallgrím …

Explicit

“… svo hafi hann verið bænheitur. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
220(266v)
Heygarðsdraugurinn á Hvítárvöllum
Rubric

“Heygarðsdraugurinn á Hvítárvöllum ”

Incipit

Einhvern tíma var vinnumaður á Hvítárvöllum …

Explicit

“… fást mega dæmin upp á það. ”

Colophon

“2. útgáfa eftir Jóni Borgfirðing ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

221(267r-267v)
Galdrasaga
Rubric

“Galdrasaga”

Incipit

Sr. Högni Sigurðsson fyrst prstur á Kálfafelli í Suðursveit …

Explicit

“… Allt af völdum Jóns sýslumanns. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
221(267r-267v)
Hallgrímur Pétursson
Incipit

Enn er það sögn um séra Hallgrím …

Explicit

“… Drápan er þannig”

Colophon

“Gestur Vestfirðingur V. árgangur 72-77 bls. ”

Statement of Responsibility
Keywords
222(268r-268v)
Stúlkan í Álftamýrarsókn
Rubric

“Draugasaga ”

Incipit

Á einum bæ í Álftamýrarsókn …

Explicit

“… vart við systur þeirra á sveimi. ”

Colophon

“Jón Borgfirðingur eftir manni sem verið hafði formaður á fiskiskipi vestra og sögð sagan þar. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Jónsson

Scribe Jón Árnason

Incipit

Áður en séra Hallgrímur vígðist …

Explicit

“… flytja burt úr héraðinu.”

Colophon

“Gestur Vestfirðingur 52-53 bls.”

Statement of Responsibility
224(269v)
Inngangur að 2. grein J - Heitingar og álög
Incipit

Stundum er það ummæli galdramanna …

Explicit

“… síður en ákvæði kraftskálda. ”

Statement of Responsibility
Keywords
225(269v)
Þorskafjörður og Nesvogur
Incipit

Maður er nefndur Bárður …

Explicit

“… en ekki hamskiptinga. ”

Statement of Responsibility
226
Brúðguminn og draugurinn
Rubric

“Brúðguminn og draugurinn ”

Incipit

Einu sinni voru fjórir menn að taka gröf …

Explicit

“… og moldina að hræra. ”

Colophon

“Eftir sögn Kristínar Ásmundsdóttur í Grjótá hjá Reykjavík.”

Statement of Responsibility
227(273v)
Nefið mitt forna
Rubric

“Nefið mitt forna ”

Incipit

Einu sinni var tekin gröf …

Explicit

“… seimþorn norna.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

228(274r)
Hrossagaukurinn
Incipit

Í nónstað þegar gaukurinn gólar …

Explicit

“… dauðinn mun á flestöllum vinna. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

229(274v)
Kvittun, ættfræði og teikning
230(275r-276v)
Hítardals-Skotta
Incipit

Svo er sagt þá er Vigfús Jónsson …

Explicit

“… og nálega ekkert á henni að bera. ”

Statement of Responsibility
230(275r-276v)
Hítardals-Skotta
Rubric

“Smásaga af Skottu ”

Incipit

Í Selárdal bjó maður Benedikt að nafni …

Explicit

“… og ríður um dali. ”

Statement of Responsibility
231(277r-278r)
Heygarðsdraugurinn á Hvítárvöllum
Rubric

“Heygarðsdraugurinn á Hvítárvöllum ”

Incipit

Á Hvítárvöllum var þjónustustúlka …

Eftir frásögn Borgfirðinga.

Explicit

“… haggaðist ekki hót. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

232(279r-280v)
Feykishóladraugurinn
Rubric

“Feykishóladraugurinn ”

Incipit

Í Feykishólum (uppfrá Hvalsá í Hrútafirði) var í fyrndinni kirkjustaður …

Explicit

“… en byggðin eyddist þar. ”

Statement of Responsibility
233(280v)
Um snæfjalladrauginn
Rubric

“Um snæfjalladrauginn”

Incipit

Jón hét maður …

Explicit

“… þó hún sé ekki hér skrifuð.”

Colophon

“Þessa sögu sagðist Daði heitinn bróðir gafa séð, með mjög gamalli hendi.”

Statement of Responsibility
234(281r-282r)
Snæfjalla-Mánga
Rubric

“Snæfjalla-Mánga ”

Incipit

Á Snæfjöllum var eitt sinn prestur sá er Tómas hét …

Explicit

“… og kæfð undir fossinum á innri Skarðsá. ”

Colophon

“Eftir handriti séra Benedikts Þórðarsonar á Brjánslæk. ”

Statement of Responsibility
Keywords
235(283r-285r)
Geitdalsdraugurinn
Rubric

“Draugasaga ”

Incipit

Þann 14da janúar 1834 kom hér bóndinn Eiríkur á Hátúnum …

Explicit

“… Aldrei voru sendingarnar nema á einum stað í senn .”

Colophon

“Sögumaður Runólfur Guðmundsson bóndi, seinna (1837) hreppsstjóri á Þorvaldarstöðum á Skriðdal. ”

Statement of Responsibility
Keywords
236(285r-286v)
Geitdalsdraugurinn
Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Note

Athugasemd um Geitdalsdrauginn er skrifuð aftan á blað með rithönd JÁ varðandi Kaldaðarnes- og Hörgslandsspítalasjóði.

Keywords
237(287r-287v)
Íma álfastúlka
Incipit

… henni Íma lagði hönd um háls honum …

Explicit

“… furðuljótir að mér sækja ”

Colophon

“Hann [Jón Guðmundsson Berunesi] hvað rímur og ýmislegt fleira, séð hefi ég rímur hans af Trjómannabardaga, en fleiri ekki. Jón Sigurðsson.”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Sigurðsson

Note

Byrjar inn í miðri sögn.

238(288r-288v)
Jón á Berunesi
Rubric

“Jón á Berunesi ”

Incipit

Þegar Jón óx upp fór að bera á fjölfræði hans og skáldskap …

Explicit

“… Fleira man ég ekki að segja af Jóni á Berunesi ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Sigurðsson

Keywords
239(288v-291v)
Möðrudals-Manga
Incipit

Bjarni Jónsson var síðastur prestur á Möðrudal …

Explicit

“… og þessu líkt höfðu menn í frásögum um Möðrudals-Maungu. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Sigurðsson

240(291v-292v)
Konuhvarf í Hnefilsdal
Incipit

Það var trú manna fyrrum …

Explicit

“… Þóttust þeir skilja það af sorgarkvæðinu. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Jón Sigurðsson

241(293r)
Um útburði
Rubric

“Notandum (um útburði) ”

Incipit

Útburðir halda sig helst á þeim stað …

Explicit

“… er venju fremur úfinn og önugur. ”

Statement of Responsibility
242(293r)
Um reynivið
Rubric

“Um reynivið ”

Incipit

Austur í Skaftafellssýslu er enn sama trúin …

Explicit

“… ekki má heldur hafa hann þar til eldiviðar. ”

Statement of Responsibility
243(293r)
Birkihríslan
Rubric

“Um birkihríslu ”

Incipit

Birkihrísla vex einstök sér smá og fögur …

Explicit

“… af því álfar ættu hana. ”

Statement of Responsibility
244(293v)
Sendibréf
Statement of Responsibility

Correspondent Geir Zoega

245(294r)
Um bruna í Þingmúla á Skriðdal 1832
Statement of Responsibility
Keywords
246(295r-296v)
Ófreskjugáfur
Rubric

“Ófreskisgáfur ”

Incipit

Högni hét fóstursonur Árna biskups Helgasonar …

Colophon

“Sr Þórður jónassen á Ósi í Eyjaf, segir í bréfi til mín 28/2 62: „Ég hefi um nokkur ár safnað þeim munnmælum, sem hafa verið um sjónir og einkum um alla þá menn, sem hafa haft Andser um dauða sinn eða annara, og ég áð huga mínum og að nokkru leyti á blöðum æði mikið af sögum um forspáa menn bæði dauða og lifandi; en tímaleysi mitt ollið því, að þetta er enn hvorki heilt né hálft.“ ”

Statement of Responsibility
Keywords
247(297r-298r)
Reikningsskapurinn fyrir Holtsós
Rubric

“Desinations. Um drauma. ”

Incipit

Austur undir eyjafjöllum á bæ þeim er Rauðafell heitir …

Explicit

“… þó er meining manna að svo hafi verið. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

248(298v-299r)
Draumur maddömu Möller
Rubric

“Draumur ”

Incipit

Árið [ártal vantar] dreymir madme Muller Reykjavík að bróðir hennar …

Explicit

“… þó er minning manna að svo hafi verið. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Keywords
249(299r-301r)
Húsfrú Guðný
Rubric

“Um vitran sem skeður fyrir ofheyrn vakandi manna ”

Incipit

Þess vitrunargáfa er mjög …

Explicit

“… Árni Geirsson Skógalín með honum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

250(301r-303r)
Skyggna stúlkan við Mývatn
Rubric

“Sjónir vakandi manna ”

Incipit

Við Mývatn var stúlka nokkur að nafni …

Explicit

“… sem þeir sjá var hvalur. ”

Colophon

“Þetta má kalla vitrunarannál. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

251(303r-304v)
Draumar dr. Hallgríms Schevings
Rubric

“Tveir draumar Dr. Hallgr, Schevings ”

Incipit

Þegar Dr. Hallgrímur sigldi …

Colophon

“Eftir eigin frásögn hans 17/10 1860 ”

Statement of Responsibility
Note

Vantar aftan á sögnina.

Keywords
252(305r-306r)
Reikningsskapurinn fyrir Holtsós
Rubric

“Reikningsskapurinn fyrir Holtsós ”

Incipit

Austur undir Eyjafjöllum á bæ þeim …

Explicit

“… en hann sagði aftur Dr. Scheving. ”

Colophon

“Eftir handriti frá Dr. Hallgrími Scheving í Reykjavík. ”

Statement of Responsibility
Note

Eftir handriti frá Dr. Hallgrími Scheving í Reykjavík

253(306v-307r)
Draumur maddömu Möller
Rubric

“Draumur maddömu Möller ”

Incipit

Árið [ártal vantar] dreymdi Maddömu Möller í Reykjavík …

Explicit

“… að svo hafi verið. ”

Colophon

“Eftir sama handriti. ”

Statement of Responsibility
Keywords
254(307r-309r)
Draumar dr. Hallgríms Schevings
Rubric

“Draumar dr. Hallgríms Schevings ”

Incipit

Þegar Dr. Scheving sigldi …

Explicit

“… með næsta pósti að norðan um veturinn. ”

Colophon

“Eftir eigin frásögn hans ”

Statement of Responsibility
Keywords
255(310r-311v)
Bjarni blindi
Rubric

“Bjarni blindi ”

Incipit

Þegar séra Tómas var á Grenjaðarstað …

Explicit

“… Bjarni né róðrarskipið. ”

Statement of Responsibility
256(312r-313v)
Húsfrú Guðný
Rubric

“Húsfrú Guðný ”

Incipit

Þessi vitrunargáfa er mjög fáum gefin …

Explicit

“… og Árni Geirsson Vídalín með honum. ”

Statement of Responsibility
257(313v)
Kirkjubæjarklaustur
Rubric

“Allar erum vér syndugar systur ”

Incipit

Svo er mál með vexti …

Explicit

“… og höfðu sitt brotið hvor í hnífgrélu. ”

Statement of Responsibility
258(314r-317r)
Draumur Einars Helgasonar á Laugabóli
Rubric

“Draumur Einars Helgasonar á Laugabóli er hann dreymdi í júlímánuði 1854 sama dag sem hann deyði. ”

Incipit

Þegar ég var sofnaður …

Explicit

“… og ég vaknaði. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Informant Ingunn Ólsen

259(318r-319v)
Skyggna stúlkan við Mývatn
Rubric

“Skyggna stúlkan við Mývatn ”

Incipit

Við Mývatn var stúlka nokkur …

Explicit

“… hvar hvalur var að springa. ”

Colophon

“Eftir séra Þorvarði Jónssyni nú í Holti ”

Statement of Responsibility
260(319v-320v)
Bjarni blindi
Rubric

“Bjarni blindi ”

Incipit

Þess munu fá dæmi …

Explicit

“… hversu hægt sem hann hafði um sig. ”

Colophon

“Eftir frásögn Dr. Hallgríms Schevíngs í Reykjavík. ”

Statement of Responsibility
261(320v-321r)
Ísfeldt trésmiður
Incipit

Á Austurlandi var ekki alls fyrir löngu maður einn …

Explicit

“… að hann brann inni.”

Colophon

“Eftir Dr. Maurers Isl. Volksagen, 90 bls. ”

Statement of Responsibility
262(321v)
Kirkjubæjarklaustur
Statement of Responsibility
Note

Þetta blað er hluti af frásög á blaði 313v.

263(322r-322v)
Kirkjubæjarklaustur
Rubric

“Systurnar á Kirkjubæ ”

Incipit

Meðan Agatha Helgadóttir var abbadís á Kirkjubæjarklaustri á Síðu …

Explicit

“… Af þessu er vatnið kallað „Systravatn“. ”

Colophon

“Eftir sögn Jóns procurators Guðmundssonar í Reykjavík, Hólmfríðar húsfrú Þorvaldsdóttur og neðanefndum ritum. ”

Statement of Responsibility
264(323r-329v)
Þormóður í Gvendareyjum
Rubric

“Þormóður í Gvendareyjum ”

Incipit

Þormóðsey heitir ein af suðureyjum á Breiðafirði …

Explicit

“… áður en hann fór til kirkjunnar. ”

Colophon

“Eftir handriti Páls prests Jónssonar á Völlum. ”

Statement of Responsibility

Collector Jón Árnason

Scribe Jón Árnason

Informant Páll Jónsson

Keywords
265(331r-332v)
Draumkona og draummaður
Incipit

Explicit

“… ”

Statement of Responsibility
266(333r-333v)
Jón Daníelsson
Incipit

Jón Daníelsson var ekki síður merkilegur …

Explicit

“… er Jón hefur sjálfur frá sagt. ”

Statement of Responsibility
Keywords
267(334r-335v)
Jón Daníelsson
Incipit

Jón var á sinni tíð í flestum hlutum fremri öðrum bændum …

Explicit

“… Eftir það hætti reimleikum. ”

Statement of Responsibility
Keywords
267(334r-335v)
Á eftir Hörghóls-Móra
Rubric

“Á eftir Hörghóls-Móra ”

Incipit

Auk móranna …

Explicit

“… það upphaflega segir ”

Statement of Responsibility
Keywords
267(334r-335v)
Vogadraugurinn
Incipit

En þegar dreymleikinn hvarf frá Vogum …

Explicit

“… Sem Jón hefði varað sig við ”

Colophon

“Dr. Maurer hefir þessa sögu dálítið öðruvísi á 184 bls. Sjálfur en Páll Einarsson á Meðalfelli sagði mér hana eftir Jóni. ”

Statement of Responsibility
Keywords
268(336r)
Draummaðurinn
Rubric

“Draummaðurinn ”

Incipit

Þegar maður vill fá sér draummann …

Explicit

“… og eru þar um margar sögur. ”

Colophon

“Eftir sögn manna í Borgarfirði. ”

Statement of Responsibility
Keywords

Physical Description

History

Origin
Ísland 1850-1865.
Provenance

Keypt úr dánarbúi Jóns Árnasonar

Sjá Lbs 528-538 4to og Lbs 414-425 8vo.

Additional

Record History

Sigríður H. Jörundsdóttir frumskráði 26. mars - 28. apríl 2015 ; Handritaskrá, 1. b

Custodial History

Athugað fyrir myndatöku í apríl 2015

Myndað í maí 2015.

Surrogates

Myndað fyrir handritavef í maí 2015.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri: Safnað hefur Jón Árnasoned. Bjarni Vilhjálmsson, ed. Árni Böðvarsson
Die neuisländischen Volksmärchen : Ein Beitrag zur vergleichenden Märchenforschung
Íslenzkar þjóðsögur og æfintýried. Jón Árnason
Jón ÞorkelssonÞjóðsögur og munnmæli
« »